T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/290 Esas
KARAR NO: 2024/289 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/612 Esas (D. İş) - 2023/615 Karar
TARİHİ: 10/11/2023
DAVA: İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle, müvekkilinin borçlulardan olan alacağı rehinle teminat altına alınmamış olduğundan ve borçluların da mallarını kaçırma çabası içerisinde bulunduğundan mahkemece borçluların menkul, gayrimenkulleri ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının İİK 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyaten haczine, mahkeme aksi kanaatte ise %15'i oranında teminat ile ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekil olarak talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesinin 09/10/2023 tarihli kararı ile; "İhtiyati haciz istem dilekçesi ve sunulan belge aslı ve diğer dosya içeriği İ.İ.K.nun 257. ve sonraki ilgili madde hükümleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri ışığında incelendi."İ.İ.K.nun 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, Davacının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçluların, a)Taşınır mallarının, b)Taşınmaz mallarının,c)Üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, İHTİYATEN HACZİNE, İstemde bulunandan nakit yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu şeklinde olmak üzere % 15 güvence alınmasına," karar verilmiş ve verilen karara karşı borçlu vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur. Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ... Ticaret Limited Şirketi vekili 11/10/2023 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde; müvekkili şirketin hamili olduğu Muş ... Bank Şubesi ait ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı çeklerin kaybolduğunu, durumun Muş ... Bankası tarafından, ... seri numaralı, ... seri numaralı çeklerin ibraz edildiğini fakat üzerindeki imzaların her ne kadar benzer olsa da sahte olduğu kanaatinde olduklarını müvekkilin çekler hakkında bilgisi bulunup bulunmadığı sorulmak için arandığında fark ettiğini, kaybolan çeklerin meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek amacıyla müvekkili açısından ileride daha büyük zararların doğmaması için Muş Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusunda bulunulduğunu, ve 06.10.2023 tarihinde Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/125 D. İş. 2023/123 K. Sayılı kararında 2434451 seri numaralı çekin ödenmemesi için gerekli teminat yatırılarak ihtiyati tedbir kararı alındığını, 10.10.2023 tarihinde müvekkili şirkete karşı İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı olarak 09.10.2023 tarihli ihtiyati haciz kararının gösterildiğini, icra takibinin durdurulduğunu, ihtiyati haciz kararı alan davacının tamamen kötü niyetli olduğunu, çekin keşide yerinin Muş olduğunu, müvekkili şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicilinin Muş ili olduğunu, İcra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde açıldığını, yetkili icra müdürlüğünün Muş İcra Müdürlüğü olduğunu, mahkemenin işbu dava bakımından yetkili olmadığını, yetki ilk itirazında bulunduklarını, alacaklıya karşı açacakları menfi tespit davasına teminat olması ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz etmiş olduklarından verilen haciz kararından müvekkili yönünden dönülmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 10/11/2023 tarih ve 2023/612 Esas (D. İş) - 2023/615 Karar sayılı Ek kararı ile: "İhtiyati hacze itiraz sebeplerinin sınırlı olduğu, bu anlamda imzaya ve esas borç ilişkisine dair savunmaların değerlendirilemeyeceği, yetki hususunda 6100 sayılı yasaya atıf bulunduğundan taraflar arasındaki kambiyo ilişkisinde mahkememizin yetkili olduğu; itirazların ancak esasa dair açılacak istirdat yahut menfi tespit davasında ileri sürülebileceği ve tetkik edilebileceği, teminat karşılığında haczin kaldırılması talebinin kabulü halinde ise ihtiyati haciz kurumunun işlevsiz bırakılacağı, öte yandan bu bakımdan aranan yaklaşık ispat şartının da yerine getirilmediği anlaşıldığından, itirazın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir." gerekçesi ile,"İİK'nun 265 ve devamı maddeleri gereği koşulları oluşmayan ihtiyati hacze itirazın REDDİNE,Yasal şartları oluşmayan teminat karşılığında haczin kaldırılması talebinin Reddine, Alacaklı kendisine vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan, alacaklı taraf yararına belirlenen 3.000,00 TL maktu avukatlık ücretinin itiraz eden borçlulardan tahsiline," karar verilmiş ve karara karşı itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ... Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, Yerel mahkemece verilen 09.10.2023 tarihli ihtiyati haciz kararının İstanbul ... Dairesi İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu ve uygulandığını; ardından taraflarınca ihtiyati haciz kararına itiraz edildiğini; Yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına itirazlarının reddedildiğini; Müvekkili şirketin, hamili olduğu Muş ... Bank Şubesi ait ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı çeklerin kaybolduğunu ve üzerinde yer alan imzaların kendisine ait olmadığını netleştirmesi üzerine bankaya dilekçe verdiğini ve yasal işlemleri başlattığını, Söz konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bu nedenle çek karşılığının haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimal ve tehlikesine binaen önlem alınması, söz konusu kaybolan çeklerin meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek amacıyla müvekkili açısından ileride daha büyük zararların doğmaması için Muş Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusunda bulunulduğunu ve söz konusu çekler hakkında soruşturma başlatıldığını; hemen ardından 06.10.2023 tarihinde Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/125 D. İş. 2023/123 K. Sayılı kararında ... seri numaralı çekin ödenmemesi için gerekli teminat yatırılarak ihtiyati tedbir kararı alındığını; taraflarınca teminat yatırılmış olup söz konusu çekin ödenmemesine ilişkin açacakları Menfi Tespit Davası için Dava şartı olan Arabuluculuk Başvurusunun da yapıldığını; halen menfi tespit davalarının derdest olduğunu, Ardından 10.10.2023 tarihinde müvekkili şirkete karşı İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığının öğrenildiğini; söz konusu icra dosyasına vekalet sunduklarında takip dayanağı olarak 09.10.2023 tarihli yerel mahkemenin ihtiyati haciz kararının görüldüğünü; söz konusu İcra Dairesine taraflarınca Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/123 K. Sayılı kararının gönderildiğini ve aynı zamanda Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından olaya konu icra dairesine müzekkere yazılarak icra takibinin durdurulduğunu; 06.10.2023 tarihli Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/125 D. İş. 2023/123 K. Sayılı İhtiyati Tedbir Kararının ardından yerel mahkemeye başvurarak İhtiyati Haciz Kararı alan davacının tamamen kötü niyetli olduğunu; ayrıca söz konusu çek için daha önceki tarihli İhtiyati Tedbir Kararı varken İhtiyati Haciz Kararı alınmasının ve alınan kararın hukuka aykırı olduğunu, İhtiyati haciz kararının icrasının ancak ihtiyati haciz takibe konu olan borcun kaynağına göre yetkili icra dairesinin bulunduğu yer olduğunu; ibraz edilen çekten de anlaşılacağı üzere çekin keşide yerinin Muş ili olduğunu, müvekkili şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicil yerinin de Muş ili olduğunu; İcra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde açıldığını; yetkili icra müdürlüğünün Muş İcra Müdürlüğü olduğunu; Yerel Mahkemenin işbu dava bakımından yetkili olmadığının ortada olduğunu; davacı tarafın, işbu davayı, yukarıda belirttikleri yerlerden hiçbirine dahil olmayan kendi yerleşim yerinde açmış bulunduğunu; bu nedenle, yetki ilk itirazında bulunmak zorunluluğunun doğduğunu ancak yerel mahkemece bu itirazlarının da reddedildiğini, İhtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkilinin araçlarının haczedildiğini, banka hesaplarına haciz işlendiğini; müvekkili şirket banka hesaplarına konulan hacizlerden dolayı para akışı sağlayamadığını ve ticaret faaliyetlerini sürdüremediğini ve her geçen zamanda da müvekkilinin zarara uğradığını; bu nedenle alacaklıya karşı açacakları menfi tespit davasına teminat olması ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz etmiş olduklarından verilen haciz kararından müvekkili yönünden dönülmesini talep etmişlerse de yerel mahkemece iş bu taleplerinin kabul edilmediği gibi ihtiyati haciz miktarı olan 50.000,00 TL'nin mahkeme veznesine depo edilmesi karşılığı hacizlerin kaldırılması taleplerinin de gerekçesiz olarak reddedildiğini; iş bu sebeple verilen kararın usul ve yasaya aykırı olmakla beraber telafisi mümkün olmayan zararlar meydana getirdiğini, bu itibarla, haksız yere konulan ihtiyati haczin kaldırılması amacıyla istinaf kanun yoluna başvurma zorunluluğunun doğduğunu, İleri sürerek, istinaf taleplerinin kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece 09/10/2023 tarihli karar ile, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ... Limited Şirketi tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkemece duruşma açılmak suretiyle itiraz incelenmiş ve 10/11/2023 tarihli ek karar ile; itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı, itiraz eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İİK 257/1 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.İİK’nın 258. maddesinde ise ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Emsal: Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar) Talep dayanağı 30/09/2023 keşide tarihli, 200.000,00-TL bedelli, ... Muş Şubesi nezdindeki hesaptan keşide edilen, keşidecisi itiraz eden, lehdarı ... Tic.A.Ş., keşide yeri Muş olan çekte lehdarın cirosunun bulunduğu, lehdardan sonraki cirantanın ... olduğu, çekin bu şirket tarafından ihtiyati haciz talep eden ... Limited Şirketi'ne ciro edildiği, son hamil tarafından ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilen çekin karşılıksız çıkması nedeniyle tahsil edilemediği görülmüştür. Somut olaya dönüldüğünde; talep dayanağı çekin, ihtiyati haciz talep eden tarafından muhatap bankaya 02/10/2023 tarihinde ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, ihtiyati haciz talep edenin yerleşim yerinin Kartal İlçesi sınırlarında bulunduğu, buna göre İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin ihtiyati haciz talebini incelemeye yetkili oluğu, ihtiyati haciz kararının bir takip işlemi olmadığı, çeke dayalı başlatılan icra takibinde, icra dairesinin yetkili olup olmadığının ihtiyati haciz yargılamasının konusunu teşkil etmediği, mahkemece yetki itirazının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. İtiraz eden vekili; söz konusu çek hakkında çalındığı iddiasıyla Muş Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvuruda bulunulduğu, ayrıca Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/125 D İş. 2023/123 Karar sayılı 06/10/2023 tarihli kararı ile çekin ödenmesinin tedbiren durdurulmasına, çeke dayalı takiplerin tedbiren durdurulmasına karar verildiği, açılacak menfi tespit davası için aracubuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ileri sürmüş olup, ihtiyati haciz kararının verildiği tarih itibariyle ve itiraz dilekçesinin verildiği tarih itibariyle açılmış bir menfi tespit davası bulunmadığı, Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/125 D İş. 2023/123 Karar sayılı 06/10/2023 tarihli kararı ile İİK'nun 72 maddesine dayalı olarak verilen takiplerin durdurulmasına ilişkin tedbir kararının, takip hukukuna yönelik olup, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmeyeceği, diğer itiraz sebeplerinin İİK'nun 265 maddesinde sayılan sebepler arasında yer almadığı, İİK'nun 266 maddesi uyarınca teminat karşılığı ihtiyati haciz kararının değil, sadece uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılabileceği, çeke dayalı takip başlatılmış olması karşısında, bu talebin İİK'nun 226/1-ikinci cümle maddesi uyarınca icar hukuk mahkemesinden istenebileceği, dosyaya mübrez talep dayanağı çek kapsamından, İİK'nun 257/1 ile İİK'nun 258 maddesinde aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu,mahkemece ihtiyati haciz kararına itirazın ve yasal koşulları oluşmayan teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararının kaldırılması talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, kamu düzenine aykırılık da mevcut olmadığı, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Sonuç itibariyle, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK. 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati hacze itiraz edenin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 15/02/2024 tarihinde HMK' nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.