T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/609 Esas
KARAR NO : 2025/2095 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2019/553 Esas - 2022/340 Karar
TARİHİ: 14/04/2022
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 11/12/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 25.02.2019 tarih, 207410 nolu fatura ile Danimarka’da bulunan dava dışı ... şirketinden satın almış olduğu... 310 marka model, ... seri numaralı ... torna tezgahının Türkiye’ye taşıması konusunda uzun zamandır çalıştığı davalı ... ... Ltd. Şti. ile sözlü olarak anlaştığını, davalı ... ... Ltd. Şti.’nin taşıma işiyle ilgili olarak diğer davalı ... Nakliyat ve Lojistik Hizmetleri Ltd. Şti. ile anlaştığını, böylelikle davalı ... Ltd. Şti.’nin fiili taşıyıcı rolünü üstlenerek, taşıma konusu ... tezgahını ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı yarı römork ile taşıdığını anacak davacı şirkete hasarlı olarak teslim ettiğini, davalı taşıyıcının temsilcisinin de katılımı ile hasar tutanağının tutulduğunu, ... tezgahında taşıma sırasında meydana gelen hasarın 22.914,11TL harcanarak onarıldığını, hasarın karşılanması için davalı fiili taşıyıcının (...) sorumluluk sigortacısı olan diğer davalı ... Sigorta AŞ’ne başvurulduğunu, sigorta şirketi nezdinde ... numaralı hasar dosyasının oluşturulduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin, ambalajsız ürünlerin teminat dışı olduğunu belirterek hasar ödemesini reddettiğini, ancak taşınan ürünün fiziki yapısı ve niteliği itibarıyla mutlak olarak ambalajlı şeklide taşınması gereken ürünlerden olmadığını, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin sabit olduğunu, zararın giderilmemesi üzerine onarım tutarı kadar davalılar aleyhine takibe başlandığını, ancak davalıların haksız olarak itiraz ettiklerini, takibin kaldığı yerden devamını, borçlu davalıların %20’den az olmamak üzere icra-inkar tazminatı ile mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... Ltd. Şti.’nin müvekkil şirket nezdinde ...-5 poliçe numaralı, 31.12.2018-2019 tarihleri arasında geçerli Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, davacının talebi ile hasar dosyası oluşturulduğu, dosyada yapılan inceleme sonucunda poliçenin 3.sayfasında belirtilen ambalajsız taşınan her türlü emtianın teminat dışı olduğunun açık bir şekilde yer alması nedeniyle davacının talebinin reddedildiğini, müvekkilin düzenlediği poliçede hasar başına 500,00EURO muafiyetin olduğu, davacının talebinin fahiş olduğunu, davanın reddini, davacının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu olayda ... hükümlerinin uygulanması gerektiği, müvekkilinin taşıma işini alt taşıyıcı olarak ...Ulus. Nak. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ne verdiğini, bu firmanın da mezkur yükü fiili olarak diğer davalı ... Ltd. Şti.’ne taşıttığını, hasardan tek başına sorumlu olması gerekenin fiili taşımayı yapan diğer davalı ... Ltd. Şti. olması gerektiğini, yükün araca yüklenmesi ve istiflenmesinin gönderici ... ... Solution firmasınca yapıldığını, emtia faturası içeriğinde bu durumun görüldüğünü, düzenlenen hasar tutanağında yükün spanzetlerle sabitlenmiş olmasına rağmen ambalajsız olduğu için dorse içinde kaydığı ve dorsenin yanlarına çarptığının tespit edildiğini, ... 17/4 gereği taşıyıcının sorumlu olamayacağı, olsa bile sınırlı sorumluluk olması gerektiğini, bir kısım parçaların değiştiğini, ancak fatura içeriğinde yapıldığı iddia edilen işlerin taşımadan kaynaklı hasara ait olup olmadığının belli olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Şirketine usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 14/04/2022 tarih ve 2019/553 Esas - 2022/340 Karar sayılı kararında;".........Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu taşımanın Türkiye'den yurt dışına olması sebebiyle taraflar arasındaki uyuşmazlıkta ... hükümlerinin uygulanması gerektiği, taraflar arasında parsiyel taşıma ilişkisi bulunduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi kök raporu ile diğer bilgi ve belgeler dikkate alındığında dava konusu emtianın taşınması sırasında hasarın meydana geldiği ve davalı-fiili-alt taşıyıcı olan ... Nakliyat Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile akdi taşıyıcı olan davalı ... ... Uluslararası Nakliyat Ve Ticaret Limited Şirketi oluşan zarardan sorumlu olduğu, alınan teknik bilirkişi raporu ve incelemesi dikkate alındığında emtianın hasara uğradığı ve oluşan hasarın 11.714,11-TL olduğu, bilirkişi raporunda bu yöndeki tespitlerinin yerinde olduğu, davacının bilirkişi raporu ile tespit edilen kısmı aşan miktardaki taleplerinin yerinde olmadığı, davalıların ... hükümleri gereğince oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, ancak dava konusu taşımaya ilişkin sorumluluk poliçesinde 500 Euro muafiyet kaydının olması sebebiyle davalı sigorta şirketinin hasar tarihindeki EURO kuru üzerinden hesaplanacak muafiyet tutarından (500 x 6.0199 = 3.009,95-TL) sorumlu olmadığı, kalan 8.704,16-TL'lik bedel yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından zararın TL cinsinden talep edilmesi sebebiyle hükmedilecek tazminata avans faizi uygulanması gerektiği ve davacı tarafından takip talebi ile avans faiz talebin bulunulduğu, faiz yönünden anılan talebin yerinde olduğu anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davalının İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile, A-1-a-Davalılar ... Nak. Ve Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... Uluslararası Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden; 11.714,11 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, A-1-b-Davalı sigorta şirketi yönünden; 8.704,16 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, davacının fazlaya ilişkin sair taleplerinin reddine karar verilmiştir. (İstanbul BAM 12. HD. 2019/602 Esas 2021/791 Karar sayılı ilamı)İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. (Adem Albayrak, Asliye Hukuk Davaları, Adalet Yayınevi, Ankara 2016 basım, sf; 1287 ) Dosyaya konu alacağın taşıma sırasında emtiada oluşan hasar sebebiyle oluşan zararın tazmini talebine ilişkin olması sebebiyle alacağın yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığı anlaşıldığından davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 11. HD. 2013/14294 Esas 2014/12147 Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 12. HD. 2019/602 Esas 2021/791 Karar sayılı ilamı) " gerekçesi ile, ''1-Davanın KISMEN KABULÜNE,A-Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla;A-1-Davalının İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile,A-1-a-Davalılar ... Nak. Ve Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... Uluslararası Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden; 11.714,11 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin DEVAMINA,A-1-b-Davalı sigorta şirketi yönünden; 8.704,16 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin DEVAMINA,2-Davacının fazlaya ilişkin sair taleplerinin reddine,3-Alacağın likit olmaması sebebiyle davacının icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
4-Karar harcı 800,19-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 276,75-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 114,57-TL harç olmak üzere toplam 391,32-TL harçtan mahsubu ile bakiye 408,87-TL harcın davalı taraftan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irat kaydına,5-Davacı tarafça yatırılan 276,75-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 114,57-TL harç olmak üzere toplam 391,32-TL harcın davalı taraftan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından tarafından yapılan 44,40-TL başvuru harcı, 6,40-TL vekalet harcı, 140,60-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.600,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.791,40-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 915,80-TL sinin davalı taraftan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı taraflarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,8-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 674,81-TL'sinin davalı taraftan müştereken ve müteselsilen, kalan 645,19-TL'nin tutarın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,9-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı taraftan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,10-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi, ... Nak. Ve Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... Uluslararası Nak. Ve Tic. Ltd. şirketleri kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2-3 maddesindeki esaslara göre belirlenen 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili, davalılardan ... Sigorta ve ... Nakliyat vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İlk Derece Mahkemesi uyap sisteminden 25/01/2023 tarihinde oluşturulan 2019/553 Esas - 2022/340 Karar sayılı ek kararı ile;
'' İstinaf başvurusu için yatırılması gereken harç ve/veya giderlerin yatırılmaması/eksik yatırılması üzerine, eksikliğin giderilmesi için mahkememizin 11/11/2022 tarihli Ek Kararında belirtilen eksik tutarın bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması istenmiş, bu ek karar istinaf başvurusunda bulunan vekiline 11/12/2022 tarihinde tebliğ olunmuş, Ek Karar ile verilen bir haftalık kesin süre içerisinde, yine Ek Kararda yazılı eksik harç ve/veya gider avansının yatırılmadığı, '' gerekçesi ile,''Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 344.maddesi uyarınca yapılmamış sayılmasına, '' karar verilmiş, ek karar davacı vekiline 31/01/2023 tarihinde tebliğ edidiği, ek karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığı ve ek kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... Nakliyat vekili istinaf dilekçesinde özetle; İtirazın iptali davasında dava şartı olarak öngörülen geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, itirazın iptali davasının açılabilmesi için öncelikle geçerli bir icra takibinin bulunması gerektiğini, geçerli bir icra takibinin itirazın iptali davaları için dava şartı olarak öngörülmüş olduğunu, geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda itirazın iptali davası açılmasının mümkün olmadığını, icra takibinin yetkisine itiraz ettiklerini ancak mahkemece değerlendirilmediğini, Ticari dava şartı olan arabuluculuk sürecinin usulüne uygun şekilde yürütülmediğini, icra takibine yapılan vaki itirazların iptali amacıyla ikame edilecek davadan önce arabululculuk başvurusu yapılması ve hangi takibe karşı yapılan itirazların iptalinin talep edildiğinin icra müdürlüğü ve dosya esası ile birlikte belirtilmesi gerektiğini, davacı tarafın 28.05.2019 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunmuş olduğunu, sürecin anlaşamama ile sonuçlanmasının aradından 26.07.2019 tarihinde icra takibini başlattığını, itirazın iptali davası kapsamında bir arabuluculuk sürecinin yürütülmüş olması gerekir iken davacının henüz ortada bir takip yokken arabuluculuk sürecini yürütmüş olduğunu ve sürecin bitiminin ardından takip başlattığını, yapılan arabuluculuk görüşmeleri sırasında ortada bir icra takibi bulunmadığından arabuluculuk sürecinin işbu dosya kapsamında yapıldığının kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, Cevap dilekçesini süresinde sunduklarını, ancak gerekçeli kararda sunulmadığı tespit edilerek savunma haklarının ihlal edildiğini, davaya ilişkin cevapları dosya kapsamında değerlendirilmediğinden kurulan hükmün de böylece eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak kurulduğunu, Ambalajlama ve istifleme yükümlülüğü göndericide olduğundan bu nedenlerden doğan hasarlardan taşıyıcının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, taşımacılık sektöründe gönderi ile ilgili bilgileri verme, gönderinin paketlemesini / ambalajlamasını yapma, gönderi üzerine etiketi yapıştırma ve yükleme şekline ilişkin talimat vermenin gönderenin yükümlülüğünde olduğunu, bu nedenlerle oluşacak zararlar nedeni ile taşıyıcı sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını, ambalajlama veya paketlemenin taşımaya konu eşyanın taşıma boyunca karşılaşılacak risk ve tehlikelere karşı emtiayı koruyucu nitelikte olması gerektiğini, taşıma boyunca karşılaşılacak risklerin hem eşyanın kendi niteliği gereği muhtemel tehlikeleri hem de yol, hava, taşıma süresi gibi konularda karşılaşılabilecek bütün riskleri içerdiğini, bu nedenle Konvansiyon bakımından yeterli derecede ambalaj ve paketlemenin yapıldığının kabulü için taşıma süresince olağan veya karşılaşılması muhtemel risklere karşı koyabilecek derecede ambalaj ve paketlenmesinin yapılmış olması gerektiğini, bu kapsamda taşıma hukukunda sorumluluk kapsamları belirlenirken, eşyanın paketlenmesinde herhangi bir eksiklik veya hatanın olup olmadığı, meydana gelen hasarın hatalı ambalajlama veya eksik paketlemeden kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespitinin gerekeceğini, emtianın cinsi ve taşıma seferi göz önünde bulundurularak yola ve yüke mutad ambalajlama yapılmasının gönderenin yükümlülüğünde olduğunu, bu nedenle taşınan eşyanın gönderen tarafından, eşyanın cins ve niteliğine, taşıma güzergahına uygun olmayan şekilde paketlenmesi durumunda oluşan hasardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da davaya konu emtianın ambalajlanma işleminin yetersiz olduğunun tespit edildiğini, taşıma konusu emtiaların herhangi bir ambalajlama işlemi görmeden taşındığı, bu kapsamda göndericinin emtiayı uygun şekilde paketlememiş olduğu ve ambalajlama yükümlülüğüne aykırı davrandığının tespit edildiğini, Dosya kapsamında her ne kadar davalının emtiaları ambalajlamadığı tespit edilmiş ise de, paketleme ve ambalajın taşımaya aykırı olmasından taşıyanların sorumlu tutulduğunu, mahkemenin bu yöndeki tespitlerinin ... Konvensiyonu'na açıkça aykırılık teşkil ettiğini, iddia edilen hasarın yetersiz ambalaj ve taşıma sürecine uygun olmayan paketleme nedeni ile meydana geldiğini, ... Konvansiyonu gereği ambalaj ve paketleme sorumluluğu göndericide olduğundan dosya kapsamında müvekkile yöneltilebilecek herhangi bir tazminat talebi olmadığını, taşıma konusu emtiaların gereği gibi ambalajlanmadığını, dolayısıyla gönderenin yükümlülüğünde olan bir faaliyetten kaynaklanan hasardan müvekkil şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, yerel mahkemenin ambalaj yükümlülüğünün göndericide olduğu hususunu göz ardı ederek iddia edilen zarardan taşıyıcıların sorumlu olduğuna hükmettiğini, yerel mahkeme tarafından hatalı olarak hüküm kurulduğunuDosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davaya konu emtianın ambalajlanmasının yanında istiflenmesinin de yetersiz olduğunun tespit edildiğini, davacının hasarın meydana gelme şekli konusunda yükün araç içinde sabitlenmesinde kullanılan spanzetlerden birine ait demirin kırılması sonucu makinenin dorse başına sert bir şekilde çarpmasıyla meydana gelmiş olduğu iddiası karşısında, bahsi geçen spanzet demirinin kırılmış olmasının emtianın iyi sabitlenememiş olduğunu, yükün kayması, ötelenmesi ya da dönmesi ihtimaline karşılık yeterli önlemin alınmadığını gösterdiğini, taraflar arasında aksi kararlaştırılmadıkça eşyanın yüklenmesi ve boşlatılmasının gönderenin sorumluluğunda olduğunu, yükleme ve boşaltmanın gönderene ait kanuni bir yükümlülük olduğunu, göndericinin yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu doğabilecek tüm zararların da göndericinin sorumluluk alanında bulunduğunu, Taşımanın parsiyel olarak yapılmış olmasının tarafların sorumluluğu hususunda bir etki yaratmamakta olduğunu, yerel mahkeme tarafından aksine yapılan tespitlerin kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu yeterli ambalajlama, istifleme ve yükleme hususlarının kural olarak göndericinin sorumluluğunda olduğunu, aksinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, dava kapsamında istifleme sorumluluğunun gönderici firma üzerinde olmadığının sabit olduğunu, istifleme yükümlülüğünün taşıyıcıya yüklendiğinin dosya kapsamında da ispat edilemediğini, Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, raporda ... Konvansiyonu'na aykırılık teşkil eden tespitlerin bulunduğunu ve bu tespitlerin taraflarınca kabul edilmediğinin belirtildiğini, rapora karşı itirazlarını süresi içinde sunduklarını, ancak mahkemece itirazlarının değerlendirmediğini, dosya kapsamında ek bilirkişi raporu almadan itiraza uğrayan bilirkişi raporunu hükme esas alarak karar verildiğini, Bir an için müvekkilin kusur iddiası kabul edilecek olsa dahi müterafik kusur değerlendirilmesi yapılması gerekmekte iken tüm kusurun davalılara yüklenmesinin hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle söz konusu davada müvekkilin taşıma kusurundan bahsedilemeyeceğini, iddia edilen kusur atfının da ispat edilemediğini, somut olayda müvekkil şirket sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, bir an için sorumluluktan bahsedilecek olsa dahi müterafik kusur değerlendirilmesi yapılması ve tespit edilecek kusur oranı neticesinde zararın hesaplanması gerektiğini, ancak yerel mahkeme tarafından bu hususun da değerlendirilmediğini ve iddia edilen tüm zarardan taşıyanların sorumlu tutulduğunu,Karar içeriğinde müvekkilin 3.009,95 TL üzerinden sorumlu olduğu tespiti yapılmasına rağmen hüküm kısmında 11.714,11 TL'ye hükmedilmesinin gerekçe ile hüküm arasında çelişki yarattığını, kararın müvekkil lehine kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, ayrıca hüküm yüksek tutardan kurulduğundan müvekkil lehine hükmedilen vekalet ücretinin de eksik olduğunu, kararın bu yönlerden de kaldırılması gerektiğini, Yerel mahkeme kararının gerekçesinde takibin 11.714,11 TL üzerinden devam edeceğine hükmettiğini, kabul edilen tutarın 8.704,16 TL yönünden davalı ... Sigorta şirketinin sorumlu olduğuna kalan 3.009,95-TL yönünden ise diğer davalıların sorumlu olduğuna hükmettiğini, yerel mahkeme her ne kadar müvekkil şirketin diğer davalı ... ... Ua Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti ile 3.009,95-TL yönünden müteselsil sorumluluğu bulunduğuna hükmetmiş ise de, hüküm kısmında "Davalılar ... Nak. Ve Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... Uluslararası Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden; 11.714,11 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin DEVAMINA," hükmettiğini, hükmün yanılgılı olarak kurulduğunu, akabinde vekalet ücretinin de hatalı hesaplandığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... SİGORTA VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalı ... Nakliyat ve Lojistik Hiz. Ltd. Şti.'nin müvekkil şirket nezdinde ...-5 poliçe numaralı 31.12.2018 başlangıç ve 31.12.2019 bitiş tarihli Freight Forwarder's Liability Nakliyat Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu zararın müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, bu husus gözetilmeksizin verilen yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, Dava konusu hasara ilişkin davacı tarafın müvekkil şirkete başvurması üzerine müvekkil şirket nezdinde 40190000785-1 no.lu hasar dosyası açıldığını, işbu hasar dosyası tahtında yapılan inceleme neticesinde hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı tespit edildiğinden talebin reddedildiğini, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen ...-5 no.lu Freight Forwarder's Liability Nakliyat Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi'nin 3. sayfasında, "Fleksitank. tanker taşımaları, alkollü ve alkolsüz içecek ürünleri, tütün, tütün mamülleri ve sigara, porselen, seramik ve bunlardan mamul eşya, canlı hayvan, ambalajsız taşınan her türlü emtia teminat dışıdır." denmek suretiyle, ambalajsız taşınan her türlü emtianın teminat dışı olduğu belirtilmiştir. Dva konusu taşımada da, hasara uğrayan ... torna tezgahı ambalajsız taşınmıştır. Bu husus, hasara ilişkin tanzim edilen ekspertiz raporunda, "Danimarka’daki satıcısından 2. El olarak satın alınan emtianın araca ambalajsız ve korumasız (kenar/köşe destekleri olmadan) yüklendiği tespit edilmiş ve çekilen fotoğraflarla bu durum sabit kılınmıştır." şeklinde tespitler yapıldığını, Dava konusu CMC torna tezgahının ambalajsız taşındığının ekspertiz raporunda yer alan fotoğraflarla da sabit olduğunu, müvekkil şirket nezdindeki poliçede, kullanılmış olup olmadığına bakılmaksızın ambalajsız taşınan her türlü emtia teminat kapsamı dışında bırakıldığından, bilirkişi raporunda belirtildiğinin aksine, müvekkil şirketin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu husus nazara alınmaksızın tanzim edilen bilirkişi raporunun eksik ve hatalı tespit ve değerlendirmelerden oluştuğunu,Dosya kapsamında tanzim edilen ekspertiz raporunda, dava konusu aracın sürücüsünün Psikoteknik belgesinin 16.12.2012 veriliş tarihli olduğu ve geçerliliğinin 16.12.2017 tarihinde sona erdiği, hasara konu taşıma sırasında geçersiz olduğu ve sonrasında yenilenmediğinin tespit edildiğini, bu yönüyle dava konusu taleplerin işbu hüküm gereğince de teminat kapsamı dışında kaldığını, dolayısıyla poliçe kapsamında olmayan dava konusu taleplere ilişkin müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının kendiliğinden kanıtlandığını, bu hususun yargılama boyunca yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığını,Taşıma konusu emtiaların yükleme ve istifleme işlemlerinin dava dışı gönderici firma tarafından yapıldığını, emtianın boyutu ve ağırlığı nazara alındığında, aracın sürücüsünün emtiayı araca yüklemesi ve istiflemesinin fiziken imkansız olduğu gibi, hayatın olağan akşına da aykırı olduğunu, emtianın niteliği ve ağırlığı nazara alındığında, söz konusu emtianın araç içerisine yüklenmesi ve istiflenmesinin özel uzmanlık gerektirdiğinin sabit olduğunu, emtianın yükleme ve istifleme işlemlerinin dava dışı gönderici firma tarafından yapıldığının kendiliğinden kanıtlandığını, bu yönüyle dava konusu taleplerin müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığını,Dava konusu talepler ... Konvansiyonu madde 17 gereği emtianın yükleme, istif / sabitleme işlemlerinin hatalı yapılması sebebiyle meydana geldiğinden müvekkil şirketin ... Konvansiyonu hükümlerine göre de sorumluluğunun bulunmadığını,
Davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vermemek adına, emtia sigortacısı ... Sigorta A.Ş'den ödeme alıp almadığının tespit edilmeksizin hüküm tesis edilmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının kendi emtia sigortasına hasar için başvurduğu ve ... Sigorta A.Ş. nezdinde 19017420 nolu hasar dosyasının açıldığının sabit olduğunu, bu dosyanın akıbeti hakkında bir bilgi dosyaya sunulu olmadığından yapılacak inceleme sonucunda davacının kendi emtia sigortacısından da hasar için bir tazminat ödemesi aldığı sübuta erdiği takdirde müvekkil şirket yönünden kötü niyet tazminatı şartlarının oluşabileceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığının belirtildiğini, bu kapsamda davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vermemek adına Emtia Sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, 19017420 nolu hasar dosyasından davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğini, ancak yerel mahkemenin 14.04.2022 tarihli celsede ... Sigorta A.Ş. tarafından müzekkereye cevap verilmediği gerekçesiyle ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkerenin celbi hususundaki ara karardan rücu edilmesine karar verdiğini ve yine aynı tarihli celsede davanın kısmen kabulüne karar verdiğini, emtia Sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'nin davacı tarafa ödeme yapıp yapmadığı tespit edilmeksizin verilen kararın hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın emtia sigortacısından ödeme aldığı ihtimalde davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesine de sebebiyet vereceğinin tartışmasız olduğunu, ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde davacının İİK m. 67/2 hükmü uyarınca alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi de gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili, davalılardan ... Sigorta ve ... Nakliyat vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İlk Derece Mahkemesi uyap sisteminden 25/01/2023 tarihinde oluşturulan 2019/553 Esas - 2022/340 Karar sayılı ek kararı ile;'' Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 344.maddesi uyarınca yapılmamış sayılmasına, '' karar verilmiş, ek karar davacı vekiline 31/01/2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, ek karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığı ve ek kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesince verilen ek karar istinaf edilmeyip kesinleştiğinden dairemizce istinaf eden davalıların istinaf nedenleri incelenmiştir.TTK.'nun dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesi ile; “Kanunun 4 üncü maddesi ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiştir.Somut dava, ticari nitelikli bir dava olduğundan, TTK'nın 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabidir. Anılan hükmün dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerektiği düzenlenmiş olup itirazın iptali davalarında arabuluculuğa icra takibinden sonra ve dava açılmadan önce başvurulacağına ilişkin bir düzenleme olmadığı, buna göre davacı tarafın icra takip tarihinden önce arabuluculuğa başvurulmasında usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığından bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Somut olayda, davacının 25.02.2019 tarih, 207410 numaralı fatura ile Danimarka’da bulunan ... şirketinden 2014 model ikinci el olarak satın almış olduğu... 310 marka model, ... seri numaralı ... torna tezgahinin Danimarka'dan Türkiye taşınması ile ilgili olarak davalılardan Transotto firması ile sözlü anlaşma yaptığı, Transotto firması akdi taşıyıcı olarak taşıma işini alt taşıyıcı dava dışı ...firmasına verdiği, ...Ltd. Şti. ise yükü fiili taşıyıcı olarak davalı ... Ltd. Şti.'ne taşıtmıştır. Sigortalı ... firmasının, hasar konusu taşıma işi ile 09.04.2019 tarihli ve ... no.lu navlun faturasını ...Uluslararası Nakliyat ve Dış Ticaret Ltd. Şti adına düzenlediği, hasara konu taşımayı yapan ... plakalı çekicinin MAN marka, 2018 model olduğu, "... plakalı yarı römorkun Krone marka, 2016 model olduğu ve her iki aracında ruhsat kaydının Sigortalı ... firması adına olduğu exper raporunda belirtilmiştir.İhracatçı ... firması EXW teslim şekline göre dava konusu emtiayı Danimarka'daki adresinde teslim etmiş olup, sigortalı ... firmasının sorumluluğunda ... plakalı tenteli kasa yarı römorka parsiyel yük olarak yüklenerek ... İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti firmasının Ümraniye/ İstanbul adresinde teslim edilmek üzere sevk edildiği, ... torna tezgahının araçtan tahliyesi esnasında hasarlı olduğunun görülmesi üzerine sürücünün de katılımı ile tutanak düzenlendiği, dolayısı ile hasar ihbarının fiili taşıyıcı firmaya zamanında yapıldığı, tespit olmuştur. Tutulan tutanağa göre, ilk inceleme sonucunda tezgahı römorka sabitlemek için kullanılan spanzet demirinin kopmuş olduğu, makinanın öne doğru kayarak dorsenin ön kısmına yaslanarak ezildiği, deforme olduğu tutanağı düzenleyenlerce görülmüştür. Tutanak imza altına alındıktan sonra ... torna araçtan tahliye edilmiş, alıcı firma yetkilisi tarafından ... belgesi üzerine “Makine ağır hasarlı olarak teslim alınmıştır” notunu düşerek imzalamıştır.Emtianın, Danimarka'daki yükleme işlemi esnasında düzenlenmiş bir tutanak olmaması ve ... üzerinde de not olmaması sebebi ile makinanın araca hasarsız/sağlam olarak yüklendiği anlaşılmaktadır.Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen heyet raporunda; Dosyaya sunulu olan fotoğraflardan, emtianın araç içerisinde sabitlemesinin yetersiz olmasından kaynaklı olarak, eşyayı araca sabitleyen spanzetlerden birinin kancasının kırılması sonucu, aracın seyri sırasında dönüşler esnasında araç içindeki eşyaya etki eden yatay ve dikey kuvvetler neticesinde, sabitlemesi yetersiz olan eşyanın dorsenin ön kısmına çarpması ile hasarlanmış olduğu tespit edilmiş olup, hasar nedeni olarak ekspertiz raporu ile paralel sonuca ulaşıldığı belirtilmiştir.Davalı sigorta şirketi tarafından alınan exper raporunda; ... firmasının sevkiyat öncesi ithal edilen emtia için ... Sigorta A.Ş. Firmasına Nakliyat Emtia Sigorta Poliçe düzenlettiği, hasarın fark edilmesinin ardından ... Sigorta'ya hasar ihbarında bulunarak 19017420 no.lu hasar dosyasını açtırdığı, ... Sigortanın da emtiadaki hasarı tespit etmek üzere YEDİTEPE Ekspertiz firmasını görevlendirdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında 14/09/2021 tarihli müzekkere ile ... Sigorta A.Ş.'den 19017420 hasar numaralı dosya ile davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılmış ise miktarının ve ödeme zamanının ayrıntılı bir şekilde bildirilmesinin talep edildiği, müzekkereye cevap verilmemesi üzerine 16/12/2021tarihli duruşma ara karı ile müzekkerenin tekit edilmesine karar verildiği,14/04/2022 tarihli duruşma ara kararı ile; müzekkere cevabının beklenmesinden vazgeçilerek istinafa konu kararın verildiği, mahkemece müzekkere cevabı beklenmemiş ise de, davalı tarafça dava dışı ... Sigorta tarafından aynı hasarla ilgili davacı tarafa ödeme yapıldığına dair delil ibraz edilmediğinden bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Dava konusu taşıma Danimarka-Türkiye arasında gerçekleştirilmiş olup, uyuşmazlık ... Konvansiyonu hükümlerine tabi olacaktır. ...'nin 17/1. maddesi gereğince taşıyıcılar, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. ...'nin 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. Yine ...’nin 18/2 maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2 maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir. Somut olayda davalı taşıcılar tarafından emtianın taşınmak üzere teslimi anında ambalaj yetersizliği, yükleme ve istif hatasına ilişkin olarak ...'nin 8. maddesi kapsamında her hangi bir çekince konulmamıştır. Öte yandan davalı sigorta şirketi tarafından yaptırılan expertiz incelemesi sonucu düzenlenen exper raporunda;'' Erenköy Gümrük Müdürlüğüne Bağlı Destek Antrepoda düzenlenen İlişik Sayım Tutanağında; “Gönderici ... ...İç ve DışTicaret Ltd. Şti. Tır Kar. Taş Sen. No: ... açıklamalı notlar kapsamında Erenköy Gümrük Müdürlüğünün 26.03.2019 tarihli, ... tescil sayılı antrepo beyannamesi kapsamı 2 kap'tan oluşan 3400 kg brüt ağırlığındaki torma tezgâhı cinsi eşya ... kodlu antrepoya boşaltıldığının" kaydedildiği, buna göre dava konusu emtia Erenköy Gümrük Müdürlüğüne bağlı antrepoya boşaltıldıktan sonra ithalatçı davacının Ümraniye/İstanbul adresinde teslim edilmek üzere tekrardan araca yüklendiğinin anlaşıldığı, mezkur taşıma işlemi parsiyel taşıma olduğundan, taşınan emtianın araç üzerinde istifleme ve sabitleme sorumluluğunun taşıyıcıda olduğu açıktır. Dava konusu zararın gerek exper raporunda, gerekse bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, eşyayı araca sabitleyen spanzetlerden birinin kancasının kırılması sonucu, aracın seyri sırasında dönüşler esnasında araç içindeki eşyaya etki eden yatay ve dikey kuvvetler neticesinde, sabitlemesi yetersiz olan eşyanın dorsenin ön kısmına çarpması ile hasarlanmış olduğu tespit edilmiştir.Somut olayda, emtianın parsiyel taşıma suretiyle taşındığı ve hasarın araç içi istifleme kusurundan meydana geldiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Her ne kadar davalılar yükleme ve istiflemenin dava dışı göndericiye ait olduğunu iddia etmiş iseler de, bu iddialarını ispata yarar somut bir delil sunmamışlardır. Taşıma bilirkişisi tarafından da ticari teamül olarak parsiyel taşımalarda yükleme ve istiflemenin taşıyıcı tarafından yapıldığı rapor edilmiştir. Taşıma senedine ihtirazi kayıt koymayan davalı taşıyıcının malı noksansız ve hasarsız olarak teslim aldığının kabulü gerektiği, meydana gelen zararın temel sebebi de araç içindeki sabitlemesi yetersiz olan eşyanın dorsenin ön kısmına çarpması sonucu hasarın meydana geldiği ve davalı taşıyıcının tam olarak kusurlu olduğu tesbit edilmiş olup meydana gelen hasardan ve zarardan parsiyel taşıma yapan taşıyıcı konumunda olan davalıların ... 1,3 ve 4. maddeleri uyarınca akdi taşıyıcı ve fiili taşıyıcı olan davalıların beraber sorumlu olduğu anlaşılmakla; ilk derece mahkemesinin kabul ve gerekçesine göre davalılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 11 HD.'nin 2005/4608 Esas-2007/1987 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.)Hasara konu ...-5 no.lu ve 31.12.2018-31.12.2019 vadeli Nakliyat Aracısı Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesinin Teminat Dışı Kalan Haller başlığının altında düzenlenen 17.madde de; "Emtianın yetersiz veya uygun olmayan ambalajlama veya hazırlanmasının neden olduğu kayıp ve hasarlar” teminat kapsamı dışında olduğunun düzenlendiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda;... bu tip emtianın kullanılmamış olanlarında sadece çiziklerden korumak amacıyla dışına streç naylon film sarıldığını, oysa taşınan emtianın kullanılmış bir emtia olduğunu, davalı sigortacının değindiği anlamda bir ambalajlama şekli bu tip emtia için kullanılmamakta olduğunu, hasarın ambalajlama yapılmamasından değil araç içi istifleme yetersizliğinden kaynaklandığı belirtilmiş olup buna göre hasarın teminat kapsamı dışında olduğuna ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.HMK'nın 146.maddesine göre hakim delillerden davanın yeterince aydınlandığı kanaatine varırsa tahkikatı bitirebilir. Bu hükümle birlikte yukarıda belirtilen tesbitler ve ilk derece mahkemesine sunulan deliller, exper raporları ve bilirkişi rapor içeriğindeki tespitler gözetildiğinde, davalılar vekilinin eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.HMK 282 maddesindeki "Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir," yasal düzenlemesi gözetildiğinde; davalılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında verilen beyan dilekçelerinde de ileri sürüldüğü, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda bu iddiaların değerlendirildiği tesbit edilmiştir.İlk derece mahkemesine sunulan deliller, bilirkişi heyetinden alınan rapor içeriğindeki tespitlere göre, mahkemece davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, mahkemenin kabul ve gerekçesine, vekalet ücretine yönelik davalılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, davalılardan ... Sigorta ve ... Nakliyat vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Nakliyat...Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalılar ... Sigorta ve ... Nakliyat tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Nakliyat'tan alınması gereken 800,19 TL istinaf karar harcından istinaf eden davalı ... Nakliyat tarafından peşin olarak yatırılan 201,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 599,19 TL'nin davalı ... Nakliyat'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Sigorta'dan alınması gereken 594,58 TL istinaf karar harcından istinaf eden davalı ... Sigorta tarafından peşin olarak yatırılan 200,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 394,53 TL'nin davalı ... Sigorta'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davalılar ... Sigorta ve ... Nakliyat üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 11/12/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.