T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2019 Esas
KARAR NO: 2023/1865 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/573 Esas - 2023/557 Karar
TARİH: 12/09/2023
DAVA: Tazminat (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/11/2023
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müvekkilinin muris ... oğlu olması sebebiyle yasal mirasçılarından olduğunu, murisin eşi ve 6 çocuğu olmak üzere 7 adet mirasçısı bulunduğunu, müvekkilinin murisin ikinci eşinden olan oğlu, davalıların ise murisin üçüncü eşinden olan kızı ve oğlu olduğunu, murisin ayrıca ilk evliliğinden de 3 çocuğunun olduğunu, müvekkilinin dava konusu limited şirketin mirastan mal kaçırma saikiyle davalılara devrildiğinden haberdar olması üzerine, terekeye dahil edilmesi gereken diğer kazandırmaların tespiti halinde tespit edilen kazandırmalar için muris muvazaası, denkleştirme ve tenkis davası açma hakkı saklı kalmak kaydıyla, işbu davayı ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, limited şirket hisse devri işleminin murisin işlem tarihinde ayırt etme gücünden yoksun olması sebebiyle geçersiz olduğunu, Muris tarafından, dava konusu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı ... Ticaret Sicil Numaralı ... Mah. ... Sk. ..., ... Sitesi No: ... Eyüpsultan / İstanbul adresinde bulunan ... LİMİTED ŞİRKETİ hisselerinin tamamının 26.08.2023 tarihinde davalı ...'na devredildiğini, davalının ... Limited Şirketinin tek ortağı konumuna geldiğini, Pay devri işleminin ...'nun vefatından yaklaşık 1.5 ay önce gerçekleştirildiğini,87 yaşındaki bir kişinin, bu denli önemli bir işlemi yapabilmesi için hukuki ehliyetinin varlığından söz etmek mümkün olmadığını, ehliyetsizlik ve muvazaa nedeniyle geçersiz olan hisse devrinin iptali ve yasal miras payı oranında müvekkili adına tescilinin gerektiğini, terditli olarak talep ettikleri tazminat ve tenkis taleplerinin belirsiz alacak davası niteliğinde olduğunu, müvekkilinin herhangi bir hak kaybına uğramaması açısından; Üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla dava konusu ... Mah. ... Sk. ... Sitesi No: ... Eyüpsultan / İstanbul adresine kayıtlı ... LİMİTED ŞİRKETİ hisselerinin, varsa şirket üzerine kayıtlı taşınmaz ve taşınır değerleri üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, dava konusu limited şirketin devri işleminin iptali ve yasal miras payı oranında müvekkili adına tescili, olmazsa şirketin gerçek değerinin belirlenerek müvekkilinin yasal miras payı oranda hissenin değerinin müvekkiline murisin ölüm tarihinden itibaren işleyecek olacak faiz ile birlikte ödenmesine, müvekkilinin saklı payı zedelendiğinden muris tarafından gerçekleştirilen işlemin müvekkilinin saklı payı oranında tenkisine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 12/09/2023 tarih 2023/573 Esas 2023/557 Karar sayılı kararında;"....Tarafların tacir olmadığı, dava dışı şirketteki davalıların muvazaa nedeni ile hisselerinin iptali talebinin mutlak ticari davalardan olmadığı, bu nedenle dilekçenin görev yönünden reddi ile görevsizlik verilerek mahkememizin görevsizliğine, İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..."gerekçesi ile, 1-Davanın HMK 114.ve 115.maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Limited şirketlerle ilgili hususların TTK'da düzenlenmesi sebebiyle Ticaret Mahkemesi'nin konusu olacağını, iş bu davanın ticari mahiyetli bir dava olup; taleplerin şirket hisselerinin tescilinin geçerliliğine ilişkin olduğundan, uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, tarafların mirasçı olması, müvekkilinin tacir olmaması, murisin ehliyetsizliğinin ve muris muvazaası ve denkleştirme ve tenkis taleplerinin olması davanın mahiyetini değiştirmeyeceğinden verilen görevsizlik kararının hatalı olduğunu,Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da bu doğrultuda olduğunu, (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/6769E. 2014/11953 K., Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/11369 E. , 2015/10642 K., İstanbul BAM, 13. HD., E. 2022/815 K. 2022/1403 T. 6.10.2022) İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, murisin, dava dışı limited şirketdeki payının tamamının davalıya devrine yönelik işlemin, murisin ehliyetsizliği nedeniyle geçersiz ve devrin muvazaalı olduğunun tespiti ile iptali, murise ait payın miras payı oranında davacı adına tescili, olmazsa şirketin gerçek değerinin belirlenerek miras payı oranında murisin ölüm tarihinden itibaren işleyecek olacak faizi ile birlikte ödenmesi, bu talebinde kabul görmemesi halinde muris tarafından gerçekleştirilen işlemin davacının saklı payı oranında tenkisine karar verilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın HMK 114.ve 115.maddeleri uyarınca usulden reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. 4721 Sayılı TMK'nun 560/1 maddesinde,' Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebileceklerinin düzenlendiği, TMK. 'nun 576/2 maddesinde ise, Mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davası açılacağı düzenlenmiştir.Somut dava, ehliyetsizlik ve muris muvazası nedeniyle geçersiz olan limited şirket hisse devri işleminin iptali ve yasal miras payı oranında davacı adına tescili, olmadığı takdirde tenkise ilişkin olup, davacı vekilinin emsal gösterdiği dairemiz kararı ve Yargıtay ilamı, yalnızca muris ile davalı arasında yapılan hisse devrinin, ehliyetsizlik, sahtelik veya muvazaa nedeniyle geçersiz olup olmadığı ile sınırlı olup genel hükümlere göre çözülecektir. Oysa eldeki davada uyuşmazlığın çözümü için, genel hükümler yanında, TMK'nun 560/1 ve 576/2 maddelerinde yer alan Mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması hükümlerin de uygulanacağı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/3771 Esas- 2016/5972 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere TMK'nın 576. maddesi hükümlerine göre açılacak davalar, TTK'nın 4. maddesi kapsamındaki ticari dava niteliğinde olmadığından, davanın görülüp sonuçlandırılmasının Ticaret Mahkemesinin görevine girmediği, miras hukukuna ilişkin uyuşmazlıklara bakma görevinin asliye hukuk mahkemelerinin görev alanına girdiği açıktır. Şu halde davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan, mahkemece verilen görevsizlik kararı usul ve yasaya göre yerinde olup davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85. TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Dava dosyası dairemize UYAP sistemi üzerinden elektronik dosya olarak gönderildiğinden, ilk derece mahkemesine UYAP sistemi üzerinden iade edilmesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 30/11/2023 tarihinde HMK'nın 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.