T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/301 Esas
KARAR NO : 2025/1667 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2019/736 Esas - 2022/645 Karar
TARİHİ: 25/10/2022
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
KARAR TARİHİ: 16/10/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacı şirketin dava dışı ... Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi firmasına cari hesaptan kaynaklı 51.472.49 TL. Tutarında borçlu olduğunu, sehven hatalı talimat ile unvan benzerliği bulunan davalı ... Elektrik Sistemleri ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ... Bankası Çorlu şubesi nezdindeki hesabına ödeme yaptığını, yanlışlığın farkına varılması üzerine davalı ... Elektrik Sistemleri ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yetkilileri ile yapılan görüşmede sehven eft yapılan tutarın iadesinin talep edildiği, bu talebin olumlu karşılanmasına rağmen davalı bankanın bu firmadan olan alacağı nedeni ile hesaplarının davalı blokeye alındığı bildirildiğini, bunun üzerine gerçek alacaklı olan dava dışı ... Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi firmasına 51.472.49 TL. tutarında bir ödeme yapıl yapıldığını, böylelikle müvekkili olan davacı şirket tarafından doğru ödeme ve sehven yapılan hatalı ödeme nedeni ile mükerrer ödeme yapmak durumunda kalındığı, davacı şirketin dava dışı ... Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hem de davalı ... Elektrik Sistemleri ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ticari münasebetleri olduğunu, davalı şirket ile müvekkili olan davacı şirketin ticari ilişkilerinin 2017 yılında son bulduğunu, davalı şirkete en son 06.07.2017 tarihli havale dekontu ile cari hesapa istinaden 1.795.98 TL. ödeme yapıldığını ve borcu kalmadığını, buna karşın dava dışı ... Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ticari münasebetlerinin devam ettiğini, bu ticari münasebetlerine istinaden Cari hesaba istinaden 51.472.49 TL. ödeme yapılması niyeti ile isim ve ünvan benzerliğinden sehven davalı şirkete ödeme yapıldığını, paranın sehven gönderildiğinin davalı firmanında kabulünde olduğunu, davalı bankanın diğer davalı şirketten alacağı nedeni ile sehven gönderilen paraya el koyduğunu, bu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davanın kabulü ile 51.472.49-TL tutarın dava tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet itirazları bulunduğunu, davaya konu eft işleminin muvazaalı olduğunu, davalı şirket ile asıl borçlu olunan dava dışı şirketin yetkililerinin aynı olduğunu ve davaya konu eft işleminden haksız kazanç elde etme saikiyle hareket ettiklerini, EFT işleminin ... Elektrik Sistemleri ve İnşaat Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nin Iban numarası kullanılarak ve açıklama kısmına da tam ünvanı hatasız yazıldığının açık olduğunu, ayrıca eft cayma süresinden sonra iadenin talep edildiğini, davalı banka tarafından ... Elektrik Sis. ve İnş.San. Tic. Ltd. Şti.'ye Beyoğlu 47. Noterliğinden 29.08.2018 tarihinde... yevmiye numaralı ihtarname ile güncel borcuna ililşkin ihtarname çekildiğini, davalı bankanın davaya konu olayda bir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek husumet yönünden ve hukuki temelden yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 25/10/2022 tarih ve 2019/736 Esas - 2022/645 Karar sayılı kararında;"...Dava; Banka aearcılığı ile sehven gönderildiği belirtilen 51.472,49 TL 'nin davalılardan tahsili istemine ilişkindir............Dosyaya sunulan deliller, bilirkişi kök ve ek raporu dosya içeriği ile birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafından ünvan benzerliği nedeniyle sehven ödendiği iddia edilen bedelin davalılardan tahsili istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, davaya konu 26/06/2019 tarihli EFT dekontunda davacı tarafından davalı ... Elektrik şirketine "... fatura bedeli" açıklaması ile IBAN numarası üzerinden 51.472,49-TL ödeme yapıldığı, Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi raporunda davaya konu EFT işleminde IBAN ve alıcı adının uyumlu olduğundan davalı bankanın davacı şirket tarafından sehven gönderildiği ifade ediler tutarın diğer davalı hesabına aktarması nedeniyle herhangi bir kusur ve sorumluluğundan bahsetmenin mümkün olmadığının bildirildiği, alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, havale/EFT tutarının alıcı hesabına aktarılmasından sonra işlem üzerinde gönderici ve bankanın herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmamakla birlikte, davalı şirketin davalı banka nezdinde muaccel hale geldiği anlaşılan borcu nedeniyle davalı bankanın akdedilen sözleşmenin kendilerine verdiği hapis, takas mahsup hakkı kullanmak suretiyle davalı hesabında bulunan bedeli önce bloke edip daha sonra davalı şirket borcuna mahsup etmek şeklinde gerçekleşen olayda davalı bankaya kusur izafesinin mümkün olmadığı gibi sebepsiz zenginleşenin davalı banka olmadığı, yine alınan bilirkişi raporu ile davacı tarafın davalı ... Elektrik şirketi ile arasında daha önce ticari ilişki bulunmakla birlikte davaya konu EFT'nin yapıldığı tarih itibariyle taraflar arasında alacak-borç kaydının bulunmadığının tespit edilmesi karşısında davalı ... Elektrik şirketinin bedelin iadesi isteminden sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın davalı banka yönünden reddine , davalı ... Elektrik şirketi yönünden kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile, ''1-)Davanın, davalı ... Elektrik Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden KABULÜ İLE 51.472,49-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-)Davanın, davalı Türkiye ... A.Ş.yönünden REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu 51.472,49 TL'lik tutarın unvan benzerliği nedeni ile diğer davalı ... Elektrik Sistemleri ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. hesabına sehven gönderildiğini, davacı firmanın alacağının olduğunun; taraf iddia ve beyanları, toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporları ile netlik kazanmış olduğunu, ihtilaf konusu hususun davacı firma tarafından sehven gönderilen paranın diğer davalının davalı ... Bankasına olan kredi borçlarına mahsup edilmek sureti ile davalı ... Bankası tarafından el konulmasına ilişkin uyuşmazlıkta davalılardan ... Bankası A.Ş.'nin bu tutarın davacıya iadesinden sorumlu olup olmayacağı noktasında toplandığını, söz konusu uyuşmazlığın davalı ... Bankası tarafından alıkonulan paranın davacı şirkete ait olduğu yönünde bir istihkak davası olduğunu, yerel mahkemece bu yönü itibarı ile yanılgılı bir değerlendirme ile dosyadaki mevcut delillere ve aldırılan bilirkişi raporuna aykırı bir şekilde davalı ... Bankası açısından davanın reddine karar verildiğini, bu yönüyle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Dosyada mevcut bilirkişi ek raporunda davalı banka tarafından e-mail yolu ile bildirilen yazıya göre diğer davalı ... ile aralarında herhangi bir borç ilişkisinin olmadığınının bildirildiğini, yine aynı raporda tespit olunduğu üzere davalı bankanın alacaklarına istinaden herhangi bir icra takibi veya dava açmadığını, yasal yollara müracaat etmediğini, Davalı bankanın mahkemeden delil gizleme çabası içerisinde olduğunu, bilirkişilere talep edilen bilgi ve belgeleri göndermediğini, kendi kusurunu gizlemeye çalıştığını, bilirkişilerin tespitlerinden de anlaşılacağı üzere davacı yanın EFT işleminin hatalı olduğunun davalı bankaya yazılı olarak bildirdiğini, yazılı bildirim talebi tarihinde herhangi bir takas mahsup işlemi yapılmadığını, takas mahsup işlemi yapılmadığına göre ve gönderilen tutarın davacı müvekkil şirkete ait olduğu netlik kazandığına göre çok sonraki bir tarihte yapılan takas mahsup işleminin geçerli olmayacağını, çünkü bu paranın davacıya ait olduğu aşikar olduktan sonra başkaca bir üçüncü şahsa ait olan hak ve alacaklar üzerinde takas mahsup işlemi gerçekleştirilemeyeceğini, davalı bankanın borçlusu olan diğer davalı firmanın da gelen tutarın kendilerine ait olmadığını bankaya bildirdiklerini, bilirkişiler tarafından da bu durumun tespit edilerek raporlandığını, o halde davalı bankanın kusurlu olduğunun gayet açık olduğunu, Davalı ... Bankası vekili her ne kadar müvekkili bankanın kusuru olmadığını beyan etmiş ise de rapordaki tespit ve değerlendirmelerin bankanın açıkça kusurlu olduğunu gösterdiğini, somut olayda diğer davalı şirketin gönderilen havale / EFT'nin iadesini bankaya bildirdiğini, bankanın da sehven yapılan EFT işlemini bildiği halde çok sonraki bir tarihte takas ve mahsup ettiğini, o halde tasarruf hakkının hiçbir zaman diğer davalıya geçmediğini ve bankanın iade ile mükellef olduğunu,Davalı bankanın davacıya ait olduğunu bildiği halde ve diğer davalının iade talebine rağmen iade talebini dikkate almayarak takas mahsup hakkını kullandığı bahanesi ile parayı davacıya iade etmemesinde tam kusurlu olduğunu,Diğer yandan davalı bankanın henüz muaccel hale gelmemiş risklerinin de takas ve mahsubu ile ödenen tutarın kalan bakiyesinin de iade edilmemesinden davalı bankanın kusurlu olduğunun bilirkişi raporunda tespit edildiğini, diğer davalı şirketin borca batık durumda olduğunu, batık bir şirketten davacı müvekkilin alacağını tahsil etmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle ilk derece mahkeme hükmü ile davacının alacağına kavuşamayacağını, öte yandan davalı bankanan kendi nezdinde bir çok teminat ve kefalet sözleşmeleri ile tüm alacağını garanti altına aldığını, bu nedenle alacak ve risklerini tasfiyet etmesinin mümkün olduğunu, bu yönüyle ilk derece hükmünün hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davacı tarafından hatalı havale işlemiş ile davalı ... Elektrik.....Ltd.Şti. hesabına gönderilen paranın tahsili talebine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucuna davanın davalı ... Elektrik Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden kabulüne, davalı Türkiye ... A.Ş.yönünden reddine karar verilmiş, red kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekili istinaf sebebi olarak, davacının cari hesap borçlusu olduğu dava dışı ... Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hesabına dava konu paranın gönderilmek isterken ünvan benzerliğinden dolayı davacının daha önce aralarında ticari ilişkisi olduğu, ancak herhangi bir borcunun bulunmadığı davalı şirket hesabına gönderildiğini, durumun kendileri ve diğer davalı tarafından bankaya iletilmesine rağmen bankanın parayı iade etmediğini ve davacının asıl borçlu olduğu şirkete bu bedeli mükerrer olarak ödemek zorunda kaldığını, bankanın kendisine iletilmesine rağmen parayı iade etmeyerek kusurlu olduğunu ve söz konusu bedelden sorumlu olduğunu, Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin davalı banka aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında dava dilekçesinde, bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerinde ve beyan dilekçelerinde ileri sürülmüş, bilirkişi raporları ve Mahkemece gerekçeli kararda değerlendirilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından 26/06/2019 tarihinde davalı şirketin davalı banka nezdindeki hesabına alacaklısı davalı ... Elektrik Sistemleri ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olacak şekilde "... fatura bedeli" açıklaması ile gönderildiği, hesap sahibi ve hesap iban bilgilerinin davalı şirkete ait olduğu, davacı tarafından ilk olarak davalı bankadan 01/07/2019 tarihinde paranın yanlış hesaba gönderildiği gerekçesiyle iade talebinde bulunulduğu, havale alıcısı davalı şirket tarafından ise 26/08/2019 tarihinde bankanın parayı iade etmesi için talepte bulunduğu görülmüştür. Davalı banka ile diğer davalı şirket arasında kredi çerçeve sözleşmesi akdedilmiş olup, bu sözleşme uyarınca bankanın davalı şirkete kredi kullandırdığı, söz konusu kredi borcuna ilişkin hesabı 29/08/2018 tarihinde kat ettiği ve borçluya 48.816,64 TL nakit, 33.600,00 TL gayri nakdi alacaklarının 1 gün içinde ödenmesine ilişkin ihtarname keşide ederek tebliğ ettiği, yanlış havale işleminden bir gün önce 25/06/2019 tarihinde nakdi riskleri toplamı olan 43.222,07 TL'yi tasfiye olunacak alacaklar hesabına aktardığı, davacı tarafından gönderilen paranın davalı ...'nın banka nezdindeki hesabına alacak olarak kaydedildiği ve 01/08/2019 tarihinde davalı şirketin borcundan mahsup edildiği, bakiye kısmının ise gayri nakdi risk nedeniyle bloke edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu işlem süreci incelendiğinde davacının bizzat kendi kusuru ile davalı şirketin hesabına havale işlemini gerçekleştirdiği, hesap iban bilgileri ile davalı isminin uyumlu olduğu, davalı banka tarafından havale alıcısının paranın iade edilmesi talimatından önce kredi borcuna mahsup ve bloke işlemini yaptığı, bankaca yapılan işlemin havale alıcısı ile aralarında akdedilen kredi çerçeve sözleşmesinin 3.3.1 maddesinde düzenlenen rehin, hapis, takas ve mahsup hakkına uygun olduğu ve davalı bankanın davacı aleyhine sebepsiz zenginleşmediği gözetildiğinde Mahkemece davalı banka aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, davacı vekilinin aksi istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 16/10/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.