T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/474 Esas
KARAR NO : 2025/1758 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2019/774 Esas - 2022/1010 Karar
TARİH: 15/11/2022
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ... sayılı Nakliyat emtea sigortası abonman poliçesi ve ... sayılı kati Emtea nakliyat poliçesi ve ona tekaddüm eden ... (A) Klozu hükümleri kapsamında, ... İnşaat ....A.Ş. adına sigortalı 7 kap 19 adet kurşun geçirmez cam emtiası brüt 21.300 kg 1 nolu davalı forwarder ( taşıma işleri organizatörü) akdi taşıyıcı 2 nolu fiili taşıyıcının taşıma taahhüdü altında İstanbul-Türkiye den / Asghabat- Türkmenistan'a ... / ...plakalı araçla taşınmak üzere tam ve sağlam teslim edildiğini, yapılan ekspertiz çalışmasında hasarın meydana gelmesinde taşıyıcının pervasız hareket ve basiretsiz davranışı neticesinde ağır kusuruyla, taşınan yük cam emtiası olduğu halde daha düzgün asfalt yol güzergahının yerine daha bozuk satıhlı yol tercih edilmesi ve bozuk yol koşullarına rağmen hızlı seyir edilmesini, ani fren-sarsılmalar ve vd. etkenler neticesinde hasarın meydana geldiğinin tespit edildiğini, Bu hususun ekspertiz raporunda ve davalı ... ... Ltd. Şti. cevap ihtarnamesindeki beyan ve kabulünden tespit edildiği, ekspertiz raporunun 3. Sayfasında aynen; “Yürütülen araştırmalar neticesinde aracın Türkmenistan'a oldukça bozuk yol koşullarına sahip İran Polkapı / Türkmenistan Altın asır gümrüğünden giriş yapmış olduğu anlaşıldığını, bununla birlikte aracın 02.12.2016 tarihinde yola çıkıp 05.12.2016 tarihinde Türkmenistan'a giriş yaptığı göz önünde bulundurulduğunda gümrükte beklemeler dahil 8-10 günde kat edilen yolun 3 günde alınmış olduğunun anlaşıldığını, elde edilen bulgular doğrultusunda, araç sürücüsünün yol koşullarını göz önünde bulundurarak gerekli önlemi almamış olması, İran ... / Türkmenistan Artık gümrüğü gibi daha iyi koşullara sahip yol bulunmasına rağmen bozuk yol koşullarına sahip İran Polkapı / Türkmenistan Altın Asır gümrüğünden giriş yapmasından dolayı araçta yüklü sehpaların kaymış ve camların birbirine vurarak 4 camın hasarlanmış olduğu kanaatine varılmıştır.” Tespitinde bulunulduğunu, teslim sırasında hasar sürücüsünün katılımı ile tutanak altına alınmış, hasar ihbarı sonrasında yapılan ekspertiz. çalışması neticesinde 4 adet kurşun geçirmez cam emtiasının ibraname/temlikname mukabili sigortalıya tediye edildiğini, Sigortalı ile müvekkili şirket arasında münakit ve bir delil anlaşması mahiyetinde olan sigorta poliçesi genel şartları ve T.T.K. 'nın 1472 maddesinin amir hükmüne göre sigorta tazminatı ödediğinden sigortalısının haklarına halef olduğu aynı zamanda temlik hükümleri uyarınca temlik alan sıfatını kazandığını, Davalılar taşıma ilişkisinde akdi ve fiili taşıyıcı olarak meydana gelen hasara pervasız hareket ve basiretsiz. davranışı neticesinde ağır kusuruyla sebebiyet verdiklerinden, ... Konvansiyonu uyarınca sorumlu oldukları, Yasal takip öncesi davalılara ve ... Sigorta poliçesini temin eden sigortacısına yapılan rücu başvurusunun sonuçsuz kaldığı, Tazminat ödemesi talebi ile yapılan başvuruya; Davalı ......Ltd. Şti. Büyükçekmece 11. Noterliği 19 Nisan 2017 tarih ... Yevmiye nolu cevabi ihtarname ile sorumluluğunu reddettiğini, Diğer davalı akdi taşıyıcıya yapılan rücuen tazminat ödemesi talebine, olumlu olumsuz cevap verilmediğini, eden sigortacısına yapılan rücu Dava dışı ... Sigortacı ... Sigorta A.Ş. ise hasardan sorumlu olmadıklarını ancak nezaret yükümlülüğüne ilişkin Yargıtay emsal kararları çerçevesinde hasarın %50 sini ödemeyi kabul ve teklif etttiğini, (Teklif kabul edilmemiştir) neticede alacaklarının ödenmediğini, Alacağın tahsili için İstanbul 22. İcra müdürlüğü ...7 E. Sayılı icra dosyasına kayden 90.108,00 TL asıl alacak 7.750,52 TL işlemiş ticari avans faizi olmak üzere toplam 97.858,52 TL” nin tahsili için icra takibine geçildiğini, Borçluların itirazı üzerine dosya yetkisizlikle Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına gönderilmiş, takibe geçilmiş /devam edilmiş; vaki borca itiraz üzere takibin durduğunu, Sigortalıları ile taraflar tacir olup aynı Zamanda aralarındaki uyuşmazlık - taşıma sözleşmesinden kaynaklanmakta olup taşıma ilişkisine ilişkin hükümler T.T. Kanununda düzenlenmiş olmakla işbu davanın ticari dava olduğunu, Ticari dava olması hasebiyle zorunlu arabuluculuğa tabi olup Bakırköy arabuluculuk bürosunun büro dosya numarası 2019/1779, arabuluculuk dosya numarası 2019/37167 sayılı dosyasına kayden yapılan arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, Davalı borçluların Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü... E. Sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynı koşullarda devamına, Yargılama harç ve masraflarının, dava vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep dava etmiştir. Davalı ... ... Nakliyat ve San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz olan Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığını, Müvekkilinin merkezinin Mersin'de olduğunu, diğer davalı şirketin merkezinin ise Esenyurt'ta olduğunu, bu sebeple taraflara yönelik açılacak davalar, davalı şirketlerin merkezine göre yetkili olan Mersin veya Büyükçekmece mahkemelerinde açılması gerektiğini, bu nedenle öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili olan Mersin Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiğini, daha önce davacı taraf ile müvekkili şirket arasındaki arabuluculuk görüşmeleri başlamadan önce, müvekkili şirket tarafından yetki itirazında bulunulduğunu ve yetkili mahkemenin Bakırköy I. Sulh Hukuk Mahkemesi 01/04/2019 tarih ve E.2019/464,K.2019/514 Karar sayılı ilamı ile Mersin mahkemelerinin yetkili olduğunu kabul ettiğini, bu sebeple yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, bu durumun davacı tarafından dosyaya sunulan son tutanakta sabit olduğunu, zaman aşımı def'inde bulunduklarını, davacı tarafın davasının zaman aşımına uğradığını, zaman aşımı def'inde bulunarak davanın reddini talep ettiklerini, meydana gelen zarar davacının taşıtanın yükleme/istif hatası sebebiyle meydana geldiğini, davaya konu uyuşmazlığın ... taşımanın tabii olduğu karayoluyla milletlerarası eşya taşıma sözleşmelerine ilişkin anlaşma (...)'nın 17/4 maddesi uyarınca sorumlu tutulamayacağını, Somut olayda, taşımanın yapıldığı aracın herhangi bir kaza geçirmediği ve dış etkene maruz kalmadığını, yükleme ve istif ise gönderenin iş yerinde ve bizzat gönderenin işçileri tarafından yapıldığını, dolayısıyla hasar, gönderenin emtiayı gereği gibi istiflememesi ve ambalajlanmasının gereği gibi yapılmaması sebebiyle meydana geldiği bu hususun ... Sigorta'nın hazırlattığı ekspertiz raporu ile de tespit edildiğini, bu sebeplerle de meydana gelen hasardan gönderenin sorumlu olduğunu, Davacının zararın bozuk yol koşulları, hızlı seyir ve ani fren-sarsılmalar vb. Sebeplerle olduğunu iddia ettiğini, Hayatın olağan akışında bu sebeple oluşacak bir zararın malın bir kısmında değil tamamında vücut bulması beklendiğini, zira yolun bozukluğuna, ani frene ve sarsıntılara araçtaki toplamda 7 kap 19 adet kurşun geçirmez camın hepsi maruz kalırken hasarın sadece 4 adet üzerinde gerçekleştiğini, hasarlı emtiaya ilişkin istif diğer kısım gibi gereğince yapılsaydı böyle bir zararın meydana gelmeyeceğini, ayrıca gönderici yükleme işini yaparken yükün gideceği yeri ve yol koşullarını bilmekle yükümlü olup yüklemeyi bu koşullara uygun ve hasar meydana gelmeyecek şekilde yapması gerektiğini, Zararın meydana gelmesinde esas sorumlunun yükleten olduğunu, Ayrıca ... ekspertiz hizmetlerince hazırlanan ... sigorta poliçesi ekspertiz raporunda hasar nedeni; "Nakliye sırasında meydana gelen titreşimler sonucu A tipi sehpa üzerinde bulunan paketler eğilebilir/meyledebilir, A tipi sehpa üzerindeki paketlerin boyu yükseldikçe sabitleme yapan gergi kayışları/metal halatlar gevşeme yapar. Ayrıca A tipi sehpalar kendi etrafında dönebilir, sehpaların üzerindeki ünitelerin boyu yükseldikçe gergi kayışlarının gevşeme oranı daha yüksek olmaktadır. A tipi sehpaların ileri geri kaymaması için sehpalar römork tabanına sabitlenmeli, ön ve arkalarına ahşap takoz çakılmalıdır. Sehpalar sağa/sola devrilmemesi için gergi kayışları ile römorka sabitlenmelidir. A tipi sehpalar, daha yüksek olmalıdır. 2 sehpa arasına birbirine çarpmasını engellemek için bloklar konulmalıdır. Yapılan incelemede, A tipi sehpanın ön ve arkasına ahşap takoz çakılmış, ancak sehpa aralarına ahşap bloklar konulmamıştır. Ekspertizin kanaatine göre; söz konusu hasar istiflemenin hatalı, ambalajın yetersiz olması sonucu araç içinde A tipi metal sehpaların birbirine çarpması sonucu meydana gelmiştir.” Emtia, araca, strafor destekli 5 adet metal A tipi sehpaya, beherinde 3 adet kırılmaz cam olacak şekilde (15 adet) ve 2 adet A tipi sehpaya da beherinde 2 adet kırılmaz cam olacak şekilde (4 adet) toplamda 7 adet A tipi sehpa olarak yerleştirildiğini, taşıtan polimex, yükleme ve istife ilişkin yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirip bu A tipi sehpaların arasına ahşap bloklar koysa idi bu hasarın asla meydana gelmeyeceğini, Taraflar aralarında yaptığı sözleşmede teslim şeklini CIP olarak kararlaştırdıklarını, bu sebeple kontrol, ambalaj, işaretleme, resmi izinler, yükleme, navlun ve sigorta yükümlülüğü de sözleşme gereği Polimex şirketi üzerinde olduğunu, Yük, taşıtan Polimex şirketince “ACİL YÜK/EKSPRESS TAŞIMA” olarak gönderildiğini, bu sebeple 02/12/2016 tarihinde Ankara/Türkiye'den yola çıkan araç, 05/12/2016 tarihinde Türkmenistan gümrüğüne ulaştığını ve 08/12/2016'da sefer başladıktan 6 gün sonra firma temsilcisince teslim alındığını, İddia edildiği gibi 8-10 günlük yolun 3 günde kat edilmesinin söz konusu olmadığı “EKSPRESS TAŞIMA” talebine bağlı olarak, makul sürede yükün alıcıya teslim edildiğini, söz konusu talebin yükleten tarafından geldiğinden ve müvekkilinin de göndericinin taleplerine bağlı olduğundan meydana gelen hasarın kabul edilmesinin mümkün olmadığını, 08/12/2016 tarihinde yükün alıcıya teslim edildiğini ve hasarlı olan kısma ilişkin hasar tutanağı tutulduğunu, bunun üzerine ... Sigorta ekspertiz hizmetlerine (... Sigorta) hazırlatılan 23/01/2017 tarihli rapor görüşme ve ürünün sahada incelenmesine dayandığını, yani ürünün araçta nasıl istiflendiğine dair inceleme yapılmadığını, görüşmeyi yaptıkları kişilerin beyanına dayanarak eksik ve taraflı olarak hazırlanan raporda hasar miktarının 25.743,05 USD/90.108,39 TL olarak belirlendiğini, ... tarafından 62000000/2017 nolu hasar dosyasına 90.108,39 TL'lik ödemenin bu rapora göre yapıldığı müvekkili ile ... şirketine, “icradan önce son tekit” ihtarında bulunulduğunu, ihtarı tebliğe alan müvekkili şirketin, aynı tarihte derhal ... şirketine başvurarak 23496888-Z-1 poliçe nolu ... sigorta zeyilnamesi temin edildiğini ve gerekli incelemelerin yapılıp hasarın tespit edilmesi için ... Sigorta'da 2515407-1 nolu hasar dosyası oluşturulduğunu, 24/04/2017'de ... ekspertiz hizmetlerince (... Sigorta) hazırlanan NE127/17 nolu ekspertiz raporunda yapılan incelemede ise hasar miktarı 26.659,95 EURO olarak tespit edildiğini, Sigortalının kusuru ile rizikonun gerçekleşmesi söz konusu olduğu için sigortalıya bu ödemenin yapılmaması gerektiğini, davacı şirketin hata sonucu, ödenmemesi gereken tazminatı ödemesi sebebiyle müvekkillerine rücu edilemeyeceğini, Kabul manasına gelmemekle birlikte, taşıyıcının sorumluluğunun ... m.23 gereği sınırlı olduğunu, hazırlanan ekspertiz raporlarında bu husus dikkate alınmaksızın hasarın tamamının talep edildiğini, eşyanın değerinin belirlenmesi sırasıyla; borsa fiyatına göre, böyle bir fiyatın bulunmaması halinde piyasa fiyatına göre, her iki fiyatın da bulunmadığı hallerde ise aynı tür ve nitelikteki eşyanın objektif değerine göre yapılması gerektiğini, doğrudan faturalar üzerinden değerlendirme yapmanın doğru olmadığını, zira taşıma ücretinin gönderen tarafından karşılandığı durumlarda bu ücretin faturaya yansıtıldığını, bu da eşyanın hasarına ilişkin bedel tespitinde fahiş tutarların hesaplanmasına sebep olduğunu, Taşıyıcının sınırlı sorumluluğuna ilişkin hükümler uygulanmasını talep ettiklerini, söz konusu hasarın meydana gelmesinden dolayı üzerlerine atılı bulunan kusuru kabul etmemekle birlikte, müvekkil şirket taşıyıcı konumunda olduğundan hasar meydana gelmesinde sınırlı sorumlu olduğunui, ... Sigorta şirketine davanın ihbar edilmesinin talep edildiğini, İzah olunan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacı tarafın alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkil şirketin taşımayla ilgili herhangi bir kusurunun olmadığını, ... plakalı araç ile taşıyan sıfatıyla Ankara-Aşkaabat/ Türkmenistan arası yapılan taşımada üçüncü şahıs ... San. ve Tic. A.Ş.'nin bir kısım emtialarının hasar gördüğünden bahisle taraflarından söz konusu hasar bedeli talep edildiğini, öncelikle meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumlu olabilmesi için, eşyanın taşıma sırasında taşıyıcının kusurundan kaynaklanan bir sebeple hasar gördüğünün ispatlanması gerektiğini, sigorta şirketinin gerekli araştırmayı yapmadan üçüncü şahıs ... firmasına ödeme yapmasının kendilerini bağlamadığını, kaldı ki hasar raporunun davacının kendisinin düzenlemesinin ancak kendi aleyhine delil teşkil edeceğini, Taşımaya konu emtianın eksiksiz olarak teslim edildiği tutanaklarla sabit olduğunu, kanun ve ... sözleşmesinde hasarın teslimden itibaren 7 gün içinde bildirilmesi gerektiğine ilişkin hak düşürücü süre mevcutken teslimden itibaren aylar sonra emtianın hasarlı olduğunun ileri sürülmesinin kötü niyetli olduğunu, basiretli tacir kendisine teslim edilen malı muayene etmek ve teslimden itibaren hasar mevcut ise 7 gün içinde sorumluya ihtaren bildirim yapmak zorunda olduğunu, aradan 150 gün gibi bir süre sonra iadeli taahhütlü mektupta hasar gördüğü ileri sürülerek üçüncü şahsa ödenen bedelin taraflarından istenmesinin hukuken mümkün olmadığını, Emtianın yükleme sırasında hasarlanması halinde yükleyici sorumlu olup, firmalarının taşıdığı malın hasarlı kabul edilebilmesi için yapılan bu taşımaya ilişkin aracın birlikte Veya tek başına bir kazaya karışmış olması gerektiğini, böyle bir durum söz konusu olmadığı yine taraflı ve kabul edilemez bir durum olan talep eden sigorta şirketinin eksperinin “bozuk yoldan gelindiği” şeklindeki beyanının gerçeği yansıtmadığını, Taşıma işi Ankara-Aşkabat arası olup İran üzerinden olduğu, ekspress taşıma talep edildiğinden İran Pol Kapıdan giriş yapılmış olduğu daha yakın mesafe olduğundan bu yolun nakliye firmalarınca ekspress olarak kullanıldığı ... Kapısından girmek için İran devletinin uygulamış olduğu 5 günlük bir süre söz konusu olup bu kapıdan Türkmenistan'a girişte minimum 3 gün giriş sırası beklendiğini, o yüzden ekspress araçların İran görevlilerinde Pol Kapıya yönlendirildiğini, sigorta şirketinin bozuk olduğunu iddia ettiği yolun da bozuk olmadığını, malın hasara uğramasının yükleyicinin sorumluluğunda olduğunu, yükleme hatasından emtianın taşıma sırasında birbirine çarpmasının söz konusu olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, Hasardan sorumlu tutulabilmeleri için aracın kendi kusuru ile bir kazaya sebebiyet vermesi ve hasarın bu nedenle oluşmuş olması gerektiğini, ayrıca ... sigortasını yapan ... Sigorta olup bu konuyla ilgili hasar dosyası açılmış olup numarası 2515407-1'dir. Davacının haklılık payını ispatlamak şartı ile ... Sigorta'ya müracaat etmesi gerektiğini, Araç ekspress bir araç olup ekspress farkı olarak taşımayı talep eden ... ... Nakliyat Tic.Ltd.Şti. tarafından ekspress farkı 2016/000000449 nolu fatura ile ödendiğini, ekspress olmasının nedeninin malın üçüncü şahıs tarafından acil istenmesi durumunda söz konusu olup, taraflarına ... Ltd.Şti. tarafından bu yönde talimat verildiğini, Dördüncü maddede açıklanan nedenlerden dolayı taşımayı talep eden ... Nak. Şirketinin talimatı ile hareket edildiğini, emtianın acil teslimi istendiğinden muhtemelen üçüncü şahıs ... tarafından da bu şirkete verilen talimat gereği yükün ekpress taşındığını, bu durumda ... sözleşmesinin 17/2 maddesi gereği müvekkil taşıyıcının sorumluluğunun olmadığını, hasarın tamamen yükleme hatasından kaynaklandığını, . Davacı taraf, ... Sigorta'nın zararın %50'lik kısmını ödeme teklifini reddederek alacaklı temerrüdüne düştüğünü, ayrıca talebin zaman aşımına uğradığı ... Sigorta bu teklifi yaparken taşıyıcı firma ... şirketinin taşıma sırasında kusurlu olmadığı sonucuna vararak yaptığını, beyan ettiğini, Kısaca izah edilen nedenlerden dolayı, hasarın taşıma sırasında kendi kusurlarından meydana gelmemesi nedeniyle taraflarına atfedilecek bir kusur bulunmadığından davanın reddi ile davacının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, davanın ... Sigorta A.Ş.ye ihbarını, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 15/11/2022 tarih ve 2019/774 Esas - 2022/1010 Karar sayılı kararında; "Dava, dava dışı sigortalı ile davalı akdi taşıyıcı ... ve fiili taşıyıcı ... arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklanan dava konusu emtianın zarara uğraması sebebiyle nakliyat emtia abonman sigortası kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin emtianın taşıma sırasında hasara uğradığı ve zarara uğramasında davalıların sorumlu olduğu iddiası ile davalılardan rücuen tazminini için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili tarafından 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde davalının itirazının iptali için dava açıldığı anlaşılmıştır.Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamamış ve arabuluculuk son tutanağı dosyamıza sunulmuştur.Mahkememizce dava konusu taşımaya ilişkin evraklar, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, taraflar arasındaki yazışmalar celbedilerek incelenmiştir. Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası aslı celp edilmiş, incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusuna karşı toplam 97.858,52 TL'nin tahsili için ilamsız takip talebinde bulunulduğu, süresinde itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının iddiası, davalıların savunması, gelen yazı cevapları ve taraflar tarafından sunulan tüm belgeler ile tüm dosya kapsamına göre, dava konusu taşımaya ilişkin taraflar arasında ve dava dışı sigortalı arasındaki hukuki ilişki, dava konusu taşıma sebebiyle eşyaların hasar görüp görmediği, hasar görmüş olmaları halinde tarafların sorumluluk oranları, eşyanın hasar görmesinin sebebiyle ve buna hangi taraf/tarafların sebep olduğu ve kusur oranları, dava konusu eşyanın hasar görmüş olması halinde zarar miktarı ve zarardan tarafların sorumlu olduğu miktar, zamanaşımı ve hak, tarafların iddia ve savunmaları hususlarından gerekçeli ve ayrıntılı rapor alınmasına karar verilmiş, 19/11/2021 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... Sigorta A.Ş'ye ait incelenen 2016-2017 yıllarına ait ticari defterlerin Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görülmüş olup e-defterlerin yasal sürecinde e-defter beratının alındığı, usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, Davalı ... ... Nak. San. Tic. Ltd. Şti'nin 2016-2027 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik ettirildiği ve lehine delil niteliğinde olduğu, Davalı ... ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından incelemeye ticari defter ve belgeleri sunmadığı ve takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı ... Sigorta A.Ş'nin dava dışı ... İnş.Tah.San ve Tic. A.Ş. *ye 62000000/2017 nolu hasar dosyası için 15.03.2017 tarihinde tazminat bedeli olarak 90.108,39 TL ödediği ve ilgili tazminat bedelinin 15.03.2017 tarihli 873 yevmiye numaralı fiş ile davacı yanın ticari defterlerinde kayıt altına alındığı, ... Uluslar arası Nakliyat şirketinin dava dışı ... İnş.Tah.San ve Tic. A.Ş. adına 03.12.2016 tarihli EFY2016000003173 numaralı ve 5.300,00 USD( kdv hariç) E Fatura tanzim edildiği, fatura açıklamasının ... / ...İstanbul-Ankara- Ashgabat açıklamalı nakliye faturası olduğu, Davacı yanın, davalılardan 21.01.2019 takip tarihi itibariyle 90.108,00 TL asıl alacağa, davacının talebi ile bağlı kalarak 7.750,52 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 97.858,52 TL alacaklı olabileceği, Taşıma hukukuna göre yapılan incelemede; Yüklemenin gönderici tarafından yapıldığı, ambalaj ve istif sorumluluğunun göndericide olduğu, Dava konusu cam malzemedeki hasarın taşıma sırasında ancak dorse/konteyner içine taşıyıcının yaptığı YÜKLEME-SABİTLEME ''den kaynaklandığı, Heyetimizin teknik görüşü neticesi Yüklemenin gönderici tarafından yapıldığı, buna göre eşyanın istif ve ambalajından göndericini: sorumlu olduğu, hasarın meydana gelmesin de taşımacının sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu cam malzemedeki hasarın taşıma sırasında ancak dorse/konteyner içine taşıyıcının yaptığı YÜKLEME-SABİTLEME'den anlaşıldığı, açıklanan bu nedenlerle, Davacı sigorta şirketinin Sigortalısına yaptığı tazminat ödemesini, Davalı yana rücu etme hakkı bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. 20/05/2022 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiği ve eşyanın varma yerinde tahliyesi esnasında hasarın tutanakla tespit edildiği, ancak ... belgesi üzerine şerh düşülmediği, Dava dosyasında her iki tarafça (veya sigortacıları tarafından) verilen talimat sonucu hazırlanan iki eksper raporunun bulunduğu, davacı yanca verilen talimat ile hazırlanan eksper raporunda hasarın yol ve hız tercihlerinin hatalı olmasından kaynaklandığı kanaatinin izhar edildiği, davalı yanca verilen talimat soncu hazırlanan eksper raporunda ise hasarın A tipi paletler arasında ahşap tampon konulmaması sonucu kaymaları nedeniyle oluştuğunun ileri sürüldüğü, Her iki eksper raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde iki eksper raporunda da birinin hasar sebebi olarak gördüğü hususun diğerinde bulunmamasına göre bu hususun incelenmediği veya fark edilmediği değerlendirilerek ve dosya içeriği ile yapılan beyanlara uyumlu olarak her iki kusurun da mevcut ve hasara katkıda bulunduğunun değerlendirildiği, buna göre somut olaydaki kusur kalemlerinin; Yükleme hatası ve taşıyıcının nezaret görevi hatası, Yükün kırılmaya mütemayil kurşun geçirmez cam emtiası olduğu talimatına rağmen uygun hız ve güzergâh tercihinin yapılmaması olarak ifade edilebileceği, yükleme ve nezaret görevi hatası karşılaştırmasında kusurun büyük oranda gönderen üzerinde olduğu, ... belgesindeki talimata rağmen yüke uygun hız ve güzergâh tercih edilmemesi ise taşıyıcının hatası olduğu, toplamda yarı yarıya hasarın oluşmasına etki ettikleri ve her iki tarafın da müterafık kusura %50 oranında iştirak etmesi gerektiğinin değerlendirildiği; Davacının %50 müterafik kusur paylaşımı ile işbu dava neticesinde 45.054,20 TL'yi asıl alacak olarak, 4.043,77 TL'yi ise işlemiş faiz alacağı olarak, toplamda ise 49.097,97 TL'yi rücuen tazmin talebinin yerinde olabileceğinin değerlendirildiği Kanaat ve sonuçlarına varılmıştır. 08/03/2022 tarihli alınan bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı ... Sigorta A.Ş'ye ait incelenen 2016-2017 yıllarına ait ticari defterlerin Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görülmüş olup e-defterlerin yasal sürecinde e-defter beratının alındığı, usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, Davalı ... ... Nak. San. Tic. Ltd. Şti'nin 2016-2027 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik ettirildiği ve lehine delil niteliğinde olduğu, Davalı ... ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından incelemeye ticari defter ve belgeleri sunmadığı ve takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı ... Sigorta A.Ş'nin dava dışı ... İnş.Tah.San ve Tic. A.Ş. 'ye 62000000/2017 nolu hasar dosyası için 15.03.2017 tarihinde tazminat bedeli olarak 90.108,39 TL ödediği ve ilgili tazminat bedelinin 15.03.2017 tarihli 873 yevmiye numaralı fiş ile davacı yanın ticari defterlerinde kayıt altına alındığı, ... Uluslar arası Nakliyat şirketinin dava dışı ... İnş.Tah.San ve Tic. A.Ş. adına 03.12.2016 tarihli ... 173 numaralı ve 5.300,00 USD( kdv hariç) E Fatura tanzim edildiği, fatura açıklamasının ... / ...İstanbul-Ankara- Ashgabat açıklamalı nakliye faturası olduğu, Davacı yanın, davalılardan 14.02.2018 takip tarihi itibariyle 90.108,00 TL asıl alacağa, davacının talebi ile bağlı kalarak 7.750,52 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 97.858,52'TL alacaklı olabileceği, Heyetimizin teknik değerlendirmesinde oluşan hasarın kök nedeninin, hasarın taşıma sırasında ancak dorse/konteyner içine gönderecinin yükleme sabitlemeden kaynaklandığı görüş ve kanaati oluşmuş olup, oluşan bu kök neden Nakliyat Emtia genel istisnalar maddelerinden 4.3 bendine göre istisna bir nedendir. Taşıma hukukuna göre yapılan incelemede; Yüklemenin gönderici tarafından yapıldığı, ambalaj ve istif sorumluluğunun göndericide olduğu, Dava konusu cam malzemedeki hasarın taşıma sırasında ancak dorse/konteyner içine göndericinin yaptığı YÜKLEME-SABİTLEME'den kaynaklandığı, Heyetimizin teknik görüşü neticesi Yüklemenin gönderici tarafından yapıldığı, buna göre eşyanın istif ve ambalajından göndericinin sorumlu olduğu, hasarın meydana gelmesin de taşımacının sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu cam malzemedeki hasarın taşıma sırasında ancak dörse/konteyner içine göndericinin yaptığı yükleme- sabitleme 'den kaynaklandı; Sigortalısına yaptığı tazminat ödemesini, Davalı yana rücu etme hakkı bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. Somut davada; dava dışı sigortalı ... İnşaat Taahhüt ve San. Tic. A.Ş. ile davalı akdi taşıyıcı ... ve davalı fiili taşıyıcı ... arasında Türkmenistan'da bulunan yurtdışı firmasının dava dışı sigortalıdan satın aldığı dava konusu cam emtiasının Türkiye'den Türkmenistan'a davalı tarafından taşınmasına ilişkin taşıma sözleşmesi akdedilmiştir. Davacı ile dava dışı sigortalı arasında ise geçerli olmak üzere nakliyat emtia abonman sigortası akdedilmiştir. Taraflar arasında bu hususlarda ve dava konusu emtianın davalı tarafından taşınarak alıcısına teslim edildiğine ve davacı tarafından sigortalısına ödeme yaptığına ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf dava konusu emtianın taşınma sırasında zarara uğrayıp uğramadığı, emtianın zarara uğramış olması halinde kusurun hangi tarafa ait olduğu, zarar miktarı, davalının söz konusu zarardan ne kadar miktar ile sorumlu olduğu hususlarındadır.
Dava dışı sigortalı ve davalılar arasında dava konusu emtianın karayolu ile taşınmasına ilişkin taşıma sözleşmesi akdedilmiş ve emtianın teslim alındığı ülke olan Türkiye ve emtianın teslim yeri olan Türkmenistan'ın akit devletler olması sebebiyle somut uyuşmazlıkta ... Konvansiyonun hükümleri uygulama yeri bulmaktadır. Davalı ... vekili tarafından icra dairesinin ve Mahkememizin yetkisine itiraz edilmiştir. 6100 Sayıllı HMK'nun 6. maddesi uyarınca Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı Kanunun 7/1 maddesi uyarınca Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Somut davamızda davalılardan ...'ın adresinin Büyükçekmece olması ve bu adresin icra takibinin yapıldığı Büyükçekmece İcra Dairesinin ve Mahkememizin yetki alanında olması sebebiyle Büyükçekmece İcra Dairesi icra takibinde ve Mahkememiz de iş bu yargılamada yetkili olduğundan davalı vekilinin yetki itirazına itibar edilmemiş ve yargılamaya devam olunmuştur. Davalılar vekilleri tarafından cevap dilekçesinde ve süresinde zamanaşımı defi ileri sürülerek zamanaşımının dolması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Bu noktada ... Konvansiyonun zamanaşımı hükümlerini somut olayımızda irdelemek gerekmektedir. ... Konvansiyonun 32/1. maddesi uyarınca bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiği, ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu sürenin üç yıl olduğu belirtilmiştir. Yine Konvansiyonun 32/2. maddesi uyarınca Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteleneceği, talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlayacağı, istemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa ait olduğu, aynı gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenmeyeceğini hüküm altına alınmıştır. Somut davamızda dava konusu emtia 08/12/2016 tarihinde alıcısına teslim edilmiştir. Davacı Sigorta Şirketi tarafından davalı ...'a dava konusu hasar sebebiyle 08/04/2017 tarihinde rücu yazısı mail ile gönderilmiştir. Davalı ... tarafından davacıya 19/04/2017 tarihli ihtarname ile cevap verildiği, söz konusu ihtarnamenin davacıya 21/04/2017 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür. ... yönünden zamanaşımı süresi 08/04/2017- 21/04/2017 tarihleri arasında durmuştur. Davacı tarafından ilk önce davalılar aleyhine İstanbul 22. İcra Dairesi'nin 2018/6497 esas sayılı icra takip dosyası üzerinden 16/02/2018 tarihinde icra takibi başlatılmış ve yetkisizlik itirazı üzerine takip Büyükçekmece 1. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyası üzerinden devam etmiştir. Somut olayımızda dava konusu taşımada kısmi zarar olduğu dikkate alındığında davalıların bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlu oldukları tespit edilmediğinden 1 yıllık zamanaşımı süresi uygulanacaktır. Dava konusu emtianın teslim tarihi olan 08/12/2016 tarihinden itibaren 1 yıl süre sonrası olan 08/12/2017 tarihinde zamanaşımı süresi dolacaktır. Davalı ... için zamanaşımı süresi 08/04/2017- 21/04/2017 tarihleri arasında durmuştur. Bu sürenin eklenmesi halinde dahi ... için yetkisiz icra dairesinde icra takibi başlatıldığı tarihten önce zamanaşımı süresi dolmuştur. Bu sebeple ... yönünden açılan davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmiştir. Ancak davalı ...'ya davacının rücu yazısı mail ile gönderilmiştir. Ancak ... tarafından davacıya olumlu veya olumsuz bir dönüş yapmamış ve ... 32/2. maddesi uyarınca zamanaşımını durdurmuştur. Dolayısıyla davalı ... yönünden yetkisiz icra takip tarihi ve yetkili icra takip tarihi itibariyle ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmamıştır. Bu sebeple davalı ... vekilinin zamanaşımı definin dolması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi talebine Mahkememizce itibar edilmeyerek yargılamaya devam edilmiştir. Dava dışı sigortalı tarafından yurtdışı firmasına satılan ve ihraç edilen dava konusu emtia akdi taşıyıcı olan davalı ...'nın sorumluluğunda davalı fiili taşıyıcı ... tarafından karayolu ile taşınmak suretiyle Türkmenistan'daki alıcısına 08/12/2016 tarihinde teslim edilmiştir. Teslim sırasında yapılan incelemede dava konusu cam emtiadan dört adedinin kırıldığı, bu hasarın davalı araç şoförünün imzası ile tutanak altına alındığı görülmüştür. Dolayısıyla ... Konvansiyonun 30. maddesine uygun olarak dava konusu emtiaya ilişkin hasar bildirimi gecikmeksizin süresinde davalıya bildirilmiştir. ... Konvansiyonu 3. maddesi uyarınca Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı hükmünün düzenlendiği, dolayısıyla somut davamızda akdi taşıyıcı davalı Kahraman'lı fiili taşıyıcı ...'ın kusuru ile emtiaya verilen hasardan sorumludur. ... Konvansiyonu 10. maddesi uyarınca Gönderici, kişilere malzemeye ve diğer yüklere gelecek zarar ziyan ve hasardan, yükün kusurlu olarak ambalajlanmasından kaynaklanan masraflardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak, yükün kabulünde kusur açık seçik ise ve taşımacı tarafından biliniyor ise bu hususta bir çekince beyanında bulunmamış ise bu hüküm geçersizdir. Yine Konvansiyonun 17. maddesi uyarınca taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. Bu hususu ispat yükü taşımacıdadır. Ancak taşıyıcı Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması, ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması, yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması, özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği, sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu, canlı hayvan nakli, hallerinde sorumlu olmayacaktır. Somut davamızda davacı vekili tarafından taşımanın emtiaya uygun olmayan bir yol seçilmek suretiyle ve özen gösterilmemek suretiyle yapılması sebebiyle dava konusu hasarın oluştuğunu, ambalajlamada sıkıntı olması halinde tüm emtianın zarara uğrayacağını ileri sürmüştür. Davalılar vekilleri tarafından ise emtianın gönderici tarafından emtiaya uygun olmayan ambalajlama sebebiyle hasara uğradığını, emtianın altı gün sonra makul sürede teslim edildiğini, yol sebebiyle sıkıntı olması halinde tüm emtianın zarara uğrayacağını, CIP teslim şeklinin kararlaştırıldığı, gönderici tarafından acil yük/ekspress taşıma şeklinde talimat verildiğini, emtiada meydana gelen hasardan sorumlu olmadıklarını savunmuştur. Somut davamızda taşıma konusu emtianın kurşun geçirmez cam emtiası olduğu, bu hususun ... belgesine şerh düşüldüğü konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere gönderici tarafından dava konusu emtianın konulduğu paletlerin seyrek yüklendiği ve aralarında tampon konulmadığı, emtianın ambalajlanmasının emtiaya uygun olmadığı tespit edilmiş, bu husus dosyaya sunulan ekspertiz raporlarında da belirtilmiştir. Ancak göndericinin emtianın ambalajlamasını emtiaya uygun olarak yapmaması tek başına taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. ... Konvansiyonu 8. maddesi uyarınca taşımacı yükü teslim aldığı sırada yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumunu kontrol etmekle yükümlü olduğu, taşımacının bu maddenin 1 inci paragrafında belirtilen beyanları kontrol etmek için gerekli makul araçlardan yoksun ise, sevk mektubuna çekincesini gerekçesi ile birlikte yazacak, aynı şekilde yükün ve ambalajların görünürdeki durumu ile ilgili yazacağı çekincenin gerekçelerini de belirtecek, çekinceler, gönderici sevk mektubunda bu çekincelere bağlı kalacağını açıkça kabul etmiş olmadıkça göndericiyi bağlayıcı olmayacaktır. ... Konvansiyonu 10. maddesi uyarınca Gönderici, kişilere malzemeye ve diğer yüklere gelecek zarar ziyan ve hasardan, yükün kusurlu olarak ambalajlanmasından kaynaklanan masraflardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak, yükün kabulünde kusur açık seçik ise ve taşımacı tarafından biliniyor ise bu hususta bir çekince beyanında bulunmamış ise bu hüküm geçersizdir. Yine 6102 Sayılı TTK'nun 863 ve devamı maddelerinde de bu hükümlere paralel hükümler düzenlenmiş ve taşıyıcının kontrol ve özen yükümlülüğü getirilmiştir. Somut davamızda gönderici tarafından emtia taşımaya uygun olarak araca yüklenmemesine ve ambalajlanmamasına rağmen ve yapılacak basit bir kontrolde bu husus tespit edilecek olmasına rağmen taşımacı tarafından bu hususlar kontrol edilmeden ve gönderici uyarılmadan ve taşıma senedine ihtirazi kayıt koyulmadan emtia kabul edilerek taşınmıştır. Emtianın cinsine uygun olarak ambalajlanmaması veya yüklenmemesi taşıyıcının nezaret yükümlülüğü ortadan kaldırmamaktadır. Bunun yanında taşıyıcı tarafından emtiaya ve yol koşullarına uygun olarak aracın sevk ve idaresinin yapılması gerekmektedir. Ancak taşımacı tarafından bu hususlara dikkat edilmemiştir. Dolayısıyla söz konusu emtianın zarar görmesinde gönderici ve taşıyıcı eşit şekilde müterafik kusurludur. Bu hususlar dikkate alınarak Mahkememizce taraflara % 50-%50 müterafik kusur yüklenmiştir. ... Konvansiyonu 23/3. maddesi uyarınca tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır ve söz konusu zarar karar tarihindeki kur esasa alınarak belirlenecektir. Davacı tarafından sigortalısına 15/03/2017 tarihinde 90.108,39-TL ödeme yapılmış, ancak Mahkememizce taraflara %50 müterafik kusur yüklendiğinden davacının davalıdan 45.054,20-TL yi rücuen talep edebileceği ve bu miktarın sınırlı sorumluluk miktarının altında kalması sebebiyle bu miktarın tamamını rücu edebileceği anlaşılmıştır. Bu sebeple davalı ...'ya yönelik açılan davanın 45.054,20-TL asıl alacak ile ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar hesaplanan 4.043,77-TL işlemiş avans faiz üzerinden kısmen kabulüne ve takibin bu miktarlar üzerinden devamına karar verilmiştir. Hüküm altına alınan asıl alacak likit olmadığından ve davacı vekili tarafından dava dava dilekçesinde talep edilmediğinden icra inkar tazminatı hakkında hüküm kurulmamıştır."gerekçesi ile, '' 1-Davacı tarafından davalı ... ... İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın zamanaşımı süresinin dolmasından sonra açılması sebebiyle REDDİNE, 2-Davacı tarafından davalı ... ... Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE;-Davalı borçlunun Büyükçekmece 1. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasındaki icra takibine yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 45.054,20-TL asıl alacak ve 4.043,77-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı ve davalı ... Uluslar Arası Nak. San.ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hükme esas alınan bilirkişi raporunda kusur dağılımı dolayısı ile tesis edilen kararın hatalı ve yanlış olduğunu; dava konusu taşımada toplam 19 adet kurşuna dayanıklı cam emtiasından sadece 4 tanesinin hasarlanmasının gerek ambalaj gerekse araç içi yükleme-bağlama-istiflemenin yüklemenin standartlara uygun yapıldığının ispat ettiğini, dosyaya mübrez fotoğraflardan açıkça camların standartlara uygun yüklendiğinin görülmekte olduğunu; Müvekkili tarafından atanan ... Sigorta Ekspertiz firmasının ekspertiz raporunda; yükleme ve istiflemenin teknik standartlara uygun olduğunun açıkça tespit edildiğini; ekspertiz raporunda "... Araç içi yükleme A tipi metal sehpalara uygun ambalajlarla yüklenen camlar gergi kayışları ile dorseye sabitlenmiştir. Cam yüzeyi kontraplak ile kaplanmış, strafor destekli metal sehpaya yerleştirilmiş, spanzet ve metal şerit ile sehpaya sabitlenmiştir. Metal sehpaların ön ve arka kısımlarına kaymasını önlemek amacıyla ahşap takoz çakılmıştır...." tespitiyle yükleme ve sabitlemenin standartlara uygunluğunun tespit edildiğini,Bilirkişi raporunda bu hususların hiçbirine yer verilmemiş olup araç içine sabitleme yapılmadığı tespitinin mesnetsiz olduğunu; fotoğraflarda camların ve sehpaların dorseye spanzet ve metal şerit ile sabitlendiğinin görülmekte olduğunu; aksi değerlendirmenin kabul edilemeyeceğini, heyetin davalıların yol ve güzergah tercihi, sürüş hatasına ilişkin; "Her ne kadar dava dışı sigortalının ekspres taşıma istediğinden bahisle acele yükün taşınmasını istediği savunması davalı vekili tarafından yapılmış bulunmasına rağmen “ekspres taşıma” kavramının içeriği her firmaya göre değişen ve genellikle firmaların fiyat tarifelerinde yer verdiği bir kavramdır. Bu nedenle içeriği ve anlamı her firmaya göre değişmekle birlikte hiçbir zaman mevsime ve yüke uygun hız ve güzergâh tercihinin basiretli bir iş adamı ölçütü ile yapılması yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Dolayısıyla yükün kırılmaya mütemayil yapısını da dikkate alarak davalı taşıyıcıların yüke ve yola uygun hız ve güzergâh tercihi yapmadıkları değerlendirilmektedir." tespitinin dosya kapsamına uygun, hasarın tek ve etken sebebi olduğunu; arz edilen kusurlu davranış neticesinde hasar meydana geldiğini, kusurun tamamının davalı taşıyıcılarda olduğunu, Yukarıda yer alan savunmaları saklı kalmak kaydıyla; heyetin tespit ve değerlendirmelerinin akabinde taraflara atfedilen %50 şer orandaki kusur gönderen/taşıtan yönünden yanlış olduğunu, Bilirkişi Raporunda; "Yukarıdan beri yapılan inceleme ve değerlendirmelerden kusurları birkaç kalem altında toplarsak; Yükleme hatası ve Taşıyıcının nezaret görevi hatası, ... belgesine şerh düşmemesi Yükün kırılmaya mütemayil kurşun geçirmez cam emtiası olduğu talimatına rağmen yüke uygun hız ve güzergâh tercihinin yapılmaması olarak sıralayabiliriz.Burada yükleme hatası gönderenin diğerleri taşıyıcınındır. Yükleme ve nezaret görevi hatası karşılaştırmasında ise kusurun büyük oranda gönderen üzerinde olduğu düşünülmektedir. Talimata uygun davranmayarak yüke uygun hız ve güzergâh tercih edilmemesi ise taşıyıcının hatası toplamda yarı yarıya hasarın oluşmasına etki ettikleri ve her iki tarafında müterafık kusura %50 oranında iştirak etmesi gerektiği değerlendirilmektedir." tespiti yer almakta olduğunu, tespitte yükleme ve nezaret görevi hatasında kusurun büyük oranda gönderen üzerinde bırakılmasının Yargıtay emsal kararlarına aykırı olduğunu; Mahkemenin bu halde taraflara eşit oranda kusur dağılımı yapmakta olduğunu, talimata uygun davranmayarak yüke uygun hız ve güzergâh tercih edilmemesinin ise tamamen taşıyıcının kusurundan kaynaklanmakta olduğunu; Bir an bilirkişi heyetinin tespitleri doğru kabul etse dahi kusur dağılımında taşıyıcının gönderen karşısında kusur oranının daha yüksek olması gerektiğini; aksi tespit ve değerlendirme eşit oranda kusur dağılımı hatalı ve yanlış olduğunu, davanın aynen kabulüne karar verilmesi gerektiği halde aksi yönde karar verilmesinin hatalı ve yanlış olduğunu; kararın düzeltilerek davanın aynen kabulüne karar verilmesini talep ettiğini, Zamanaşımının her halde 3 (üç) yıl olduğunu; ... ... İÇ VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. hakkında davanın zamanaşımından reddine karar verilmesinin yanlış olduğunu, hasar tespiti sırasında ... Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. ekspertiz raporu ekinde yer alan belgeler ve davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde emtianın 02.12.2016 tarihinde Ankara'dan yüklendiği 05.12.2016 tarihinde Türkmenistan'a ulaştığı nihayet gümrük işlemlerinden sonra 08.12.2016 tarihinde alıcıya teslim edildiği, İran/Polkapı - Türkemenistan/Altınasır güzergahının izlendiği hususlarının sübut bulduğunu, cam yüklü bir aracın bu kadar kısa sürede, bozuk yol koşullarını hiçe sayarak seyir etmesi neticesinde hasar meydana geldiğini; taşıyıcı, İran/Polkapı - Türkemenistan/Altınasır güzergahında yolun satıhının bozuk olduğunu, cam emtiası taşınmasının riski kat be kat artırdığını bildiği ( bilmesi ) gerektiği halde normalin üzerinde bir hızla taşımayı gerçekleştirmesinin; pervasız bir davranış, ağır kusur ( bilerek kötü hareket ) hali olduğunu; bu halde; taşıyıcı ... Konvansiyon Hükümleri Md.29 uyarınca sorumluluğunun tayininde sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı gibi ayrıca ... Konvansiyonu Md.32 fk.1 uyarınca zamanaşımı süresinin de 3 yıl olduğunu; davalıların zamanaşımı itirazı haksız ve mesnetsiz olduğunu, Davalılar, bozuk yola rağmen çok kısa sürede yol katedilmesini "gönderenin ekspres taşıma talep etmesine" bağlamaktalarsa da bu konuda bir belge sunulmadığı gibi ekspres taşıma talep edilmesi halinde dahi basiretli hareket etmek zorunda olan taşıyıcı yükün cinsini (cam levha emtiası) yol ve hava koşulların her türlü olasılığı hep birlikte değerlendirmesi, nazara alması; güzergahı, hızını bunlara (başta yük ve yol koşullarına) göre ayarlaması gerektiğini; davalı taşıyıcıların, meydana gelen hasardan pervasız davranışları (ağır kusuru) sebebiyle tamamen kusurlu ve sorumlu olduğunu; zamanaşımının 3 (üç) yıl olduğunu; Canaocaklar hakkında da davanın aynen kabulüne karar verilmesi gerektiğnii, İleri sürerek, yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle ve İstinaf Mahkemesince resen nazara alınacak sair sebeplerle; kısmen maddi hukuka ve usul hukukuna aykırı Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.11.2022 tarih 2019/774 E. ve 2022/1010 K. Kararının aleyhimize olan kısmı yönünden kısmen kaldırılmasına, kararın düzeltilerek davanın her iki davalı yönünden aynen kabulüne, istinaf başvurusunun icranın durdurulması talepli yapıldığının tespitine, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin diğer tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin verdiği kısmen kabul kararı usul ve yasaya uygun olmayıp aşağıda mevcut hukuki nedenler ışığında kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, Talebin zaman aşımına uğradığını; somut olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresinin ... konvansiyonun 32/1 maddesinde öngörülen 1 yıllık zaman aşımı süresi olduğunu; somut olayda dava konusu emtianın 08/12/2016 tarihinde alıcısına teslim edildiğini; taraflarına karşı icra takibinin ise aradan 2 yıla yakın süre geçtikten sonra 16.02.2018 tarihinde yapıldığını, bu durumda 1 yıllık süre içinde dava veya takip açılmadığından bahisle davanın zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin yersiz olduğunu, diğer taraftan Mahkeme zaman aşımı talebinin reddini taraflarına rücu yazısının elektronik posta yolu ile gönderilmesine bağladığını oysa dosya incelendiğinde taraflarına usulüne uygun bir rücu yazısı gönderildiğine dair bir bilgi yada belge olmadığı gibi söz konusu elektronik postanın taraflarınca alınıp alınmadığı bu elektronik postanın şirketin yazışmalarında kullanılan geçerli bir posta olup olmadığında mahkemece tartışma konusu yapılmadığını, bu nedenle öncelikle bu açıdan davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Mahkemenin adeta davayı kabul etmeye çalıştığını, dosyada mevcut taraflarının sorumlu olmadığı yönündeki raporları ise görmezden geldiğini; dosyaya sunulan taraflarına 24.05.2022 tarihinde tebliğ edilen ve karara dayanak yapılan raporun hüküm vermeye elverişiz zorlama yorumlarla dolu ve yetersiz bir rapor olduğunu, Mahkeme dosyasına bundan önce sunulan 19.11.2021 tarihli rapor savunmaları yasa ve Yargıtay uygulamasına bakıldığında olayımızla ilgili olarak aşağıda mevcut sonuçlar hiç bir kuşkuya yer bırakmayacak açıklıkta ortaya çıkmakta olduğunu, Taşımanın ... ... Anlaşması gereğince düzenlenen mal taşıma belgesine göre yapıldığını, ...'nin 17 inci maddesinin; "1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.2. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahutta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.3. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur.4. Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise taşımacı sorumlu tutulamaz.a) Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması,b) Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması,c) Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması,d) Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal, fire yahutta güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği,e) Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu,f) Canlı hayvan nakli,5. Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır." düzenlemesini içerdiğini, bu maddede taşıyıcının sorumluluğunun açıkça belirlendiğini; buna göre yüklemenin gönderici tarafından yapıldığı eşyanın istif ve ambalajından göndercinin sorumlu olduğu hasarın meydana gelmesinde müvekkilinin taşıyıcı olarak sorumlu olamayacağını, emtiada meydana gelen hasarın camların hatalı yüklenmesi ve istiflenmesi nedeniyle sürtünmeden kaynaklı olarak meydana geldiğini; bunun temel nedeninin ise paletlerin dorse konteyner içinde sabitleme yapılmadan koyulmuş olması olduğunu; burada tespit edilen ana unsurun dava konusu cam malzemede hasarın taşıma sırasında taşıyıcının yaptığı sabitlemeden kaynaklı olup müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, Bilirkişilerin zorlama bir yorumla taşıyıcının müterafik kusuru bulunduğuna dair Yargıtay kararları sunmasının anlaşılır gibi olmadığını; bilirkişilerden hukuki yorum yapmaları istenemeyeceğini ve beklenemeyeceğini, hukuki olarak yaptıkları yorumlarında mahkemece dikkat alınmayacağını, burada yapmaları gereken yorum ancak hasarın meydana geliş sebebi olabileceğini; hasarın meydana geliş sebebinin ise daha önceki raporlarda tespit edildiği üzere gönderci tarafından dorse /paletlerin sabitlenmemiş olması olduğunu; bu sabitlemede kusurun ... konvansiyonuna göre taraflarına ait olmadığını; müvekkilinin şoförünün korselerin sabitlenmesinin ne kadar sağlam yapılıp yapılmadığını denetleme gibi bir görevi olmadığını; nezaret etme görevi yasaya göre mevcut olsa da malın küçük bir kısmının hasarlandığı düşünüldüğüne bunun müvekkili şoförü tarafından denetlenmeyecek bambaşka bir teknik nokta olduğunu; burada Yargıtay kriterlerinde nezaret etme konusunda birlikte kusurda ortalama bir gözlem ile müdahil olunması gereken bir durum olmasına bağladığını; birlikte kusur için gereken açıkça hatalı istiflemeye müdahil olunması yada ... belgesine şerh düşülmesi olacağını; oysa olayda mevcut hasarın böyle bir hasar olmadığını; bu yüzden müvekkili taşıyıcı firmaya izafe edilecek bir kusur bulunmamakta olduğunu; bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmek zorunda kaldıklarını, İleri sürerek, yukarıda kısaca arz ve izah olunan nedenlerden ötürü Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının usul ve yasaya uygun olmayan 2019/774 Esas ve 2022/1010 Karar sayılı ilamının kaldırılarak davanın öncelikle zamanaşımı sonrasında ise esastan reddine karar verilmesi yargılamanın sonuna kadar tehiri icra kararı verilmesini istinaf ve tüm yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava; davacının sigortalısına ait emtianın ... karayolu taşıması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin davalı taşıyıcılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe ivaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın davalı ... ... Şirketi yönünden zamanaşımından reddine, davalı ... Nakliyat Şirketi yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalı ... Nakliyat vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Mahkemece taraf delilleri toplanmış, icra dosyası, davacı ile sigortalı arasındaki nakliyat emtia poliçesi ve hasar dosyası, taşıma belgeleri, dava dışı sigortalıya yapılan ödemeyi gösterir ibraname ve temlik belgesi, davalı ... ile ihbar olunan ... Sigorta A.Ş. Arasındaki ... karayolu taşımaları için taşıyıcı sorumluluk ... poliçesi ve hasar dosyası celbedilmiş, dosya bir taşıma ve ..., bir metakurji ve malzeme, bir sigorta uzmanı ile bir mali müşavir bilirkişiden oluşan heyete tevdii edilerek kök ve taraf itirazları üzerine ek rapor alınmış, alınan raporlardaki taşıma ve ... uzmanı bilirkişinin mahkemece görevlendirilen hususlarda değerlendirme yapmadığı ve taraf itirazlarının karşılanmadığı gerekçesi ile mali bilirkişi aynı kalmak kaydıyla bir taşıma, bir sektör uzmanı ve bir sigorta uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten yeni bir rapor alınmış, zamanaşımı def'inin değerlendirilebilmesi için davacı vekiline dava dışı sigortalının veya kendilerinin davalılara göndermiş olduğu hasar zarar bildirim ve tazmin mailinin ve ihtarnamenin ve bunların davalılara iletildiğine dair ve tebliğ edildiğine dair belgeleri sunması için kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından; 22/09/2022 tarihli beyan dilekçesi ile; daha önce 23/01/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava dışı sigortalı tarafından davalı ... Firması'na gönderilen 25/01/2017 tarihli yazının örneğinin, bizzat bu davalının dayandığı ihbar olunan sigorta şirketinin ekspertiz raporu ekinde yer aldığı, ekpertiz raporunda yazının davalı ... Şirketi'ne tebliğ edildiğinin de tespit edildiği, anılan ekspertiz raporu ile yazıya ıslah suretiyle delil olarak dayanıldığı belirtilerek cevap verildiği, anılan ıslah dilekçesi ekinde "... NAKLİYAT TİC LTD. ŞTİ. DİKKATİNE. ... nolu plakalı araçlar ile taşımasını gerçekleştirdiğiniz emtealar şantiyede hasarlı olarak teslim alınmıştır. Sigorta tarafından rücu edilebileceği ihtaren bildirilir. " içerikli 25/01/2017 tarihli ve altında dava dışı davacı sigortalısı ... Şirketi'nin kaşe ve imzasının bulunduğu yazının mevcut olduğu, mahkemece yargılama sonunda, davalı ... Şirketi yönünden bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, davalı ... Şirketi yönünden ise 25/01/2017 tarihli ihbar yazısı ile duran zamanaşımı süresinin, bu davalı tarafından yazıya cevap verilmediği için takip tarihi itibariyle de durmaya devam ettiği ve zamanaşımı süresinin dolmadığı, meydana gelen hasarda davacının sigortalısı ile davalı ... Şirketi'nin %50 oranında kusurlu oldukları gerekçesi ile yukarıda yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir. Davacı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; zamanaşımı süresinin üç yıl olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının sigortalısının yükleme ve istif ve ambalajlamayı usulüne uygun gerçekleştirdiği, hasarın meydana gelişinde tamamen davalı fiili taşıyıcının uygun yol ve güzergah seçmemesinin etkili olduğu, her iki davalının da hasardan tamamen sorumlu oldukları yönündedir. Davalı ... tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; davada zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğu, davacının delil olarak dosyaya sunduğu 25/01/2017 tarihli hasar istemi konulu yazının davalı şirkete iletildiğine dair delil sunulmadığı, böyle bir yazının davalıya ulaşmadığı, bu nedenle zamanaşımının durduğundan bahsedilemeyeceği, yükün teslim tarihi ile takip tarihi arasında bir yıllık sürenin dolmuş olduğu, esas bakımından ise hasarın meydana gelişinin tamamen davacının sigortalısının yükleme ve istifi gereği gibi yapmamasından kaynaklandığı, davanın önce zamanaşımından aksi durumda esastan reddi gerektiği yönündedir. Dava konusu takip dosyası kapsamından, davacının davalılar aleyhine 16/02/2018 tarihinde işlemiş faizi ile birlikte toplam 98.243,64-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlattığı, takibe yasal sürede vaki itiraz sonucu eldeki itirazın iptali davasının 97.858,52-TL harca esas değer üzerinden 14/10/2019 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Davacı sigorta şirketi, sigortalısına yaptığı ödemeler sonrası, sigortalısının hasar sorumlularından talep edebileceği alacağı temlik almış olduğundan, TBK'nun 183 ve devamı maddeleri uyarınca ... husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı akdi taşıyıcı ... firması ile davacının sigortalısı arasındaki on dokuz adet kurşun geçirmez cam emtiasının yedi kap içerisinde Türkiye'den Türkmenistan'a taşınmasına yönelik sözleşme ... karayolu taşımasına ilişkin bulunduğundan, bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklara gönderilen yer ile teslim yeri devletlerinin taraf olduğu ... Kovansiyonu hükümlerinin uygulanacağında duraksama yoktur. Konvasiyonun zamanaşımına ilişkin 32/1 maddesi uyarınca; konvansiyona tabi taşımalardan doğacak davalar bir yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda zamanaşımı süresi üç yıldır. Zamanaşımını süresinin ne zaman aşlayacağı Konvansiyonun 32/1 fıkrasının alt bentlerinde düzenlenmiştir. Buna göre zamanaşımı süresi, teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren işlemeye başlar. Somut olayda davacının talebi, taşıma sözleşmesine konu emtianın taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya yapılan hasar ödemesinin davalı akdi ve fiili taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkindir. Dosyaya mübrez delillere göre ve mahkeme gerekçesinde de belirtildiği üzere; yükün 02/12/2016 tarihinde Türkiye'den yola çıktığı ve 08/12/2016 tarihinde alıcısına teslim edildiği, 19 adet camdan dördünün hasarlı olduğuna dair tutanak tutulduğu, davacı tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporunda camların beş sehpaya her birinde üç adet olacak şekilde ve iki sehpaya her birinde iki adet olacak şekilde toplamda yedi sehpaya yerleştirilmiş olduğunun, fotoğraflar ve sigortalı ile yapılan görüşemeler sonucu metal sehpaların ön ve arka kısımlarına kaymasını önlemek için ahşap takoz çakılmış olduğunun, sehpa ve ürünlerin spanzet ile dorseye sabitlenmiş olduğunun, gerekli önlem alınmasına rağmen sehpaların araç içerisinde kayması sonucu ürünlerden dört adedinin hasarlanmış olduğunun, hasarın araç sürücüsünün Lütfüabat-Artık yolu yerine bozuk yol koşullarına sahip Polkapı - Altınasır yolunu tercih etmiş olması nedeniyle meydana geldiğinin belirtildiği, ihbar olunan taşıyıcının sigortacısı tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporunda ise; nakliye sırasında meydana gelen titreşimler sonucu A tipi sehpa üzerinde bulunan paletlerin eğilip meyledebileceklerinin, sehpaların ileri geri kaymaması için römork tabanına sabitlenmeleri ve ön arka taraflarına ahşap takoz çakılması, ayrıca sağa sola devrilmemeleri iiçn gergi kayışları ile römorka sabitlenmeleri, a tipi sehpaların üzerlerine konulan cam bloklardan daha yüksek tutulmaları ve iki sehpanın birbirine çarpmasını engellemek için sehpa aralarına bloklar konuması gerektiğinin, yapılan incelemlerde A tipi sehpaların ön ve arkasına ahşap takozlar çalışmış olmakla birlikte, sehpa aralarına ahşap bloklar konulmadığının, hasarın A tipi metal sehpaların birbirine çarpması sonucu meydana geldiğinin tespit ediliği; mahkemece alınan ilk heyet kök ve ek raporunda emtianın ambalajlanmasının yeterli olduğunun, ancak hasarın yükleme ve istif hatası nedeniyle sehpaların birbirine çarpması sonucu meydana geldiğinin belirtildiği güzergah hatasına ilişkin ise herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, mahkemece hükme esas alınan son bilirkişi heyet raporunda ise hasarın hem yükleme ve istiflemedeki eksiklikten hem de fiili taşıyıcının güzergah tercihinden kaynaklandığının, ayrıca taşıyıcının yükleme ve istiflemedeki eksikliğe ilişkin nezaret yükümlülüğüne de aykırı davrandığının tespit edildiği, buna göre hasarın meydana gelişinde taşıyıcının kasıtlı veya ağır kusurlu kabul edilmesinin somut olayın özelliklerine uygun düşmeyeceği, mahkemece zamanaşımı süresinin bir yıl olarak kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Konvansiyon'un 32/3 fıkrası ile zamanaşımını durduran ve kesen sebepler bakımından ilgili iç hukuk kurallarına atıf yapılmış ve fakat taşıyıcıya yöneltilecek talepler bakımından Konvasiyon'un 32/2 fıkrasında zamanaşımını durduran özel bir düzenleme yapılmıştır. Buna göre; yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. İstemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir. Aynı gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenemez. (bkz. Akıncı, Ziya; Karayolu ile Milletlerarası Eşya Taşımacılığı ve ..., Seçkin Yayınevi, Ankara, 1999, s.174, Gençtürk, Muharrem; ... Eşya Taşıma Hukuku, Genel Kavramlar, Gecikemeden Doğan Sorumluluk, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2006, s.275). Somut olayda, bir yıllık zamanaşımı süresinin teslimin gerçekleştiği 08/12/2016 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı ve 08/12/2017 tarihi itibariyle dolacağı, mahkeme gerekçesinde de isabetle belirtildiği üzere davacı tarafından davalı ... Şirketi'ne ödeme için 08/07/2014 tarihinde ihtarname gönderildiği, davalı şirketin de 19/04/2017 tarihli cevabi ihtarnamesi ile istemi reddettiği ve cevabi ihtarnamenin 21/04/2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, buna göre 08/07/2014 - 21/04/2017 tarihleri arasındaki 13 gün boyunca zamanaşımı süresinin durduğu, takip tarihinin 16/02/2018 olduğu, duran 13 günlük sürenin zamanaşımı süresinin dolacağı 08/12/2017 tarihine eklenmesi halinde dahi takibin en geç 21/12/2017 tarihinde başlatılması gerektiği, takip zamanaşımı süresinden sonra başlatılmış olduğundan ve dolmuş olan zamanaşımı süresini kesmesi söz konusu olamayacağından davalı ... Şirketi'nin cevap dilekçesi ile ileri sürdüğü zamanaşımı def'inin kabulü ile davanın bu davalı yönünden zamanaşımından reddedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalı ... Şirket'i tarafından kendileri ulaşmış yazılı hasar için ödeme istemi bulunmadığından, zamanaşımının durmayacağı ileri sürülmüştür. Davalının cevap dilekçesinde ihbar olunan taşıyıcı sorumluluk sigortasıcı tarafındna tanzim ettirilen ekspertiz raporuna doğrudan delil olarak dayanılmıştır. Anılan sigorta şirketi tarafından dava dışı Sigortalı ... tarafından davalıya hitaben yazılmış, yukarıda içeriği belirtilen 23/01/2017 tarihli yazının davalıya gönderildiği belirtilmiş, ancak ulaşıp ulaşmadığına dair bir tespit yapılmamıştır. Öte yandan dava dilekçesi ekinde yer alan ve taraflarca inkar edilmeyen mail yazışmalarından davacı sigorta şirketi tarafından davalı şirkete gönderilen 13/04/2017 tarihli e-mail ile hasara ilişkin rücu talebinin ekte olduğunun ve acil dönüş beklendiğinin belirtildiği, davalı şirket tarafından ise ise bu mailden sonra davacı sigorta şirketi bilgiye eklenerek gönderilen cevabi mailler ile rücu talebinin ve ekli belgelerin alındığının, fiili taşıyıcı ... Şirketi'nden hasarı kapsayacak ... sözleşmesi geldikten sonra ... sigorta şirketine yollanacağının belirtildiği, buna göre 23/01/2017 tarihli yazı davalıya ulaşmamış olsa dahi, 13/04/2017 tarihinde bizzat davacı sigorta şirketi tarafından dava konusu hasara ilişkin rücu talebinin mail yolu ile davalı sigorta şirketine ulaştırılmış olduğu, ne varki davalının bu bildiriyi yazılı olarak reddettiğine dair dosyada delil bulunmadığı, buna göre zamanaşımı süresinin 13/04/2017 tarihi itibariyle durduğu, takip ve dava tarihleri itibariyle durmaya devam ettiği, mahkemece bu davalının zamanaşımı def'inin reddedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Dosya içeriği belgelere göre; mahkemece teknik bilirkişiler tarafından yapılan değerlendirmeler ve mübrez tüm delillerin tartışılıp değerlendirildiği, istinaf sebebi olarak da ileri sürülen hasarın meydana gelişine yönelik iddia ve savunmaların gerekçesi belirtilmek suretiyle karşılandığı, buna göre dava konusu hasarın, bozuk yol şartlarında seyir esnasında camların bulunduğu kapların yerleştirildiği ve aralarında ahşap bloklar bulunmayan metal sehpaların birbirine çarpması sonucu meydana geldiği, buna göre hasarın meydana gelişinde hem davacının sigortacısının yükleme ve istif hatasının, hem de cam emtia taşıyan fiili taşıyıcının taşınan emtiaya uygun güzergah tercih etmemesinin etkili olduğuna ve tarafların hasarın meydana gelişinde %50'şer oranda kusurlu bulunduklarına dair mahkeme kabulünde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı ve davalının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle, ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, davacı ile davalı ... ... Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ve davalı ... Uluslar Arası Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcının istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 838,50-TL harçtan mahsubu ile bakiye 223,10-TL'nin talep halinde davacıya iadesine, 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Uluslar Arası Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'den alınması gereken 3.354,00-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 838,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.515,50-TL'nin davalı ... Uluslar Arası Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 23/10/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.