T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/487 Esas
KARAR NO: 2020/798 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2019/1005 Esas - 2020/1 Karar
TARİH: 02/01/2020
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
KARAR TARİHİ: 09/07/2020
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin dilekçe içeriğinde bildirilen çek koçanını kaybettiğini belirterek çekler üzerine ödeme yasağı konulması ile çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 02/01/2020 tarih 2019/1005 Esas - 2020/1 Karar sayılı kararında;" Tüm dosya kapsamı ve davacının iddiası ile dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait olduğu ve davacının işbu davayı keşideci (hesap sahibi) sıfatı ile açtığı anlaşılmıştır (hamil sıfatı ile açmadığı anlaşılmıştır). Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır. Zayi olmuş çekler hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.Dava konusu çeklerin boş çek yaprağı olduğu, davacı aynı zamanda dava konusu çeklerin hesap sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından, HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır) ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın davacının ... Bankası Muğla Şubesi'ne ait olan çek koçanında bulunan .... no'lu boş çek yapraklarına ilişkin davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir. ..."gerekçesi ile, Davacının davasının dava konusu yapılan çek iptaline konu ... Bankası Muğla Şubesi'ne ait olan çek koçanında bulunan .... no'lu çeklerin boş çek yaprağı olduğu ve davacınında bu çeklerin keşidecisi olduğu anlaşıldığından dava açmakta hukuki yararının bulunmaması sebebi ile reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, İlk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kaldırılması gerektiğini, Müvekkilinin dava konusu çeklerin hesap sahibi ve keşidecisi olduğunu, müvekkilinin ilgili banka nezdinde kredi başvurusu yapmak istediğinde ilgili çekler karşısına çıkmakta olup kredi almasına engel teşkil ettiğini, bu durumun müvekkilinin iş yapmasını engellediğini, bundan dolayı müvekkilinin zayi olan çeklerin bankacılık sistemlerinden düşümü ve risklerini bertaraf etmek için huzurdaki davayı açma zarureti hasıl olduğunu, Kaybolan çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve çeki keşide eden müvekkilinin müşterilerinin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptali için iş bu davanın açılması gerekliliği doğduğunu,İleri sürerek yerel mahkeme kararının müvekkili lehine kaldırılmasını, davanın kabulü ile çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına ve söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir.Davacı vekili, müvekkilinin ... Bankası Muğla Şubesi'nden kendisine verilen boş çek yapraklarını kaybettiğini ileri sürerek boş çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, mahkemece, çeklerin boş çek yaprağı olduğu, davacının keşideci olduğu, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757. Maddesine göre zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak hamil açabilecektir. Ayrıca dava dilekçesine göre iptali talep edilen çekler boştur. Boş çek yaprakları TTK 780. Maddesinde öngörülen unsurları bulunmadığından kambiyo senedi niteliğinde değildir. Kambiyo senedi vasfında olmayan boş çek yapraklarının iptali de talep edilemeyecektir. Buna göre davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde değildir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 148,60.TL istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 54,40 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın İlk Derece Mahkemesince davacıya tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 09/07/2020 tarihinde HMK' nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.