T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/582 Esas
KARAR NO: 2020/787 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/02/2019
NUMARASI: 2018/601 Esas 2019/180 Karar
DAVA TÜRÜ : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ 09/07/2020
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu İstanbul İli, ... ilçesi, ... Köyü'nde kain ve tapu sicilinde ... ada... parselde kayıtlı bulunan gayrimenkulün 15.11.2012 tarihli kira sözleşmesi ile 10 yıl süreliğine müvekkili şirkete kiralandığını ve kira sözleşmesinin tapuya şerh edildiğini, anılan kira sözleşmesi uyarınca dava konusu taşınmazın her türlü kullanım hakkının 10 yıl süre ile müvekkili şirkete ait olduğunu, müvekkili şirketle davalı arasında ... A.Ş Bayilik Sözleşmesi ve Çerçevesi Protokolü akdedildiğini, müvekkili şirket tarafından keşide edilen Beyoğlu ....Noterliği'nin 08.04.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ve 19.06.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile davalı tarafa muaccel olan borçlarını ödemesi ve ihlallerin sonlandırılması ihtar edildi ise de davalı tarafın ihlallerini sürdürdüğünü, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından keşide edilen Beyoğlu ....Noterliği'nin 27.07.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi ve Eklerinin müvekkili şirket tarafından haklı nedenle feshedilerek davalının müvekkili şirket nezdindeki borçlarının ödenmesi, taşınmazın ve müvekkili tarafından davalıya ariyet olarak teslim edilenlerin müvekkiline teslim edilmesinin talep edildiğini, işbu sebeplerle fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyatı tedbir kararı verilerek dava konusu taşınmazın, üzerinde kurulu akaryakıt ve LPG servis ve satış istasyonunun ve diğer tesislerin müvekkili marka ve logosu altında işletilmesinin sürdürülmesi için yediemin olarak müvekkili şirkete teslimi, davanın kabulüyle davalının haksız müdahalesinin men'ine, davalının Esenyurt ilçesi, ... köyü'nde kain ve tapu sicilinde, ... ada, .... parselde kayıtlı gayrimenkul üzerindeki mevcut akaryakıt istasyonu diğer tesisler ve bu tesislerde yer alan malzeme ve ekipmanlardaki fuzuli işgaline son verilmesini, taşınmaz üzerindeki akaryakıt servis ve satış istasyonunun ve diğer tesislerin tüm demirbaş, teçhizat, satış yerleri, tüm kapalı alanları ve mütemmin cüzleri ile birlikte müvekkili şirkete teslimini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasını talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının dava dışı .... San. ve Tic. Ltd. Şti'nden İstanbul ili ... ilçesi ... Köyü'nde kain tapu sicilinde ... ada ... parselde kain gayrimenkulü 15.11.2012 tarihli kira sözleşmesine istinaden kiralandığını, bu kira sözleşmesinin 10 yıl süre ile tapuya şerh edildiğini, müvekkili ile aralarında sadece bayilik sözleşmesi ve çerçeve protokol akdedildiğini, müvekkili davalı şirketin istasyonda iddia edildiği gibi fuzuli şagil değil aksine Beşiktaş ....noterliğinin 17.10.2014 tarihli ve ... yevmiye nolu kira kontratına istinaden kiracı olarak bulunduğunu, işbu sebeplerle açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 14/02/2019 tarih 2018/601 Esas 2019/180 sayılı kararında;"Yapılan yargılama sonucu dosya mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davalının işletmiş olduğu akaryakıt servis istasyonunun davalı tarafından işletmesinin durdurularak tesisin müvekkili şirkette teslimine dair davanın yargılaması esnasında davacı vekili 06/12/2018 tarihli yazılı beyanında müvekkili şirket ile dava dışı ..... Ltd Şti arasında akdedilen 15/11/2012 tarihli kira sözleşmesinin Beyoğlu ....Noterliğinin 27/06/2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile 30/06/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere fesh edildiğini beyan etmiş ve davacı vekili 3 nolu celsede davanın konusuz kaldığını, hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesini talep ettiğinden dava davacı ile dava dışı şirket arasındaki kira sözleşmesi fesh edildiğinden davanın konusu kalmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerektiği ..."gerekçesi ile, Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu müdahalenin meni davasının konusu kalmadığından HÜKÜM KURULMASINA YER OLMADIĞINA, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, Yargılama sürecindeki yazılı ve sözlü beyanlarında; davacının dava dışı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden İstanbul ili .. ilçesi ... Köyü'nde kain tapu sicilinde ... ada ... parselde kain gayrimenkulü 15.11.2012 tarihli kira sözleşmesine istinaden kiralandığını, bu kira sözleşmesinin 10 yıl süre ile tapuya şerh edildiğini, davacı ve müvekkilinin aralarında sadece bayilik sözleşmesi ve çerçeve protokol akdedildiğini, müvekkili davalı şirketin, istasyonda iddia edildiği gibi fuzuli şagil değil aksine Beşiktaş .... Noterliği'nin 17.10.2014 tarihli ve ... yevmiye nolu kira kontratına istinaden kiracı olarak bulunduğunu, işbu sebeplerle açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiklerini, Ancak Yerel Mahkemenin hatalı olarak; davacı tarafın müvekkili aleyhine açmış olduğu müdahalenin meni davasının konusu kalmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına ve davacı lehine takdir edilen 2.725,00.TL vekalet ücretinin müvekkilinden alınarak davacıya verilmesine karar verdiğini, Davacı vekili her ne kadar 06/12/2018 tarihli dilekçesinde 27/06/2016 tarihinde müvekkili ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. ile aralarındaki kira sözleşmesini feshettiğini bildirmiş olsa da, yapılan fesih TBK'ya aykırı olup geçersiz olduğunu, geçersiz bir fesih beyanına dayanılarak davanın konusuz kalması ve müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Ayrıca davanın konusuz kaldığı kabul edilse bile, davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğini, yerel mahkemenin, davanın açılmasına müvekkilinin haksız veya kötüniyetli tutumunun, ihmal veya kasıtlı hareketinin sebep olup olmadığını, esas açısından haksız olup olmadığını tespit etmeden müvekkili aleyhine vekalet ücretine karar verdiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yeniden hüküm verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/601 Esas 2019/180 sayılı dosyası kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taraflar arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshi nedeniyle taşınmaza davalının haksız müdahalesinin men'ine, taşınmaz ve üzerindeki akaryakıt istasyonu ile diğer tesisler ve bu tesislerde yer alan malzeme ve ekipmanlardaki fuzuli işgaline son verilmesine, taşınmaz üzerindeki akaryakıt servis ve satış istasyonunun ve diğer tesislerin tüm demirbaş, teçhizat, satış yerleri, tüm kapalı alanları ve mütemmin cüzleri ile birlikte davacıya teslimine karar verilmesine ilişkindir.Mahkemece, davacı ile dava dışı şirket arasındaki akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmazdaki kira sözleşmesi fesh edildiğinden davanın konusu kalmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına, vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekili vekalet ücreti yönünden istinafa başvurmuştur.HMK'nın 331/1 maddesinde "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. " denilmiş olup, Yine HMK'nın 332/1 maddesine göre de, Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilecektir. HMK'nın 323/1-ğ maddesine göre vekalet ücreti yargılama giderleri içindedir.Somut olayda mahkemece davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ancak davanın açıldığı tarih itibarıyla tarafların haklılık durumuna ilişkin her hangi bir değerlendirme ve gerekçe belirtmeden yargılama giderlerinden davalı taraf sorumlu tutulmuştur.HMK'nın 297/2 maddesine göre mahkemenin tarafların taleplerinin her biri hakkında karar vereceği düzenlenmiş olup, yine 297/1-c. fıkrasına göre gerekçe yazılması zorunlu bulunmaktadır. Yargılama giderleri ve bu giderler içinde bulunan taraf lehine kanun gereğince takdir olunan vekalet ücretine, mahkemece resen hükmedileceğinden, konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde gerekçesi belirtilmek suretiyle dava tarihi itibarıyla tarafların haklılık durumunun mahkemece değerlendirilmesi gerekmektedir.MK'nın 297. maddesine uygun olarak verilmeyen kararın istinaf aşamasında denetlenmesine imkan bulunmamaktadır. HMK'nın 353/1-a-6. maddesinde tarafların davanın esası ile gösterdikleri delillerin toplanmadan veya deliller değerlendirilmeden karar verilmiş olmasını inceleme yapılmadan kararın kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesi sebeplerinden saymıştır. Bu nedenle, davalının istinaf başvurusunun vekalet ücretine yönelik olarak HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, mahkemece dava tarihi itibarıyla tarafların haklılık durumu değerlendirilerek ve buna ilişkin gerekçe yazılmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 1-Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2019 tarih 2018/601 Esas 2019/180 Karar sayılı ilamının HMK' nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA ve dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 148,60.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 54,40.TL istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 3-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 4-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 09/07/2020 tarihinde HMK' nın 353/1-a6 maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.