T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1987
KARAR NO: 2024/540
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME : İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21/06/2021
DOSYA NUMARASI : 2020/172 Esas - 2021/515 Karar
DAVA: Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
KARAR TARİHİ : 21/03/2024
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin ... Tic. A.Ş. aracılığı ile ithalatçı ... /İngiltere şirketine mal satışı yaptığını, bu ihracatın ... üzerinden yapıldığını ve akabinde davacı firmaya alacak temliki yapıldığını, dava konusu ihracat ürünlerin taşınması ... Ltd.Şti tarafından yapıldığını, ihracat konusu ürünler vesaik mukabili teslim şeklinde taşıyıcı firmaya teslim edilerek ihraç edildiğini, davacı şirket tarafından ilgili taşıma ve ihraç işlemleri ile ilgili kendisine verilen evrakları gönderi bankası ... Laleli şubesine gönderdiğini, ihraç edilen ürünlerin ihracatının yapılabilmesi için davalı şirkete teslim edildiğini, ancak davalı tarafça ithalatçı olan Fight For Fashion firmasına ürün bedelini ödediğine dair gerekli vesaikleri almadan ve davacı şirketin bu yönde talimatı olmadan ürünleri teslim ettiğini, bu zararın tazmini için İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/813 esas 2017/1080 karar sayılı dava dosyasına yapılan yargılama sonucunda lehlerine hüküm tesis edildiğini, fazlaya dair haklarının baki kalmak koşulu ile talep edilen kısmi alacağın kabulüne ve %50 müterafik kusurun davacı tarafa verilmesine dair hatalı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi kararı ile kaldırılarak davalının CMR 21 .maddesi uyarınca tam kusurlu olduğuna karar verildiğini, verilen kararın yerleşik Yargıtay içtihatlarına ve CMR ve TTK hükümlerine uygun olduğunu, davacı tarafa verilen mütefarik kusur tenzilinin kaldırılması için dosyanın istinaf edildiğini beyanla oluşan zararın miktarı 28.294,65 GBP ingiliz sterlini üzerinden Borçlar Kanunu 99.maddesi uyarınca fiili ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanacak bedelin 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00-TL kısmının davalıdan alınması yönünde karar verilmesini, vekalet ücreti ve dava giderinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Dava dosyasında netice i talep kısmında belirtmiş oldukarı 10.000-TL olan taleplerini 50.000 TL olarak ıslah ettiklerini, Davaya yönelik taleplerini aşağıdaki şekilde HMK 176 madde uyarınca taraflarınca Islah edildiğini, oluşan zararın miktarı olan 28.294,65 GBP İngiliz sterlini üzerinden Borçlar Kanunu 99.maddesi uyarınca fiili ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanacak bedelin 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50 .000 TL kısmının davalıdan alınarak tarafımıza ödenmesine vekalet ücreti ve dava giderinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/813E. 2017/1080K. Sayılı ve 06/12/2017 tarihli kararı ile usul ve yasaya aykırı dava, kısmen kabul edilerek müvekkili şirkete % 50 kusur atfedilerek 2.500.-TL maddi tazminatın müvekkil şirket tarafından davacıya ödenmesine karar verildiğini, karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvuruları neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2018/885 E. ve 2019/1527 K. sayılı ve 05/12/2019 tarihli kararı ile itirazları dikkate alınmaksızın Yerel Mahkeme kararının bozulduğunu, bu sebeple temyiz başvurusunda bulunulduğunu, dosyanın halen derdest olduğunu, davacı taraf bu defa da yeniden bir kısım zararı için alacak davası açtığını, ancak açılan dava haksız ve yersiz olduğunu, davacının bulunduğunu iddia ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını, taşıma işinin müvekkili şirket ile hiçbir ilgisi olmadığnı, davacı tarafça müvekkili şirketin taşımayı üstlendiğini gösterir taşıma senedinin aslının sunulması için İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 03/11/2015 tarihli celsede davacıya 2 hafta kesin süre verilmesine karşın, davacı tarafından bu senedin sunulmasından imtina ettiğini, ayrıca taşıma senedinde ilgili bankanın, teslimde ödenecek mal bedelinin de belirtilmesi gerektiğini, ancak davacı tarafça bu hususlara ilişkin de hiçbir bilgi ve belge ibraz edilmediğini,. CMR Hamule Senedi aslı ibraz edilmiş olsaydı dahi taşımanın vesaik mukabili olduğuna dair bir kaydın olmadığını, taşıyıcı olarak da ... belirlendiğini, davacı ve dava dışı ... A.Ş. arasında taşıma sözleşmesi bulunduğunu, beyanla davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 21/06/2021 tarih ve 2020/172 Esas - 2021/515 Karar sayılı kararı ile; " Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava, davalı taşıyıcı tarafından vesaik mukabili yurt dışındaki alıcıya teslim edilmesi gereken malların bu husus yerine getirilmeden teslim edilmiş olması nedeniyle davacının alıcıdan tahsil edemediği mal bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Davacı taraf, dava konusu ihracat ürünleri taşımasının davalı ... Ltd.Şti tarafından yapıldığını, ihracat konusu ürünlerin vesaik mukabili teslim şeklinde taşıyıcı firmaya teslim edilerek ihraç edildiğini, ithalatçı olan ... firmasına ürün bedelini ödediğine dair gerekli vesaikleri almadan ve davacı şirketin bu yönde talimatı olmadan ürünleri teslim etmesi nedeniyle oluşan zararın şimdilik 50.000-TL'lik kısmının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf, davanın zaman aşımı ve husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafça davalı aleyhine İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2014/813 esas sayılı dosyası ile davaya konu taşıma işi nedeniyle meydana gelen zararın 5.000-TL'lik kısmının tazmini talepli dava açıldığı anlaşılmakla, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/813 esas sayılı dosyasının fiziki olarak celp edilerek incelenmesinde; 06/12/2017 tarih, 2017/1080 karar sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, taraflarca İstinaf yoluna başvurulması üzereni İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2018/885 esas, 05/12/2019 tarih ve 2019/1527 karar sayılı kararı ile "davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne" karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafça tarafça temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/1065 esas, 20/01/2021 tarih, 2021/198 karar sayılı kararı ile "Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen kararın onanmasına" karar verildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı tarafça husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi talep edilmişse de; Davacı ile davalı arasında elektronik posta yazışmaları ile taşıma sözleşmesi kurulduğu, taşıyanın davalı ile grup firması olarak çalıştığı yönündeki beyanına göre davalının akdi taşıyan olduğu ve meydana gelen zarardan öncelikle sorumlu olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki beyan ve itirazlarına itibar edilmeyerek yargılamaya devam olunmuştur.Somut uyuşmazlıkta; İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/813 Esas sayılı dava dosyasına ibraz edilen fatura, gümrük beyannamesi, faturalar, ATR dolaşım belgesinden İstanbul'dan İngiltere'ye 14/02/2013 tarihinde başlayan taşımaya konu emtianın satış şeklinin CIF, teslim şeklinin vesaik mukabili satış olduğu, tarafların e posta yazışmalarından taşımaya konu malların davalı tarafından ödeme alınmaksızın yapıldığı, davacı şirket tarafından dava dışı (davalı ile grup firması olan) ... A.Ş.'ye Bakırköy .... Noterliği'nin 26/03/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi keşide edilerek "taşımaya konu malların ödeme belgesi ibraz edilmeden mal tesliminin yapılması ve alıcı firma tarafından mal bedelinin ödenmemesi nedeniyle uğranılan zararın ödenmesi, zararın ödenmemesi halinde alacağın tahsili için İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açılacağı" hususunun ihtar edildiği, dava dışı (davalı ile grup firması olan) ... A.Ş. tarafından Büyükçekmece ... Noterliği'nin 04/04/2013 tarih ve ... yevmiyeli cevabi ihtarnamesi ile "taşıma sözleşmesine harfiyen riayet edildiği, teslimatın davacı çalışanı ...'nın talimatı üzerine yapıldığı alıcı firmanın ödeme yapmamasından sorumluluklarının bulunmadığı" hususunun ihtar edildiği, devamında davacı tarafça 16/09/2014 tarihinde davalı aleyhine "vesaik mukabili teslim şartıyla davalı tarafından taşıması üstlenilen malın, ödeme belgesi alınmadan taşıyıcı tarafından alıcıya teslimi dolayısıyla uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olarak fazlaya dair hakkı saklı tutularak 5.000-TL'lik alacağın tahsili istemli" kısmi dava açıldığı anlaşılmıştır. CMR’nin 32/1. maddesinde, sözleşme kapsamındaki taşımalardan kaynaklanan davalar bakımından zamanaşımı süresi 1 yıl olarak kabul edilmiş, taşımacının bilerek kötü hareket olarak kabul edilecek kusurlarının söz konusu olması halinde ise 3 yıl olarak belirlenmiştir. Öte yandan, CMR’nin 32/3. maddesi gereğince, zamanaşımının kesilmesi ve durması hususları ile ilgili olarak davanın açıldığı mahkemenin hukuku uygulanacak olup, bu durumda TBK'nun 146 ve devamı maddelerinin uygulanması gerekecektir. Kısmi davada zaman aşımı yalnızca dava edilen kısım yönünden kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder. Davacı vekilince, ... keşide edilen Bakırköy ... Noterliği'nin 26/03/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesinin CMR 32/2 maddesine göre, davalı taşıyıcıya gönderilen yazılı talep olduğu, yazılı talep üzerine zamanaşımı süresini durdurduğu, davalı tarafça taşıma işi ile ilgili evrakların müvekkili firmaya iade edilmemesi nedeniyle zamanaşımı süresinin işlemeyeceği ileri sürülmüşse de; CMR 32/2 maddesinde "Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler." düzenlemesine yer verildiği, somut uyuşmazlıkta yazılı istem içeriğinin "taşımaya konu malların ödeme belgesi ibraz edilmeden tesliminin yapılması ve alıcı firma tarafından mal bedelinin ödenmemesi nedeniyle uğranılan zararın ödenmesi istemine" yönelik olduğu, iddianın ödeme belgesi alınmadan malın teslimi olduğu, davacı tarafça ihtarname keşide edilen ... tarafından Büyükçekmece ...Noterliği'nin 04/04/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile ihtara cevap verilmek suretiyle davacının yazılı isteminde yer alan talebinin geri çevrildiği, talebin geri çevrildiği ihtarname içeriğinin "teslimatın davacı çalışanı ...'nın yönlendirmesi, koordinasyonu ve talimatı üzerine yapıldığı"na yönelik olduğu, cevabi ihtarname içeriğinde yazılı istemde yer alan iddialara cevap verildiği, her hangi bir dayanak belge bildirilmediği, bu hali ile davacının yazılı isteminin usulüne uygun şekilde geri çevrildiği anlaşılmakla davacı vekilinin zaman aşımı süresinin işlemeyeceği beyanına itibar edilmemiştir. Tüm dosya kapsamından; dava konusu vesaik mukabili teslim şartıyla davalı tarafından taşıması üstlenilen malın dava dışı alıcı ithalatçı firmaya ödeme belgesi alınmadan teslim edildiği, davacı tarafça dava dışı (davalı ile grup firması olan) ...A.Ş.'ye Bakırköy ... Noterliği'nin 26/03/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesini keşide ederek zararın tazmin edilmesi hususunda yazılı istemde bulunulduğu, davacının talebinin Büyükçekmece .... Noterliği'nin 04/04/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile geri çevrildiği, davacı tarafça 16/09/2014 tarihinde uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olarak fazlaya dair hakkı saklı tutularak 5.000-TL'lik alacağın tahsili istemli kısmi dava açıldığı, davacının davasının kabulüne karar verildiği ve kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, kısmi davada zaman aşımının yalnızca dava edilen kısım yönünden kesileceğinden davacı tarafça henüz açılmayan (saklı tutulan) bölüm için zamanaşımının işlemeye devam edeceği, CMR 32. Maddesinde "Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır" düzenlemesine yer verildiği, her ne kadar kesinleşmiş yargı kararı ile davalının kusurlu olduğu tespit edilmiş ise de huzurdaki davada dava tarihi itibariyle 3 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği ve davalı tarafından süresinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu anlaşılmakla, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçeleri ile; " 1-Davacının davasının zamanaşımı nedeniyle REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davaya konu taleplerinin zamanaşımına uğradığı değerlendirmesinin tamamı ile hatalı bir değerlendirme olduğunu, CMR 32/2. Maddenin doğru şekilde uygulanamadığını, Dava dosyasına konu tazmin alacaklarının CMR 32/2 madde uyarınca zamanaşımına uğramadığı aksine ilgili madde uyarınca yasal süre içinde taşıma işinden kaynaklı tazminat taleplerinin dava konusu edilmiş olduğu, bu hususun istinaf incelemesi sırasında da dikkate alınarak belirtildiği, ayrıca davalı tarafın ilgili madde uyarınca taşıma işi ile ilgili hiçbir evrakı kendilerine ulaştırmadığı, dava açma sürelerinin işlemediği hususlarının sarih şekilde ortada olduğunu, Yazılı bir istemin, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona iliskin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteleyeceğini, taşımacı davalının, kendilerinin yazılı bildirimleri üzerine taşıma işine ilişkin hiçbir belgeyi kendilerine iade etmediğini, bu hususun dahi zamanaşımını durduran önemli bir husus olduğunu, Mahkemenin kararını aşağıda belirtilen gerekçeye dayandırmış olduğunu, " ... tarafından Büyükçekmece .... Noterliği'nin 04/04/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile ihtara cevap verilmek suretiyle davacının yazılı isteminde yer alan talebinin geri çevrildiği, talebin geri çevrildiği ihtarname içeriğinin "teslimatın davacı çalışanı ... yönlendirmesi, koordinasyonu ve talimatı üzerine yapıldığı"na yönelik olduğu, cevabi ihtarname içeriğinde yazılı istemde yer alan iddialara cevap verildiği, her hangi bir dayanak belge bildirilmediği, bu hali ile davacının yazılı isteminin usulüne uygun şekilde geri çevrildiği anlaşılmakla davacı vekilinin zaman aşımı süresinin işlemeyeceği beyanına itibar edilmemiştir. " Halbuki CMR 32/2' nin, sadece karşı cevapta bulunmayı yeterli görmediğini, ayrıca taşıma işi ile ilgili belgelerin de iade etmesini taşıyıcıya yüklediğini, mahkemenin kararında iddialara cevap verildiğini, ancak herhangi dayanak bir belge bildirilmediğini belirttiğini ve taşıma evraklarının iade edilmediğini görmüş olmasına rağmen CMR 32/2 maddeyi aleyhlerine yorumladığını, mahkemenin kendileri tarafından yazılı bir istemin davalıya iletildiğini kabul ettiğini, ancak davalının taşıma ile ilgili belgeleri iade etmediğini kabul etmesine rağmen CMR 32/2 madde uyarınca zamanaşımının işbu belgelerin iade edilmesine kadar durduğuna yönelik beyanlarını kabul etmeyerek aleyhlerine karar tesis etmiş olduğunu, Davalının hiçbir zaman sorumluluğunu kabul etmediğini ve kendilerine taşıma işi ile ilgili herhangi bir belge iadesinde bulunmaktan sürekli kaçındığını, mahkemede devam eden dava süreci boyunca dahi bu tavrını sürdürdüğünü, kendileri tarafından gönderilen yazılı istemin ihtar edilmesi üzerine dahi CMR 32/2 maddeye uygun bir cevap vermediğini, ağır kusurunu temelsiz ve ilgisiz şekilde İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki yargılama sırasında inkar yoluna gittiğini, bunun dışında gerekçeli kararda belirtilen Büyükçekmece ... Noterliği' nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kendilerinden taşıma bedeli talep edilmiş olup, ağır kusura ayalı şekilde müvekkil şirketin zarara uğratıldığına yönelik Bakırköy ... Noterliği' nin ... yevmiye numaralı ihtarlarına somut herhangi bir cevap verilmediğini, ...' ın yönlendirmesi nedeni ile vesaik mukabili olmaksızın teslimatın yapıldığı iddiasının daha çok dava süreci boyunca ileri sürüldüğünü, CMR 32/2 maddesi uyarınca gönderici tarafından yazılı bir istem ile ihtilaf konusu zararın talep edildiğini, ancak taşımacının bunu yazılı bildiri ile geri çevirdiğini ve ilgili belgeleri de iade etmemişse zaman limitli uygun bir cevabın verilmesi ve taşımaya dair belgeler iade edilinceye kadar erteleneceğini, ( 11. Hukuk Dairesi 2013/11872 E. , 2014/1837 K. CMR HÜKÜMLERİNE GÖRE TAŞINAN EMTİADAKİ HASARDAN KAYNAKLANAN TAZMİNAT SİGORTA TAZMİNATININ RÜCUU DAVA ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN DURMASI ZAMANAŞIMINI DURDURAN İHTARIN KAPSAMI Mahkemece, davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın, emtianın tesliminden itibaren 1 yıl geçtikten sonra açıldığından bahisle bu davalı hakkında zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, dosyada mevcut davacının sigortalısı ... Tic. A.Ş. tarafından davalı taşıma şirketine keşide edilen 22.07.2010 tarih ve 12803 yevmiye numaralı ihtarname ile olay tarihi, vasıta numarası ve mal faturasınıdan da bahsedilemek suretiyle ihtarname gönderildiği ve bu ihtarnamenin 27.07.2010 tarihinde davalı ... Tic. Ltd Şti'ne tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. CMR 32/2 fıkrasına göre taşıyıcıya böyle bir talep yapıldığında kural olarak taşıyıcı buna cevap verene kadar zamanaşımı durur. Mahkemece, ihtarın geçersiz olduğu kabul edilmiş ise de, ihtarnamede olay tarihi, vasıta plaka numarası ve hasarlı mallara ilişkin faturalardan bahsedilmiş olup ana hatları ile zararın bildirildiği anlaşıldığından bu ihtarnamenin geçerli olduğunun kabulü ile 818 sayılı BK 134. maddeye göre bu ihtarın sigortalıyı da bağlayacağı nazara alınarak davacının zamanaşımı itirazının da bu esaslara göre incelenmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış davacı vekilinin bu yöndeki temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. ) Kendileri tarafından vesaikler teslim alınmadan ürünlerin tesliminden hemen sonra e- mail ile sonraki süreçte ise 16. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında bulunan noter ihtarnamesi ile (Bakırköy ....Noterliğinin 26.03.2013 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ) müvekkil firmanın yük bedeli kadar yani 28.294.65 GBP zarara uğratıldığı hususunun davalı ... Taşımacılığa bildirildiğini ve bu zararın tazmininin talep edildiğini, davalı ... ' ın bu isteme yönelik taleplerine hiçbir zaman cevap vermediği gibi CMR 32/2 maddede belirtilen şekilde taşıma işi ile ilgili evrakları müvekkil firmaya teslim-iade etmediğini, işbu nedenle esasında dava ile ilgili sürelerin bu belgelerin iadesi yapılıncaya kadar ertelendiğini, Davalı şirket olan ... ile ilgili davanın vesaik mukabili uluslararası taşıma işinde vesaiklerin teslimi yapılmadan yani yurt dışındaki banka olan ...`a alıcı ... firması tarafından ödeme yapılarak teslim alınan vesaikler - evraklar taşıyıcı davalı ... tarafından teslim alınmadan yük teslimi yapıldığı için müvekkil firmanın ağır derecede zarara uğradığını, 16. Asliye Ticaret Mahkemesi`nin 2014/813 E - 2017/1080 K sayılı dava dosyasında açılan tazminat davasında kısmi kabul kararı verildiğini, akabinde İstanbul Bölge Adliye 12. Hukuk Dairesi' nin 2018/885 E 2019/1527 K sayılı dosyasında istinaf incelemesi yapıldığını ve istinaf taleplerinin esastan kabul edilerek hukuk dairesi tarafından davanın kısmi değil bütün olarak lehlerine kabulü kararı verildiğini, davalı tarafın temyiz talebi üzerine dava dosyasının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/1065 E - 2021/198 K sayılı dosyası ile kararın lehlerine onanarak kesinleştiğini, İlgili davada müvekkil firmanın uğradığı zarar olan yük bedeli 28.294.65 GBP' nin dava konusu edildiğini, ancak dava konusu edilen bedelin bir kısmının diğer talep hakları saklı kalmak koşulu ile talep konusu edildiğini, yani CMR 32. maddede düzenlenen hususun taşıma işinden kaynaklı ihtilafın dava konusu edilmesi olduğunu, ki kendileri tarafından süresi içinde bu davanın açıldığını, CMR 32/2. maddenin kısmi dava ile ilgili bir düzenleme getirmediğini, sadece taşıma işine konu ihtilafın dava konusu edilmesinden bahsettiğini, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi' nde görülmekte olan davada taşıma işinden kaynaklı ihtilafın CMR 32/1 madde de belirtildiği gibi dava konusu edildiğini, CMR 32/1. maddede kısmi dava ile ilgili bir düzenleme yapılmadığını, taşıma işinden kaynaklı temel ihtilafın dava konusu edilmesinden bahsedildiğini, uluslararası bir sözleşme metni olan CMR sözleşmesinin gönderenin taşıyıcıya karşı taşıma işinden kaynaklı sorunu-ihtilafı belirli süreler içinde dava konusu ederek yöneltmesinden bahsetmekte olduğunu, burada referans alınanın ya da kastedilenin temel taşıma işi ile ilgili sorun olduğunu, bu sorunun dava konusu edilmesinden sonra bu sorundan kaynaklı tazminat hakkının bir kısmının kısmi dava yolu ile talep edilmesinin talep konusu edilmeyen tazminat hakkının zamanaşımına girmesine neden olmayacağını, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mah.ilgili davanın tamamı ile temel taşıma işinden kaynaklı zararın CMR 21. madde uyarınca talep edilmesi şeklinde gerçekleştiğini ve dava konusu olarak oluşan 28.294.65 GBP' nin zarar gösterildiğini, yani temel taşıma işi ve oluşan zararın CMR 21. maddeye göre dava konusu edildiğini, Dava konusu ya da temel ihtilaf ile talebin farklı hususlar olduğunu, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi' nde görülen davada dava konusu 28.294.65 GBP olduğu için talep konusu 5.000 TL olmasına rağmen HMK 361/1-e maddesi gereğince dava dosyasının temyiz incelemesine gönderildiğini, Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davanın zaman aşımı nedeni ile reddedilmesinin hakkaniyete ve mevzuata aykırı olduğunu, bu husustaki Yargıtay kararlarının da haklılığını teyit eder mahiyette olduğunu, istinaf dairesinin CMR 32/2 maddeyi yukarıda izah edilen hususlar çerçevesinde değerlendirmesini ve istinaf taleplerinin kabulünü talep ettiklerini, Davalı vekilinin CMR 32/2 maddesi uyarınca haksız şekilde zamanaşımı itirazında bulunduğunu, yukarıda detaylı olarak zamanaşımı itirazının reddi gerekeceğini izah etmiş olduklarını, hukuken bu doğrultuda karar tesis edilmesinin hakkaniyete uygun yerinde bir karar olacağını beyanla; Açıklanan nedenlerle; Yerel mahkeme tarafından verilen hakkaniyete aykırı kararın kaldırılarak dava dosyasının iadesine veya hukuk dairesi tarafından yapılacak yargılama ile davanın kabulü kararı verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, davalı akdi taşıyıcı tarafından vesaik mukabili yurt dışındaki alıcıya teslim edilmesi gereken malların bu husus yerine getirilmeden teslim edilmiş olması nedeniyle davacının alıcıdan tahsil edemediği mal bedeline ilişkin zararının davalıdan tahsili talebine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde ve Mahkemece gerekçeli kararında belirtildiği üzere, davacı tarafından davalı aleyhine iş bu davaya konu zararın tazmini için daha önce İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/813 esas ve 2017/1080 karar sayılı dosyasında davaya konu taşıma işi nedeniyle meydana gelen zararın 5.000-TL'lik kısmının tazmini talepli dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzereni İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2018/885 esas, 05/12/2019 tarih ve 2019/1527 karar sayılı kararı ile "davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne ve 5.000,00 TL zararın hüküm altına alınmasına" karar verildiği , davalı tarafça temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/1065 esas, 20/01/2021 tarih, 2021/198 karar sayılı kararı ile "Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen kararın onanmasına" karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından bu kez istinafa konu iş bu davada toplam 28.294,65 GBP İngiliz Sterlini zararının dava dilekçesi ile 10.000,00 TL'lik kısmı talep edilmiş, yargılama sırasında verilen ıslah dilekçesi ile zarar talebi 50.000,00TL'ye yükseltilmiştir. Dava konusu taşıma Türkiye İngiltere arasında gerçekleştiğinden ve söz konusu devletler konvansiyona taraf olduğundan somut uyuşmazlığın ve zamanaşımı ihtilafının CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekmektedir. CMR'nin 32. maddesinde "1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar: a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren, b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde, c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir. 2. Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. Istemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir. Aynı gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenemez." denilmek suretiyle bu sözleşmeye dayalı olarak açılacak davalar ile ilgili zamanaşımı düzenlenmiştir. Davalı akdi taşıyıcı tarafından vesaik mukabili yurt dışındaki alıcıya ödeme karşılığında teslim edilmesi gereken malların ödeme gerçekleşmeden teslimi sebebiyle ağır kusurlu olup, uygulanması gereken zamanaşımı süresi CMR 32/1. maddesinin son cümlesi uyarınca 3 yıl olup, zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi aynı maddenin 1-c bendi uyarınca, taşıma sözleşmesinin akdedildiği tarihten sonraki 3 aylık dönemin sonunda başlayacaktır. Mahkemece davacı tarafından fiili taşıyıcı olan dava dışı ... A.Ş.'ye Bakırköy .... Noterliği'nin 26/03/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesini keşide ederek zararın tazmin edilmesi hususunda yazılı istemde bulunulduğu, davacının talebinin fiili taşıyıcı tarafından Büyükçekmece .... Noterliği'nin 04/04/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile geri çevrildiği ve bu tarihten itibaren dava tarihi itibariyle 3 yıllık zamanaşı süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından da dava dışı ... A.Ş.' ye gönderilen Bakırköy .... Noterliği'nin 26/03/2013 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesine dava dışı şirket tarafından verilen cevabın CMR 32/2 maddesi hükmüne göre yeterli olmadığı, taşıma evraklarının iade edilmediği, bu sebeple duran zamanaşımı süresinin işlemediği, Mahkemece davanın zamanaşımı süresinin dolması sebebiyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Ancak davacı vekilinin ve Mahkemenin kabulünün aksine davacı tarafından zararın giderilmesi için gönderilen ihtarname, dava dışı fiili taşıyıcı ... A.Ş.'ye gönderilmiş ve ihtarnameye dava dışı şirket tarafından cevap verilmiş olup, davacı tarafından davalı akdi taşıyıcıya herhangi bir ihtarname ve yazılı bildirim gönderilmemiştir. Bu durumda dava dışı şirkete gönderilen ihtarname ile davalıya karşı zamanaşımı süresi durmamış ve işlemeye devam etmiş olup, Mahkemece aksinin kabulü yerinde olmamıştır. Bu nedenle ve Mahkemece gerekçeli kararda da belirtildiği üzere İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/813 esas ve 2017/1080 karar sayılı dosyasında kısmi dava açıldığından ve kısmi davada zaman aşımı yalnızca dava edilen kısım yönünden kesileceğinden, henüz dava açılmayan ve saklı tutulan iş bu davaya konu talep için zamanaşımı işlemeye devam ettiğinden taşıma sözleşmesinin kurulmasından itibaren 3 aylık dönemin sonunda başlayan 3 yıllık zamanaşımı süresi durmamış, zamanaşımını kesen herhangi bir sebepte olmamış ve dava tarihi itibariyle dava konusu alacak zamanaşımına uğramıştır. Mahkeme gerekçesi kısmen hatalı olmakla birlikte sonucu itibariyle doğru olduğundan kaldırma sebebiyle yapılmamış ve davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 21/03/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.