T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/276 Esas
KARAR NO : 2025/1324 Karar
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/15 Esas - 2022/962 Karar
TARİHİ: 29/11/2022
DAVA: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 11/09/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 2014 yılında başladığını, müvekkilinin işlerinin yolunda gitmemesi üzerine maddi olarak zor duruma düştüğünü ve iflas ettiğini, müvekkilinin davalı ile kendi aralarınki ticari ilişkiden kaynaklanan bir alacak borç ilişkisi söz konusu olduğunu, müvekkilinin davalı yana borçlarını ödemek istediğini beyan ettiğini, davalı tarafından kendisinin bankalarla sıkıntısı olduğunu ödemeyi ... adlı kişiye yapmasını söylediğini, müvekkilinin davalı yana olan borcuna mahsuben ve de davalı yanın talebinden ötürü kendisine ait olan iş makinesini ...'e Beyoğlu 51. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 07/09/2019 tarihli satış sözleşmesi ile satıp devrettiğini, bu devir müvekkili tarafından davalı yanın talebi ve davalı yana olan borca mahsuben yapıldığını, davalının müvekkiline karşı İstanbul 20. icra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davalı yanın vekil tayin ettiği ... ile 13/06/2017 tarihinde sözleşme ve ibra sözleşmesi yaparak 73.000 TL ödeme yaptığını, davalı tarafından ...'e verilen vekaletnamenin tarihindin sözleşmeden bir gün önce olduğunu, müvekkilinin davalı yana herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek İstanbul 20. icra Müdürlüğünün ... Esas ve yine İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarının tedbir yoluyla durdurulmasını, icra takiplerinin iptalini, dava değerinin % 20 sinden az olmamak üzere tazminat hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 29/11/2022 tarih ve 2020/15 Esas - 2022/962 Karar sayılı kararında;"...Dava, İcra takibinden sonra açılan menfi tespit ve takibin iptali davasıdır. İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı ... tarafından tarafından davacı ... aleyhine 25.12.2013 keşide tarihli 48.350 TL bedelli çekle toplam 56.026,91 TL üzerinden kambiyo takibi yapıldığı görülmüştür. İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı ... tarafından tarafından davacı ... aleyhine 01.01.2014 tanzim tarihli, 10.01.2014 vade tarihli 48.350 TL'lik, 20.01.2014 vade tarihli 16.000 TL'lik, 30.01.2014 vade tarihli 40.000 TL'lik, 07.11.2013 keşide ve 28.02.2014 vade tarihli 52.000 TL'lik bonolardan dolayı toplam 161.909,56 TL üzerinden kambiyo takibi yapıldığı görülmüştür.Celbedilen T.C. Çorlu 7.Noterliğinin 12.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde; davalı ... tarafından ihbar olunan ...'e ihalelere katılım ve buna ilişkin bir kısım yetkilerin sulh ve ibra dahil verildiği, vekaletnamenin devamında ise ''AYRICA Tarafımca alınacak olan paraları (alacaklarımı) ilgili kişilerden tahsil etmeye, alacaklarım ile ilgili gerekli evrak ve belgeleri tanzim ve imzalamaya, yetkili olmak üzere baba adı Ahmet doğum tarihi 19/10/1967 olan ... T.C.Kximlik Numaralı ... tarafımdan vekil tayin edildi.'' denildiği, görülmüştür.Celbedilen T.C. Beyoğlu 51.Noterliğinin 07.09.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı iş makinesi satış sözleşmesi incelendiğinde; ... plakalı kanal kazıcı ve yükleyici iş makinesinin davacı ... tarafından dava dışı ... isimli 3.şahsa KDV dahil 55.000 TL'ye satıldığı görülmüştür.Dosyada mevcut sözleşme ve ibra başlıklı 13.06.2017 tarihli belge incelendiğinde; ''... tarafından ...'e Çorlu 7. Noterliği'nin ... Yevmiye Numaralı 12.06.2017 tarihli vekaletname ile alacakları tahsil ve ibra yetkisi verilmiştir. Bu doğrultuda ...'nun alacaklı olduğu İstanbul 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve İstanbul 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarının kapatılması için taraflar görüşmüştür. ..., ...'den yukarıda numarası yazılı dosyalara mahsuben 73.000,00-TL elden ödeme almış ve taraflar bu bağlamda her iki dosya üzerinden uzlaşmıştır. Bu doğrultuda ..., ... adına almış olduğu vekaletnameye dayanarak, ...'den almış olduğu tahsilat ile yukarıda belirtilen dosyaların kapatılması hususunda anlaşmışlardır. Bu anlaşma gereği icra dosyalarının kapama harçları borçlu ... tarafından ödenecektir. ..., ...'dan almış olduğu vekaletnameye dayanarak ...'i gayrikabili ibra etmiştir. Bu doğrultuda ...'nun ...'den herhangi bir alacağı kalmamıştır.'' şeklinde yazıldığı görülmüştür.İcra takip dosyalarının 14.06.2017 tarihinde haricen tahsil beyanları nedeniyle kapatıldığı görülmüştür.Dava konusu icra takiplerinin icra müdürlüğünce kapatılması üzerine, davalı ... tarafından icra müdürlüğü işleminin iptalini talep ettiği, mahkemece ... tarafından ...'e verilen vekaletname kapsamında ...'in ...'a verdiği vekalet kapsamında haricen tahsil beyanı üzerine dosyanın kapatıldığı usule aykırı bir durum olmadığından bahisle şikayetin reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesinin 2018/2266 Esas ve 2019/1499 Karar sayılı ilamı ile ...'e avukat tutma yetkisinin verilmediğinden bahisle İstanbul 21.İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/898 esas ve 2018/301 karar sayılı ilamının kaldırılmasına, şikayetin kabulüne, İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarında dosyanın kapatılması kararlarının kaldırıldığı görülmüştür.Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde,Davacı, icra takiplerine konu olan borca mahsuben davalının bildirdiği ...'e iş makinesi devri yaptığını yine ayrıca davalının verdiği vekaletnameye istinaden ...'e 73.000,00 TL ödediğini ve ibralaştıklarını bu nedenlerle icra takiplerinden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile takiplerin iptalini dava etmiştir. celbedilen T.C. Beyoğlu 51.Noterliğinin 07.09.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı satış sözleşmesinin dava dışı ... isimli 3.şahısla yapıldığı KDV dahil 55.000 TL'ye satıldığı, evrak içeriğine göre davacının parasını aldığı, davalı adına hareket edildiğine dair bir kaydın olmadığı, iş makinesinin devri noktasında davalının isticvabına karar verildiği, Tekirdağ 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/6 talimat sayılı dosyasından isticvap edilen davalının ''İş makinesinin davacının borcundan düşmek üzere ...'e satılmasını istemedim,'' dediği, yine iş makinesi satış tarihinin dava konusu icra takiplerine ilişkin ibranameden sonra olduğu, davacının iş makinesi satışı ile ilgili iddiasını ispata yarar bir delili dosyaya sunmadığı bu yöndeki iddiasını ispat edemediği, celbedilen T.C. Çorlu 7.Noterliğinin 12.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesinde ihbar olunan ...'e yalnızca ihalelerle ilgili sulh ve ibra yetkisinin verildiği, ihaleler dışındaki alacaklar bakımından yalnızca tahsilat yetkisi verildiği bu bakımdan 13.06.2017 tarihli sözleşme ve ibra başlıklı belgenin sulh ve ibra bakımından geçersiz olduğu, ancak 73.000,00 TL tahsilat tapıldığının yazıldığı, belgeyi veren ...'in tahsilat yetkisinin olduğu, dolaysıyla bu tahsilatın borçtan düşülmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulü ile İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... Esas (yeni esas ...) ve İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... ( yeni esas ...) esas saylı dosyalarına ilişkin 13.06.2017 tarihinde yapılan 73.000,00 TL ödeme nedeniyle İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... Esas ( yeni esas ...) ve İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... (yeni esas ...) esas saylı dosyalarından dolayı infazda / mahsupta tekerrür etmemek kaydıyla BU MİKTAR BAKIMINDAN BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi davalının kötüniyetinin ispat edilememesi nedeniyle davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile, ''1-Davacının davasının kısmen kabulü ile İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... Esas (yeni esas ...) ve İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... (yeni esas ...) esas saylı dosyalarına ilişkin 13.06.2017 tarihinde yapılan 73.000,00 TL ödeme nedeniyle İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas (yeni esas ...) ve İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... (yeni esas ... ) esas saylı dosyalarından dolayı infazda/mahsupta tekerrür etmemek kaydıyla BU MİKTAR BAKIMINDAN BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,2- Davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı yanın müvekkile karşı İstanbul 20. İcra Dairesi'nin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları icra takibi açtığını, başkanlığın bir gün davalı yanın para tahsil etmesi için noterden verdiği vekaletname ile vekil tayin ettiği ...'in müvekkilin yanına gelerek kendisi ile görüşmek istediğini ifade ettiğini, ...'in davalı ...'dan aldığı vekaletnamenin de aslını müvekkile göstererek davalı adına para tahsil etme yetkisi, sulh ve ibra etme yetkisi olduğunu da beyan ederek ve noter evrakından ilgili kısmı göstererek müvekkil ile anlaşma yapmak istediğini ifade ettiğini, müvekkilin de davalı yanın vekilinin Çorlu 7. Noterliği'nin 12.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesinin aslını incelediğini, bu vekaletnameye dayanarak müvekkilin davalı yanın vekili olan ... ile 13.06.2017 tarihinde sözleşme ve ibra sözleşmesi yaparak, aralarında kararlaştırılan 73.000,00 TL'yi davalı yanın vekiline ödediğini ve vekilin de davalı ...'dan almış olduğu vekaletnameye dayanarak müvekkili gayrikabili ibra ettiğini, bu sözleşme ve ibranın yapılması ve müvekkilin de davalı yana yapmış olduğu 73.000,00-TL'lik ödeme ile de müvekkilin davalı yana, istanbul 20. İcra Dairesinin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları kapsamında herhangi bir borcunun kalmadığını, bütün borçlarının sona erdiğini, Çorlu 7. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 12.06.2017 tarihli vekaletnamesi incelendiğinde, davalı yanın dava dışı ...'i genel olarak "sulh ve ibraya" şeklinde vekil tayin etmiş olduğunun açık olduğunu, ilk derece mahkemesinin bu yetkinin sadece ihaleye ilişkin olduğu şeklindeki değerlendirmenin yanlış bir tespit olduğunu, bu yanlış tespitin üzerine davanın kabul edilmeyen kısımlarına ilişkin kararın da hukuka aykırı olduğunu, ayrıca gerekçeli kararda söz konusu vekaletnamenin yevmiye numarasının da yanlış olarak yazıldığını, Davalı yanın vekilinin müvekkile aslını ibraz etmiş olduğu Çorlu 7. Noterliğinin 12.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde;-Davalı yan tarafından, ...'e verilen bu vekaletnamenin 12.06.2017 tarihinde yani, müvekkil ile davalı yanın vekili olan ...'in sözleşme ve ibra işlemini yaptığı tarihten (13.06.2017) bir gün önce düzenlendiği, -İşbu vekaletnamede sözleşme akdetme ve imza yetkisi, ahzu kabz, sulh ve ibra yetkilerinin de bulunduğu ve normalde Noterlerin vekaletname şablonunda yer almayan "Ayrıca tarafımca alınacak olan paraları (alacaklarımı) ilgili kişilerden tahsil etmeye, alacaklarım ile ilgili gerekli evrak ve belgeleri tanzim ve imzalamaya" yetki bulunduğu hususlarının açık ve net bir şekilde görüleceğini,Davalı yan vekili ...'in müvekkil ile yaptığı sözleşme ve ibra işlemini yapmaya tam yetkili olduğunu, bu itibarla her ne kadar mahkemece bu sözleşmenin sulh ve ibra bakımından geçersiz olduğu şeklinde bir değerlendirmede bulunulmuşsa da bu işlemin geçerli bir işlem olduğunu, bu itibarla da müvekkilin davalı yana herhangi bir borcunun bulunmadığını, Davalı yanın vekili aracılığıyla müvekkil ile sözleşme ve ibra işlemi yapmış olmasına ve vekil aracılığıyla bu anlaşma ile kararlaştırılan 73.000,00 TL'yi almış olmasına rağmen haksız olarak, İstanbul 20. İcra Dairesinin ... Esas ve ... Esas dosyaları ile müvekkile karşı icra takibine devam ettiğini, müvekkilin davalı yana borcunun bulunmadığını, davalı yanın müvekkil ile vekili aracılığıyla anlaşma yaptıktan ve vekil ... aracılığıyla müvekkilden ödeme aldıktan sonra müvekkile karşı icra takibine devam etmesinin mükerrer tahsilat talebi hükmünde olduğunu, mahkemece kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı taraf dava dilekçesi ile, icra takiplerine konu olan borca mahsuben davalının bildirdiği ...'e iş makinesi devri yaptığını yine ayrıca davalının verdiği vekaletnameye istinaden ...'e 73.000,00 TL ödediğini ve ibralaştıklarını bu nedenlerle icra takiplerinden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile takiplerin iptalini dava etmiştir.Davalı tarafın davaya cevap vermediği, mahkemece davalının isticvabına karar verilmiş ve talimat mahkemesince alınan beyanında;'' İş makinesinin davacının borcundan düşmek üzere ...'e satılmasını istemedim, davacı ile aramda bir çok ticari ilişki ve bu ilişkilerden kaynaklanan uyuşmazlıklar bulunmaktadır, iş makinesinin satışının bunlar ile bir ilgisi yoktur, Bunlar ile birlikte ... 2017 yılı civarlarında benim yanıma gelip kendisine vekaletname vermemi, işlerimin yoğun olması sebebiyle işlerimin takibini yapabileceğini, karşılığında kendisine ücret vermemi söyledi, bende ...'e iş takibi için vekaletname verdim, ... vekaletnamesinde avukat tutma yetkisine sahip olmamasına rağmen, benim adıma usulsüz şekilde avukat tutmuş, ...'den olan alacaklarıma dair başlattığım takipleri usulsüz şekilde sonlandırmıştır, bu eylemler sonucu mağduriyetim artmıştır. '' şeklinde beyanda bulunmuştur. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı ve dosya kapsamına göre; Çorlu 7.Noterliği tarafından düzenlenen 12.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname içeriğine göre davalı tarafından ihbar olunan ...'e yalnızca ihalelerle ilgili sulh ve ibra yetkisinin verildiği, ihaleler dışındaki alacaklar bakımından yalnızca tahsilat yetkisi verildiği bu bakımdan davacı ile ihbar olunan ... arasında düzenlenen 13.06.2017 tarihli sözleşme ve ibra başlıklı belgenin sulh ve ibra bakımından geçersiz olduğu, ancak 73.000,00 TL tahsilat yapıldığının yazıldığı, davalı tarafından verilen vekaletnamede vekil tayin edilen ...'in diğer alacaklar yönünden tahsilat yetkisinin olduğu, dolayısıyla bu tahsilatın borçtan düşülmesi gerektiği, Beyoğlu 51.Noterliğinin 07.09.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı satış sözleşmesinin dava dışı ... isimli 3.şahısla yapıldığı KDV dahil 55.000 TL'ye satıldığı, evrak içeriğine göre davacının parasını aldığı, davalı adına hareket edildiğine dair bir kaydın olmadığı, iş makinesinin devri noktasında mahkemece davalının isticvabına karar verildiği, Tekirdağ 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/6 talimat sayılı dosyasından isticvap edilen davalının ''İş makinesinin davacının borcundan düşmek üzere ...'e satılmasını istemedim,'' şeklinde beyanda bulunduğu, yine iş makinesi satış tarihinin dava konusu icra takiplerine ilişkin geçersizliği tespit edilen ibranameden sonra olduğu, davacının iş makinesi satışı ile ilgili iddiasını ispata yarar bir delil dosyaya sunmadığı bu yöndeki iddiasını ispat edemediği, buna göre mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, davanın kısmen kabulüne yönelik kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Dava adli yardım talepli açıldığından ve mahkemece davacı tarafın adli yardım talebi kabul edilmiş olduğundan alınmamış olan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 615,40 TL istinaf karar harcı ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 300,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.598,50 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 11/09/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.