T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/709 Esas
KARAR NO : 2025/1740 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/503 Esas - 2022/363 Karar
TARİH: 13/04/2022
DAVA: İtirazın İptali (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 9560 kg ağırlığındaki atık deri siparişini davalıya teslim ettiğini ancak bedelini davalıdan tahsil edemediğini, davalının siparişini teslim almasına rağmen teslim almadığını ve böyle bir borcu olmadığını beyanla İstanbul 32. Noterliği'nin 08.07.... tarihli ihtarnamesi ile faturaya itiraz ettiğini, alacaklarının tahsili amacıyla Kocaeli 4. İcra Dairesi'nin... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattıklarını ancak davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının yetki itirazı neticesinde icra dosyasının İstanbul 3. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından kayıt gördüğünü, davalının itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu bu nedenle itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 13/04/2022 tarih ve 2015/503 Esas - 2022/363 Karar sayılı kararında;"...Bilirkişi tarafından 25/10/2021 tarihli bilirkişi raporu ile her ne kadar dosyaya ibraz edilen ve mahkememizin ... numaralı kasasında aslı muhafaza edilen sevk irsaliyesindeki imzanın davalı şirket temsilcisi ...'a ait olduğu tespit edilmiş ise de imza incelemesine esas belge incelendiğinde belgenin sevk irsaliyesinin aslı altına karbon kağıdı konmak suretiyle düzenlenmiş olan fotokopi niteliğinde belge niteliğine haiz olmayan bir fotokopi kağıdı olduğu anlaşıldığından ve fotokopi üzerinden imza incelemesi yapılmasının fiilen mümkün olmaması nedeniyle bilirkişi tarafından fotokopi niteliğindeki sevk irsaliyesinde bulunan imzanın davalı şirket temsilcisine ait olduğu tespit edilmiş ise de bilirkişi görüşüne itibar edilmemiş ve bu kapsamda davacının takip dayanağı faturaya konu malı davalı şirkete teslim etmiş olma yükümlülüğünü usulüne uygun yazılı belge ile ispat edememiş olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. " gerekçesi ile, ''Davanın REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacaklı müvekkilin ... Otomotiv Emniyet Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin borçlu ... İnş. ... Elektrik Gıda Teknolojileri San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin, 9.560 kg ağırlığındaki atık deri siparişini teslim ettiğini, ancak bedelini tahsil edemediğini, ... İnşaat Şirketi'nin siparişini teslim almasına rağmen teslim almadığından ve böyle bir borcu olmadığından bahisle önce İstanbul 32. Noterliğinden gönderdiği 08.07.... tarihli ihtarname ile faturaya itiraz ettiğini, sonrasında ise Kocaeli 4. İcra Dairesi ...-... Esas sayılı dosya ile başlatılan takibe de itiraz ederek takibin durmasına sebep olduklarını, davalı tarafın yetki itirazı da söz konusu olduğundan icra dosyasının İstanbul 3. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı esasına kayıt olduğunu, Davalı tarafın müvekkil ile aralarındaki ticari ilişkiyi reddettiğini, ancak bunun doğru olmadığını, davalı şirket yetkilisi ...'un sipariş verdiğini ve fiyat teklifini e-mail yoluyla ilettiğini, buna istinaden yapılan teslimatı da, sevk irsaliyesinde görüldüğü üzere, bizzat kendisinin aldığını, işbu sevk irsaliyesindeki imzanın ise grafoloji uzmanı bilirkişi tarafından incelendiğini, bilirkişi incelemesi neticesinde de inceleme konusu belgedeki imzanın ...'un eli ürünü olduğu"nun tespit edildiğini, o halde sevk irsaliyesindeki imzanın ...'a ait olduğunun açıkça ortada olduğunu, Sevk irsaliyesinin ticari bir malın bir yerden başka bir yere nakledilirken, bu malla ilgili bilgilerin kayıt altına alınmasını sağlayan belge olduğunu, temelde malı, yola çıktığı mükellefi ve ulaşacağı müşteriyi belirttiğini, özellikte resmi bir belge olduğunu, işbu dosyada resmi belge aslının dosyaya sunulduğunu ve imza incelemesi yapıldığını, hal böyleyken ispat yükümlülüğü taraflarınca resmi bir belge ile yerine getirilmiş olmasına rağmen, yerel mahkemenin gerekçeli kararında ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği beyanının ve kararının kabulünün mümkün olmadığını, sevk irsaliyesi gibi resmi bir belge ile ispat edilemiyor ise başka ne ile ispat etmeleri gerektiğinin açıklanması gerektiğini, Müvekkil şirket ile ... İnşaat Şirketi arasında 9.560 kg ağırlığındaki atık deri siparişinin tesliminden kaynaklanan bir iş ilişkisi olduğunu, müvekkil şirket tarafından bu iş ilişkisindeki ürünleri teslim etme borcu yerine getirilmiş olmasına rağmen ... İnşaat Şirketi tarafından söz konusu teslimata ilişkin ücretini ödeme ediminin yerine getirilmediğini, akabinde davaya konu icra takibini başlattıklarını, neticesinde ... İnşaat Şirketi tarafından süreci uzatma saikiyle itirazda bulunulduğunu, müvekkilin sektöründe saygın, uzun yıllardır başarı ile hizmet vermiş bir şirket olduğunu, davalı tarafça iddia olunan şekilde bir işleme dayanarak bir fatura göndermesinin söz konusu olamayacağını, Dosya kapsamında alınan hesap bilirkişi raporunda da müvekkilin defterlerinin incelendiğini ve 18.534,80 TL müvekkilin davalıdan alacaklı olduğunun tespit edildiğini, tüm bilgi ve belgelerin davalının kötüniyetli hareket ederek müvekkili zor durumda bırakmak amacıyla yapıldığını gösterdiğini, işbu davanın kabulü yerine reddi yerine karar verilmiş olmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, bir adet faturadan kaynaklı alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı şirketin sicil kaydına göre; Davalı şirket ortaklarının ... ve ... olduğu, şirket ortağı ...'un aynı zamanda 12/03/2008 tarihinden itibaren münferit yetkili davalı şirketin yetkilisi olduğu, davalı şirketin 14/05/2015 dava tarihinden önce 18/02/2015 tarihi itibari ile TTK'nin geçici 7.maddesi uyarınca re'sen terkin edildiği, yargılama aşamasında taraf teşkilinin sağlanması için İstanbul 11 ATM. Nin 20/12/2016 Tarih ve 2016/919 Esas -2016/882 Karar sayılı kararı ile;Davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu'nun 659077/0 sicil numarasında kayıtlı ... İnşaat ... Elektrik Gıda Tekstil San.Tic.Ltd.Şti'nin tüzel kişiliğinin İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/503 Esas sayılı dosyasına münhasır olmak üzere ihyasına karar verildiği, iş bu kararın 02.02.2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Davaya konu icra takibi ile; davacı tarafından davalı hakkında 16/01/... tarihli,915939 seri numaralı 19.884,80 TL. Bedelli faturaya istinadan 19.884,80 TL. Asıl alacak, 1.435,43 TL. İşlemiş faiz olmak üzere toplam: 21.320,23 TL. Alacağın tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine 19.884,80 TL. Asıl alacak üzerinden itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Davalı borçlu icra müdürlüğüne verdiği itiraz dilekçesinde; Şirket adına gönderilen 19.884,80 TL tutarında ki fatura kabul edilmediğinden İstanbul 32.Noterliğinin 08/Temmuz ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile iade edildiğini, borca ve ferilerine itiraz edildiği belirtildiği halde, yargılama aşamasında davaya cevap verilmediği ve münkir sayıldığı anlaşılmıştır.Davalı şirket yetkilisi ... vekili tarafından mahkemeye ibraz edilen 17/03/2022 tarihli dilekçe ile; Davalı şirket artık faal olmadığından ve defterlerini de şirket müdürü (veya ortağı ) olan merhum ... sakladığından o da 30/08/2021 tarihinde vefat ettiğinden kanuni mirasçısı olan ...'un da bu defter ve kayıtlardan haberi olmadığından hukuki ve fiili imkansızlık nedeni ile defterlerin bilirkişi incelemesine ibraz edilemediği belirtilmiştir.Mahkemece davacı tarafın ticari defter ve kayıtları inceletilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden alınan raporda; Davacı ile davalı arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığı, tarafların cari hesaba dayalı çalıştıkları, davacı tarafından davalıya 9560 kg Atık deri ürünü teslim edildiği, teslim edilen ürünler için sevk irsaliyesi düzenlendiği, irsaliye üzerinde resen terk edilen şirket sahibi ...'a ait isim ve imzasının yer aldığı, teslimi gerçekleşen ürünler için,16/01/... tarih ve 915939 sayılı 19.884,80 TL. Bedelli satış faturası düzenlendiği, davalı tarafından düzenlenen satış faturasına itiraz edilmediği ve bu fatura için 18.04.... tarihinde 1.350,00 TL ödeme yapıldığı, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 18.534,80.-TL. alacaklı olduğu belirtilmiştir. Tek başına fatura düzenlenmesi ve faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olması alacağın ispatı için yeterli değildir. Davacının davalıya mal satıp teslim ettiğini ve davalıdan alacaklı olduğunu yazılı delillerle ispatlaması gerekir. Somut olayda, davacı münhasıran davalının ticari defterlerine delil olarak dayanmadığından davalının ticari defterlerini bilirkişi incelemesine ibraz etmemesi ispat yükü üzerinde olan davacının ispat yükünü yer değiştirmeyecektir. Davacı tarafça ibraz, davalı şirket ortağı ... tarafından davacı tarafa gönderilen 04/01/... tarihli mailde;'' Selam Mustafa Bey, daha önce yapmış olduğumuz 1,80 krş.luk teklifi 2,08 krş olarak talep ediyoruz şeklinde teklifde bulunulduğu, davacı tarafça davalı şirket adına düzenlenen davaya konu 16/01/... tarihli, 915939 seri numaralı 19.884,80 TL. Bedelli fatura içeriğinde ürün tanımının atık deri olduğu, sipariş nosunun 2,08 ve miktarının 9560 kg olduğu, ibraz edilen 16/01/... tarihli sevk irsaliyesine göre fatura içeriğinin 9560 kg atık deri olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, davaya konu irsaliye eklenmek suretiyle davalı şirket yetkilisine HMK. 171 madde uyarınca isticvap davetiyesi çıkartılıp, irsaliyedeki teslim alan ... adına atılan imzanın şirket ortağı ve fiili olarak da şirketi yöneten ...'a ait olup olmadığı hususunda davalı şirket yetkilisinin beyanının alınması ve sonucuna göre HMK. 211 Madde uyarınca sevk irsaliyesindeki ... adına atılan imzanın ...'a ait olup olmadığı yönünde sahtelik incelemesi yapılması gerekirken, davalı şirket yetkilisine usulüne uygun isticvap davetiyesi çıkartılıp beyanı alınmadan ve dosya kapsamına göre somut bir itiraz olmadan resen sahtecilik incelemesi yapılması yerinde görülmemiştir. Takibe ve davaya konu faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olması halinde veya davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay 19. HD'nin 2015/12329 E., 2016/6138 K. ve 2014/11846-15110 E.K. sayılı kararları da bu yöndedir.) Mahkemece, davalının davaya ve takibe konu faturayı BA formu düzenlemek suretiyle vergi dairesine bildirip bildirmediği araştırılmamıştır.Bu durumda mahkemece, 6100 sayılı HMK' nın 31.maddesi kapsamında hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü dahilinde, davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden takibe dayanak 16/01/... tarihli, 915939 seri numaralı 19.884,80 TL. Bedelli faturanın davalı tarafça mal ve hizmet alımına ilişkin BA formu ile ilgili vergi dairesi müdürlüğüne bildirip bildirilmediğinin tespiti yönünde davalı tarafın ... yılına ait BA Formlarının ilgili vergi dairesi müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulup incelenerek takibe konu faturanın BA formu düzenlemek suretiyle ilgili vergi dairesi müdürlüğüne bildirilmediğinin tespit edilmesi halinde, 16/01/... tarihli sevk irsaliyesindeki teslim alan ... adına atılan imzanın şirket ortağı ve fiili olarak da şirketi yöneten ...'a ait olup olmadığı hususunda davalı şirket yetkilisinin beyanının alınması için HMK. 170 Maddesi uyarınca davalı şirket yetkilisine HMK. 171 Maddesine uygun isticvap davetiyesi çıkartılıp beyanının alınması ve davalı tarafa incelenecek döneme ait ticari defterlerini inceleme gün ve saatinde bilirkişi incelemesi için ibraz etmesi, edilmediği taktirde sonuçları da hatırlatılmak suretiyle kesin süreli davetiye çıkartılıp mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının takip ve dava tarihi itibariyle takibe dayanak faturadan kaynaklı davalıdan alacağının olup olmadığı duraksamaya yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerekirken, davanın esası ile ilgili deliller toplanmadan eksik inceleme ile yukarıdaki şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenler ile, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2022 Tarih ve 2015/503 Esas - 2022/363 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 23/10/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.