T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/2183 Esas
KARAR NO:2025/1234 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2020/406 Esas- 2022/526 Karar
TARİH:24/06/2022
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:10/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... arasında 30.03.2018 tarihli acentelik sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, acentelik ilişkisinden kaynaklanan cari hesap ekstresine göre davalı yanın müvekkili şirkete toplam 57.697,89 TL borçlu olduğunu, müvekkili şirket ile davalı ... arasında yapılan acentelik sözleşmesinde verilmesi gereken ipoteğin, dava dışı ...'nin sahibi olduğu gayrimenkulü üzerinde tesis edildiğini, işbu alacağın tahsili ... yanaşmadığını, müvekkilinin alacağının likit olduğunu, davalı ...'ın şirket kayıtlarında da alacağın mevcut olduğunu, davalı şirketin, basiretli bir tacir olduğunu ve ticari defter tutma zorunluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin alacağının şirket defterleri incelendiğinde ispat edileceğini beyanla davalının haksız itirazının iptaline, haksız itiraz ederek müvekkili şirketin alacağına kavuşmasını engellediği için aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafça talep edilen borç bakiyesinin usulsüz, dayanaksız, liyakati olmayan kişi tarafından tamamen keyfiyet ile yapıldığını, kasa denetleme tutanaklarından çıkartmış olduğu bakiyelere dayanarak talep edilmekte olduğunu, itirazlarının ve düzeltme taleplerinin hiçbir şekilde dikkate alınmayarak bu bakiyenin talep edildiğini, başlatılan icra takibine itiraz etmiş olduğunu, itiraz talebinin değerlendirilmesinde denetleme tutanaklarının altına düşmüş olduğu şerhlerin dikkate alınması gerektiğini beyanla bu hususların Mahkeme tarafından değerlendirilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi'nin 24/06/2022 tarih 2020/406 Esas- 2022/526 Karar sayılı kararında;"Davanın; İtirazın iptali davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.Davacı vekili davada;... sayılı dosyası, 19/11/2018 rapor tarihli cari hesap ekstresi, 30/03/2018 tarihli acentelik sözleşmesi ve ek sözleşmesi, ipotek belgesi, ticari defter ve kayıtlar, tanık, bilirkişi incelemesi, yemin ve her türlü yasal delile dayanmıştır. ....İddia, savunmalar ve deliller doğrultusunda bilirkişi rapor alınmış, 08/10/2021 tarihli bilirkişi raporunu özetle; davacı şirkete ait ticari defterlerin Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görülmüş olup e-defterlerin yasal sürecinde e-defter beratının alındığı, usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğunu, davacı şirket kendi ticari defterinde icra takip tarihi itibariyle (11.12.2018) davalı şirketten 57.697,89 TL alacaklı olduğunu, davacının davasında haklı görülmesi ve takibin devamına takdir edilmesi halinde, davacının takip tarihi olan 11.12.2018 tarihi itibariyle asıl alacağına faiz talep edebileceği tespit ve rapor edilmiştir. Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 11/12/2018 tarihinde davalı borçlu aleyhine ... sayılı dosyası 57.697,89TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanın takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, takip konusunun cari hesaptan kaynaklanmış olduğunu ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığını,Davalının 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikinin 213. sayılı V.U.K.'nun 220. Ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğunu, ve işletme defteri olması nedeni ile kapanış tasdikine tabi olmadığını, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, işletme defterinde cari hesap, ödeme ve tahsilatlar takip edilmediği bilinmekle, taraflar arasındaki ticari ilişkiye ait sunulan davalı ticari defterinden sadece alış/satış faturaları yönünden inceleme yapılabildiğini, davalı ticari defterinde 28.02.2018-25.09.2018 tarihleri arasında davacı... Kargo'ya toplamda 185.221,83 TL hizmet faturası düzenlediği, aynı tarih aralığında ... Kargo açıklaması ile masraf/gider olarak 116.600,91 TL'lik gider kaydı yaptığı, 25.09.2018 tarihinden sonra ticari ilişki ile ilgili kayda rastlanmadığını, davalı tarafından yapılan tahsilat ve ödemelerle ilgili banka ekstresi sunulmadığından cari alacak/borç ile ilgili inceleme yapılamadığı, Davacı ile davalı arasında yazılı bir sözleşmenin mevcut olmasından ve davalı kayıtlarında her iki tarafın iş ilişkisi içinde olduğunun görülmesinden ve davalının icra müdürlüğüne yapmış olduğu itirazda borca ve takibe İtirazından, ticari ilişkinin o mevcut olduğunun anlaşıldığı, Davacı şirkete ait ticari defterlerin Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görülmüş olup e-defterlerin yasal sürecinde e-defter beratının alındığı, usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğunu, davacı şirket kendi ticari defterinde icra takip tarihi itibariyle (11.12.2018) davalı şirketten 57.697,89 TL alacaklı olduğu...me dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile '1-Davacının davasının KABULÜ İLE; -Davalının ... sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 57.697,89-TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, takibin 57.697,89- TL asıl alacak üzerinde takip talebindeki talep gibi DEVAMINA, 2-Alac... bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinde açılmış olan davada verilen karara itiraz ettiğini, usulsüz, keyfi, ciddiyetsiz ve kasti hatalı yapılan kasa kontrolleri sonucu aleyhine borç bakiyesi çıkartılarak teminat olarak vermiş olduğu gayrimenkulünün satışa çıkartılmak istendiğini, İlk derece mahkemesi tarafından yetkilendirilmiş olan bilirkişinin raporunun, davacı defter kayıtlarına dayandığını, bu kayıtların zaten usulsüz yapılan kasa kontrolleri sonucu çıkan bakiyelerden oluştuğunu, yapılan denetlemelere ait raporların detaylı incelemesinin yapılmadığı sürece bilirkişinin vereceği raporun bir anlamı olmadığını, bu sebeplerden dolayı verilen karara itiraz ettiğini beyanla davanın istinaf mahkemesinde tekrar görüşülmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, bakiye açık hesap alacağının tahsili için başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı taraf, davacının ticari defter ve kayıtlarının, kasti olarak kendisine borç çıkarmak için yapılan usulsüz kasa kontrollerine dayandığı, denetleme raporlarının detaylı incelemesini içermeyen bilirkişi raporunun bir anlamı olmadığından bahisle istinaf başvurusunda bulunmuştur. Tek başına fatura düzenlenmesi alacağın ispatı için yeterli değildir. Fatura içeriği malın teslim edildiğinin/hizmetin verildiğinin, düzenleyen tarafça ispat edilmesi gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi uyarınca ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması ile diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması, diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Ek cümle: 22/7/2020-7251/23 md.) veya defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Dosya kapsamından; taraflar arasında imzalanan 30/03/2018 başlangıç tarihli Acentelik Sözleşmesi ve 30/03/2018 başlangıç tarihli Ek Protokol ile acentelik ilişkisi kurulduğu, davacı tarafından acentelik ilişkisi kapsamında oluşan açık hesap bakiyesinin tahsili için takip başlatıldığı, Mahkemece davacının ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle alınan bilirkişi raporunda, davacının 2018 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulmuş olduğu ve kendi ticari defterlerinde 09/11/2018 tarihi itibariyle davalıdan 57.697,89 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalı adına tutulan hesapta davalı tarafından düzenlenen faturalar, davacı tarafından yapılan ödemeler, davalı adına düzenlenen faturalar ve kasa açığına istinaden yapılan alacak kayıtlarının bulunduğu, davalının, davacı tarafın ticari defterlerine kaydedilen kasa açığına ilişkin alacak ka...nen bilirkişi raporunda, davacı adına tutulan hesapta düzenlenen faturalar ve masraf gider kayıtlar...fterlerindeki kayıtların karşılıklı olarak incelenmediği, birbirini teyit edip etmediğinin anlaşılamadığı, davacı tarafça talep edilen hesap bakiyesine dayanak teşkil eden alacak kalemlerine dair herhangi bir açıklama yapılmadığı ve delil sunulmadığı, Mahkemece davacıya bu hususta herhangi bir açıklama yaptırılmadığı, yalnızca davacının ticari defterlerindeki kayıtlar esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verildiği ve bu şekilde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır. Buna göre Mahkemece; öncelikle davacı tarafa HMK'nın 31. maddesinde yer alan hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında, talep ettiği bakiye açık hesap alacağının dayanaklarının,davalı tarafından usulsüz olduğu iddia edilen kasa denetim tutanaklarının sözleşmenin hangi maddesine ilişkin olduğunun açıklattırılması, kasa denetim tutanakları ve alacağın dayanağını teşkil eden diğer belgelerin sunulması için süre verilmesi, bundan sonra gerekli olması halinde bilirkişiden sunulan kayıtlar ile ticari defterler üzerinde ek inceleme yapılmak suretiyle ek rapor alınması, alınacak ek raporun taraflar arasındaki sözleşmeler ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilmesi neticesinde bir karar verilmesi gerektiğinden davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/06/2022 Tarihli, 2020/406 Esas ve 2022/526 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 10/07/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.