T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/1407 Esas
KARAR NO:2024/1490 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI:2024/903 D.İş- 2024/897 Karar
TARİH:13/08/2024
TALEP:İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ:03/10/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Davacının borçludan 30.07.2024 tarihli, .... e-fatura nolu 475.346,88 TL tutarlı fatura gereği alacaklı bulunmaktadır.Yapılması gereken ödeme vadesinde ödenmemiş olup, durum borçluya ihtar edilmiştir.Ayrıca faturalarda ticari ilişkiye istinaden şirketi temsile tek yetkili kişi olan .... tarafından teslim alındığına dair imzası mevcut olduğunu, ekte sunulan Yargıtay kararlarında da görüleceği üzere yaklaşık ispat kuralına göre ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, yüksek Mahkeme, “faturaya dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilebilip verilemeyeceği” konusunda; "Mahkemece faturalar, yazarkasa fişleri ve mal teslimi fişlerine dayalı ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, ibraz edilen bu belgelere göre alacağın varlığı ve muaccel olduğu konusunda mahkemece bir kanaat edinilmesi halinde ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilebileceğine" karar verdiğini, borcun ödenmesi için yapılan sözlü taleplerin neticesiz kalması, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içerisinde olması, alacağın rehinle de temin edilmediği sebebiyle sayın mahkemenize başvurmak zorunda kaldığını, İİK'nın 258. Maddesi 1. fıkrası 2. cümlesi hükmü uyarınca;”Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.” hükümdeki yaklaşık ispat kuralından hareketle 475.346,88 TL alacağın tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi için gerekli kararın verilmesini masraf ve ücreti vekaletin de hüküm altına alınmasını karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 13/08/2024 tarih ve 2024/903 D.İş sayılı kararında; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder."İİK'nin 258.maddesi uyarınca da, alacaklı alacağı ve gerektiğinde haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermek zorundadır.İhtiyati haczin, bir para alacağının ödenmesini güvence altına alan ve borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasını ifade eden tedbir niteliğinde bir kurum olması nedeniyle mahkemece, bu yöndeki istem değerlendirilirken gerçeğe benzerlik karinesi ile hareket edilmelidir. Yine İİK 259 - (Değişik: 3890 - 3.7.1940 / m.1)' a göre ihtiyatî haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur. Ancak alacak bir ilâma müstenid ise teminat aranmaz. Dosya sunulan evraklar incelenmiş olup, borçlunun kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kullanması durumunda borç miktarı hususu yargılamaya muhtaçtır. Talep edenin alacaklı olup olmadığı, icra takibinde takibe konu alacağın varlığı ve miktarı hususunun yargılamaya muhtaç olduğu görülmektedir. Dosyaya sunulu evraklar kapsamında muaccel bir para alacağının varlığına ilişkin yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği açıktır. Dosya kapsamında yaklaşık ispat koşulunu sağlamaya yeterli kanaate ulaşılamamakla ihtiyati haciz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..."gerekçesi ile, '' 1-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle;İhtiyati haciz müessesinin İ.İ.K. 257. Md düzenlendiğini;"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklar ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyatî haciz istenebilir:1. Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2. Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyatî haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder" ifadelerine yer verildiğini, Kendilerince 30.07.2024 tarihli fatura ile ihtiyati haciz talep edildiğini, faturanın muhteviyatına bakıldığında malı teslim edenin ve malı teslim alanın imzalarının olduğunun görüleceğini, malı teslim alan kısmında borçlu firmanın tek yetkilisi ....'nın imzası bulunduğunu, TTSG kayıtlarına bakıldığında (Ek-1) ... 'nın 24.11.2024 tarihine kadar şirketi temsil etmeye tek yetkili kişi olduğunun görüleceğini, Tüm ihtarlara, sözlü ve yazılı uyarılara rağmen 30.07.2024 tarihli ... e-fatura nolu 475.346,88 TL tutarlı faturanın müvekkil şirkete ödenmediğini, söz konusu fatura için kendileri tarafından .... eass numara ile icra takibi başlatıldığını, ancak tüm uyarılara ve ihtarlara rağmen ödeme yapmayan borçlu firma başlatılan icra takibine itiraz ettiği takdirde müvekkilin alacağına kavuşması için arabuluculuk ve dava boyutları dikkate alındığında 2-3 sene zaman kaybına neden olacağını,Alacaklı oldukları faturanın İ.İ.K.257' deki tüm özelliklere haiz olduğunu, rehinle temin edilmediğini, yaklaşık ispat kuralına uygun olduğunu, buna dair 19. HD. 19.10.2015 T. E: 685, K:13030 ' kararında "Yaklaşık ispat kuralı uyarınca, irsaliyeli fatura ve cari hesap mutabakatına ilişin belgeye dayalı ihtiyati haciz talebinin kabulü gerektiği-" (Ek-2) şeklinde ifadelere yer verildiğini, Yukarıdaki Yargıtay kararı uyarınca irsaliye fatura için ihtiyati haciz talebinin kabulünün gerekeceğine karar verildiğini, faturanın üzerinde malı teslim alan kısmında ...' nın imzasının bulunmasının bu hizmetin ve malın müvekkil tarafından gerçekleştiğinin ispatı olduğunu, ilk derece mahkemesi gerekçesinde;"Dosya sunulan evraklar incelenmiş olup, borçlunun kaçak elektrik kullanıpkullanmadığı, kullanması durumunda borç miktarı hususu yargılamaya muhtaçtır. Talep edenin alacaklı olup olmadığı, icra takibinde takibe konu alacağın varlığı ve miktarı hususunun yargılamaya muhtaç olduğu görülmektedir. Dosyaya sunulu evraklar kapsamında muaccel bir para alacağının varlığına ilişkin yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği açıktır. Dosya kapsamında yaklaşık ispat koşulunu sağlamaya yeterli kanaate ulaşılamamakla ihtiyati haciz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." şeklinde ifadelere yer verildiğini,Gerekçeli karara bakıldığında borçlunun kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı hususuna değinildiğini, ancak talep dilekçeleri ile alakası olmayan bir husus olduğunu, müvekkil firmanın elektrik taahhüt işi ile uğraştığını, borçlu firma ile anlaşarak elektrik altyapı ve malzemeler konusunda mutabık kalmış olup işbu hizmetlerin tamamını eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, 19.HD.11.11.2015 T. E: 1906, K: 14536 kararında (Ek-3)İİK'nın 258. maddesi/1. fıkrası 2. cümlesi hükmü uyarınca; “ Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.” bu hükümdeki yaklaşık ispat kuralından hareketle, ihtiyati haciz talep eden vekilince sunulan hazır beton sözleşmesi, faturalar ve ekindeki teslim alan kısmı imzalı sevk irsaliyeleri gözetilerek talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde reddi doğru görülmemiştir. 19. HD. 14.04.2016 T. E: 2015/10514, K: 6608 (Ek-4) "2-İİK'nın 258. maddesi/1. fıkrası 2. cümlesi hükmü uyarınca, “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeyekanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.” bu hükümdeki yaklaşık ispat kuralından hareketle, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından sunulan 21/05/2014 tarih 602.614,86 TL bedelli ve 21/05/2014 tarih ve 260.032,43 TL bedelli faturalar ve ekindeki teslim alan kısmı imzalı sevk irsaliyeleri gözetilerek ihtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin anılan faturalar yönünden kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde reddi doğru görülmemiştir." şeklinde ifadelere yer verildiğini, Bu kararların tümünün güncel tarihli kararlar olduğunu, işbu açıklanan sebepler göz önünde bulundurularak İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi kararının bozulmasınai ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; talep dayanağı faturaya konu ürünün aleyhine ihtiyati haciz talep edilene teslim edilmesine rağmen bedelinin ödenmediği iddiası ile alacağın tahsilinin temini için ihtiyati haciz kararı verilmesi talebine ilişkin olup, Mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İİK'nın 257/1. maddesi uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. Somut uyuşmazlıkta; ihtiyati haciz talep eden vekili talep dayanağı faturaya konu alt kademe regulatörünün karşı tarafa teslim edilmesine rağmen bedelinin ödenmediğini ve alacağın tahsilinin temini için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden tarafından sunulan faturada teslim eden ve teslim alanın isim ve imzasının bulunduğu, karşı taraf tarafından sunulan dilekçe ve ekindeki ihtarnamede faturaya konu ürünün teslim edildiğinin kabul edildiği, bu haliyle fatura konusu ürünün ihtiyati haciz talep eden tarafından karşı tarafa teslim edildiği açık olup, karşı taraf tarafından ürünün ayıplı olduğu ve bu sebeple borçlu olunmadığına ilişkin savunmalar ihtiyati haciz talebi sırasında ileri sürülüp tartışılacak husular olmayıp, bu hususta dava açılması halinde esasa ilişkin yargılama sırasında ileri sürülüp tartışma konusu yapılacak hususlardır. İhtiyati haciz talep eden tarafından sunulan belgeler ile alacağı ve muaccel olduğu hususu yaklaşık olarak ispat edilmesine ve ihtiyati haciz koşulları oluşmasına rağmen Mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulü yerine dosya kapsamına uymayan gerekçe ile reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden Dairemizce yeniden hüküm kurulmak suretiyle; ihtiyati haciz talebinin takdiren % 20 teminat karşılığında kabulüne, karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; İhtiyati haciz talep eden alacaklının istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 13/08/2024 tarih ve 2024/903 D.İş-2024/897 Karar sayılı kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına, -İhtiyati haciz talebinin kabulü ile; 1-İİK.'nın 257 ve müteakip maddeleri gereğince borçlunun 475.346,88-TL' lik borca yeterli miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA, İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından İİK.259, HMK.87 maddeleri uyarınca yukarıda belirlenen ve kabul edilen 475.346,88 TL alacak miktarının takdiren %20'ne tekabül eden 95.069,38 TL tutarında nakdi veya Mahkemece kabul edilecek kati, süresiz ve muteber banka teminat mektubunu ilgili ilk derece mahkeme veznesine depo etmesi halinde ihtiyati haciz kararının yetkili icra müdürlüğünce infaz edilmek üzere ihtiyati haciz isteyene verilmesine,İİK'nın 261. maddesi uyarınca karar tarihinden itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağına, 2-Dairemiz karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 704,50TL ihtiyati haciz karar harcı talep eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç tahsiline yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 3-İlk derece mahkemesinde alacaklı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 704,50 TL ihtiyati haciz harcı ile 55,00 TL tebligat gideri olmak üzere; toplam 1.186,8 TL' nin borçludan tahsili ile ihtiyati haciz talep eden alacaklıya verilmesine, 4-Dairemiz karar tarihi itibariyle alacaklı vekili lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre takdir olunan 7.500,00 TL vekalet ücretinin borçludan tahsili ile ihtiyati haciz talep eden alacaklıya verilmesine, 5-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde ihtiyati haciz talep eden alacaklıya iadesine, 6-İstinaf eden tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 232,00 TL dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gidiş dönüş gideri olmak üzere; toplam 1.401,4 TL' nin borçludan tahsili ile ihtiyati haciz talep eden alacaklıya verilmesine, 7-Artan gider avansı olması ve talep halinde, avansı yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 03/10/2024 tarihinde İİK.258/2 ve HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.