T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1981 Esas
KARAR NO: 2025/2049 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2020/508 Esas - 2025/175 Karar
TARİHİ: 11/03/2025
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet SözleşmesindenKaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/12/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tarafların kendi iradeleri ile 02/01/2019 tarihinde ... Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.,'ni kurduklarını , bu tarihte şirketin onaylandığını, İstanbul Ticaret Odasına kayıtlı olduğunu, ancak şirket faaliyetinin davalı yanca durdurulduğunu, müvekkilinin şirketin kurulumu ve faaliyetleri için 350.000,00-TL verdiğini, ayrıca faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için kiralanan işyerinin kirası için de 18.000,00-TL verdiğini, dilekçe ekinde yer alan ve davalı yanca da imza edilen protokolün de bahsi geçen miktarın davalı yana teslim edildiğini kanıtladığını, 24/02/2019 tarihinde müvekkilinin şirket masrafı adı altında taraflarca açılan ... isimli işletmede kullanılmak üzere olan ızgara için 15.000-TL aynı anda 11.000-TL kira bedelini davalı yana nakit teslim ettiğini, bu tutarlardan müvekkilinin herhangi bir şekilde kazanç sağlayamadığını, müvekkilinin toplamda 394.000,00-TL davalı yana teslim ettiğini, bu tutarı davalı yanın zimmetine geçirdiğini, davalının müvekkilini işyerine girmekten alıkoyduğunu, ticari defter ve kayıtlarına erişimini engellediğini, taraflar arasında yazılı bir şekilde şirket ortaklığı kurulmuş olsa da davalı yanın haksız tutum ve kararlarından dolayı bu ortaklığın hiçbir zaman fiiliyata dökülemediğini, davalının tehditlerine ilişkin İstanbul CBS'nın 2019/43752 soruşturma sayılı dosyası ile şikayet başvurusu yapıldığını, soruşturmanın halen devam ettiğini, müvekkilinin vermiş olduğu bedelin iadesi için Beyoğlu 3.Noterliği'nin ... yevmiye 13/05/2019 tarihli ihtarnamesi keşide edildiğini, ancak davalı yanın bedeli iade etmediğini, alacağın tahsili amacı ile İstanbul 36.İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yanın haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davacının beyanlarının gerçekleri yansıtmadığını, belirttikleri bir alacaklarının olmadığını, aksine kendisinin 500.000,00-TL alacaklı olduğunu, davacı yanın kendisini büyük bir zarara uğrattığını, tüm mal varlığını kaybettiğini, davacının kendisini taciz ve tehdit ettiğini ve sağlığının bozulduğunu belirterek davanın reddini arz ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 11/03/2025 tarih ve 2020/508 Esas - 2025/175 Karar sayılı kararında;"Dava; tarafların kurduğu şirket faal olmadığından dava dışı şirket için yapılan masrafların iadesi istemiyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce celp edilen İstanbul 36.İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağına istinaden toplam 394.000,00-TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; yetkiye, borca itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davacı tanığı ...beyanında: davacı ve ... hanım yakın arkadaşımdır , İstanbul da onlara yardımcı oldum, bir emlakçı vasıtasıyla davalı ile tanışmışlar, bir restoran kiralayıp ortaklık anlaşması yapmışlar, görüşmelerde ben hep yanlarındaydım , 350 bin TL ortaklık için ayrıcı 18 bin TL kira olarak ... hanıma verildi, davacı bu ödemeleri yaparken yanlarındaydım, şirket kuruldu ancak sonrasında ... Hanım , ... ve ... hanımı restorana almadı, gerekçe olarak da yabancıların o muhitte istenmediğini aldığı paraları geri vereceğini söyledi, davacı taraf çok mağdur oldu, birkaç kere bende ... hanımla konuştum ancak davacı tarafı iş yerine almadı ve paralarını ödeyeceğim demiştir.Lüzumuna binaen tanıktan sorulduğunda: taraflar arasındaki ortaklık sözleşmesi yapıldığından ben yanlarında değildim, tercüman Ela hanım yanlarındaydı , ... hanım Amire herhangi bir geri ödeme yapmadı demiştir. Davacı vekilinin sorusu üzerine tanıktan sorulduğunda; ... ızgara lazım olduğu için Topkapı'dan bu ızgarayı satın aldı, ... hanım yarısını ödeyeceğini söylemiş ben Amirin yanında değildim , hatırladığım kadarıyla ... bu ızgarayı 15 bin civarında bir ücretle almıştı, ... hanım ızgara ile ilgili bir ödeme yapmadı, bunun dışında ... hanım 2 aylık kira bedelini ödememiş ancak 16 veya 18 bin TL tutarı 2 aylık kira olarak benim yanımda Amirden almıştı dedi. Bunun dışında davaya konu olaya ilişkin bilgim yoktur, tanıklık ücreti talebim yoktur, demiştir.Davacı tanığı ... beyanında: eşimle birlikte bir emlakçı aracılığıyla ... Hanım ile tanıştık, eşimle şirket kurdular biz hatırladığım kadarıyla 360 bin TL önce verdik sonra tezgah için 19 bin TL, 1 yada 2 kere aylık kira bedeli olan 9 bin TL verdik, ancak 1-2 sene boyunca ... Hanım kiraları ödememiş , bizi iş yerine almadı , o muhitte yabancıları sevmediklerini söyledi , ben çalışıyorum gelmeyin dedi, sonrasında bize bir ödeme yapmadı demiştir.Lüzumuna binaen tanıktan sorulduğunda; tüm bu ödemelerde ... , ben ve emlakçı vardık, ödemeler elden yapıldı. Bunun dışında davaya konu olaya ilişkin bilgim yoktur demiştir.
Bilirkişi ...ve ... tarafından düzenlenen 04/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ''..Gerek icra dosyası, gerekse dava dosyası içeriği ve belgeler üzerinde yaptığımız inceleme ve değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir.
1-Dava dışı ... Gıda San. Ltd. Şti kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere Ticaret Sicil Kayıtlarında bulunan adresi olan Sinanpaşa Mah. Ortabahçe Cad. ... Beşiktaş / İstanbul adresine gidildiği, adresin kepenklerinin kısmi olarak açık olduğu, şirketin faaliyette bulunmadığı, ismini vermeyen bir şahıs tarafından yapılan beyanda şirketin adresinin burası olduğu, yapılan görüşmeler neticesinde ticari defterleri ibraz etmediğinden dolayı ticari defter incelemesi yapılamadığı,2-Davacı tarafından davalıya dava dışı ... Gıda San. Ltd. Şti'nin kuruluş işlemleri , masraf ve ortaklık bedeli olarak 394.000,00-TL ödeme yapıldığının iddia edildiğini, davacı yan tarafından davalı yana ödenen bedelin iadesi için ihtarname gönderdiğini, ihtarnamenin davalı yana tebliğ edilip edilmediği ile ilgili evrak sunulmadığı,3-Şirketin 10.000,00-TL sermaye ile kurulmuş olduğundan, taraflar arasında yapılan anlaşmaya uygun olarak kurulmamış olduğu,4-Sayın Mahkemenin davacı tarafından sunulan belgelerin geçerli olduğuna karar vermesi halinde; Davacı / alacaklı , davalı / borçlulardan takip tarihi itibariyle 380.500,00-TL (350.000,00-TL + 18.000,00-TL + 1.500,00-TL + 11.000,00-TL ) asıl alacak talep edebileceği,Sonuç ve kanaatine varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardırBilirkişi ...tarafından düzenlenen 05/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; ''..Gerek icra dosyası, gerekse dava dosyası içeriği ve belgeler üzerinde yaptığım inceleme ve değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir. 1-Sayın Mahkeme tarafından verilen karara istinaden dava dışı ... Gıda San. Ltd. Şti ticari defterlerinin incelenmesi için Ticaret Sicil Kayıtlarında bulunan adresi olan Sinanpaşa Mah. Ortabahçe Cad. ... Beşiktaş / İstanbul adresine gidildiği, adresin kapalı olduğu, çevre dükkanlardan alınan bilgiye göre firmanın uzun süredir kapalı olduğunun bilgisinin alındığı,2-Şirketin adresinde bulunmadığından dolayı dava dışı ... Gıda San. Ltd. Şti'ne ait ticari defter incelemesi yapılamadığı,3-Davacı tarafından davalıya dava dışı ... Gıda San. Ltd. Şti'nin kuruluşu işlemleri, masraf ve ortaklık bedeli olarak 394.000,00-TL ödeme yapıldığını beyan edildiğini,4-Sayın Mahkemenin davacı tarafından sunulan belgelerin geçerli olduğuna karar vermesi halinde; Davacı / alacaklı , davalı / borçlulardan takip tarihi itibariyle 380.500,00-TL (350.000,00-TL + 18.000,00-TL + 1.500,00-TL + 11.000,00-TL ) asıl alacak talep edebileceği,Sonuç ve kanaatine varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.Dava dışı ... GIDA SANAYİ VR TİC LTD.ŞTİ ye ait sicil kayıtlarının incelenmesinde; ortaklarının davacı ve davalı olduğu, tescilinin 02.01.2019 tarihinde yapıldığı, münferiden yetkilisinin ve müdürünün davalı olduğu, şirketin son tescilini 02.01.2019 tarihinde yaptırdığı , sermeyesinin 10.000 TL olduğu görülmüştür.Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı ve davalının ortağı oldukları dava dışı ...Ltd Şti yi kurdukları, davacının bu şirketin hiç faal olmadığını, davalı yanın defterlere erişimi engellediğini, kendilerini tehdit ettiğini beyanla, şirket faaliyetleri için davalıya ödediğini beyan ettiği masrafların iadesi istemiyle eldeki davayı açtığı, dava dilekçesinin ekindeki delillerin incelenmesinde; 28.12.2018 tarihli ve tarafların imzası bulunan belge örneğinde davalının davacıdan ortaklık karşılığı 350.000 TL aldığının, depozito bedeli 18.000 TL nin davacıya ait olduğunun yazılı olduğu, yine 24.02.2019 tarihli ve davalı tarafın imzası bulunan belge örneğinde 1500 TL ızgara ödemesi ve 11.000 TL kira ödemesi alındığının yazılı olduğu, yargılamanın devamı sırasında davalı tarafın da davacıya ödeme yaptığına dair bir takım belgeler sunduğu ancak bu ödeme belgelerindeki imzanın davacı tarafça kabul edilmediği, bu sebeple belge aslının sunulması ve imza incelemesi yapılması için davalı yana ihtarlı davetiyeler tebliğ edilmiş ise de belge aslının sunulmadığı, bu sebeple davalının ödeme iddiasının ispat edilemediği, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında görüldüğü üzere dava dışı şirketin aktif olmadığı, davalının müdürü olduğu dava dışı şirkete ait defterleri incelemeye sunmadığı ve şirketin son tescilinin de 2019 yılında yapıldığı, bu durumda davacı tarafça davalıya ödendiği sabit olan bedellerin toplamının 394.000 TL( 350.000+18.000+15.000+11.000) olduğu, bu ödemelerden 350.000 TL ve 18.000 TL olanın şirketin tescilinden önce davalıya verildiği ve bu sebeple şirketin kurulması için gerekli masraflar olarak kabul edilebileceği, ancak şirket faal olmadığından ve bu masrafların şirket için yapıldığı belgelendirilemediğinden davalının uhdesinde bulunduğunun kabulü gerektiği, zira İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 10.03.2025 tarihli müzekkere cevabında görüldüğü üzere şirketin kuruluşu için sadece 927,50 TL masraf yapıldığı, bunun yarısı olan 463,75 TL ile şirketin 10.000 TL sermayesinin yarısı 5.000 TL olmak üzere şirket için davacının toplam 5.463,75 TL ödemiş olmasının gerektiği ancak davalıya şirketin kuruluşundan önce 368.000TL ödendiği (350.000 TL ve 18.000 TL), davalı tarafça yapılan masraflar daha fazla ise nereye ve ne şekilde harcama ve masraf yapıldığının açıklanamadığı, buna ilişkin bir belge sunulamadığı, bu sebeple davacının 368.000-5.463,75=362.536,25 TL bedeli davalıdan talep edebileceği, bunun dışında davalıya 24.02.2019 tarihinde yapılan 1500 TL ızgara ödemesi ve 11.000 TL kira ödemesi bedellerinin ödeme tarihinin şirketin kuruluş tarihinden sonra olduğu bu sebeple bu zararın ancak şirket zararı olarak kabul edilebileceği ve bu bedelin şirkete ödenmesinin istenebileceği, davacının bu bedelleri talep edemeyeceği anlaşılmakla; davanın yukarıda hesaplanan 362.536,25-TL tutar üzerinden kısmen kabulüne, şirkete yapılacak masraflar ve şirketin faal olup olmadığı, bu nedenle davacı taleplerinin haklı olup olmadığı ancak yargılama ile belirlenebildiğinden icra inkar tazminatı talebinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir."gerekçesi ile,
'' 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
İstanbul 36.İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 362.536,25-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,Alacak likit olmadığından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı asil tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı asil istinaf dilekçesinde özetle; 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/508 Esas nolu dosyada alınan kararı kabul etmediğini, borcunun olmadığını; son duruşma tarihinden bilgisinin olmadığını, taraflarına tebliğ edilmediğini, savunma hakkının kısıtlandığını, yokluğunda alınan bu kararı kabul etmediğini, alınan kararı istinaf ettiğini belirtmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; tarafların ortak olduğu dava dışı ... Gıda Sanayi ve Tic. Ltd.Şti.'nin kuruluş aşamasında şirketin kuruluşu ve faaliyeti kapsamında kullanılmak üzere davalıya verilen paranın şirket için kullanılmadığı ve davalının zimmetine geçirildiği iddiası ile iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı istinaf sebebi olarak, davacıya borcu olmadığını ve son duruşma günün kendisine tebliğ edilmediğinden dolayı savunma hakkının kısıtlandığını ileri sürmüştür. Mahkemece davalı vekilinin istifa etmesi üzerine istifa dilekçesi ve 28/05/2024 tarihli duruşma tutanağı ekli 12/11/2024 tarihinde yapılacak olan duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin davalı asile usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının 12/11/2024 tarihli duruşmaya katılmadığı ve geçerli bir mazerette bildirmediği, basit yargılama usulüne tabi iş bu davada sözlü yargılama aşaması öngörülmediği, kaldı ki yazılı yargılama usulüne tabi davalarda dahi sözlü yargılama için taraflara ayrıca tebligat gönderilmeyeceğinin hüküm altına alındığı, bu sebeple Mahkemenin hüküm duruşmasını davayı takip etmeyen tarafa tebliğ etme yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılmakla davalının savunma hakkının kısıtlandığına dair istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Davacı, tarafların ortak olduğu dava dışı ... Gıda Sanayi ve Tic. Ltd.Şti.'nin kuruluş aşamasında şirketin kuruluşu ve faaliyeti kapsamında kullanılmak üzere davalıya verilen paranın şirket için kullanılmadığı ve davalının zimmetine geçirildiğini ileri sürmüştür. Davacı tarafından davalıya şirketin kuruluşu ve faaliyetleri kapsamında para verildiği ve kiralanan taşınmaza verilen kaporanın davacıya ait olduğu tarafların imzasını taşıyan 28/12/2018 tarihli adi yazılı belge ile ispat edilmiştir. Davalı, kendisinin de davacıya para verdiğini ve davacıdan alacaklı olduğunu savunmuş ve buna ilişkin ödeme belgeleri sunmuş ise de, söz konusu belgelerin davacı tarafından kabul edilmediği ve Mahkemenin ihtarına rağmen imza incelemesine esas belge asıllarının sunulmadığı, Mahkemece davalı tarafa dava dışı şirketin ticari defter ve kayıtlarını sunması için üç kez ihtaratlı davetiye tebliğ edilmesine rağmen şirketin ticari defter ve kayıtlarının ibraz edilmediği, paranın şirketin kayıtlarına geçtiği, şirketin kuruluş ve faaliyetleri kapsamında harcandığı ve davacı tarafa iade edildiği hususları yazılı delil ile ispat edilemediği ve dava dışı şirketin de fiilen faal olmadığı anlaşıldığından davalının aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak, İlk derece mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olup kamu düzenine de aykırı olmadığından davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 24.764,85 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 6.192,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.572,85 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde avansı yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 08/12/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.