T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1049 Esas
KARAR NO: 2023/967 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/04/2023 ( İhtiyati Haczin Kaldırılmasına İlişkin Ek Karar )
DOSYA NUMARASI: 2023/75 D.İş - 2023/75 Karar
KARAR TARİHİ: 08/06/2023
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesi ile; Müvekkiline borçlu tarafından verilen ... bank Altınordu/Ordu şubesine ait, ... çek seri nolu, 28/02/2023 keşide tarihli, 65.000,00 TL miktarlı çekten dolayı alacağının bulunduğunu, söz konusu çekin ibraz süresi içerisinde bankaya sunulduğunu ancak çekin karşılığının bulunmadığını, alacağın tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını belirterek borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haciz için karar verilmesini masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nin 07/03/2023 tarih ve 2023/75 D.İş - 2023/75 Karar sayılı kararı ile; "Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan (65.000,00 )-TL alınmasının temini bakımından vaki isteği İcra İflas Kanununun 257. Maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat da alınmış bulunduğundan adı geçen borçlular; 1-... TİC. LTD. ŞTİ. 2-... SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 3-... SAN. TİC. LTD. ŞTİ. 4-... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 5-... ANONİM ŞİRKETİ 6-... İNŞAAT SANAYİ VE TİC. LTD. ŞTİ. Malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının; İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde, İHTİYATEN HACZİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı Kuzey Elektromarket Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ VEKİLİ İTİRAZ DİLEKÇESİ İLE; Genel yetki kuralı gereğince ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkeme aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafın ikametgahının bulunduğu mahkemesi olduğunu, müvekkili şirketin "... Mah. ... Bulvarı No:... Tekkeköy/SAMSUN" olduğunu, yetkili mahkeme SAMSUN Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ayrıca ihtiyati hacze konu çekin hesabının bulunduğu banka da ... Bankası Ordu Şubesidir. Dolayısıyla söz konusu yargı çevresi müvekkilin ikametgahı bulunduğu yer olan Samsun ya da çekin hesabının bulunduğu yer olan Ordu olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, İcra takibine konu olan çek müvekkilinin çekmecesinden kaybolarak, rızası dışında elinden çıkmış olduğunu, takibe konu çeke ilişkin tarafımızca Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/1196 e. Sayılı dosyasından çekin iptaline ilişkin dava açıldığını, söz konusu çeke ilişkin ödemeden men kararı alınarak takibe konu çeke mahkemece tedbir koyulmuş ve çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verildiğini, söz konusu çekte, kaşe üzerine atılan imzanın asla müvekkiline ait olmadığını, çeke basılan kaşe de müvekkilin kaşesi olmadığını, çekteki cirantalarla hiçbir ticari faaliyet içinde olmaması nedeniyle herhangi bir borcu da bulunmamakta olduğunu, icra takip ile müvekkilinin tüm banka hesaplarına bloke koyulduğunu, büyük bir mağduriyet içerisinde olduğunu belirterek icra dosyasından konulan hacizlerin kaldırılarak öncelikler takibin ihtiyaten durdurulmasına, yetki itirazların kabulüne, müvekkili hakkında verilen ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, ilgili icra dosyasından müvekkil aleyhine koyulan tüm hacizlerin kaldırılmasına, alacaklıya karşı, borca ve imzaya itiraz etmemiz sebebiyle borca itiraz davası, tazminat davası ve menfi tespit davası açacak olmamız sebebiyle mahkememiz nezdinde bulunan teminatın davaları sonuçlanıncaya kadar alacaklıya ödenmemesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi'nin 11/04/2023 tarih ve 2023/75 D.İş - 2023/75 Karar sayılı ek kararı ile; " ...İstanbul 1. icra hukuk mahkemesi 2023/319 esas, 2023/204 karar sayılı dosyasının incelenmesinde, itiraz eden borçlu yönünden icra dairesinin yetkisizliğine karar verilerek ödeme emrinin iptaline ve konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir. Buna göre sonuç olarak itiraz eden yönünden verilen icra mahkemesi kararı dikkate alınarak icra dairesinin yetkisizliğine karar verilmiş olmakla mahkememizin de yetkisiz hale geldiği anlaşılmakla itiraz eden borçlunun itirazının kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir. " gerekçeleri ile; "1-... San. Tic. Ltd. Şti vekilinin itirazının kabulü ile bu şirket bakımından mahkememizin 2023/75 D.İş 2023/75 karar sayılı dosya üzerinden konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına, diğer borçlular yönünden ihtiyati haciz uygulanması kararının devamına, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden ... Dönüşüm Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden... Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırılık göstermekte olduğunu, Çekten kaynaklanan borcun alacaklısının, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde de ihtiyati haciz talebinde bulunabilmekte olduğunu, dolayısıyla icra dairesinin yetkisizliğine ilişkin verilen işbu davaya konu ihtiyati haciz taleplerine ilişkin mahkemenin yetkisini bağlamamakta olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi Kararı - İstanbul BAM, 14. HD., E. 2019/2162 K. 2019/1503 T. 28.11.2019 tarihli ilamında "... İİK'nın 265.maddesi uyarınca, çeke dayalı ihtiyati hacze itirazın reddi kararının istinafına ilişkindir.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun 2004 sayılı İİK'nın 258. maddesinin göndermesiyle aynı Kanun'un 50. maddesi gereğince belirlenmesi gerekir. İİK'nın 50. maddesi uyarınca, yetkili mahkeme, HMK'da mahkemelerin yetkisini düzenleyen kurallara göre belirlenir. Buna göre, davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden, çeke dayalı olarak çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemeden, ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir." denilmekte olduğunu, Hal böyle iken İhtiyati haciz isteminde taraflardan biri için yetkili olan yerin, diğerleri için de yetkili kabul edileceğini, ihtiyati haciz istenilen kişilerden olan ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ticari sicil adresinin Sarıyer/ İstanbul, diğer borçlu ... Ticaret Anonim Şirketi'nin ticari sicil adresinin Şişli/ İstanbul ve ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin ise ticari sicil adresinin Beyoğlu/İstanbul olduğunu, bu sebeple İstanbul (Çağlayan) Adliyesi'nin ihtiyati haciz istemede yetkili olduğunu, dolayısıyla ihtiyati haciz talebinin yetkili mahkemeden istenmiş olup bu hususta yerel mahkemece verilen yetkisizlik kararının son derece hukuka aykırı olduğunu beyanla; Açıklanan nedenlerle; İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/75 D. İş - 2023/75 K sayılı dosyasından verilen 11/04/2023 tarihli kararın kaldırılmasına ve itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece 07/03/2023 tarihli karar ile, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara itiraz edilmesi üzerine mahkemece duruşma açılmak suretiyle itirazlar incelenmiş ve 11/04/2023 tarihli ek karar ile; İtiraz eden ... San. Tic. Ltd. Şti vekilinin itirazının kabulü ile bu şirket bakımından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, karar verilmiş ve verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İİK 257/1 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." İİK’nın 258. maddesinde ise ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri ,çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Emsal: Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar) Somut olaya dönüldüğünde; birden fazla borçlu olup ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği, ihtiyati haciz talep edilen borçlulardan ... Plastik Kimya Ve Temizlik Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin adresinin Sarıyer/ İstanbul, diğer borçlu ... Mağazacılık Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin adresinin Şişli/ İstanbul ve ... Ticaret Limited Şirketi'nin adresinin ise Beyoğlu/İstanbul olup bu durumda mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından yetkili olduğu, İstanbul 1. icra hukuk mahkemesinin 2023/319 esas, 2023/204 karar sayılı kararı ile, itiraz eden borçlu yönünden icra dairesinin yetkisizliğine karar verilerek ödeme emrinin iptaline ve konulan hacizlerin kaldırılmasına yönelik verilen karar icra takip dosyasına yönelik olup eldeki davada kesin hüküm oluşturmayacağı, bu durumda mahkemece muterizin mahkemenin yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi yerinde olmayıp talep eden vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür. Muteriz vekilinin yetki itirazı yerinde görülmediğinden sair itiraz sebepleri incelendiğinde; İtiraz eden vekili tarafından, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararına konu "çek '' hakkında çekin rızası dışında elinden çıkıp kaybolduğu belirtilerek Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/1196 E. Sayılı dosyası ile çekin iptaline ilişkin dava açıldığı, söz konusu çeke ilişkin ödemeden men kararı alınarak takibe konu çeke mahkemece tedbir koyulduğu, çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verildiği, çekin usulsüz bir şekilde sahte kaşe ve imza ile ciro edildiği, çekteki cirantalarla hiçbir ticari faaliyet içinde olmadığı ve ciro silsilesinin kopuk olduğu gerekçesiyle itiraz edilmiş ise de; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi' nin 19/09/2016 tarih 201683 76 Esas - 2016/7353 Karar sayılı ilamı ile aynı dairenin 07/10/2015 tarih 2015/9239 Esas - 2015/10112 Karar sayılı ilamında da açıkça belirtildiği gibi, hasımsız olarak açılan çek iptali davasında alınan ödemeden men yasağına ilişkin tedbir kararı ihtiyati haciz verilmesine engel teşkil etmediği, çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığı, çekteki cirantalarla hiçbir ticari faaliyet içinde olmadığı, ciro silsilesinin kopuk olduğu ve ihtiyati haciz alacaklısının bu yönüyle yetkili hamil olmadığı iddiasının ise yargılamayı gerektirip açılacak bir menfi tesbit, istirdat davasında ileri sürülebileceğinden İİK. 265. maddesinde sayılan itiraz nedenlerinden olmadığı, dosyada mübrez talep dayanağı çek kapsamından, İİK'nun 257/1 fıkrasında fıkrası ile İİK'nun 258 fıkrasında aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi yerinde olmayıp talep eden vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür. Sonuç itibariyle, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İDM. nin 11/04/2023 tarihli ek kararının HMK. 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizce yeniden hüküm kurularak muterizin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazların reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; A- İhtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/04/2023 tarih ve 2023/75 D.İş Esas- 2023/75 D.İş Karar sayılı ek kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Dairemizce yeniden hüküm kurulmak suretiyle; 1-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/03/2023 tarih ve 2023/75 D.İş Esas- 2023/75 D.İş Karar sayılı ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... San. Tic. Ltd. Şti tarafından yapılan itirazların REDDİNE, 2-Muterizin itirazı reddedilip ilk derece mahkemesi tarafından verilen 07/03/2023 tarihli ihtiyati haciz kararı aynen geçerliliğini koruduğundan, yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine yer olmadığına,
İLK DERECE YÖNÜNDEN: 3-Yasa gereği ihtiyati hacze itiraz yönünden harç alınmasına yer olmadığına, 4-İhtiyati haciz talep eden tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 5-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-İhtiyati haciz talep eden vekil ile temsil edildiğinden Dairemiz karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT 2. kısım 1.bölüm 1/b maddesine göre hesap ve taktir olunan 3.000,00.TL vekalet ücretinin itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti'nden alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN: 7-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harcının iadesine, 8-İhtiyati haciz talep eden tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 492,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 69,00.TL dosyanın istinafa gidiş dönüş gideri olmak üzere toplam: 561,00.TL'nin ihtiyati hacze itiraz eden ... San. Tic. Ltd. Şti'nden alınarak talep edene verilmesine, 9-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 10-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 08/06/2023 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.