T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/273 Esas
KARAR NO: 2024/327 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2023
DOSYA NUMARASI: 2023/782 D. İş - 2023/783 Karar
TALEP: İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ve yurt dışında yerleşik ... LTD, ... ve davalı/ borçlu taraf ile ihracat faaliyeti yürüttüğünü, bu kapsamda borçlu tarafın, alacaklı müvekkili ile girdiği ticari ilişki nedeniyle ... Bankası A.Ş. İçerenköy/İstanbul Şubesi'ne ait ... çek numaralı ve 02.05.2023 keşide tarihli, 391.420,00 TL bedelli çeki müvekkiline verdiğini, alacağı olan toplam 391.420,00 TL çek bedeline ilişkin ödeme yapılacağı belirtilerek uzun bir süre müvekkilinin alacağının sürüncemede bırakıldığını ve borçlu tarafça bugüne dek müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, borçlu tarafın önce ödeme sözü verdiğini fakat müvekkilini oyaladığını netice itibariyle borçlu taraf ile uzun bir süredir de irtibat kurulamadığını, müvekkili şirket tarafından anlaşıldığı şekilde ürünlerin teslimatının da sağlandığını, ödemelerin haksız bir şekilde yapılmadığını beyanla alacak meblağının yüksek olması, borçlu tarafın mal kaçırma riskinin bulunması ve alacak rehin yada başka bir şekilde teminat altında da olmadığından alacağın tahsilinin tehlikeye düşeceği nazara alınarak İİK madde 257 uyarınca borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi'nin 21/12/2023 tarih ve 2023/782 D. İş - 2023/783 Karar sayılı kararında; "Her ne kadar talebe konu çekin ibraz tarihinin geçmiş olması sebebiyle kambiyo senedi vasfı yitirilmesi ihtiyati hacze engel değil ise de talep eden vekilinin sunmuş olduğu evraklar aleyhine talep edilen ile arasında hukuki ilişki olduğunu ispatlar nitelikte ise de alacağını yaklaşık olarak ispatlayamadığı için ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesi ile; ihtiyati haciz talebinin reddine, karar verilmiş ve verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesi ile; Yukarıda esas numarası belirtilen dosyada ihtiyati haciz taleplerinin reddedilmesi usule ve yasaya aykırı olup kararın yapılacak istinaf incelemesi neticesinde bozulması gerektiğini, müvekkilinin dava dışı ve yurt dışında yerleşik ...LTD, ... ve davalı/borçlu taraf ile ihracat faaliyeti yürütmekte olduğunu, bu kapsamda borçlu tarafın, alacaklı müvekkili ile girdiği ticari ilişki nedeniyle ... Bankası A.Ş. İçerenköy İstanbul Şubesi'ne ait ... çek numaralı ve 02.05.2023 keşide tarihli, 391.420,00 TL bedelli çeki müvekkiline vermiş olduğunu, alacakları olan toplam 391.420,00 TL'nin her gün ödeneceği vaadi ile müvekkilinden müddet talep edilmiş olup borçlu tarafça hileli hareketlerle ve müvekkilini oyalamaya saikiyle ödemenin sürekli ertelenmiş olduğunu, bugüne kadar kısmi ödeme dahi yapılmadığını, alacağın haricen tahsili için borçlu ile birçok kez irtibat kurulmaya çalışılmışsa da borçlu tarafından müvekkiline ödeme yapılmadığı gibi uzun süredir de kendilerinden haber alınamadığını; Alacaklı müvekkilinin alacağını borçludan tahsil etmek amacıyla ve bilhassa borçlunun mal kaçırma riskinin de bulunması nedeniyle "İhtiyati Haciz" istemi ile İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/782 D.İş sayılı dosyasının ikame edildiğini, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesinde belirtilen şartlar uyarınca müvekkili haklı hamil durumunda olmasına rağmen, ihtiyati haciz taleplerinin "her ne kadar talebe konu çekin ibraz tarihinin geçmiş olması sebebiyle kambiyo senedi vasfı yitirilmesi ihtiyati hacze engel değil ise de talep eden vekilinin sunmuş olduğu evraklar aleyhine talep edilen ile arasında hukuki ilişki olduğunu ispatlar nitelikte ise de alacağını yaklaşık olarak ispatlayamadığı" gerekçesiyle reddedildiğini, rehinle temin edilmemiş olan alacağın tahsil edilmesinin de neredeyse imkansız hale geldiğini, oysa ihtiyati haciz talepleri ile beraber dilekçe ekinde ticari faaliyeti ve alacak verecek ilişkisini gösterir mahiyetteki gümrük evrakı, fatura, mail ve elektronik yazışmalar ile alacaklı olduklarını ispat etmiş olmalarına rağmen taleplerinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ihtiyati haciz talebi hızlı neticelenmesi gereken taleplerden olduğundan yaklaşık ispatın yeterli olduğunu, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekmediğinin Yargıtay kararlarında da belirtilmiş olduğunu, bu hususta, Yargıtay içtihatlarında ve doktrinde faturanın alacağın ispatı noktasında yaklaşık ispat kurallarına göre geçerli kabul edildiğini;Dosyaya sunmuş oldukları, çek, gümrük evrakları, faturalar, mail yazışmaları, elektronik ortam (WhatsApp) yazışmaları neticesinde ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinaf başvurularına esas ret kararı nedeniyle her geçen gün borçlu tarafın mal kaçırma riskinin artmasının, müvekkilinin alacağını tahsil edememesi nedeniyle müvekkili nezdinde telafisi güç neticelerin de doğmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, tüm bu açıklamalar ışığında yapılacak istinaf incelemesi neticesinde ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerektiğini; Kararda çelişkili ifadelerin bulunması, karar gerekçesinin yetersiz ve eksik olduğunu göstermekte olup yargılamanın açıklığı ilkesine ters düşmekte olduğunu, kararda "talep eden vekilinin sunmuş olduğu evraklar aleyhine talep edilen ile arasında hukuki ilişki olduğunu ispatlar nitelikte" şeklindeki ifade de belirtildiği halde, burada ticari ilişkinin ve alacak verecek ilişkisinin ispatlandığı hususu ortaya konulmasına rağmen, "alacağını yaklaşık olarak ispatlayamadığı için" şeklindeki bir diğer ifade ile ihtiyati haciz taleplerinin reddi şeklinde hüküm kurulmasının kararın gerekçesinin çelişkili, yetersiz ve eksik olduğunu kanıtlar nitelikte olduğunu, gerekçeli karar ile hüküm fıkrasının çelişkili olması halinde yasaya uygun biçimde, gerekçeyi içeren bir hüküm olduğundan söz edilemeyeceğini, kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası ve kısa karar arasında çelişki yaratılmasının Anayasa ile teminat altına alınan yargılamanın açıklığı, adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair Anayasa ve yasa hükümlerine de açıkça aykırı olacağını beyanla usul ve yasaya aykırı İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/782 D.İş - 2023/783 K. sayılı ret kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını, tedbiren ihtiyati hacze karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin olup, Mahkemece talebin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İİK'nın 257/1. maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmü, İİK'nın 258/1. maddesinde ise; "Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." hükmü yer almaktadır.Somut talep yönünden yapılan değerlendirmede; ihtiyati haciz talebinin dayanağının kambiyo senedi olması yönünde yasal bir zorunluluk olmadığı gibi, haciz kararı verilebilmesi için alacağın kesin bir şekilde ispat edilmesinin de gerekmediği, kambiyo senetlerinin alacağın varlığı konusunda yaklaşık ispatı sağlamak yönünde kuvvetli delil oldukları konusunda bir tereddüt olmadığı, öte yandan kambiyo vasfını yitirmiş olan senet veya çeklerin adi havale (yazılı delil başlangıcı) niteliğinde oldukları ve alacağın varlığı konusunda ispat vasıtası oldukları, dosyada talep eden tarafından talebe dayanak olarak vadesi geçmiş çek ile birlikte faturalar, gümrük beyannameleri, talep eden ile karşı taraf arasında gerçekleşen yazışma ve mesajlaşmaların da sunulduğu ve sunulan tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde vadesi geçmiş para alacağının varlığı konusunda yaklaşık ispatın sağlandığı anlaşılmakla Mahkemece talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Açıklanan nedenlerle, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkemece deliller toplanılmış olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairemizce talep hakkında yeniden hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati haciz talep eden alacaklının istinaf başvurusunun KABULÜ İLE;İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2023 tarih ve 2023/782 D.İş 2023/783 Karar sayılı kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce esas hakkında yeniden; 2-İhtiyati haciz talebinin kabulü ile; 391.420,00 TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 58.713,00 TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında İİK'nin 257/1 maddesi gereğince karşı taraf borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACiZ KONULMASINA, 3-İİK'nın 261. maddesi uyarınca on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, 4-Dairemiz karar tarihi itibariyle ve Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından peşin yatırılan 444,60 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 17,00 TL harcın talep halinde ihtiyati haciz talep eden alacaklıya iadesine,5-İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından sarf edildiği anlaşılan 444,60 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 714,45 TL harcın karşı taraftan alınarak alacaklıya verilmesine,6-İlk derece mahkemesindeki yargılama sırasında ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından sarf edildiği anlaşılan 97,00 TL tebligat giderinin karşı taraftan alınarak alacaklıya verilmesine, 7-Alacaklı vekille temsil olunduğundan 2023/2024 AAÜT'ye göre hesap ve takdir olunan 4.700,00 TL vekalet ücretinin karşı taraftan alınarak alacaklıya verilmesine, 8-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde alacaklıya iadesine, 9-İstinaf eden tarafından yatırılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 160,00 TL dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gidiş dönüş gideri olmak üzere; toplam 898,00 TL'nin karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya verilmesine, 10-Artan gider avansı olması halinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, 11-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 22/02/2024 tarihinde İİK.258/2 ve HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.