T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/199 Esas
KARAR NO: 2024/264 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/700 Esas - 2023/867 Karar
TARİH 10/10/2023
DAVA: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı banka ile bankacılık hizmetleri sözleşmesi imzaladıklarını, bankanın ihtarname ile sözleşmeyi feshederek, bankada bulunan hesaplarında artık işlem gerçekleştirmeyeceğini bildirdiklerini, sözleşmenin feshi için geçerli bir sebebin bildirilmediğini, davalının fesih için tek gerekçesinin bir kısım ülkeler üzerinden taşıma işi yapması olduğunu, bankanın müşteri haklarını ihlal ettiğini ve Bankacılık Kanununda belirtilen etik ilkelere riayet etmediğini, rekabetin korunmasına aykırı hareket ettiğini, bir kamu hizmeti olan bankacılık hizmetinden mahrum bırakılamayacaklarını, mevduat ve katılım fonu sahiplerinin haklarını engellemenin suç olduğunu, bankanın sözleşme feshi için öne sürdüğü gerekçelerin yerinde olmadığını savunarak, banka hesaplarının tekrar aktif edilerek, bankacılık işlemlerine erişiminin sağlanmasını talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile, sözleşme serbestisi kapsamında davacı ile sözleşme ilişkilerinin devamının sağlanması yönünde zorlayıcı bir hüküm kurulamayacağını, davacı şirketin hesaplarının dava tarihinden kapatılmamış olması nedeniyle dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacı hesaplarının MASAK ve Uluslararası Bankacılık Uyum Kuralları gereğince kapatıldığını, davacı şirket yetkilisinin İngiltere vatandaşı ve bu ülkede yerleşik olması, işlemlerin 1996 doğumlu vekil şahıs tarafından gerçekleşmesi ve hesap sahibince hiçbir işlemin yapılmaması, görünürde Türkiye’de yerleşik olmayan ve yaşamayan kişinin Türkiye’de yerleşik firmas kurması ve firmaya ait işlemlerin vekil aracılığıyla gerçekleşmesi, firma hesabına yüksek montanlı USD ve Euro bedeller yatırıldığını ve bu bedellerin elden nakit olarak yatırıldığını, bedellerin kaynağına ilişkin evrak talep edildiğinde, firmanın Türkmenistan ihracatları olduğunun bildirildiğini, tutarların döviz bürosu aracılığı ile geldiğini, işlem taraflarını gösterir döviz değişim/döviz alım-satım belgelerinin paylaşılmadığı, ilgili gümrük belgelerinin incelenmesinde kullanılan sınır kapısının Gürbulak sınır kapısı olduğunun tespit edilmesi ile ilgili sınır kapısının doğrudan İran’a açılması nedeniyle banka ve OFAC politikalarınca yasaklı olduğunu, ABD Hazine Bakanlığı’nın (OFAC) yasaklı işlem kurallarının İran gümrüğünden geçen malların yasaklı olduğuna ilişkin olduğunu, MASAK’ın müşteirnin tanınması ilkesi kapsamında sıkılaştırılmış tedbirler rehberinde de bu yönde düzenlemeler olduğunu, davacının dilediği başka banka ile çalışma hürriyetinin bulunduğunu, sözleşme kapsamında sözleşmeyi sonlandırma yetkilerinin bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 10/10/2023 tarih 2023/700 Esas 2023/867 Karar sayılı kararında;"....Davacı ile davalı arasında bankacılık hizmetleri verilmesine ilişkin bir sözleşme mevcut olmakla, davalı söz konusu sözleşmenin ilgili maddesine dayanarak haklı sebeplerinin bulunduğu iddiası ile sözleşmeyi feshetmiş ve davacıya bankacılık hizmeti vermeye son vermiştir. Davacının bankacılık hizmetlerini, davalı dışında bir çok farklı bankadan alabileceği yani dava sonucunda elde etmek istediği faydayı farklı bankalardan biri ile sözleşme yaparak elde edebilecek olması dikkate alındığında, davacının elde etmek istediği hakka salt dava açarak ulaşabileceğinin değerlendirilmesi mümkün olmadığından, davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir...."gerekçesi ile, Davanın hukuki yarar yokluğundan REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİ 14/12/2023 TARİH 2023/700 ESAS 2023/867 KARAR SAYILI EK KARARINDA;" davacı vekili Av. ... 14/12/2023 günlü dilekçesi ile mahkememiz dosyasından verilen karara karşı istinaf talebinde bulunmuş olup, gerekçeli kararın karar başlığında yer alan davacı vekili yetki belgeli vekil Av. ...'a 25/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, HMK m.345/1 gereği vaki istinaf talebinin süresinde olmadığı anlaşıldığından dosya ele alındı, incelendi. " "gerekçesi ile, Süresinde olmayan vaki istinaf talebinin HMK m.346/1 uyarınca REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, dosyayı takip eden avukat yerine bir günlük duruşma için eklenen avukata tebliğ yapıldığını, usulsüz tebligatın söz konusu olduğunu, Davacı müvekkili aleyhinde tek delil olmadan bazı banka yöneticileri tarafından bankacılık faaliyetinden yasaya aykırı olarak dışlanmalarının anayasal düzene saldırı olduğunu, Bankaların görevinin şüpheli bankacılık işlemlerini Masak'a bildirmek olduğunu, Bankaların hesap kapatmaları ve bankacılık faaliyetlerini tek taraflı yasaklamalarının suç olduğunu, Davalı Banka, bankacılık işlemlerini yasal mesnedi olmadan şirketi yasaklaması, ile 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu ile belirlenmiş “Müşteri Haklarını” ihlal ettiğini, Bankacılık Kanunu ile belirlenmiş olan “Etik İlkelere” bankaların yasalarca belirlenmiş olan kanuna, ilgili düzenlemelere, kuruluş amaç ve politikalarına uygun olarak faaliyetlerin icra edilmesini temin etmeye ve yönetimde adalet, doğruluk, dürüstlük ve sosyal sorumluluğu esas almaya yönelik etik ilkelere aykırı davrandıklarını Bankacılığın bir kamu hizmeti olduğunu,Banka kurmak ve çalışmanın kamu denetim ve iznine tâbi olduğunu, Bankacılığın keyfi bir özel hizmet olmadığını, izine tabii olduğunu, Bankacılık, çok ağır bir yasal mevzuat sistemli denetimin bulunduğu kamusal bir iş alanı olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına veya yeniden yargılama yapılması için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taraflar arasındaki bankacılık işlemleri sözleşmesinin feshinin iptali ile bankacılık hizmetlerinin devamına karar verilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece, hukuki yarar yokluğundan reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İlk Derece Mahkemesi 14/12/2023 tarih 2023/700 Esas 2023/867 Karar sayılı ek kararı ile; Süresinde olmayan vaki istinaf talebinin HMK m.346/1 uyarınca reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. HMK'nın 346.maddesi uyarınca, işin esasına dair istinaf nedenleri incelenmeden önce, ilk derece mahkemesinin, HMK'nın 346.maddesi uyarınca verdiği ek kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Uyuşmazlık, davacı vekiline gerekçeli kararın usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği ve ilk derece mahkemesince verilen ek kararın dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasındadır. Davacı ... tarafından Beyoğlu .... Noterliğinin 21/10/2022 tarih ve ... yevmiye no.lu vekaletnameye istinaden Av. ...'ın yetkili kılındığı anlaşılmıştır.Davacı vekili Av.... tarafından, 10/10/2023 tarihli yetki belgesi ile; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nu değiştiren 4667 sayılı Kanun’un 36. maddesi ile 56. maddesine eklenen hüküm uyarınca, vekaletname yerine geçmek üzere Av. ...'a yetki belgesi verildiği görülmüştür. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 56/5 maddesinde de "Avukatlar veya avukatlık ortaklığının başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekaletnamelerini kapsayacak şeklinde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekaletname yerine geçen yetki belgesi verebilecekleri, bu yetki belgesinin vekaletname hükmünde olduğu" düzenlenmiştir.HMK 75 Maddesinde;'' (1) Dava için birden fazla vekil görevlendirilmiş ise vekillerden her biri, vekâletten kaynaklanan yetkileri, diğerinden bağımsız olarak kullanabilir. Aksi yöndeki sınırlamalar, karşı taraf bakımından geçersizdir,'' hükmü uyarınca dosyada bulunan vekaletnamede ismi bulunan vekillerden her birinin vekaletten kaynaklanan yetkileri diğerinden bağımsız olarak kullanabileceğinden vekillerden birine çıkartılan tebligatta geçerlidir.7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11/2 maddesinde "vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılacağı, vekilin birden çok olması durumunda bunlardan birine tebligat yapılmasının yeterli olduğu, tebligatın birden fazla vekile yapılması durumunda, bunlardan ilkine yapılan tebliğin asıl tebliğ tarihi sayıldığı" öngörülmüştür. Somut olaya döndüğümüzde, davacı vekili Av.... tarafından, 10/10/2023 tarihli yetki belgesi ile; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nu değiştiren 4667 sayılı Kanun’un 36. maddesi ile 56. maddesine eklenen hüküm uyarınca, vekaletname yerine geçmek üzere Av. ...'a yetki belgesi verildiği, Davacı ... tarafından Beyoğlu .... Noterliğinin 21/10/2022 tarih ve ... yevmiye no.lu vekaletname tevkil yetkisini haiz olup adı geçen vekil tarafından Av. ...'a verilen yetki belgesinin süreli olduğuna ilişkin herhangi bir kayıt içermemektedir. İlk Derece Mahkemesince verilen 10/10/2023 tarih ve 2023/700 Esas 2023/867 Karar sayılı gerekçeli kararın yetki belgesi ile davacı vekili olarak yetkili kılınan Av. ...'a e tebligat yoluyla tebliğe çıktığı ve 25/11/2023 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği, kararın Davacı vekili Av.... tarafından 14/12/2023 tarihinde istinaf edildiği ve kararın HMK 345/1 maddesinde öngörülen iki haftalık süre içinde istinaf edilmediği anlaşılmıştır. Bu tesbitlere göre İlk Derece Mahkemesince 2023/700 Esas - 2023/867 Karar sayılı 14/12/2023 tarihli ek kararı ile ; Süresinde olmayan vaki istinaf talebinin HMK m.346/1 uyarınca reddine yönelik verilen ek karar dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğ edilmediğine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 11 HD. nin 21/09/2021 tarih ve 2021/5069 Esas - 2021/5616 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir. ) İlk Derece Mahkemesince verilen ek karar dairemizce kaldırılmadığından davacı vekilinin gerekçeli karara yönelik istinaf sebepleri değerlendirilmemiştir. Sonuç itibariyle, ilk derece mahkemesi ek kararı usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davacı vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-HarçlarKanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından istinaf aşamasında peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avansı varsa, karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 15/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.