T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/149 Esas
KARAR NO: 2024/176 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/917 Esas - 2023/837 Karar
TARİH: 02/10/2023
DAVA: Şirketin İhyası
KARAR TARİHİ: 01/02/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Düzce 2. İş Mahkemesinin 2022/44E, sayılı dava dosyasının 02.06.2022 tarihli duruşmasında ... Tic. A.Ş.(V.D.No:...) şirketinin ticaret sicil kaydının terkin edildiğini öğrendiklerini, mahkeme şirketin ihyası davası açması için taraflarına 2 haftalık süre verdiğini, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca kurulmuş bir şirketin fesih veya infisah halinin vukuu ile başlayan tasfiye süreci, tasfiye işlemlerinin tamamlanması akabinde şirket kaydının ticaret sicili kayıtlarından silinmesi ile sona ermekte ve bu sürecin tamamlanması ile şirket tüzel kişiliğinin ortadan kalkmakta olduğunu, şirketin bu sürecin tamamlanmasından sonra ortaya çıkan borçlarının tahsilini teminen şirketin geçici olarak canlandırılmasına yönelik ihya davası açılması gerektiğini, Hukuk sistemimizde tasfiye işlemleri bittikten ve şirket ticaret sicilinden terkin edildikten sonra şirkete ait hak ve borçların ortaya çıkması halinde ihya davası açılmasını engelleyecek bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca tasfiye halinde bulunan bir şirketten alacaklı bulunan kişilerin yapılan ilanlara rağmen alacaklarını yazdırmamalarının alacağın düşmesini gerektirmeyeceği hukuksal gerçeği de dikkate alınmalıdır.” denilmek suretiyle şirketin tasfiye süreci tamamlandıktan sonra rücuan alacak davası açıldığını, davacı alacaklının ihya davası açabileceğine karar verildiğini, somut olayda davacı ile ilgili şirket arasında görülmekte olan davanın 08.07.2009 tarihinde açıldığını, buna rağmen şirketin tasfiye işlemlerinin yapılarak 19.12.2014 tarihinde terkin edildiğinden davacıya ihya davası açmak üzere yetki ve süre verildiğini, tasfiye memuru olarak kararın tescil ve ilanına karar verildiğini, kararında tasfiye işleminin eksik yapılması sonucu ihyasının gerektiği belirtildiğini, dava devam ederken ... Tic.A.Ş (V.D.No:...) şirketinin sicilden silindiği ve Düzce 2. İş Mahkemesinin 2022/44E. sayılı dava dosyasının halen devam ettiği göz önüne alındığında şirketin tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden silinmesi ve terkininin usul ve yasaya aykırı olduğunun görüleceğini, tüm bu sebeplerden ve resen tespit edilecek sebeplere binaen ... Tic. A.Ş. (V.D.No:...) şirketinin ihyasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. HMK'nın 320/1.maddesi hükmü gözönüne alınarak taraflar duruşmaya davet edilmeyerek dosya üzerinden karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 02/10/2023 tarih 2023/917 Esas 2023/837 Karar sayılı kararında; "......Somut uyuşmazlıkta; davacının açtığı davada taraf teşkilinin sağlanması ve dava ile takiplerin yürütülüp sonuçlanması gerektiğinden davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, TASFİYE HALİNDE ... ANONİM ŞİRKETİ'nin tüzel kişiliğinin tasfiyenin sonlandırılması nedeniyle sicilden terkin edildiği, davalarda taraf teşkilinin sağlanması ve yargılamanın yürütülebilmesi için şirketlerin ihya edilmesi gerektiğinden davanın kabulüne, şirketin tüzel kişiliğinin yeniden ihyasına, ek tasfiye işlemlerini yapması için 6102 Sayılı TTK.nun 547/2'nci maddesi uyarınca eski tasfiye memuru olan davalı ...'ın şirkete tasfiye memuru olarak atanmasına, keyfiyetin karar kesinleştiğinde tescil ve ilanına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur. ..."gerekçesi ile, 1-Davanın KABULÜ ile; İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı iken sicilden tasfiye sonucu terkin olan TASFİYE HALİNDE ...ANONİM ŞİRKETİ'nin tüzel kişiliğinin Düzce 2.İş Mahkemesi'nin 2022/44 Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere İHYASINA, 2-Ek tasfiye işlemlerini yapması için eski tasfiye memuru olan davalı ... (T.C. No:...) şirkete tasfiye memuru olarak ATANMASINA, 3-Keyfiyetin karar kesinleştiğinde TESCİL VE İLANINA, tescil ve ilan masraflarının ileride ihya edilen şirketten tahsil edilmek üzere şimdilik davacı tarafça KARŞILANMASINA, 4-Davalı ... Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu TUTULMAMASINA, 5-Davacının harçtan muaf olması sebebiyle alınması gereken başvuru ve peşin harcın dava başında yatırılmadığı anlaşılmakla, 269,85 TL Başvurma Harcı ile 269,85 TL Peşin Harcın davalı tasfiye memuru ...'dan alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 6-Davacı tarafından yapılan 17 tebligat+posta ücreti olmak üzere toplam 435,75 TL yargılama giderinin davalı tasfiye memuru ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalı tasfiye memuru ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE, karar verilmiş ve karara karşı Davacı Vekili ve Davalı Tasfiye Memuru ... Vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, davanın kabulüne karar verilmesine rağmen Davalı ... Sicil Müdürlüğü aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükm edilmediğini, bu husus hatalı olup , HMK 326 Md.'' Kanunda yazılı haller dışında , yargılama giderlerinin , aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.'' şeklinde de ifade edildiği gibi İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü aleyhine davanın kabulüne karar verildiği için yargılama giderleri ve vekalet ücretinden bu bu davalının da sorumlu tutularak tarafına verilmesi yönünde karar tesis edilmesi gerektiğini, bu sebeple verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, söz konusu kararın kaldırılarak yargılama gideri ve vekalet ücretinin ;İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden alınarak davacı kuruma ödenmesine şeklinde hüküm tesis edilmesi gerektiğini, Müvekkilinin taraf olduğu İstanbul 43. Hukuk Dairesi 2020/421 Esas - 2020/420 Karar sayılı dosyada '''davada İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. madde çerçevesinde yapılan terkin işleminin hatalı olup, davalı tarafından davaya karşı konularak müdürlük işleminin yerinde olduğundan bahisle davanın reddinin istendiği de nazara alındığında; somut olayda HMK'nın 312/2. maddesinin uygulanma koşullarının bulunmayıp, HMK'nın 326. maddesi uyarınca davalı sicil müdürlüğü yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olacaktır. '' şeklinde 10.12.2020 tarihli emsal kararı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/1909 E., 2018/3442 K. 10.05.2018 tarihli emsal kararı bulunduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı kuruma ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TASFİYE MEMURU ... VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİ İLE, tasfiye süreci daha önce tamamlanmış ve müvekkilinin hiçbir yasal sorumluluğu olmadığı halde ve şirketin ihyası nedeni ile hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen yargılama giderlerinden müvekkilinin sorumlu tutulduğunu ve hakkında aleyhine ücreti vekalete ve yargılama masraflarına hükmedildiğini, bu kararın yanlış olup yargılama masrafları davacı üzerinde bırakılması gerekirken müvekkili üzerine yüklenmesinin hatalı olduğunu, Davalı müvekkili, ihyası istenen şirketin tasfiyesini tamamlayarak sicilden terkin edildiğini, tasfiye sürecini eksiksiz yerine getirdiğini şirket aleyhine açılan bu davadan haberi dahi olmadığını, bu konuda bir ihmal varsa bu müvekkili şahsa yüklenemeyeceğini, bu kusur ve ihmalin davacı tarafa ait olduğunu, şirketin tasfiyesinin önüne geçebileceklerini ancak davacı taraf bunu yapmayarak kusurlu davrandığını, bunun maddi külfetinin müvekkiline yüklenilmesinin doğru olmadığını, bu konuda sorumlu tutulmayacaklarını bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, İhyası istenen şirket adına tasfiye memuru olarak müvekkili şahsın muhatap alınmasının kabul edilmediğini, müvekkili şahsın uzun zamandan beri sağlık sorunları yaşadığını ve bu sağlık sorunları ciddi boyutta olup bu davalar müvekkili şahsın hem sağlığını hemde psikolojisini olumsuz etkilediğini, bu süreçte müvekkilinin tasfiye memuru olarak atanmayı ve muhatap alınmayı kabul etmediğini, tasfiye sürecini yaptığı şirketin ticaretten terkin işlemlerinin yapılmasında kesinlikle bir usulsuzlük söz konusu olmadığını, tasfiye süreci bittikten sonra açılan bir dava olup açılan bu davanın reddi kuvvetle muhtemel bir dava olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının müvekkili aleyhine verilen yargılama gideri ve avukatlık ücretinin kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, ticaret sicilden tasfiye suretiyle terkin edilmiş şirketin ek tasfiye işlemlerinin tamamlanması için TTK 547. maddesine göre ihyası talebine ilişkindir.Mahkemece, davanın kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili ve Davalı Tasfiye Memuru ... Vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacı vekili dava dilekçesi ile, Düzce 2. İş Mahkemesinin 2022/44E, sayılı dava dosyasının 02.06.2022 tarihli duruşmasında ... Tic. A.Ş.(V.D.No:...) şirketinin ticaret sicil kaydının terkin edildiğini öğrendiklerini, mahkemece terkin edilen şirketin ihyası için dava açmak üzere taraflarına 2 haftalık süre verdiğini beyan etmiştir.TTK'nın 547. maddesinde tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğunun anlaşılması halinde şirketin yeniden tescilinin istenebileceği düzenlenmiştir. Belirtilen yasa maddesinde açıkça düzenlendiği üzere; tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa davaya dayanak olan işlemlerin sonuçlandırılmasına münhasır olarak şirketin yeniden tescili talebi ile işbu davanın açılıp görülmesi mümkündür. Dosya içinde bulunan ticaret sicil kayıtları incelendiğinde, ihyası talep edilen İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil nosunda kayıtlı tasfiye halinde ... Tic.A.Ş'nin tasfiye sonunda 12/12/2017 tarihinde ticaret sicilden kaydı terkin edildiği, tasfiye memurunun ... olduğu anlaşılmıştır. Somut olayda, davacı SGK. Tarafından ihyası istenilen şirket aleyhine 16/02/2022 tarihinde Düzce 2. İş Mahkemesinin 2022/44 Esas sayılı dosyası ile rücuen alacak davası açıldığı, bu dosyada taraf teşkilinin sağlanabilmesi için ilgili şirketin yeniden tescilinin zorunlu olduğu, buna göre davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu anlaşılmıştır.Davacı vekilinin istinaf sebepleri incelendiğinde;Davalı ... sicil memurluğunun yasal hasım olduğu, tasfiye işlemlerinde her hangi bir yetki ve sorumluluğunun bulunmadığı, davanın açılmasına ticaret sicil müdürlüğünün sebep olmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin, davalı ... Sicil Müdürlüğü aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hüküm edilmediğine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/5218 Esas- 2013/20796 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.)Davalı Tasfiye Memuru ... Vekilinin istinaf sebepleri incelendiğinde; TTK. 547/2 Maddesinde;'' Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye işlemlerinin yapılması için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir,'' hükmü düzenlenmiş olup son tasfiye memurunun davalı ... olduğu, TTK. 547/2 Maddesi uyarınca mahkemece son tasfiye memuru ...'ın tasfiye memuru atanması usul ve yasaya uygun olduğundan davalı tasfiye memuru vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Düzce 2. İş Mahkemesinin 2022/44 Esas sayılı dosyası ile SGK tarafından ihyası istenilen ... Anonim Şirketi aleyhine açılan rücuen alacak davası, 12/12/2017 tarihinde yapılan terkin işleminden sonra 16/02/2022 tarihinde açıldığı, bu durumda ihyası istenilen şirketin tasfiye suretiyle ticaret sicilden terkin edilmeden önce hakkında açılan dava olmadığı, Davalı ... Sicil Müdürlüğü davada yasal hasım olmakla ve davalıların dava açılmasına sebebiyet vermedikleri tesbit edilmekle, mahkemece, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken herhangi bir gerekçe yazılmadan davacı lehine ve davalı tasfiye memuru aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmeyip davalı tasfiye memuru vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür. ( Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2023/4115 Esas - 2023/4600 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.)Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine, Davalı Tasfiye Memuru ... Vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkemece deliller toplanılmış olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizce, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden yeniden karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; A-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, B-Davalı Tasfiye Memuru ...'ın istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/10/2023 tarih ve 2023/917 Esas - 2023/837 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,Dairemizce yeniden hüküm kurulmak suretiyle; 1-Davanın KABULÜ ile; İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı iken sicilden tasfiye sonucu terkin olan TASFİYE HALİNDE ... ANONİM ŞİRKETİ'nin tüzel kişiliğinin Düzce 2.İş Mahkemesi'nin 2022/44 Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere İHYASINA, 2-Ek tasfiye işlemlerini yapması için eski tasfiye memuru olan davalı ... (T.C. No:...)'ın şirkete tasfiye memuru olarak ATANMASINA, 3-İhya kararı kesinleştiğinde Ticaret Sicil Gazetesinde TESCİL VE İLANINA, ilan masraflarının davacı tarafından KARŞILANMASINA, İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN: 4-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,5-Davalı ... Sicil Müdürlüğü davada yasal hasım olmakla ve davalıların dava açılmasına sebebiyet vermedikleri tesbit edilmekle, davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,6-Bakiye gider avansı var ise karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, İSTİNAF YÖNÜNDEN: 7-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,8- Harçlar Kanunu gereğince davalı tasfiye memuru tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 269,85.TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 9-Davalı Tasfiye Memuru tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 738,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 61,25.TL dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gidiş- dönüş gideri olmak üzere toplam: 799,25.TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı tasfiye memuruna verilmesine,10-Kullanılmayan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1.maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere 01/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.