T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/196 Esas
KARAR NO:2025/222 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH:03/01/2025 (Ara karar tarihi )
NUMARASI:2024/90 Esas (Derdest Dava Dosyası )
DAVA:Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:13/02/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili 24/10/2024 havale tarihli dilekçesi ile; 09.09.2024 tarihli dilekçesinde özetle; "..daha önce davalı şirket adına KABİS'e kaydedilmesine izin verilen ve halihazırda haksız ve hukuka aykırı şekilde davalının zilyetliğinde bulunan plakalı araçlar hakkında sicillerine şerh koyulmasını ve davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının ilgili İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kapatılması ile araç maliki müvekkili ... adına aktarılarak KABİS'E kaydedilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, her ne kadar dava tarihi itibariyle 85 adet aracı haksız olarak zilyetliğinde bulundurmuş olduklarını, daha sonra bir kısım araçları iade ettiklerini, davalının haksız olarak zilyetliğinde bulundurduğu ve davalı adına kayıtlı KABİS kayıtlarının kapatılması ve müvekkili şirketin KABİS sistemine aktarılmasını, ... - ... - ... - ... - ... -... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ...- ... - ... - ... - ... - ... - ... Plakalı 21 Adet aracın plaka bilgileri ile işbu dilekçe ekinde araçların özelliklerine ilişkin detay listeyi sunduklarını, talebi doğrultusunda davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının ilgili İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kapatılması ile araç maliki müvekkili ... adına aktarılarak KABİS'e kaydedilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, 14/10/2024 tarihli duruşmanın 3 nolu ara kararı ile; Davacı vekiline ihtiyati tedbir talebine konu araç plakalarını somutlaştırması için hakimin davayı aydınlatma kapsamında 2 haftalık süre verilmesine, 4 nolu ara kararı ile de; 3 nolu ara karar gereği beyanda bulunduktan sonra dosyanın ele alınarak davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin ara kararla değerlendirilmesine, karar verildiği ve mahkemece dosyanın ele alınarak 03/01/2025 tarihinde davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi konusunda ara kararla karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 03/01/2025 tarih ve 2024/90 Esas sayılı ara kararında;"Somut olayda davacının isteminin; ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... -... - ... - ... -... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... Plakalı 21 Adet araçların davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının kapatılması ile araç maliki davacı ... adına aktarılarak KABİS'e kaydedilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine yönelik olduğu anlaşılmakla; davanın ve talebin niteliği, davacının sözleşmeyi feshettiğine dair beyanı dikkate alındığında HMK'nın 389.vd maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli şartların mevcut olduğu, ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ...- ... - ... - ...-... Plakalı sayılı araçların davacı adına kayıtlı olduğu, ancak her ne kadar davacı ... plakalı araç yönünden de ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş ise de bu aracın dava konusu edilen araçlar arasında bulunmadığı, uyuşmazlık konusu olmayan şeyler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün olmadığı, öte yandan talebe konu araçları KABİS sistemine kaydedilmesi hususunun malik olan davacının kendi muhtariyetinde olduğu anlaşılmakla her bir araç için takdiren 25.000,00 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL teminat mukabilinde talebin kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine ilişkin, taraflar dinlendikten sonra karar verildiğinden istinaf yolu açık olmak üzere aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir..."gerekçesi ile,'' 1-Davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; davacı tarafından 500.000,00 TL nakdi teminat veya muteber bir bankanın aynı miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edildiğinde; ... -... - ... - ... - ... - ... - ...- ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ...- ... - ...- ... Plakalı araçların davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının kapatılmasına, 2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,3-HMK'nın 393/1 maddesi uyarınca iş bu kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde, teminat miktarı (500.000,00-TL) mahkememiz veznesine yatırıldığında veya aynı miktardaki kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunulduğunda ve kararın infazının istenmesi halinde tarafların bulunduğu İl Emniyet Müdürlüklerine müzekkere yazılmasına, süresi içerisinde teminat yatırılıp kararın infazının istenmemesi halinde ayrıca bir karar hacet olmaksızın tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılacağının kararın tebliğ suretiyle talep edene ihtarına,'' istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;"1)Mahkemece önceki beyanlarımız nazara alınmadan verilmiş olan ihtiyati tedbir kararı hukuka, dosya kapsamına ve vicdana aykırıdır. Davacı, müvekkile verdiği maddi zararın tazmini istemiyle açtığı İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2024/520 E. dosyası derdesttir.2) İhtiyati tedbir, müvekkilin işletmesini üstlendiği araçların kiralanamaması yolunu açacak, bu şekliyle davacı müvekkile verdiği zararı katlayarak artıracaktır, tedbir kararı için takdir edilen teminat tutarı uğranılacak zararın kat be kat altında olup günümüz ekonomik gerçeklerinden uzaktır.3) Özünde huzurunuzda yer alan dava sürecinde davacı tarafından talep edilen ve sayın mahkemece kabul edilen ihtiyati tedbir talebi dava konusuna ilişkin olup dava ile elde edilmesi düşünülen sonucu doğurmaktadır. 4) Sayın mahkemece ihtiyati tedbir kararına itirazımız olup olmadığı ve içeriği değerlendirilmeden davayı konusuz bırakma noktasında verdiği tedbir kararı hukuka aykırıdır. 5) Tedbir kararı verilen araçlar şuan otoparkta bekletilecek kiralanamayacak; Kira gelirinden mahrum kalındığı gibi otopark ve bakım giderleri doğacaktır.Tedbir için takdir olunan teminat bedelinin mahkemece hangi kalemler nazara alınarak nasıl tespit edildiği de kararda ortaya konulmamıştır.6) Dava dilekçesinde dava konusu içinde araçları iadesi talebi de yer almaktadır. İhtiyati tedbir kararı verilerek dava dilekçesi içeriği kısmen kabul edilmiş olmaktadır.7) Dosyada yeterli inceleme yapılmadan dava sonucunu açıkça etkileyecek şekilde verilen ihtiyati tedbir kararına ve tedbir kararının doğuracağı zarar kalemleri teknik denetlenebilir şekilde hesaplanmadan takdir olunan teminat miktarına itiraz ediyoruz.,'' şeklinde istinaf sebeplerini ileri sürmüştür.
DAVALI VEKİLİ EK İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;"1) Mahkemece önceki beyanlarımız nazara alınmadan verilmiş olan ihtiyati tedbir kararı hukuka, dosya kapsamına ve vicdana aykırıdır. Davacını müvekkil davalıya verdiği maddi zararın tazmini istemiyle İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2024/520 E. dosyası açılmış ve işbu dava dosyası ile birleştirilmiştir. 2) İhtiyati tedbir müvekkilin işletmesini üstlendiği araçların kiralanamaması yolunu açacak, bu şekliyle davacı müvekkile verdiği zararı katlayarak artıracaktır. tedbir kararı için takdir edilen teminat tutarı uğranılacak zararın kat be kat altında olup günümüz ekonomik gerçeklerinden uzaktır.3) Özünde huzurunuzda yer alan dava sürecinde davacı tarafından talep edilen ve sayın mahkemece kabul edilen ihtiyati tedbir talebi dava konusuna ilişkin olup dava ile elde edilmesi düşünülen sonucu doğurmaktadır.4) Sayın mahkemece ihtiyati tedbir kararına itirazımız olup olmadığı ve içeriği değerlendirilmeden davayı konusuz bırakma noktasında verdiği tedbir kararı hukuka aykırıdır. 5) Öte yandan davacının müvekkilin güveni kötüye kullandığı iddiası ile yapılan suç duyurusu üzerine Adana 29. Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde ceza yargılaması yapılmış ve müvekkil atılı suçtan beraat etmiştir. ( dilekçe ekinde mevcut) Ve yine müvekkilin bayilik ilişkisi çerçevesinde zilyetliğini elinde bulundurduğu araçlara ilişkin davalı müvekkil hakkında ve aynı hukuki statüdeki bayiileri hakkında yakalama kararı içerikli tedbir uygulamasına baş vurmuş ise de davacının anılan başvuruları savcılık veya ilgili mahkemelerce red edilmiştir.6) Davacının zilyetliği 2027 yılına kadar bayilik sözleşme gereği müvekkile verilmiş olan araçların kabis kayıtlarının kapatılması noktasında mahkemeden tedbir talep edilmesi başlı başına müvekkile zara vermeye yöneliktir. Keza KABİS kayıtlarının kapatılması araçlar üzerinde müvekkilin zilyetlik hakkını sonlandırmamakta kabis kaydı kapatılan araçlara ilişkin müvekkil davalı müvekkilin kira ödeme yükümü devam etmekte ancak karayolları trafik kanunu gereğince anılan araçların 3. kişilere kiralanmasını engellemektedir. Özünde itiraz talebine konu tedbir kararı bakılmakta olan davada müvekkil davalıya zarar verme dışında bir amaca hizmet etmemektedir.Tedbir kararı verilen araçlar şuan otoparkta bekletilecek kiralanamayacak; Kira gelirinden mahrum kalınacak ancak davacıya ödenmesi gereken kiralar işlemeye devam edecektir.7) Dava dilekçesinde dava konusu içinde araçları iadesi talebi de yer almaktadır. İhtiyati tedbir kararı verilerek dava dilekçesi içeriği kısmen kabul edilmiş olmaktadır. 8) Dosyada yeterli inceleme yapılmadan dava sonucunu açıkça etkileyecek şekilde verilen ihtiyati tedbir kararına ve tedbir kararının doğuracağı zarar kalemleri teknik denetlenebilir şekilde hesaplanmadan takdir olunan teminat miktarına itiraz ediyoruz," şeklinde istinaf sebeplerini ileri sürerek,İlk derece mahkemesi tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, derdest davada ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.Mahkemece, 14/10/2024 tarihli duruşmanın 3 nolu ara kararı ile; Davacı vekiline ihtiyati tedbir talebine konu araç plakalarını somutlaştırması için hakimin davayı aydınlatma kapsamında 2 haftalık süre verilmesine, 4 nolu ara kararı ile de; 3 nolu ara karar gereği beyanda bulunduktan sonra dosyanın ele alınarak davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin ara kararla değerlendirilmesine karar verildiği ve mahkemece dosyanın ele alınarak 03/01/2025 tarihli ara karar ile; Davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. 6100 sayılı HMK'nın "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesine göre, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.” Söz konusu maddenin gerekçesinde de değinildiği üzere, ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacze ilişkin geçici hukukî koruma taleplerinin kabulü hâlinde itiraz imkânı bulunduğundan, önce bu yola (itiraz) başvurulması gerekli olup, ancak itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkündür. Nitekim HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde de ihtiyati tedbir konusu düzenlenmiş olup, aynı Kanun' un 394/1. maddesinde "karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir" denilmek suretiyle, bu durumda öncelikle kararı veren mahkemeye itiraz yolu öngörülmüştür.HMK'nın 394/4. maddesinde, ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz başlığı altında, "İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır.Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.", 394/5.maddesinde de, "İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır." düzenlemesi mevcuttur.Somut olayda; mahkemece verilen 03/01/2025 tarihli ara kararda her ne kadar istinaf kanun yolu açık olarak verildiği yazılmış ise de; yukarıda açıklandığı üzere karara karşı, kararı veren mahkemeye itiraz yolu açık olup, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir isteminin kabulüne ilişkin kararı, istinaf yoluna başvurulabilir nitelikte bir karar değildir. Mahkemece, istinaf dilekçesi itiraz olarak kabul edilip itiraz hakkında bir karar verilmeli, bu karar taraflara tebliğ edildikten sonra kanun yoluna başvurulması halinde istinaf incelemesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekmektedir.Yukarıda açıklandığı üzere, ihtiyati tedbirin kısmen kabulüne ilişkin ara karar itiraza tabi olup davalının istinaf başvurusunun itiraz olarak kabulü ile öncelikle mahkemenin itirazı değerlendirmesi ve itiraz hakkında bir karar vermesi gerekmektedir. Kanunda ön görülen itiraz yolunun ara kararda istinaf olarak yanlış gösterilmesi hatalı olup, davalı vekilinin istinaf dilekçesinin tedbir kararına karşı itiraz olarak değerlendirilip HMK 394/5 madde uyarınca karar verilmeden dosyanın istinaf incelemesine gönderilmesi usul ve yasaya uygun değildir.Açıklanan nedenlerle; HMK' nın 341/1. maddesinde belirtildiği şekilde itiraz üzerine verilmiş ve istinaf edilebilir mahiyette bir karar bulunmadığından, davalı vekilince yapılan istinaf başvurusunun HMK' nın 352. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341/1,352 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı istinaf eden davalı tarafça peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatıran harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunduğu takdirde ve talep halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 13/02/2025 tarihinde HMK' nın 341. ve 352. maddeleri gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.