T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/690 Esas
KARAR NO:2025/729 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2024/945 Esas - 2024/1058 Karar
TARİH:13/11/2024
DAVA:Şirketin İhyası
KARAR TARİHİ:02/05/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Şirketi'nin 24.09.2013 tarihinde resen terkin edildiğinin, şirket yetkilisi ... tarafından açılan dava sonucunda,Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/223 Esas, 2017/1075 sayılı kararı ile şirketin ihyasına, tasfiye memuru olarak ...'ün atanmasına karar verildiğinin, devir için Mahkemeden ortak değişikliğine ilişkin ihya kararı alınması gerektiğinin, ... Şirketinin, İstanbu ...Noterliğinden 09.08.2016 tarihinde ... yevmiye sayılı Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesindeki şirket ortağı ... tarafından, ...' e yapılan % 40 pay devrinin, ortak değişikliğinin ve şirkete münferiden müdür olarak atanmasına ilişkin ihya kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 13/11/2024 tarih ve 2024/945 Esas - 2024/1058 Karar sayılı kararında;"Dava ; TTK.nun 547.maddesine dayalı limited şirketin ihyası istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Şirketin ticaret sicilden re'sen terkin edilmiş olması nedeniyle adı geçen şirketin TTK. nun 547.maddesi uyarınca ek tasfiye şartlarının oluşup oluşmadığından kaynaklanmaktadır. İhyası istenen şirket merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre HMK'nun 14/2 maddesi gereğince işbu davaya bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, dava 6102 sayılı TTK'nun 1521.maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.İhyası istenen şirketin sicil kaydının incelenmesinde; ... sicil nolu Tasfiye Halinde ... Şirketi'nin Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/223 Esas, 2017/1075 Karar sayılı kararı ile ihyasına karar verilmiş olup ünvana "Tasfiye Halinde" ibaresi eklendiği anlaşılmıştır.Öncelikle mahkememizce dava şartları açısından dosyanın incelenmesi gerekmiştir.Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka, davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir; yani dava hakkı, hukuki yarar ile sınırlıdır.Dava açmakta hukuki yararı olmayan kişi Devletin mahkemelerini gereksiz yere uğraştıramaz.Bu, hukuki korunma (himaye) ihtiyacı olarak da adlandırılmaktadır. Yani, davacının mahkemeden hukuki korunma istemesinde, korunmaya değer bir yararı olmalıdır.Dava şartları, medeni usul hukukuna ait bir kurum olup, amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır.Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır.Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir.Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir.Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür.Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 114/h maddesinde, hukuki yarar açıkça dava şartları içerisinde sayılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; ihyası istenilen şirketin Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/223 Esas, 2017/1075 sayılı kararı ile ihya kararı verildiği, şirketin ihyası kararı tescil edildiğinden kaydının yeniden açıldığı,Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/335 esas, 2022/233 karar sayılı, 24/03/2022 tarihli kararında da değinildiği üzere; ihyası istenen şirket hakkında, dava tarihinden önce kesinleşmiş ve belli bir dava veya nedene münhasır olmayan bir ihya kararının bulunduğu hallerde, mahkeme kararı kesinleşme ile hüküm doğuracağından, Ticaret Sicili Gazetesi'ndeki ilan kurucu değil, bildirici bir etkiye sahip olduğundan, davacının daha önce ihya edilmiş şirketin yeniden ihyasını talep etmekte hukuki yararının bulunmadığı kabul edilmelidir( Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2021/2868 esas, 2022/2249 karar sayılı, 23/03/2022 tarihli kararı da aynı doğrultudadır).Hukuki yarar HMK'nun 114/1-h maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece dava şartlarının mevcut olup olmadığı yargılamanın her aşamasında re'sen araştırılır. Davacı payın devralındığını tescil edilmediği gerekçesiyle dava açmış ise de davacın henüz bununla ilgili bir dav açmadan bu şekilde ihya talep etmesinde davacının, dava tarihinden önce, kesinleşmiş mahkeme kararı ile belli bir dava veya nedene münhasır olmaksızın ihya edilmiş bir şirketin yeniden ihyasını talep etmekte hukuki yararının bulunmadığının kabulü gerekir.Davacı payını kayıt için şirkete karşı henüz talep de bulunmadığı dava yoluyla ileri sürmeden davayı açtığı gibi şirketin ihya edildiği de dikkate alınarak davacının hukuki yararının bulunmadığı kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir."gerekçesi ile, ''DAVANIN HUKUKİ YARAR YOKLUĞU SEBEBİYLE USULDEN REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/945 Esas 2024/1058 Karar sayılı ilamı hatalı olup taraflarınca istinaf başvurusuna bulunulmasının zaruri hale geldiğini,... Şirketi merkezi ... Kavaklı Beylikdüzü-İstanbul adresinde bulunan bir şirket olduğunu; ... Şirketi, ... sicil numarasıyla kayıtlı bir şirkettir. Şirket 24.09.2013 tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7 maddesine göre re'sen terkin edildiğini,... Şirketinin re'sen terkin edilmesine karşı şirket yetkilisi ... tarafından Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/223 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını; açılan dava sonucunda 2017/1075 karar sayılı ilamı ile şirketin ihyasına karar verilmiş olup tasfiye memuru olarak ...'ün atanmasına karar verildiğini; söz konusu kararın 24 Ekim 2018 tarihinde 344 sayılı Türkiye sicil gazetesinde tescil ve ilan edildiğini; tescil ve ilana ilişkin ilk derece mahkemesine delillerine ibraz ettiklerini,Şirket ortağı olan ... tarafından müvekkili ...'e pay devri gerçekleştirildiğini; müvekkili ...'ün, İstanbul 39. Noterliğinin 09.08.2016 tarih ... yevmiye sayılı limited şirket pay defteri sözleşmesi, pay deftere ve karar defteri ibraz edilerek gerçekleştirilen pay devrinin tescili için İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne başvuruda bulunduğunu; bu hususta delillerinin yine ilk derece mahkemesine sunulduğunu,İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü hisse devri'nin yapılamayacağı, ... Şirketi'nin sınırlı ihya ile açıldığını ileri sürdüğünü,İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü gerçekleştirilen pay devrinin tescil edilebilmesi için mahkemeye başvurularak devir için ortak değişikliğine ilişkin ihya kararı alınması gerektiği ancak mahkemeden karar alınması halinde gerçekleştirilen pay devrinin tescil edileceği söylenerek talebin reddine karar verildiğini,İlk derece mahkemesinde açılan davanın, devir için ortak değişikliğine ilişkin ihya talepli olup daha önce Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/223 Esas ve 2017/1075 Karar sayılı dosyası ile sınırlı ihya kararı verilen dosyasından başka bir dava olduğunu; bu hususun İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından müvekkilin pay devri talebinde de Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin vermiş olduğu kararın sınırlı ihya olduğu ve hisse devri gerçekleştirmek için uygun olmadığı ileri sürülerek reddedilmesi ile de açıkça ortaya konduğunu; bu noktada taraflarından açılan ilk derece mahkemesinde davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin açıkça hatalı bir karar olduğunu,İleri sürerek, Yukarıda arz edilen nedenlerle; Usul ve yasaya aykırı Bakırköy 1. Asliye Ticaret mahkemesini 2024/945 E. 2024/1058 K. sayılı ilamına karşı istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın KABULÜNE karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; daha önce TTK'nun Geçici 7 maddesi uyarınca sicilden terkin edilen, ancak şirket ortağı tarafından açılan dava sonucu Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesi kararı ile sınırlı olarak ihyasına karar verilen dava dışı Tasfiye Halinde ...Şirketi ortağının paylarını devralan davacının, pay devrinin sicile tescil edilmesi amacıyla şirketin ihyasına karar verilmesi talebine ilişkin olup, mahkemece tensiben davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı yan; dava dışı şirket ortağı ...'in şirketteki paylarını noterde düzenleme şeklindeki sözleşme ile kendisine devrettiğini, devrin pay defterine işlendiğini, sicile tescil için başvurulduğunda, davalı sicil müdürlüğü tarafından dava dışı şirketin sınırlı ihya ile açıldığı, devrin tescili için ortak değişikliğine dair ihya kararı alınması gerektiği gerekçesi ile tescil talebinin reddedildiğini ileri sürerek şirketin pay devrinin sicile tescili amacıyla ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece; Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/223 Esas, 2017/1075 sayılı kararı ile ihya kararı verildiği, şirketin ihyası kararı tescil edildiğinden kaydının yeniden açıldığı, mahkeme kararı kesinleşme ile hüküm doğuracağından,Ticaret Sicili Gazetesi'ndeki ilan kurucu değil, bildirici bir etkiye sahip olduğundan, davacının daha önce ihya edilmiş şirketin yeniden ihyasını talep etmekte hukuki yararının bulunmadığı gerekçeleri ile istemin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/223 esas sayılı dosyası kapsamından, daha önce sicilden re'sen terkin edilen şirket ortağı tarafından, şirkete ait taşınmaz bulunduğu gerekçesi ile ek tasfiye amacıyla ihya davası açıldığı, mahkemenin 2017/1075 karar sayılı ilamı ile; davanın kabulü ile, ... sicil numarası ile kayıtlı ... Şirketi'nin, şirkete ait İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi ... Mahallesinde kain 560 nolu parselle ilgili tasarruf işlemleri ve... sayılı dosyasındaki işlemlere ve şirketle ilgili sair kamu kurumlarındaki işlemlere münhasır olmak üzere TTK ' nın 547. maddesi gereğince ihyasına, tasfiye memuru olarak davacı ...'ün görevlendirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesi tarafından emsal gösterilen Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2023/1405 esas, 2023/1369 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; ihyası talep edilen bir şirketin, daha önce herhangi bir sınırlama içermeksizin ihyasına karar verilmiş olması halinde, ilgili şirketin yeniden ihyasının talep edilmesinde hukuki yararın varlığından bahsedilemez. Mahkemece ihyası talep edilen şirketin daha önce kesinleşmiş mahkeme kararı ile ihya edilmiş olması nedeniyle, davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığı kabul edilmiş ise de, Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dava dışı şirketin "şirkete ait İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi Kavaklı Mahallesinde kain 560 nolu parselle ilgili tasarruf işlemleri ve ... sayılı dosyasındaki işlemlere ve şirketle ilgili sair kamu kurumlarındaki işlemlere münhasır olmak üzere" sınırlı olarak ihyasına karar verildiği, davacının dava dilekçesi ekinde örneğini sunduğu limited şirket pay devir sözleşmesi ile,Sicil Müdürlüğü'nün ortak değişikliğine ilişkin ihya kararı olmaksızın işlem yapılamayacağına dair red yazısı birlikte değerlendirildiğinde, daha önce ihyasına karar verilen şirket paylarının devrine ilişkin işlemlerin Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin verdiği sınırlı ihya kararı kapsamındaki işlemlerden olmadığı, davacının ihya talebinde bulunmakta hukuki yararının mevcut olduğu anlaşılmıştır.Mahkemece yapılması gereken iş, usulüne uygun şekilde taraf teşkilini sağlayarak, ihyası talep edilen şirketin tüm sicil kayıtlarını eksiksiz celbedip, taraf delillerini toplamak ve işin esasına girerek davacının ihya talebi hakkında olumlu olumsuz bir karar vermekten ibaret olup, yazılı gerekçe ile davanın usulden reddi doğru görülmemiş, davacı yanın bu yöndeki istinaf sebebi yerinde bulunmuştur.Sonuç itibariyle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2024 tarih ve 2024/945 Esas ve 2024/1058 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a4-a6 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 02/05/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.