T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/982 Esas
KARAR NO: 2024/1132 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NUMARASI: 2024/22 D. İş Esas- 2024/23 D.İş K.-19/04/2024 T. Ek Karar
DAVA: İhtiyati Haciz Ve Teminat Tutarının Düşürülmesi
KARAR TARİHİ: 28/06/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesi ile; ... ile geminin donatanı olan ... menşeili ... arasında 02.10.2023 tarihinde imzalanan ... (...) Çarter Sözleşmesikapsamında bir kısım dökme yükün Reni Ukrayna dan, Mısır,Akdeniz limanlarına taşınması hususunda anlaşmaya varıldığını, akabinde müvekkili ...'nin maliki olduğu toplamda 7.845,20 metrik ton (MT) "Ukrayna Mısırı"nın, Birleşik Arap Emirliklerinde mukim ... isimli şirkete satışı hususunda anlaşmaya varıldığını ve bu anlaşmaya göre, müvekkili tarafından yükün taşınacağı geminin organize edileceği kararlaştırıldığını ve sözleşme 13.10.2023 tarihinde imzalandığını, geminin söz konusu emtiayı teslim almak için Kasım ayı başında Reni yükleme limanına vardığını, gemi ile taşınacak dökme yük, müvekkili tarafından sağlam ve hasarsız bir şekilde gemiye teslim edildiğini ve buna karşılık gemi kaptanı ... imza ve kaşesini havi 16.11.2023 tarihli toplamda 6 adet Konişmento tanzim edildiğini, yükün hasarsız bir şekilde gemiye teslim edildiğine dair her bir konişmentoda "..." şerhi yani "Hasarsız Yükleme" ibaresi yer aldığını, seyre başlayan gemi, Sulina kanalındaki yoğun trafik nedeniyle Tuna Nehri'nden Karadeniz'e gitmek üzere Romanya Tulcea Limanı bekleme alanında uzun bir süre beklemek zorunda kaldığını, geminin Tulcea Limanı'nda beklediği süreçte ... Otoritesi, Paris Memorandumu kapsamında bir ihlal olup olmadığına dair gemi hakkında inceleme başlattığını, yapılan inceleme sonucunda ise gemide bir takım ciddi eksiklikler tespit edildiğini ve 25.11.2023 tarihinde geminin uzun bir süre alıkonulmasına karar verildiğini, bu süreçte gemide yangın çıkmış olup, yangına dair teknik donanım eksikliği ve mürettebatın bilgisizliği dolayısıyla Romanya'daki itfaiyeciler müdahale edene kadar yangın tamamen durdurulamadığını, gemi uzun bir süre bekledikten sonra Romanya'dan kalkış yaparak yaklaşık iki hafta önce tamir ve bakım onarım için Tulcea Limanından İstanbul'a doğru yol aldığını ve ... sistemine göre 24.01.2024 tarihinde Haydarpaşa Limanı'na vardığını, Egemi halihazırda Haydarpaşa Limanı'nda onarım için demirde olduğunu, yükün çoktan ilgilisine teslim edilmiş olması gerekirken yük hala teslim edilememiş olup, geminin tamir ve bakım sebebiyle ne kadar süre daha İstanbul da kalacağı ve dolayısıyla ne kadar süre daha seyre devam edemeyeceği öngörülemediğini, geminin kiracısı ... tarafından yükün hasar durumunun tespit edilmesi maksadıyla mahkememizden delil tespiti talep edildiğini ve 2024/16 D.İş sayılı dosyası tahtında 09.02.2024 tarihinde geminin halihazırda demirli halde beklediği Haydarpaşa Limanına keşfe gidilerek, keşif gerçekleştirildiğini, gemide taşınmakta olan müvekkilinin maliki olduğu mısır yükü gözle görülür bir şekilde büyük hasara uğramış, hatta yükte yeşillenme ve küf meydana geldiğini, somut olay özelinde de, karşı taraf fiili taşıyan sıfatını haizdir ve yükün taşıma sırasında hasara uğramış olması nedeniyle müvekkilinin uğradığı tüm zararı gidermekle yükümlü olduğunu, müvekkili tarafından navlun ücreti peşin ödendiğini ve alıcı ile yaptığı anlaşma kapsamında toplam satış bedeline navlun ücreti de dahil olduğunu, müvekkilinin zarara uğradığı ve donatandan alacaklı hale geldiği bir başka ifade ile alacağın muayyen ve muaccel olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla deniz alacağı mahiyetinde olan yükün hasara uğramasından kaynaklı zarar ve ziyanına ilişkin alacağını teminat altına alabilmek yönünden, TTK 1352 vd. hükümleri gereğince halen Haydarpaşa Limanında bulunan "..." isimli geminin, şimdilik 1.769.164,76 USD'lik alacak için ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 19/02/2024 TARİH, 2024/22 D.İŞ ESAS- 2024/23 KARAR SAYILI KARARI İLE;"....Talep eden vekilince konişmento asılları dosyaya sunulmuş ve mahkeme kasasına alınmış olmakla birlikte ayrıca 02/10/2023 tarihli çarter parti sözleşmesi, satım faturası, navlun faturası, mahkememizin 2024/16 d.iş sayılı dosyasında düzenlenen keşif tutanağı ile ... Danışmanlık Firmasından düzenlendiği anlaşılan sörvey raporunun bir kısım tercümesinin dosyaya ibraz edildiği görülmekle mahkememizin 2024/16 d.iş sayılı dosyasından henüz bir tespit raporu düzenlenmemiş ise de, dosyaya sunulan ... Danışmanlık Sörvey Raporunda ..., ... ve ... numaralı ambarlarının her biri için dökme mısır yükünde bölgesel bozulmalar gözlemlendiği belirtilmiştir. Talepte bulunan tarafın karşı tarafın donatanı olduğu ... isimli geminin dökme mısır yükü taşımak üzere çarter parti sözleşmesi tahtında kiraladığı görülmekle açıklandığı hali ile ibraz edilen mahkememizin 2024/16 d.iş sayılı keşif tutanağı, dosyaya ibraz edilen fotoğraflar ve ibraz edilen sörvey raporuna göre yükte bozulma meydana gelmiş olduğuna dair mahkemede kanaat oluşmuş, bu haliyle talep eden vekilince dosyaya sunulan talebe konu mısır yükünün satım bedeli de dikkate alınarak, sunulan belgelere göre dökme mısır yükünün hasarlanmasından dolayı talep edenin 1.769.164,76 USD zarara uğradığı yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlanmış olup, ortaya çıkan zarar TTK'nun 1352.maddesi f, g ve h bendleri uyarınca deniz alacağı niteliğinde sayıldığından söz konusu alacaktan dolayı ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında talebin kabulü ile Panama bayraklı ... IMO numaralı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. '' Gerekçesi ile,1-Talep edenin talebinin KABULÜ ile 1.769.164,76 USD alacak ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı Panama Bayraklı ... isimli geminin İHTİYATEN HACZİNE,2-Türk Ticaret kanununun 1364. Maddesi gereğince "alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır." hükmü nazara alındığında kararın infazının karar tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde mahkememiz yargı çevresi veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesince yerine GETİRİLMESİNE, " karar verilmiş ve verilen karara karşı, karşı taraf vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur. Karşı taraf vekili 21/02/2024 tarihli talep dilekçesi ile; Söz konusu ihtiyati haciz kararına karşı itiraz dilekçesi sunulacağını, ancak Maximus-1 gemisinin seferine devamını sağlamak için teminat yatırılması zorunluluğunun doğduğunu, söz konusu teminat tutarının belirlenmesini ve sunulacak teminat gereğince ... gemisi üzerindeki ihtiyat haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 23/02/2024 TARİH ve 2024/22 D.İŞ ESAS- 2024/23 KARAR SAYILI EK KARARI İLE; ''TTK'nun 1371.maddesinde geminin maliki veya borçlu tarafından geminin değerini geçmemek kaydıyla deniz alacağının tamamı, faizi ve giderler için yeterli teminat gösterilerek ihtiyati haczin kaldırılmasının mahkemeden istenebileceği hükmü kabul edilmiştir. Eldeki dosyada alacaklı tarafça henüz esas takibe geçilmediği İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün 22/02/2024 tarihli cevabi yazısından anlaşıldığından TTK'nun 1371.maddesi gereğince ihtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılması talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. '' Gerekçesi ile,1-TTK'nun 1371.maddesi gereğince geminin maliki veya borçlu geminin değerini geçmemek kaydıyla deniz alacağının tamamı faiz ve giderleri için yeterli teminat göstererek ihtiyatı haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebileceği hükmü nazara alındığında, talep eden vekilinin kabulü ile ihtiyati haczin kaydırılmasını talep eden tarafından ihtiyati haciz talebine konu 1.769.164,76 USD borç ve %15'i olan 265.374,71 USD toplamı 2.034.539,47 USD bedelli nakit veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu yatırıldığında mahkememizin 19/02/2024 tarih 2024/22 d.iş-2024/23 karar sayılı dosyası üzerinden ... IMO numaralı Panama Bayraklı ... isimli gemi üzerine konulan İHTİYATİ HACİZ KARARININ TEMİNAT ÜZERİNE KAYDIRILMASINA, karar verilmiştir. Karşı taraf vekili 26/02/2024 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde; Müvekkilinin acentesi olduğu ... IMO numaralı ... gemisi donatanı ... Limited ile kiracı ... firması arasında 02.10.2023 tarihli sefer çarter partisi akdedildiğini, söz konusu çarter parti uyarınca ... gemisi, mısır emtiası yüklemek için Ukrayna'nın Reni Limanına gitmiş, burada geminin toplam 3 ambarına 7845,520 ton mısır yüklenmiş, buna ilişkin 6 set konişmento düzenlendiğini, yüklemenin tamamlanmasını müteakip ... gemisi, tahliye limanı olan Mısır'a doğru hareket ettiğini, 8 Aralık 2023 tarihli müşterek avarya ilanından görüleceği üzere, ... gemisi seferine devam ederken geminin yaşam mahallinde yangın meydana geldiğini, bu nedenle müşterek avarya ilan edilerek, yük ilgililerine bildirildiğini, ardından gemi, tamirlerinin yapılması amacıyla yük ilgililerinin bilgisi ve onayı dahilinde Haydarpaşa Limanı'na çekildiğini, ... gemisinin Haydarpaşa Limanındaki tamirleri 13.02.2024 tarihinde tamamlandığını, ... gemisinin 14.02.2024 tarihinde İstanbul Bölge Liman Başkanlığından Mısır/El İskandariya limanına gitmek üzere liman çıkış belgesi aldığı bildirildiğini, ihtiyati hacze başvurulan tarihte gemi transitte olmasına rağmen, ihtiyati haciz kararı vermesi hukuka uygun olmadığını, sefere başlandıktan sonra umulmayan bir hal olan ve taşıyanın mutlak sorumsuzluk sebeplerinden biri olan yangın nedeniyle sefere devam edilemediğini, yangın nedeniyle gemi donatanı/taşıyanının sorumluluğu bulunmadığından gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi hukuka uygun olmadığını, yükte meydana geldiği iddia edilen hasardan gemi donatanının sorumlu olduğu kanaatine varılması doğru olmadığını, yangın nedeniyle taşıyanın mutlak sorumsuzluğu kuralı uygulanmalı ve ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, geminin ihtiyaten haczedilmesi hukuka uygun olmayıp, ihtiyati haciz talebinin incelenmesi yargılamayı gerektirdiğini, çarter parti devam ederken çarter partiye taraf olmayan yükleten tarafça ihtiyati haciz kararı alınması hukuka uygun olmadığını, mahkemenin 2024/16 değişik iş sayılı dosyasında düzenlenecek bilirkişi raporu beklenilmeksizin ihtiyati haciz kararı verilmesinin doğru olmadığını, geminin 3 numaralı ambarındaki yükte hiçbir bozulma olmadığını beyanla 19.02.2024 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, aksi kanaatte olması halinde ihtiyati hacze konu tutarın indirilmesini, talep edenin yatırdığı teminatın arttırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 07/03/2024 tarih ve 2024/22 D.İş Esas- 2024/23 Karar sayılı Ek kararında;"...Dosya kapsamına göre ihtiyati haciz talebinde bulunan ... ile Panama bayraklı ... IMO numaralı ... isimli geminin donatanı ... Limited arasında imzalanan 02/10/2023 tarihli Voyage Çarter Sözleşmesi kapsamında bir kısım dökme yükün Reni/Ukrayna'dan Mısır Limanına taşınması hususunda anlaşıldığı, talep eden ...'nin maliki olduğu toplam 7.845,20 metrik ton Ukrayna Mısırı emtiasının Birleşik Arap Emirliklerinde mukim ... isimli şirkete satışı hususunda anlaşmaya varıldığı, talep eden tarafından yükün taşınacağı geminin organize edileceğine dair 13.10.2023 tarihli sözleşme düzenlendiği, yükün hasarsız bir şekilde gemiye teslim edildiğine ilişki gemi kaptanı ... imza ve kaşesini havi 16.11.2023 tarihli toplamda 6 adet Konişmento tanzim edildiği, yükün hasarsız bir şekilde gemiye teslim edildiğine dair her bir konişmentoda "..." şerhi yani "Hasarsız Yükleme" ibaresi yer aldığı, geminin Romanya Tulcea Limanı bekleme alanında uzun bir süre beklemek zorunda kaldığı, bu süreçte gemide çıkan yangın çıkmış olup, yangına Romanya'daki itfaiyeciler müdahale edildiği, talep eden şirketin maliki olduğu mısır yükünün hasara uğramasından dolayı ortaya çıkan zarar nedeniyle TTK.nun 1352/1.fıkra (h) bendi kapsamında kalan1.769.164,76 USD'lik alacak için Panama bayraklı ... IMO numaralı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verildiği, mahkememizin 2024/16 d.iş sayılı Delil Tespiti dosyasında hasarla ilgili henüz tespit raporu düzenlenmemiş olsa da ... Danışmanlık Sörvey Raporunda ..., ... ve ... numaralı ambarlarının her biri için dökme mısır yükünde bölgesel bozulmalar gözlemlendiğinin belirtildiği, Talepte bulunan tarafın karşı tarafın donatanı olduğu ... isimli geminin dökme mısır yükü taşımak üzere çarter parti sözleşmesi tahtında kiraladığı görülmekle mahkememizin 2024/16 d.iş sayılı keşif tutanağı, dosyaya ibraz edilen fotoğraflar ve ibraz edilen sörvey raporuna göre yükte bozulma meydana gelmiş olduğuna dair mahkememizde kanaat oluşmuş, bu haliyle talep eden vekilince dosyaya sunulan talebe konu mısır yükünün satım bedeli de dikkate alınarak, sunulan belgelere göre dökme mısır yükünün hasarlanmasından dolayı talep edenin 1.769.164,76 USD zarara uğradığı yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlanmış olduğu, yüke ilişkin 18.11. 2023 tarihli fatura bedeli 1.814. 809, 76 USD olmakla ihtiyati hacze konu alacağa navlunun dahil edilmediği, itiraz eden tarafça ileri sürülen müşterek avarya koşullarının oluşup oluşmadığından bu yöndeki itirazında yerinde olmadığı anlaşıldığından, tüm bu nedenlerle Panama bayraklı ... IMO nolu ... isimli geminin ihtiyaten haczine yönelik itirazın reddine karar vermek gerekmiştir."gerekçesi ile, 1-İhtiyati hacze itirazın REDDİNE, karar verilmiştir. KARŞI TARAF VEKİLİ 27/03/2024 HAVALE TARİHLİ İHTİYATİ HACİZ VE TEMİNAT TUTARININ DÜŞÜRÜLMESİ TALEPLİ DİLEKÇESİNDE; Mahkemenin 2024/16 D. İş sayılı dosyasında, Haydarpaşa Limanında demirli bulunan ... isimli gemide yüklü mısır emtiası üzerinde 09.02.2024 tarihinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını, ihtiyati haciz kararına itirazlarında da beyan edildiği üzere talep edenin mısır emtiasının tamamının hasara uğradığı iddiası kesinlikle doğru olmadığını, 2,700.227 ton mısır emtiasının yüklü olduğu 3 numaralı ambardaki yükte hiçbir bozulma olmadığına dair sörvey raporu ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçemiz ekinde sunulduğunu, Karasu Limanında devam eden tahliye operasyonu için de atanan ... firmasının düzenlendiği 26.03.2024 tarihli ön raporun da sunulduğunu, rapordan görüleceği üzere yük alıcısının atadığı sörveyör firması ... ile kiracı acentesinin temsilcisi de tahliye işlemlerine nezaret etmek ve işlemleri incelemek üzere hazır olduklarını, 26.03.2024 günü saat 08:00 itibariyle geminin 1 ve 2 numaralı ambarlarından hasarlı olarak tahliye edilen toplam yük sadece 706,320 tondur, gemide tahliye edilmeyen hasarlı yük kalmadığını, 26.03.2024 günü saat 08:00 itibariyle gemiden tahliye edilen hasarsız yük ise 1,513.900 ton olduğunu, hasarsız yükün tahliye işlemlerine devam edildiğini, ihtiyati haciz talep eden tarafın gemiye yüklenen toplam 7.845,520 ton mısır emtiasının tamamının hasarlı olduğu iddiası tamamen yanlış olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla gemideki hasarlı yük sadece 706,320 ton olduğunu, bu durumda ihtiyati haciz talep eden tarafın iddiası gibi ton başına 225,50 USD'den hesap edildiğinde ihtiyati haciz tutarı ancak 159.275,16 USD olabileceğini beyanla Mahkemeye sundukları banka teminat mektubu tutarının 159.275,16 USD'ye indirilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 19/04/2024 TARİH VE 2024/22 D.İŞ ESAS- 2024/23 KARAR SAYILI EK KARARI İLE;''Dosyada Karşı taraf vekilince, gemi tarafının atadığı bağımsız survey firmasının düzenlemiş olduğu rapora dayanılarak geminin 3 numaralı ambarında bulunan yükte herhangi bir bozulma olmadığı, 1 ve 2 nolu ambarlarda bulunan yükten de 706,320 tonun hasarlı olduğu ileri sürülerek tüm yük bedeli üzerinden verilen ihtiyati haciz tutarının düşürülmesi, yatırılan teminat mektubunun da buna uyarlanması talep edilmiş ise de, mahkememizin 2024/16 D.iş sayılı dosyasında alınan 25/03/2024 tarihli tespit raporunda ... gemisinin 1, 2 ve 3.ambarında bulunan toplam 7.845,52 mt dökme mısır yükünün deniz taşıması sırasında beklemesinden kaynaklı olarak tamamen küflendiği, dokunulması durumunda küfün havalanacak kadar yoğun olduğu, üst düzeyde çimlenmenin başladığı ve boy attığı, sıcaklığının çok yükseldiği, dolayısıyla tamamının güvenli gıda vasfını yitirerek tüketici sağlığını tehdit eder boyutta bozularak hasar gördüğü belirtilmiş olup, ziraat yüksek mühendisi bilirkişisinin raporunda da, mısır yükünde bozulmanın başlamış olmasının bunun tetiklenerek artacağına işaret ettiği bildirilmiştir. Söz konusu mısır yükünden alınan numunelerin analiz edildiği Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvarında düzenlenen muayene ve analiz raporlarında da, yükteki bozulmaya işaret eden değerlerin tespit edildiği görülmüştür. Tüm bu veriler karşısında, gemi tarafının aksi yöndeki iddialarının ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacak olması nedeniyle, bu aşamada ihtiyati haciz miktarının indirilmesine yönelik talebin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla, bu doğrultuda talebin reddine karar vermek gerekmiştir. '' Gerekçesi ile,1-Karşı taraf vekilinin ihtiyati haciz tutarının indirilmesi talebinin yerinde olmadığından, talebin reddine, karar verilmiş ve karara karşı, karşı taraf vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle;İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.04.2024 tarihli ek kararının kaldırılması ile ihtiyati haciz ve sunulan teminat tutarının indirilmesine karar verilmesini talep ettiğini, ... gemisinin Karasu Limanındaki tahliye işlemlerinde, ihtiyati haciz talep eden tarafın atadığı sörveyörlerin de katılımıyla gemiden tahliye edilen mısır emtiasının tamamı görülerek ve analizleri yapılarak düzenlenen bağımsız gözetim raporu mevcutken ve bu raporun dikkate alınması gerekirken, İlk derece mahkemesinin 2024/16 D. İş sayılı dosyasında gemideki tüm yük görülmeden ve analiz edilmeden, sadece üst katmandan yüzeysel bir bakışla düzenlenen -Heyetteki Ziraat Mühendisi bilirkişinin ayrık görüş verdiği- bilirkişi raporuna istinaden taleplerinin reddedilmesinin hukuka uygun olmadığını, Karasu Limanındaki tahliye işlemlerine ilişkin ... Ekspertiz firmasının hazırladığı ön rapor ve nihai raporun ilk derece mahkemesi dosyasına sunulduğunu, bu raporlara göre gemideki yükün tamamının hasarlı olmadığı, iddia edilen miktarın çok azında bir hasar olduğunu, Bağımsız ekspertiz kuruluşu olan ... Ekspertiz firmasının tahliye işlemlerindeki gözetimi neticesinde hazırlanan raporda; (sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla) gemiden hasarlı tahliye edilen yük miktarının sadece 817,400 ton olduğunu, İlk derece mahkemesinin ise, "Mahkemenin 2024/16 D. İş sayılı dosyasında alınan 25/03/2024 tarihli tespit raporunda ... gemisinin 1, 2 ve 3. ambarında bulunan toplam 7.845,52 mt dökme mısır yükünün deniz taşıması sırasında beklemesinden kaynaklı olarak tamamen küflendiği, dokunulması durumunda küfün havalanacak kadar yoğun olduğu, üst düzeyde çimlenmenin başladığı ve boy attığı, sıcaklığının çok yükseldiği, dolayısıyla tamamının güvenli gıda vasfını yitirerek tüketici sağlığını tehdit eder boyutta bozularak hasar gördüğü belirtilmiş olup ziraat yüksek mühendisi bilirkişisinin raporunda da, mısır yükünde bozulmanın başlamış olmasının bunun tetiklenerek artacağına işaret ettiği bildirilmiştir. Söz konusu mısır yükünden alınan numunelerin analiz edildiği Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvarında düzenlenen muayene ve analiz raporlarında da, yükteki bozulmaya işaret eden değerlerin tespit edildiği görülmüştür. Tüm bu veriler karşısında, gemi tarafının aksi yöndeki iddialarının ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacak olması nedeniyle, bu aşamada ihtiyati haciz miktarının indirilmesine yönelik talebin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla, bu doğrultuda talebin reddine karar vermek gerekmiştir." şeklindeki hükmü ile bilirkişi çoğunluk görüşüne dayanarak hatalı bir karar verdiğini,İlk derece mahkemesinin teminatın düşürülmesi yönündeki taleplerinin reddine dair kararına dayanak aldığı mahkemenin 2024/16 D. İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda ayrık görüş veren Ziraat Mühendisi bilirkişinin, keşif sırasında üst katmanda görülen olumsuz görüntülerin 10,46 metre yüksekliğindeki 7.845,520 ton mısır yükünün tamamını temsil etmeyeceğini, gemideki tüm yük etraflıca analiz edilmediği için nakliye edilen mısır yığınının tümünün bozuk olduğu hükmüne varılamayacağını belirttiğini, İlk derece mahkemesinin teminatın düşürülmesi taleplerinin reddi yönündeki kararına dayanak alınan bilirkişi raporundaki Ziraat Mühendisi bilirkişi görüşünün mahkemece dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, İlk derece mahkemesinin, söz konusu bilirkişi raporunun çoğunluk görüşüne dayandığını, ancak çoğunluk görüşünün, Ziraat Mühendisi bilirkişinin raporundan da açıkça anlaşılacağı üzere, hiçbir teknik analize dayanmadan, tamamen üst katmandaki yük referans alınarak, tüm yük zayi olmuş gibi düzenlenen hatalı bir rapor olduğunu, Mısır emtiası konusunda uzman Ziraat Mühendisi bilirkişinin, gemideki tüm yükün hasarlı olduğu konusunda bir kanaate varılamayacağını, ayrıca yükün üst katmandaki olumsuz görüntülerinin taşımadan kaynaklı olup olmadığının tespit edilemeyeceğini açıkça ifade ettiğini ve gemideki tüm yükün tahliyesi sırasında, mısır emtiasının tamamının bağımsız ekspertizler tarafından görülerek, gerekli analizleri yapılarak düzenlenen bağımsız gözetim raporunda yükün çok az bir kısmında hasar olduğunun tespit edildiğini, bu raporların dikkate alınmamasının ve ihtiyati haciz talep eden tarafın, somut gerçeklere tamamen aykırı iddiasının geçerli kabul edilmesinin hukuka uygun olmadığını, Dosyaya sunulan bağımsız ekspertiz raporuna göre (kabul anlamına gelmemek kaydıyla) zarar tutarının, piyasadan alınan teklife göre en fazla 82.148,70 USD, piyasadan alınan teklifin değerlendirme dışı tutulması hâlinde ise 135.279,70 USD olabileceği ve ancak bu tutarlarda teminat sunulması gerekirken, müvekkilin 2.034.539,47 USD tutarında teminat mektubu sunmak zorunda bırakıldığı ve taleplerinin kabul edilmediği için bu haksız uygulamaya devam edildiği,İlk derece mahkemesinin teminatın düşürülmesi yönündeki taleplerinin yargılamayı gerektirdiği kanaatinde olsa da, yargılama esnasında artık üzerinde tespit yapılabilecek bir yükün fiilen bulunmayacağı, atanacak bilirkişilerin tamamen dosya üzerinden, dosyadaki raporlara göre inceleme yapacaklarını, bu nedenle yargılamanın beklenilmesinin doğru olmadığı, mahkemenin böyle bir kanaatte ise taleplerinin reddetmeden önce ihtiyati haciz dosyasında da bilirkişi tayin edebileceği ve bağımsız ekspertiz raporunun bilirkişilerce incelenmesine karar verebileceğini, ihtiyati haciz talep edenin iddia ettiği zarar ile gemideki yükün tamamının tahliyesi sırasında yapılan bağımsız gözetim neticesinde tespit edilen gerçek zarar (kabul anlamında olmamak kaydıyla) arasında oldukça fahiş bir fark olduğunu, müvekkilinin haksız olarak 2.034.539,47 USD tutarında teminat mektubu sunmak ve bu tutardaki mektubun banka masraflarını ödemek zorunda bırakıldığını, ihtiyati haciz kararını veren ilk derece mahkemesinin, tahliye esnasında düzenlenen bağımsız ekspertiz raporu ile ziraat mühendisi bilirkişinin raporunu dikkate almadan taleplerini reddetmesinin, ihtiyati haciz talebi ile bu talebe itirazın değerlendirilmesi arasında hukuken bir dengesizlik yarattığını, İhtiyati haciz talep eden tarafın avukatlarının ... firmasından gönderilen, dilekçe ekinde tercümesi ile birlikte sunulan 21.03.2024 tarihli elektronik posta yazışmasında, gemideki yükün .. Tic. Ltd. Şti. firmasına ton başına 60,00 USD'den satıldığının beyan edildiği, satış bedeli konusunda ihtiyati haciz talep eden tarafça da mısır emtiasının tamamen zayi olduğunun kabul edilmediği, emtianın satıldığının teyit edildiği, ihtiyati haciz talep eden tarafın mısır emtiasının tamamen zayi olduğu iddiasının yerinde olmadığını, ... Ekspertiz firmasının 05.04.2024 tarihli bağımsız gözetim raporuna göre gemiden hasarlı tahliye edilen yük miktarı sadece 817,400 ton olduğundan, ihtiyati haciz talep eden tarafın iddiası gibi ton başına 225,50 USD'den hesap edildiğinde hasarlı yüke ilişkin zarar en fazla 183.915,00 USD olabileceği (225,50 x 817,400 ton = 183.915,00 USD),Bununla birlikte mısır emtiasının ikinci el olarak ton başına 60,00 USD'den satıldığı bilgisi uyarınca, ton başına değer kaybı 165,50 USD olduğu (225,50 USD - 60 USD = 165,50 USD), bu durumda da toplam hasarlı yükün değer kaybının 135.279,70 USD olduğu (165,50 USD x 817,400 ton = 135.279,70 USD),Piyasadan alınan teklife göre söz konusu hasarlı mısır emtiasının ton başına 125,00 USD'den satılabileceği, dolayısıyla hasarlı yük ton başına 125,00 USD'den satılsaydı hasarlı yükün ton başına değer kaybı 100,50 USD olduğu (225,50 USD - 125,00 USD = 100,50 USD), bu hâlde de toplam hasarlı yük miktarının değer kaybı 82.148,70 USD olması gerektiği (100,50 USD x 817,400 ton = 82.148,70 USD),Bu nedenlerle ihtiyati haciz tutarının ve dolayısıyla ilk derece mahkemesine sunulan banka teminat mektubu tutarının 82.148,70 USD'ye indirilmesi, bu aşamada piyasadan alınan teklifin değerlendirme dışı tutulması hâlinde ise hasarlı yükün 60,00 USD'den satıldığı bilgisi uyarınca 135.279,70 USD'ye indirilmesine dair karar verilmesi gerekirken, taleplerinin reddine dair verilen 19.04.2024 tarihli ek kararın kaldırılarak, teminat tutarının indirilmesine karar verilmesini, istinaf taleplerinin kabulü ile İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.04.2024 tarihli ek kararının kaldırılarak ihtiyati haciz ve sunulan teminat tutarının indirilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, ihtiyati haciz ve teminat tutarının düşürülmesi talebinin reddine yönelik 19.04.2024 tarihli ek kararının kaldırılması istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesi 19/02/2024 tarih ve 2024/22 D.İş Esas- 2024/23 Karar Sayılı kararı ile;1-Talep edenin talebinin kabulü ile 1.769.164,76 USD alacak ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı Panama Bayraklı ... isimli geminin İhtiyaten haczine, karar verilmiş ve verilen karara karşı, karşı taraf vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur. İlk Derece Mahkemesi 07/03/2024 tarih ve 2024/22 D.İş Esas- 2024/23 Karar sayılı Ek kararı ile;1-İhtiyati hacze itirazın reddine, karar verilmiştir.Karşı taraf vekili 21/02/2024 tarihli dilekçesi ile;İhtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasını talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi 23/02/2024 tarih ve 2024/22 D.İş Esas- 2024/23 Karar sayılı Ek kararı ile; mahkemenin 19/02/2024 tarih 2024/22 d.iş-2024/23 karar sayılı dosyası üzerinden ... IMO numaralı Panama Bayraklı ... isimli gemi üzerine konulan ihtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasına, karar verilmiştir.Karşı taraf vekili 27/03/2024 tarihli dilekçesi ile; ihtiyati haciz ve teminat tutarının düşürülmesi talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi 19/04/2024 tarih ve 2024/22 D.İş Esas- 2024/23 Karar sayılı Ek kararı ile; Karşı taraf vekilinin ihtiyati haciz tutarının indirilmesi talebinin yerinde olmadığından, talebin reddine,karar verilmiş ve bu karara karşı, karşı taraf vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.HMK 341/1 maddesi "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. "İhtiyati haciz , ihtiyati tedbirin özel bir çeşididir. HMK. daki ihtiyati tedbire ilişkin düzenlemeler kıyas yoluyla ihtiyati haciz kararına da uygulanmaktadır.Teminat karşılığında İhtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması HMK'nın 395. maddesinde düzenlenmiş olup, 1. fıkrasında aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilenin veya ihtiyati tedbir kararı uygulananın, mahkemece kabul edilecek teminatı göstermesi halinde, mahkemenin duruma göre tedbiri değiştirebileceği ve kaldırabileceği düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin 2. fıkrasında teminatın tutarının 87. maddeye göre tayin edileceği, 3. fıkrasında itiraza ilişkin 394. maddenin 3 ve 4. fıkralarının uygulanacağı düzenlenmiştir. Söz konusu yasal düzenlemeler gözetildiğinde, teminat karşılığında tedbir kararının değiştirilmesinin veya kaldırılmasının istenebileceği, mahkemece bu konuda verilecek kararlara karşı itiraz edilebileceği düzenlenmiş olup, teminat karşılığında tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması talepleri üzerine verilen kararlara karşı istinafa başvurulacağına ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. Aksine 395. maddenin 3. fıkrası ile itiraz hususunda 394. maddenin 3 ve 4. maddelerine yollama yapılmış olup, 394. maddede tedbire itiraz üzerine verilecek kararlara karşı kanun yoluna başvurulabileceğine dair 5. fıkraya yollama yapılmamıştır. Bundan da kanun koyucunun teminat karşılığında tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması talepleri üzerine verilecek kararlara karşı sadece itiraz yolunu öngördüğü, bu kararlara karşı istinafa başvurulmasına imkan vermediği anlaşılmaktadır. Yukarıda da belirtildiği üzere, ihtiyati tedbir hakkında verilen kararlara karşı ancak belli durumlarda istinaf yoluna başvurulabilecektir. Nitekim, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 396. maddesinde durum ve koşulların değişmesi sebebiyle ihtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararın istinaf yoluna götürülemeyeceği aslında kanun koyucunun da açık ve bilinçli bir tercihidir. Zira durum ve koşulların değişmesi sebebiyle itiraz hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanununun 396. maddesinin ikinci fıkrasında, 394. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarının kıyasen uygulanacağı açıkça belirtilmiştir. Bu şekilde 394. maddenin üçüncü fıkrasına yapılan atıf ile üçüncü kişilerin de itiraz edebileceği, dördüncü fıkraya yapılan atıf ile de itirazın şekli ve incelenmesinin kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir. Dikkat edilirse kanun yoluna başvuru imkânını düzenleyen 394. maddenin beşinci fıkrasına atıf yapılmamıştır.Bu nedenle mahkemece dava sırasında HMK'nın 389. maddesi ile verilen ihtiyati tedbir kararının HMK 396 maddesine göre durum ve koşulların değiştiğinden bahisle değiştirilmesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulamayacaktır. Bu nedenle Karşı taraf vekilinin 21/02/2024 tarihli dilekçesi ile;İhtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılması talebi üzerine İlk Derece Mahkemesi 23/02/2024 tarih ve 2024/22 D.İş Esas- 2024/23 Karar sayılı Ek kararı ile; ihtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasına, karar verilmiştir.Karşı taraf vekilinin 27/03/2024 tarihli dilekçesi ile; ihtiyati haciz ve teminat tutarının düşürülmesini talep etmesi üzerine İlk Derece Mahkemesince 19/04/2024 tarihli Ek karar ile; Karşı taraf vekilinin ihtiyati haciz tutarının indirilmesi talebinin reddine, ilişkin karar istinaf tabi değildir. Sonuç itibariyle, Mahkemece verilen 19/04/2024 tarihli Ek karar istinafa tabi kararlardan olmadığından karşı taraf vekilinin istinaf dilekçesinin HMK 346, 352/1 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 346 ve 352/1 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 28/06/2024 tarihinde HMK'nın 341. 352/1. maddeleri gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.