T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/24
KARAR NO: 2020/162
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/10/2019 ( İhtiyati Hacze İtirazın Kabulüne İlişkin Ek Karar )
DOSYA NUMARASI: 2019/1012 D. İş Esas- 2019/1054 Karar
DAVA: İhtiyati Haciz
TALEP: İhtiyati Hacze İtirazın Kabulüne İlişkin Ek Kararın Kaldırılması
KARAR TARİHİ: 05/02/2020
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Alacaklı vekili ihtiyati haciz talep dilekçesinde özetle; Borçlunun, müvekkiline olan borcundan dolayı; - ... Bankası Antakya Şubesi' nin, 31.04.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı ve 15.000,00 TL tutarlı bir adet çek ile, - ... Bankası Antakya Şubesi' nin, 06.06.2019 keşide tarihli, ... çek numaralı ve 15.500,00 TL tutarlı bir adet çeki keşide ederek verdiğini, İşbu çeklerin vadesinde ödenmediğini, Alacaklarının hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi, borcun da vadesi dolduğu halde bugüne kadar ödenmediğini, Borçlu hakkında takibe başlayacaklarını ve icra takibinden haberdar olduğu takdirde mallarını kaçırmasından endişe ettiklerini beyanla; Açıklanan nedenlerle; - Taleplerinin kabulüne, - Borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, - Muhakeme masrafları ile ücreti vekaletin borçluya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebi üzerine İlk Derece Mahkemesi' nin 09/07/2019 tarihli ihtiyati haciz kararı ile; " ... İhtiyati haciz talebinin Kabulü ile Alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla; (19.640,00.-TL) alacak yönünden alacağın % 15' ine tekabül eden (2.946,00-TL) teminat karşılığında İİK'nun 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarının İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, borçlu vekili tarafından itiraz dilekçesi sunulmuştur. İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talep eden taraf ile müvekkili arasında 2016 yılına dayanan bir ticari alışveriş bulunduğunu, mahkememizden aldıkları ihtiyati haciz kararını İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasından esasa kaydetmiş ve aldığı teminat ile Hatay İcra Müdürlüğü aracılığı ile müvekkili hakkında Hatay ili Antakya ilçesindeki adresinde bulunan işyeri merkezine ihtiyati hacze gelindiğini, genel yetki kuralları gereğince ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkeme aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafın ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, müvekkilinin ikametgahının Hatay/ Antakya da olduğunu belirterek yetkili mahkemenin Hatay mahkemeleri olduğunu müvekkili ...' in bahse konu çekleri alacaklı firmanın tekstil ürünleri imalatçısı olduğundan sipariş avansı olarak verildiğini, ancak sipariş edilen ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini, belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Karşı taraf alacaklı vekili dilekçesinde özetle; İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itirazın, yetkiye, ihtiyati haczin dayandığı sebebe ve teminata ilişkin olabileceği belirterek yapılan itirazın usul ve yasaya aykırı olduğunu, her ne kadar yetkili mahkemenin icra müdürlüğünün Antakya İcra Müdürlüğü olduğunu ifade edilmiş ise de, para borcunun götürülecek borçlardan olduğunu belirterek, icra takibinin bulunduğu icra müdürlüğünün takibi gerçekleştirme yetkisi olduğunu, somut olayda da ihtiyati hacze konu çekin bankaya ibraz edilmiş ve karşılıksız kaldığını, bu sebeple para alacağı kapsamında müvekkilin ikametgahı olan İstanbul Mahkemelerinin yetkili hale geldiğini, ihtiyati hacze konu çekin kambiyo niteliğinde olduğunu, müvekkilinin, çeki davacı ile diğer ciranta ... ‘den aldığını, itiraz eden borçlu tarafın müvekkilinden mal satın aldığını ve karşılığında bir takım ödemelerde bulunduğunu, itiraz eden borçlunun ihtiyati hacze konu olan çekleri kabul etmiş ve ihtiyati hacze konu olan çekler karşılığında bir kısım ödemeler yaptığını, kalan bakiyesini ödemediğini, bu bağlamda müvekkili tarafından her iki çek karşılığı toplamda alacak miktarı 30.500,00TL iken, ihtiyati haciz talebinde, 19.640,00 TL’ lik miktar üzerinden ihtiyati haciz talep edildiğini, borçlular tarafndan yapılan ihtiyati hacze itirazın süresinde olmadığını belirterek ihtiyati hacze itirazın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 25/10/2019 tarih ve 2019/1012 D.İş Esas- 2019/1054 Karar sayılı Ek Kararı ile; " ... İİK’ nun 265’ inci maddesinin 1’inci fıkrasına göre, “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” hükmünü içermektedir.İcra dosyası incelendiğinde itirazın süresinde olduğu anlaşılmıştır.İhtiyati haciz karar tarihi 09.07.2019, ihtiyati hacze itiraz tarihi ise 09.08.2019' dur. İcra dosyası ve icra talimat evrakları incelendiğinde itirazın süresinde yapıldığı değerlendirilmiştir. İİK 265. maddesinde borçlunun kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebileceği düzenlenmiş, 258. maddede de ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkemece karar verileceği belirtilmiştir. İİK 50. maddede yetki hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümlerine yollamada bulunmuştur. İhtiyati hacze konu yapılan çekin keşide yeri ve muhatap banka şubesi Antakya olup itiraz eden borçlu ...' in adresi Antakya, hakkında ihtiyati haciz kararı verilen diğer borçlu ... adresi de Seyhan/Adana' dır. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz isteyebilecektir. Somut olayda ihtiyati haciz İstanbul Mahkemelerince verilmiş olup İstanbul mahkemeleri yukarıda belirtilen kural gereğince yetkili değildir. Ayrıca çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu olmadığı ve dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olmadığı değerlendirilmiştir.Yine borçlulardan birinin yetkiye itiraz etmemesinin ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisinin diğer borçlu için de geçerli olduğu şeklinde mevzuatımızda bir kural bulunmadığı gibi yüksek yargı kararlarında da bu yönde bir içtihat bulunmamaktadır.Bu sebeplerle mahkememizin yetkisizliği nedeniyle, itiraz eden borçlu bakımından İ.İ.K 265 md gereğince ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ... " karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile; " Mahkememiz İhtiyati haciz kararı vermeye yetkili olmadığı anlaşılmakla ihtiyati hacze itirazın KABULÜNE, Mahkememizin 09/07/2019 tarihli kararı ile borçlu ... hakkında verilen ihtiyati haciz kararının mahkememizin YETKİSİZLİĞİ nedeniyle KALDIRILMASINA, ..." karar verilmiş ve verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin " İhtiyati Haczin kaldırılmasına ve itiraz eden vekiline vekalet ücreti verilmesine" ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Dava şartlarından olan hukuki yararın 16/09/2019 tarihi itibari ile sona erdiğini, İhtiyati haciz kararının; 1-) ... 2-) ... aleyhine takibe konu çek nedeniyle 09/07/2019 tarihinde alınmış olup 11/07/2019 tarihinde takibe geçilmiş yasal süresi içinde kaydı ve fiili haciz işlemi yapıldığını, mahiyeti itibari ile takip türü Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz yolu ile takip olup itiraz eden borçluya 03/09/2019 tarihinde tebligat yapıldığını ve bu borçlu yönünden 16/09/2019 tarihinde ödeme süresinin sona erdiğini, Takibin kesinleşmesi ile ihtiyati haczin kesin hacze dönüşeceğini, borçlu yönünden belirtilen tarihte takibin kesinleşmesi ile ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmüş olduğundan ihtiyait haciz kararının kaldırılmasının önem arz etmeyeceğini, Hukuk Genel Kurulu' nun 2017/1672 Esas - 2019/502 Karar 30/04/2019 tarihli "ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesinden sonra ihtiyati haciz kararı mahkemece kaldırılır ise bu durum kesinleşmiş olan takibi ve (kesin) haczi etkilemez. Yani ihtiyati haczin kaldırılmış olması nedeniyle daha önce kesin hacze dönüşmüş olan hacizlerin kaldırılmasına karar verilemez (Kuru,B. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s. 1066)." denilmekle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının kesinleşen hacze etkisi olmayacağının belirtildiğini, İhtiyati hacze itiraz eden tarafından verilen dilekçeden sonra İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 18/11/2019 tarihli kararında" haczin kesinleşip kesinleşmediği nazara almadan" ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin hüküm kurmasının itiraz eden borçluya herhangi bir hukuki yarar sağlamadığı gibi usul ve yasaya, İcra Hukukuna hakim olan ilkelerden Takip Ekonomisi İlkesine aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılması ve düzeltilmesi gerektiğini beyanla; Açıklanan nedenlerle; - İstinaf başvurularının kabulüne, - Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak 16/09/2019 tarihi olan kesin hacze dönüşme tarihinden itibaren hukuki yararın sona ermesinden dolayı "Karar Verilmesine Yer Olmadığına" karar verilmesini, - Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise re' sen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz talebidir. İlk Derece Mahkemesince 25/10/2019 tarihli ek kararı ile, borçlu ... hakkında verilen ihtiyati haciz kararının mahkemenin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasına karar verilmiş ve verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İİK 265/1 ve 3. fıkraları uyarınca, borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı yasal süresi içerisinde itiraz edilmesi halinde, mahkemece gösterilen sebeplere hasren inceleme yapılacağı düzenlenmiştir. Somut olayda Mahkemece, Borçlular ..., ... hakkında talebe konu çek nedeniyle 09/07/2019 tarihinde ihtiyati haciz kararı verilmiş olup 11/07/2019 tarihinde yasal süresi içinde Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz yolu ile takip yapıldığı, muteriz vekilince tebliğ tarihinden önce 19/08/2019 tarihli dilekçesi ile ihtiyati hacze itiraz edildiği, icra müdürlüğünce itiraz eden borçluya 03/09/2019 tarihinde tebligat yapıldığı ve muteriz vekilince itirazın tebliğ tarihinden önce yapıldığı ve itiraz tarihi itibariyle ihtiyati haczin kesinleşmediği, HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapıldığı, dosya kapsamına göre borcu sona erdiren sebep olmadığı, istinaf dilekçesinde İDM. ce verilen ek kararın esası ile ilgili istinaf sebebi gösterilmediğinden istinaf incelemesi yapılamayacağından talep eden vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Sonuç itibariyle, dosya kapsamı, mahkemenin kabul ve gerekçesi ve istinaf sebepleri gözetildiğinde; talep edenin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesine göre esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati haciz talep eden alacaklının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından 25/10/2019 tarih ve ... Seri - ... Sıra - Özel Nolu Sayman Mutemedi Alındısı Makbuzu ile yatırılan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 44,40 TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından 25/10/2019 tarih ve ... Seri - ... Sıra - Özel Nolu Sayman Mutemedi Alındısı Makbuzu ile peşin olarak yatırıldığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4- İhtiyati Haciz talep eden tarafından 28/11/2019 tarih ve ... Seri - ... Sıra - Özel nolu Sayman Mutemedi Alındısı Makbuzu ile mükerrer yatırılan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 44,40 TL istinaf karar harcının talep halinde istinaf talep edene iadesine, 5- İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansı varsa yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 05/02/2020 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.