T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/2213 Esas
KARAR NO :2025/1235 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI :2021/407 Esas- 2022/632 Karar
TARİH:29/09/2022
DAVA:İtirazın İptali
KARAR TARİHİ:10/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... 'ın temlik eden alacaklı sıfatı ile ... sayılı dosyadan başlatılan icra takibine borçlu firma tarafından haksız ve kötü niyetli olarak yetkiye, borca ve takibe yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu, temlik sözleşmesiyle alacağı temlik alan müvekkilinin 30/12/2020 tarihli talep ile temlik sözleşmesini icra dosyasına sunduğunu ve ... sayılı dosyasında alacaklı sıfatı ile borçlu şirket hakkında takibe devam edildiğini, alacağı temlik eden dava dışı ... firması ile borçlu şirket ... firması akdedilen 01.08.2016 tarihli 4 Adet 1650 Kwa ...Marka Jeneratör satışına ilişkin Satış Sözleşmesinin yetki şartına ilişkin "Bu sözleşmenin uygulanmasında ve yorumunda doğabilecek uyuşmazlıkların giderilmesinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir. " maddesi ile yetki şartı konulduğunu ve açıkça İstanbul Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığını, dava ve takip konusu ihtilafın sözleşme konusu 4 adet jeneratörün iadesi nedeniyle ödenen paranın iadesi istemi olduğunu, sözleşmenin doğan uyuşmaz olduğunu ve iş bu sebeple İstanbul İcra Dairelerinin yetkili olduğunu icra takibine yönelik yetki itirazının reddinin gerekmekte olduğunu, takibe konu alacağı temlik eden ... Elektrik Müh. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti 2015 yılında yapımına başlanan İstanbul Bahçelievler 70. Yıl Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon ve Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Sağlık Meslek Lisesi ile ilgili olarak hastane binası ve müştemilatının Elektrik Elektronik Tesisat İşleri ve Ekipmanlarının yapımı işini taşeron olarak üstlendiğini, ...Elektrik Müh. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından üstlenilen işin yapılması amacı ile ... Elek. San. ve Tic. A.Ş. ile 4 Adet 1650 Kwa ...Marka Jeneratör satışı için KDV dahil 595.900 Euro bedel karşılığı 01.08.2016 tarihli Satış Sözleşmesi imzalandığını, söz konusu satış sözleşmedeki ödeme planı doğrultusunda satış sözleşmesinin imzalanmasından 1 gün sonra ... firması tarafından 02.08.2016 tarihli 4033 nolu senet alındı bordrosu ile tanzim tarihi 02.08.2016 olan;vade tarihi 15.08.2016 olan 35.000.-EURO bedelli senet ,vade tarihi 23.11.2016 olan 186.965.-EURO bedelli senet, vade tarihi 23.12.2016 olan 186.965.-EURO bedelli senet,vade tarihi 23.01.2017 olan 186.970.-EURO bedelli senet olmak üzere toplam 595.900 Euro bedelli 4 adet senedi düzenleyerek ...firmasına teslim ettiğini, ...firması tarafından 31.08.2016 tarihli 097153 Seri nolu irsaliyeli satış faturası düzenlenerek sözleşme konusu 4 adet jeneratörün .... firmasına teslim edildiğini, Bodursan firması tarafından teslim alınan jeneratörlerin doğrudan taşeron sözleşmesinin konusu hastane inşaat alanına getirilmiş olduğunu, Taşeron sözleşmesine konu işin tamamlanmasına 5-6 ay kala söz konusu yapım işinde idare adına görevli olan elektrik mühendisinin bu jeneratörleri test yapılmadan teslim alamayacaklarını belirttiğini, bunun üzerine ... firmasının talebi üzerine satıcı ...firması tarafından Bakırköy 51. Noterliğinin 5 Ocak 2017 tarih ve 00287 yevmiye No'lu Garanti ve Taahhütname belgesi ile satış sözleşmesine konu 4 adet 1650 Kwa jeneratöre ilişkin jeneratörlerin idari genel teknik şartnamesine uygun hale getirileceği hususunda garanti ve taahhüt verdiğini, şantiye sahasında bulunan jeneratörler taşeron sözleşmesi ve ...firması tarafından verilen garanti ve taahhütname gereğince ... firması tarafından inşaat sahasından alınarak senkron testi yapılmak amacıyla muayene koşuluyla 05.07.2017 tarih ... nolu tutanak ile satıcı firma olan ...A.Ş.ye teslim edildiğini, ...firması ile ... firması arasında yapılan görüşmelerde satıcı firma, jeneratörlerin satış bedelinden geri kalan %30’luk kısım ödenmediği takdirde testlere tabi tutulup muayene etmeyeceklerini belirtmesi üzerine, Bodursan firması tarafından yukarıda belirtilen taahhütteki iade prosedürünün işletildiğini, taahhütname gereğince ...firması test yapılmayan 4 adet jeneratörü iade aldığını, aynı gün ... firması tarafından satıcı ...firmasına kesilen 05.07.2017 tarihli ve ... Seri nolu İrsaliyeli İade faturası ile 4 Adet 1650 Kwa ...Marka Jeneratör iade edildiğini, iade edilen jeneratörler için yapılan ve toplam bedelin yaklaşık %70 ini oluşturan ödemenin iade edilmemesi üzerine İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyasından icra takibi başlatılmış olduğunu, yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamı için iş bu itirazın iptali davasını açma zaruretinin hasıl olduğunu, satıcı firma malın teslimi borcunu gereği gibi ifa etmemiş ve ödenmeyen kısmi ödemeyi öne sürerek jeneratörleri yedinde tuttuğunu ve ... firması da iade prosedürünü işleterek malı iade etmek durumunda kaldığını, satış sözleşmesine konu Jeneratörlerin iadesine kadar yukarıda dökümü yapılan senetlerin vadesine paralel olarak Bodursan firması tarafından satıcı ...firmasına satış bedelinin yaklaşık %70 ini oluşturan peyderpey ödemeler yapıldığını, 01.08.2016 tarihli Satış sözleşmesinde açıkça yapılacak ödemeler hususunda "TCMB Döviz alış kuru esas alınacaktır" maddesi ile TL cinsinden yapılacak ödemelerin ödeme tarihindeki kur üzerinden Euro para birimine çevrilerek hesaplanması kararlaştırılmış olduğunu, takip tarihi olan 24/12/2021 tarihindeki kur üzerinden TL ye çevrilmek suretiyle takip başlatıldığını, tarih sırasına göre TL olarak yapılan ödemelerin, fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden Euro karşılığı ve Takip tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığı takip talebinde de belirtildiği üzere; ödemelerin yapıldığını, ... firması tarafından sözleşme konusu jeneratörlerin 05.07.2017 tarihli Teslim Tutanağı ve İrsaliyeli İade Faturası ile davalı ...Firmasına eksiksiz bir şekilde iade ettiği halde davalı ...firması tarafından bedelsiz kalan senetler iade edilmediği gibi tahsil ettiği paraları da iade etmediğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, ... Elekt. Müh. İnş. Tur. Taah. Teks. Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti. ile alacağın temliki sözleşmesi yaparak İstanbul 5. İcra müdürlüğü ...E. sayılı dosyanın tarafı olduğunu, takibe müvekkili firma adına itiraz edilmesi üzerine de huzurda görülen davanın ikame edildiğini, davacının müvekkili firmadan talepte bulunabilmesi için alacağın temliki sözleşmesine konu alacağın doğmuş veya doğması muhtemel olmasının gerekmekte olduğunu, alacağın temliki tarihinde müvekkili firmanın dava dışı ... Elekt. Müh. İnş. Tur. Taah. Teks. Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye borcu bulunmadığından davacının da talepte bulunabileceği herhangi bir alacağın bulunmamakta olduğunu, müvekkili firma ile ... Elekt. Müh. İnş. Tur. Taah. Teks. Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 01.08.2016 tarihli satış sözleşmesi ile taraflar arasında ticari ilişki kurulduğunu, dava dışı ... şirketinin, satış sözleşmesi ile KDV dahil 595.900-Euro tutarında ürün satın almış olduğunu, sözleşme konusu satış sözleşmesi gereğince ödenecek olan tutarların; 15.08.2016 tarihinde 35.000-Euro, 23.11.2016 tarihinde 186.965-Euro, 23.12.2016 tarihinde 186.965-Euro, 23.01.2017 tarihinde 186.970-Euro şeklinde ödenmesinin kararlaştırılmış olduğunu, ... şirketinin, ilk 35.000-Euro’yu ödediğini, ancak daha sonraki senetlerin vadelerinde ödenmesinin mümkün olmayacağını, bu nedenle her bir senedin vadesinin ötelenmesini talep etmiş olduklarını, müvekkili şirket tarafından bu talebin kabul edilerek, son üç bono yerine; 24.12.2016 tanzim tarihli ve 02.12.2016 vadeli 186.965-Euro, 24.12.2016 tanzim tarihli ve 02.01.2017 vadeli 186.965-Euro, 24.12.2016 tanzim tarihli ve 02.02.2017 vadeli 186.970-Euro tutarında üç yeni bono düzenlenerek verildiğini, bunun sonucu olarak, daha önce verilen; 23.11.2016 tarihinde 186.965-Euro, 23.12.2016 tarihinde 186.965-Euro, 23.01.2017 tarihinde 186.970-Euro tutarındaki üç adet bononun bedelsiz hale geldiğini, yeni alınan bonolardan 02.12.2016 tarihli bononun vadesinin yakın olması sebebiyle, tahsili için bankaya verilmediğini, bu senet borcuna mahsuben 05.12.2016 tarihinde 150.000-TL. ödeme yapıldığını ve bu ödeme tutarının günlük Euro kur üzerinden sözleşme gereğince Euro’ya dönüştürüldüğünü, bunun sonucu olarak, davacıların 02.12.2016 vadeli bono sebebiyle, bakiye borç tutarının 146.832-Euro olduğunu, davacıların 02.01.2017 vadeli 186.965 Euro tutarlı bononun vadesinin geldiği tarihte, bu bono bedelini de ödeyemeyeceklerini, bu nedenle kendilerine süre tanınmasını talep ettiklerini, bunun üzerine; 02.12.2016 vadeli bonodan bakiye kalan tutar olan 146.832-Euro ile, 02.01.2017 vadeli 186.965.-Euro tutarlı iki adet bonodan kaynaklanan borç tutarı toplamı olan 333.797-Euro için, 05.01.2017 vadeli yeni bir bono davacılardan alınarak, söz konusu bonolardan kaynaklanan borç tutarının 05.01.2017 tarihinde ödenmesi hususunda mutabakata varıldığını, ... tarafından 05.01.2017 vadeli yeni bono borcuna mahsuben; 05.01.2017 tarihinde 295.000-TL, 06.01.2017 tarihinde ise 250.000,00 ödeme yapıldığını, bu ödeme tutarlarının, sözleşme uyarınca uygulanan kur esas alınarak ödeme tarihinde Euro para birimine çevrildiğini ve bu şekilde 05.01.2017 vadeli ödeme haline gelen 333.797,29.-Euro tutarındaki bono için 185.363-Euro ödeme yapıldığını, söz konusu bono sebebiyle bakiye; 148.434-Euro borç kaldığını, bu tutara ilave olarak 02.02.2017 vadeli bono sebebiyle mevcut borç miktarı da esas alındığında, bakiye borç miktarının 335.403-Euro olduğunu, ...’ın, 05.01.2017 vadeli bononun bakiyesini ve 02.02.2017 vadeli bonodan kaynaklanan borcu vadelerinde ödeyemeyeceklerini davalı şirkete bildirmeleri üzerine; bakiye borç tutarı olan 335.403-Euro için, davacılarla mutabakata varılarak, yeni ödeme tarihleri belirlendiğini ve buna göre yeni bonolar alındığını, bakiye borç tutarının ödenmesini temin amacına yönelik alınan bonoların 07.02.2017 tanzim tarihli ve 13.02.2017 vadeli 186.970-Euro, 07.02.2017 tanzim tarihli ve 28.02.2017 vadeli 60.000-Euro, 07.02.2017 tanzim tarihli ve 31.03.2017 vadeli 88.433-Euro olduğunu, dava dışı ... tarafından ikame edilen davalar devam ederken müvekkili firma ile ... arasında yapılan anlaşma ile karşılıklı olarak her hangi bir borç/alacak ilişkinin kalmadığı hususunda mutabık kalındığını, bu anlaşma üzerine ...'ın, dava dosyalarının tümünden feragat ettiğini, dava dosyalarının incelenmesi halinde tümünün feragat nedeniyle kapandığının tespit edileceğini belirterek, olmayan bir alacağın cebri icra yoluyla tahsili amacıyla, haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi'nin 29/09/2022 tarih 2021/407 Esas- 2022/632 Karar sayılı kararında;
"Dava İ.İ.K.nun 67.maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.
...
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı ... Elektrik Müh. İnş. Tur. Taah. Teks. Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında 01/08/2016 tarihli ...marka jeneratörlerin satın alınması, çalıştırılması ve devreye alınmasına ilişkin sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeye göre satış bedelinin KDV dahil 595.900-EURO olduğu, bu bedelin 4 adet senet düzenlenerek davalıya teslim edildiği, sözleşme kapsamında teslim edilen 4 adet jeneratörün doğrudan taşeron sözleşmesinin konusu hastane inşaat alanına getirildiği, burada jeneratörlerin test yapılmadan teslim alınmayacağının belirtilmesi üzerine davalı şirketten Bakırköy 51. Noterliğinin 05/01/2017 tarih ve ... yevmiye nolu garanti ve taahhütnamenin alındığı, jeneratörlerin testinin yapılması için 05/07/2017 tarih ve ... nolu tutanak ile jeneratörlerin davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirket tarafından kalan %30'luk ödemenin yapılmadığı takdirde testlere tabi tutulamayacağını bildirmesi üzerine dava dışı ... Şti. tarafından iade prosedürünün başlatıldığı ve 05/07/2017 tarih ... nolu irsaliyeli fatura ile 4 adet jeneratörün davalı şirkete iade edildiği ve jeneratörler için yapılan ödemenin davalı tarafında iade edilmemesi üzerine icra takibi başlatıldığı, icra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, davacı tarafından bu alacağın dava dışı ... Şti.'nden temlik alındığı anlaşılmıştır.Dava dışı ... Şti.'nin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi, Mahkememiz dosyası üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporu, ek raporu, BA - BS formları, satış sözleşmesi, irsaliyeli fatura, temlikname ve tüm dosya kapsamına göre; dava dışı ... Şti. ile davalı şirket arasında 01/08/2016 tarihli ...marka jeneratörlerin satın alınması, çalıştırılması ve devreye alınmasına ilişkin sözleşmeye istinaden 4 adet jeneratör karşılığında dava dışı ... Şti. tarafından davalı şirkete yapılan toplam ödemenin 321.161,76-EURO olduğu, 4 adet jeneratörün davalı şirkete iade edildiği, bu nedenle yapılan ödemelerin geri talep edilebileceği, sözleşmede TCMB döviz alış kuru esas alınacaktır hükmü göz önüne alındığından takip tarihi itibariyle iade edilen 4 adet jeneratör karşılığı talep edilebilecek miktarın 2.985.134,33-TL olduğu, davacının alacağı temlik alması nedeniyle bu miktar alacak için yapılan itirazın iptalini talep etmekte haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kısmen kabulüne ve bu miktar için itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına karar verilmiştir.
Davalı her ne kadar kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de; davanın reddedilen kısmına göre davacının icra takibi yapmakta kötü niyetli olunduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir..."gerekçesi ile, ''1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; ... sayılı dosyasında; 2.985.134,33 TL asıl alacak için davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, Takip tarihinden itibaren, avans faizi uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, 2-Kabul edilen alacağın % 20' si olan 597.026,87 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/407 Esas - 2022/632 Karar sayılı ve 29.09.2022 tarihli kararının belirli yönleriyle açıkça usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini, Yerel mahkemece verilen karara dayanak alınan bilirkişi raporlarının eksik inceleme neticesinde tanzim edildiğini, dosya kapsamında alınan 08.03.2022, 26.03.2022 ve 14.06.2022 tarihli bilirkişi raporlarına karşı bulunulan itirazlarının nazara alınmadığını, dava dışı ... Şti.'nin 2017 takvim yılına ilişkin defterleri üzerinde inceleme yapılmadığını, VDK Başkanlığı'nca ticari defterlerin uhdelerinde bulunmadığı ve 2017 yılına ait yevmiye defterinin kapanış tasdiki bulunmadığının belirtildiğini, açıklanan nedenlerle davacı tarafça sunulan defterlerlerin ispat kuvvetini haiz delil niteliğinde olmadığını, bu nedenle de haksız ve hukuka aykırı Yerel mahkeme hükmünün kaldırılması gerektiğini;Davacı tarafından, müvekkili şirketten alımı yapılan ürünler nedeniyle üzerinde bulunan borcun ödenmesini temin amacıyla verilen bonoların ödeme olarak kaydedildiğini ancak, söz konusu bono bedelleri vadesinde ödenmediği halde ters/borç kaydına alınmamış olup bono bedelleri ödenmişcesine hesaplama yapılması yoluna gidildiğini, başvuru konusu kararın verildiği dosya kapsamına kendileri tarafından sunulan delil listesinde dava dışı ...'ın müvekkilinden satın aldığı ürünlere istinaden mevcut olan borcu nedeniyle verdiği bonoların vadesinde ödenmemiş olması nedeniyle müvekkilince başlatılan icra takip dosyalarına ilişkin bilgilerin sunulduğunu, ilgili icra takip dosyaları ile ...'ın bono bedellerini ödememiş olduğunun ikrarına ilişkin açılan menfi tespit dava dosyaları incelenmeksizin ancak gerçek dışı şekilde incelenmiş gibi bir izlenim yaratılmak istenerek tanzim edilen bilirkişi raporları esas alınarak kurulan hükmün açıkça usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini;Dava dışı ...'ın, müvekkilinden satın almış olduğu mallar karşılığında verdiği bonoların bedellerini ödemediğini, daha sonra satın aldığı bu malları müvekkiline iade ettiğini ve iade faturası tanzim ettiğini, dava dışı ... satın aldığı mallar için vermiş olduğu bono bedellerini vadelerinde ödemediği gibi ödeme kaydı attığını, akabinde kesmiş olduğu iade faturasını da kayıtlarına alarak aynı bedele ilişkin çifte kayıt girdiğini, bu muhteviyatı itibarıyla açıkça yanıltıcı, gerçek dışı nitelikte olan kayıtlar esas alınarak kurulan hükmün eksik incelemeye dayalı olarak kurulduğunu; Sözleşme bedeli karşılığı alınan bonoların, müvekkilince ...aleyhine yürütülen icra takibine konu edildiğini, ...'ın, müvekkilinden aldığı mallara karşılık muhtelif tarihli bonolar verdiğini ancak bu bonoları vadelerinde ödeyemeyeceğinden bahisle müvekkilinden vade talep ettiğini, müvekkilince ...'a yeni bonolar düzenlenmek suretiyle vade verildiğini, ... tarafından 07.02.2017 tanzim tarihli ve 13.02.2017 vadeli 186.970,00 Euro, 07.02.2017 tanzim tarihli ve 28.02.2017 vadeli 88.433,00 Euro ve 07.02.2017 tanzim tarihli ve 31.03.2017 vadeli 88.433,00 Euro bedelli bonolara ilişkin tutarların müvekkiline ödenmediğini, iade faturasının düzenlendiği tarihte dava dışı ...'ın müvekkili şirkete borçlu konumunda bulunduğunu;Öte yandan dava dışı ...'ın müvekkilinden satın aldığı mallara istinaden ödeme amacıyla verdiği bono bedellerini vadesinde ödemediği gibi menfi tespit davaları açtığını, açıklanan nedenle de hükme dayanak alınan kayıtların gerçeği yansıtmadığının izahtan vareste olduğunu, dava dışı ... ve müvekkili arasında varılan anlaşma ile karşılıklı olarak herhangi bir alacak/borç ilişkisi bulunmadığı hususunda mutabık kalındığını, bu mutabakata istinaden de dava dışı ... tarafından ikame edilen davaların tümünden feragat edildiğini, müvekkili şirketçe de... aleyhine başlatılan icra takibine devam edilmediğini;Hal böyle iken dava dışı ... tarafından müvekkili aleyhine tamamen kötü niyetli ve haksız şekilde icra takipleri başlatıldığını, söz konusu icra takiplerinde sözde sahip olduğu alacağı üçüncü kişilere devretme yoluna gidildiğini, gerçeklikten tamamen uzak şekilde müvekkilinden aslında müvekkili üzerinde bulunmayan bir borç varmış gibi gösterilerek haksız şekilde maddi kazanç elde edilmeye çalışıldığını, Yerel mahkeme dosyasının davacısının da dava dışı ... tarafından yapılan bu haksız ve hukuka aykırı temlik işlemi neticesinde olmayan bir alacak için alacaklı konumuna getirildiğini; Alacağın temlikinin hüküm ve sonuç doğurması için, temlik edenin temlik borçlusunda bir alacağının bulunması gerektiğini, dava konusu olayda, davacıya temlik edilen ve temlik edene temlik borçlusu tarafından ödenmesi gereken bir tutar mevcut olmadığından temlik alacaklısının temlik borçlusundan alacaklı olmayacağını;Öte yandan, herhangi bir alacak mevcut olsa dahi, aynı alacağın birden fazla kez temlik edilmiş olması halinde; temlik borçlusunun hangi temlik alacaklısına ödeme yapması gerekeceği sorununun ortaya çıktığını, temlik borçlusu, borcun doğrudan muhatabı olmadığından, sorumluluğunun temlik edenin kendi uhdesindeki hak ve alacağı ile sınırlı olduğunu, ... tarafından 01.08.2016 tarihli sözleşme üzerinden müvekkili aleyhine haksız şekilde ... sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, bu takibe dayanak olarak 01.08.2022 tarihli sözleşme üzerinden düzenlenen 05.07.2017 tarihli 1.968.853,60 TL tutarındaki faturanın gösterildiğini, söz konusu takibe müvekkilince itiraz edildiğini, takibin durduğunu ancak müvekkilinin itirazına karşı aleyhine itirazın kaldırılması/iptali talepli herhangi bir dava ikame edilmediğini, ...'ın, icra takibine konu ettiği ve gerçekte var olmayan alacağı, temlik sözleşmesi akdetmek suretiyle ... isimli şahsa devrettiğini, netice itibarıyla müvekkilinden herhangi bir alacağı bulunmayan dava dışı ...'ın, birden fazla şahsa aynı sözleşme konusu bedeli alacaklı olduğundan bahisle devretme yoluna gittiğini, hal böyle iken Yerel mahkemece verilen hükmün haksız ve hukuka aykırı olduğu ve kaldırılması gerektiğini;Mahkemenin aynı alacağa yönelik birden fazla temlik olduğu hususunu nazara alarak, davacıdan diğer temlik alacaklısını da davaya dahil etmesini istemesi ve aynı alacağa yönelik birden fazla temlikin bulunduğunun dikkate alınması suretiyle, gerçekten bir alacak mevcut ise, mevcut alacağın hangi temlik alacaklısına ödenmesinin gerekli olacağının da karar altına alınması gerektiğini, bu nedenle, istinaf aşamasının ikinci bir yargılama olduğu hususu dikkate alınarak, davanın diğer temlik alacaklısı olan ...’e ihbarına karar verilmesini talep ettiklerini;Yerel mahkeme hükmüne dayanak alınan bilirkişi raporları eksik ve hatalı olduğundan hükme esas alınmaması gerektiğini, raporda her ne kadar müvekkiline ait ticari defter ve müstenidatı belgelerin sunulmadığı ifade edilmiş olsa da, müvekkilinin ticari defter ve belgelerinin ibrazının mahkeme tarafından görevlendirilen bilirkişi tarafından talep edilmediğini, hal böyle iken gerek bilirkişilerin kanunda belirlenen yetkilerini aşarak hukuki kanaatte bulunmaları, gerekse yukarıda açıklandığı üzere tamamen eksik inceleme neticesinde tanzim edilmiş olması nedeniyle bu şekilde tanzim edilen bilirkişi raporları dayanak alınarak kurulan hükmün açıkça usul ve yasaya aykırı olduğu ve kaldırılması gerektiğini;Bilirkişi raporu ve mahkeme kararı ile alacak tutarı hakkında da hatalı bir hesaplama yapıldığını; müvekkili ile dava dışı ...arasındaki alım-satım ilişkisi ile satış bedelinin Euro olarak kararlaştırıldığını, bu nedenle, müvekkili tarafından borca karşılık olarak alınan bonoların da Euro para birimine göre alındığını, ancak ... firması satın almış olduğu jeneratörü iade ettiğini ve iade faturası düzenlediğini, iade ile ilgili her hangi bir anlaşmanın olmaması sebebiyle, iade faturasının düzenlenmesi ve ürünlerin fiilen iade edilmesi tarihindeki Türk Lirası tutar farkının hesaplanması ve karar altına alınması gerekmesine rağmen, bilirkişiler ve mahkemenin dava dışı ... hesaplarını hiçbir sözleşmeye dayalı olmamasına karşın Euro para birimi olarak esas aldığını ve buna göre hesaplama ve karar verme cihetine gittiğini, bu açıdan da Yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu beyanla İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/407 Esas - 2022/632 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davanın diğer temlik alan ... ve dava dışı ...firmalarına ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, satım sözleşmesi uyarınca ödenen bedellerin, sözleşme konusu jeneratörlerin iade edilmiş olması sebebiyle istirdadı için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir. Davacı taraf, davalı ile temlik eden şirket arasında 4 adet jeneratör alımına ilişkin satış sözleşmesi imzalandığını, davalıya Euro bedelli bonolar düzenlenerek verildiğini, davalının sözleşme ile üstlendiği ve ayrıca taahhüt ettiği jeneratörlerin test edilmesi yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine sözleşmeden dönüldüğünü, jeneratörlerin iade edildiğini ancak davalının ödenen bedeli iade etmediğini, hakkında başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyanla itirazın iptalini talep etmiş, davalı taraf, davacıya temlik eden ... Şirketi tarafından düzenlenen bonoların vadesinde ödenememesi ve yeni vade istenmesi üzerine iptal edilerek yeniden bonolar düzenlendiğini, temlik edenin söz konusu bonoları vadesinde ödememesi üzerine aleyhine icra takipleri başlatıldığını, temlik eden tarafından bir çok dava açıldığını ve bu davaların yargılamaları devam ederken taraflar arasında mutabakat sağlandığını, temlik edenin davalardan feragat ettiğini, temlik edene herhangi bir borcu bulunmadığından alacağın temlikinin de geçersiz olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; dava dışı temlik eden ... Şirketi'nin 2017 yılı ticari defterleri ve davalının ticari defterleri incelenmeksizin düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı, davacının ticari defterlerinde iki kez aynı alacak için kayıt yaptığı, alacağın temlik edildiği tarihte davacıya herhangi bir borcun bulunmadığı, dava dışı ... Şirketi tarafından aynı alacağın birden fazla kişiye temlik edildiği, Mahkemece bu hususun ve ödenmeyen bonolar sebebiyle açılan icra takipleri ve dava dosyalarının incelenmediği, dava dışı ... ile sağlanan mutabakat gereği açılan davalardan vazgeçildiği, bilirkişi ve Mahkemece iade edilebilecek tutar için iade tarihindeki kurun esas alınmamasının ve yapılan hesaplamanın hatalı olduğuna ilişkindir. Mahkemece taraf delillerinin ibrazı sağlanarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 3 ayrı rapor alınarak istinafa konu karar verilmiştir. HMK'nın 282. maddesinde "Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir." yasal düzenlemesi yer almaktadır. Davalı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebepleri yargılama aşamasında sunulan cevap, itiraz ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporlarında bu iddialar ve itirazlar değerlendirilmiş, gerekçeli kararda her bir savunma sebebi hakkında ne şekilde değerlendirme yapıldığı açıklanmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre; davalı ile dava dışı temlik eden ... Şti. arasında düzenlenen 01/08/2016 tarihli satış sözleşmesi ile dava dışı... Şirketi'nin davalıdan satın aldığı 4 adet jeneratörün davalı tarafından dava dışı şirkete teslim edildiği, sözleşme bedelinin Euro olarak belirlendiği ve dava dışı şirket tarafından Euro bedelli bonolar düzenlenerek davalıya verildiği, dava dışı şirket tarafından sözleşmeden dönülerek jeneratörlerin davalıya iade edildiği, iade faturasının taraflarca imzalandığı ve davalı tarafından bağlı olduğu vergi dairesine bildirildiği, davacı tarafından sunulan banka ödeme dekontları ve icra dosyası tahsilat belgeleri uyarınca, dava dışı ... tarafından davalıya bonolar nedeniyle ödemelerin yapıldığı, davalının başlatmış olduğu icra takiplerinden sonra dava dışı şirket tarafından bonoların bedelsiz kaldıklarından bahisle menfi tespit davalarının açıldığı, kimi davalardan feragat edildiği, kiminin ise işlemsiz bırakıldığı, davalı ile dava dışı ... Şirketi arasında düzenlenmiş bir mutabakat olmadığı, davalının sunulan ödeme dekontları ve yapılan ödemelere karşı bir itiraz ileri sürmediği, buna göre davacının yapmış olduğu ödemelerin ticari defterlerdeki kayıtlar incelenmeksizin tespit edilebildiği, davalının süresi içerisinde ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği, davalı tarafça, dava dışı ... Şirketi tarafından yapılmış ödemeler ve jeneratörlerin kendisine iade edildiği sabit iken, dava dışı şirkete veya temlik alan davacıya ödenen bedellerin iade edildiğine veya edilmemesi gerektiğine dair bir savunma ve delilin sunulmadığı, davacı tarafından, dava dışı ... Şirketi'nin davalı aleyhine, ödemiş olduğu bedellerin istirdadı için başlattığı icra takibine konu alacağın usulüne uygun temlik sözleşmesi ile temlik alındığı, aynı alacağın iki kez temlik edildiğine dair bir sözleşme sunulmadığı, ... sayılı dosyasındaki takibe konu edilen faturanın iptal edilen fatura olduğunun bilirkişi raporunda tespit edildiği, buna göre davacının iade edilmeyen jeneratör bedelleri yönünden başlatılan takipte davalıdan alacaklı olduğu, dava dışı ... Şirketi ile davalı arasında düzenlenen satış sözleşmesinde ödemelerin Euro üzerinden yapılacağının kabul edildiği, dava dışı şirket tarafından TBK'nın 99/2. maddesi gereği sözleşmedeki kur esas alınarak TL karşılıklarının ödendiği, jeneratörlerin iadesi yine aynı sözleşmeye tabi olduğundan davacının ödediği Euro bedelin takip tarihindeki TL karşılığını talep edebileceği, bu minvalde Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun, davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin ise haksız olduğu anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 203.914,53 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 51.080,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 152.833,83 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 10/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.