T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2023/47 Esas
KARAR NO:2025/1205 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2020/769 Esas- 2022/709 Karar
TARİH:25/10/2022
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:10/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... ile davalı borçlular ...-..., ...ve ... arasında12.10.20117 tarihli ticari sözleşme akdedildiğini, müvekkilin anılan kira sözleşmesi ile1adet Otomatik Likit Dolum Makinası, 1 adet ... Makinası ve 1 adet Etiketleme Makinası ve 1 adet Kapak Besleme Makinasını bedel karşılığında davalılardan 70.000-TL bedel karşılığında satın aldığını, müvekkilin bu bedeli 35.000-TL peşinat olarak (4 adet çek aracılığı ile), ödemiş bulunduğunu, müvekkilin sözleşmenin imzalanması ile birlikte üzerine düşen edim olan 35.000-TL'yi çek keşide etmek suretiyle ifa ettiğini, bu çeklerin 28.04.2018 vade tarihli 10.000-TL bedelli ... seri numaralı... Bankasına ait çek, 31.05.2018 tarihli 10.000-TL bedelli ...seri numaralı ... Bankasına ait çek, 30.0.2018 vade tarihli 10.000-TL bedelli ... seri numaralı ... Bankasına ait çek ve 31.07.2018 vade tarihli 5.000-Tl bedelli ... seri numaralı ... Bankasına ait çekler olduğunu, müvekkilin çekleri keşide ettikten sonra muhatap şirkete Kargo yoluyla gönderdiğini, sözleşme gereğince müvekkilin peşinat ödeme günü olan 23.10.2017 tarihinden itibaren 45 gün ve uzama süresi olarak belirlenen +7 günün sonunda yani en geç 29.12.2017 tarihinde makinaların müvekkile teslim edilmesi gerekmesine rağmen, söz konusu tarihe kadar makinaların müvekkile teslim edilmediğini, bunun üzerine müvekkil tarafından Antalya ...Noterliği'nin 20.03.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yapılan harici görüşmelerde makinaların kesin olarak 30.03.2018 tarihinde müvekkile teslim edileceğinin belirtildiğini, 30.03.2018 tarihinde makinaların teslim edilmemesi halinde cezai şarta ilişkin alacağımız ve zararımız için hukuki yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ihtarnamenin ardından sözleşmeye konu makinalar verilen süre geçtikten sonra 05.05.2018 tarihinde müvekkile teslim edildiğini, müvekkilin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmesine rağmen, makinaların 127 gün geç teslim edildiğini, müvekkilin bu süreçte ticari kaybı olduğunu, bahsedilen süre kaybının sözleşme metninde öngörülen cezai yaptırımının 12.700-USD dolara tekabül ettiğini, müvekkil tarafından geç teslim sebebiyle sözleşme gereği bedelin ödenmesinin sözlü olarak karşı tarafa iletilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkil tarafından Antalya ...Noterliği'nin 26.07.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek bu bedelin 5 gün içerisinde ödenmesini, aksi takdirde hukuki ve cezai yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalılara tebliğ edildiğini, davalılar vekilince gönderilen Bakırköy ...Noterliği'nin 03/08/2018 tarihli ve .. yevmiye nolu ihtarnamesi ile cezai şartın ödenmeyeceği yönünde cevap verdiklerini, dava şartı Arabuluculuk başvurusu yapıldığını, 18/12/2020 tarihli arabuluculuk tutanağında da görüleceği üzere taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle 12.700,00-USD tutarındaki Ticari Sözleşmeden kaynaklı ticari alacağın, temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının USD döviz cinsinden 1 yıl vadeli hesaplara uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkil ... Makina ile davacı arasında 12/10/2017 tarihli 4 adet makinelerin toplam 70.000,00-TL bedel üzerinden devri üzerine sözleşme akdedildiğini, sözleşme uyarınca, davacı 35.000,00-TL tutarındaki peşinatı 30.04.2018, 30.05.2018, 30.06.2018 ve ve 30.07.2018 tarihli çeklerle müvekkillere ödeyecek; kalan tutar ise makinelerin teslimi esnasında bir kısım nakit bir kısmı da yine uzun vadeli çekle ödeneceğini, peşinatın son ödeme tarihinin 31.07.2018 olduğunu, sözleşmenin 3. Maddesinde "Sözleşme imzalandıktan sonra makine bedelinin 35.000 TL si çek olarak ödenecektir." denildiğini, peşinat ödemesinin tamamının çekle yapıldığını, sözleşmenin 4. Maddesi ise "Satıcı, makinanın yapımını peşinat ödeme tarihinden itibaren 45 iş günü içerisinde tamamlayacaktır." şeklinde düzenlendiğini, davacı tarafın gerek dava dilekçesinin birinci maddesinde, gerekse çekmiş oldukları noter ihtarnamesinde verilen toplam tutarı 35.000 TL olan çeklerin peşinat ödemesi olduğunu kabul ettiklerini, sözleşmeye konu makinaların müvekkil tarafından, karşı tarafında kabul ettiği üzere, 05.05.2018 tarihinde, yani peşin ödemeler daha tamamlanmadan teslim edildiğini, davacı tarafın hatalı ve haksız bir şekilde sözleşme tarihini peşin ödeme günü kabul ettiğini, davaya konu makinaları müvekkil tüm malzemeleri kendisi tedarik etmekte ve sonrasında kendi atölyesinde bu makinaları imal ettiğini, bu sebeple bu satışın özelliği gereği imalatçı müvekkillerin dışardan alınacak malzeme bedellerini tahsil etmeden, bu makinaların imaline başlaması hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi ticari teamüllere de aykırı olduğunu, müvekkilin daha peşin ödeme tamamlanmadan , daha sadece 10.000 TL lik ilk çek ödendikten sonra, davacının yoğun isteği ve bu malzemeye daha erken ihtiyacı olduğunu belirtmesi üzerine, bırakalım imalat masraflarını daha malzeme masraflarını dahi tahsil etmeden makinaları imal ederek davacı tarafa teslim ettiğini, asıl kusurlu ve kötüniyetli olan davacı taraftır. 05.05.2018 tarihinde teslim edilen malların ödemesi, ihtar, icra takibi vs yapıldıktan sonra ve yine eksik olarak ve 30.04.2020 ve 30.05.2020 vadeli çeklerle ödediğini, sözleşmede anlaşılan bedel de müvekkile ödenmediğini, müvekkilin, davacıya tarafa Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı 03/08/2018 tarihli ihtarnamesi ile cari hesap borcunun ödenmesi ihtar edildiğini, ihtara rağmen cari hesap borcu ödenmemiş, akabinde tarafımızca davacı aleyhine ... sayılı dosyası aracılığı ile takip başlatıldığını, davacı tarafça işbu takibe haksız şekilde itiraz edilmesi üzerine tarafımızca arabuluculuğa başvurulmuş ise de arabuluculuk görüşmeleri anlaşmama ile sona erdiğini, müvekkiller ile davacı arasında 16/12/2019 tarihli protokol ıslak imza tanzim edilmiş, böylece taraflar arasındaki sözleşme ifa edilerek sona erdiğini, davacının, 35.000,00-TL tutarındaki peşinatı 4 adet farklı vadelerdeki çekler ile ödeyecek, kalan tutarı ise teslim esnasında bir kısım nakit bir kısmı da yine uzun vadeli çekle ödeyeceğini, davacı tarafça verilen toplam 35.000,00-TL tutarındaki çeklerin peşinat ödemesi olduğunu, ihtarnamelerde ikrar edildiğini, peşinatın son ödeme tarihi ise dilekçemiz ekinde sunulan çeklerden görüleceği üzere 31.07.2018 olup davacının iddia ettiği şekliyle peşinatın zamanında ödenmesi ve buna rağmen müvekkiller tarafından gerçekleştirilen bir geç teslimden söz edilemeyeceğini, sözleşmeye konu makinaların müvekkil tarafından, karşı tarafın da kabul ettiği üzere, 05.05.2018 tarihinde, yani peşin ödemeler daha tamamlanmadan teslim edildiğini, müvekkillerin, kendi alanlarında sipariş usulü makine imal ederek müşteriye satış ve teslimini gerçekleştiren, küçük atölye şeklinde çalışan bir adi ortaklık olduğunu, taraflarca yapılmış olan sözleşme tek taraflı hükümler ve yükümlülükler yükleyen bir sözleşme olup aşırı külfet (gabin) yükleyen maddeler olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tablosuna bir bakış atıldığında, sözleşmeye konu malların teslim edilmemesi durumunda müvekkiller aleyhine ceza-i şart konulduğu ancak davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği ihtimaline binaen hiçbir ceza-i şart eklenmediğini, öte yandan, sözleşme ile verilen, toplam 35.000,00-TL tutarındaki çek vadelerine bakıldığında sözleşmeye konu malların teslim tarihinden oldukça ileri bir tarihin yer aldığını, müvekkillerden imalatı talep edilen makinelerin bedeli, malzeme masrafları dahi ödenmemiş olup tarafımızca icra takibi dahi başlatıldığını, sözleşmeye konu makinelerin 26/04/2018 tarihinde teslim edildiği halde bedellerinin oldukça uzun bir süre ödenmemesi ve tarafımızca icra takibi başlatma zorunluluğu doğması değerlendirildiğinde uyuşmazlığın doğmasına sebebiyet veren tarafın davacı olduğu açıkça anlaşıldığını, tam ve asli kusurlu davacının, geçersiz bir maddeye dayanarak müvekkillerden hak talebinde bulunması abesle iştigal olduğunu, dolayısıyla davacının müvekkilin kusurlu olarak makineleri geç teslim ettiği, ceza-i şarta hak kazandığı iddiası somut gerçekten uzak ve hukuki dayanaktan yoksun kaldığını, müvekkillerin, davacıya makineleri teslim edeceği vakit, davacı tarafından ''Makineleri yerleştirecek alanının bulunmadığı'' gerekçesi ile geri çevrildiğini, müvekkillerin malı teslime hazırken tesellümden imtina eden davacı gecikmeden sorumlu olduğunu, tüm bunlara rağmen makineler müvekkillerce peşinat ödenmediği halde davacıya teslim edildiğini, dolayısıyla gecikmeden doğan ceza-i şartın tahsili mümkün olmayacağını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin, ''mücbir sebepler'' başlığı altında düzenlenen 5.maddesinde, açıkça tarafların elinde olmayan ekonomik ve diğer olağan dışı vaziyetlerde sözleşmenin bitim süresinin uzayacağı düzenlendiğini, davacı tarafça, müvekkillerin imal edeceği makinelerin masrafları dahi ödenmediğini, davacı tarafça sözleşme bedelinin ödenmemesi üzerine başlatılan takibe itiraz edildiğini, akabinde taraflar arasında 16/12/2019 tarihinde bir protokol düzenlenmiş ve sözleşme yürürlükten kalktığını, protokolün dava dilekçesinde sözünün dahi edilmemesi, davacının müvekkillerden haksız kazanç elde etmeye çalıştığının ispatı olduğunu, taraflar arasında tanzim edilen, karşılıklı iki tarafa borç yükleyen sözleşmeden sonra protokol tanzim edilerek, sözleşmeden doğan borçların başkaca maddeler ile yeniden düzenlenmesi ''tecdit'' kurumunu gündeme getirdiğini, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretimizin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 25/10/2022 tarih ve 2020/769 Esas- 2022/709 Karar sayılı kararında;"Dava; Davacı ile davalılar arasında akdedilen ticari satım sözleşmesine konu malın geç teslim edilmesi sebebiyle cezai şart alacağının tahsili talebine ilişkindir...Çek bir ödeme vasıtası olsa da ileri tarihli çek keşide etmek suretiyle yapılan ödemenin vadeli ödeme anlamına geldiği kabul edilmektedir. Somut olayda da, taraflar arasındaki sözleşmede peşinat ödemesinin ileri tarihli çekler ile yapılacağı kararlaştırılmış olup, teslim edilen çeklerden sonuncusunun keşide tarihi 30.07.2018 tarihidir. Çeklerin keşide tarihinden önce bankaya ibrazı mümkün olmadığından davacı tarafın peşinat ödemesine yönelik ifasının 30.07.2018 tarihinden önce gerçekleşmediği, sözleşmeye konu makinaların 05.05.2018 tarihinde davacıya teslim edildiği de gözetildiğinde cezai şart istemi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir..."gerekçesi ile, ''1-Davanın reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Müvekkil adına açılan alacak davasında yerel mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiğini, Yerel mahkeme tarafından verilen kararın, eksik ve hatalı incelemeye dayalı, usul ve yasaya aykırı bir karar olup, kararın kaldırılması gerektiğini;Taraflar arasından akdedilen sözleşmede davacı tarafından sözleşmede belirtilen peşinatın ödenmesine rağmen sözleşmenin belirtilen tarihte makinelerin teslim edilmemesi halinde davalı tarafından cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafından sözleşmede belirtilen çekler ile peşinat ödemesinin yapılmasına rağmen davalı tarafça sözleşmede belirtilen sürede makinelerin teslim edilmediği, sözleşme gereğince davacı peşinat ödeme günü olan 23.10.2017 tarihinden itibaren 45 gün ve uzama süresi olarak belirlenen +7 günün sonunda yani en geç 29.12.2017 tarihinde makinaların davacıya teslim edilmesi gerekmesine rağmen, işbu makinaların söz konusu tarihe kadar davacıya teslim edilmediğini, bunun üzerine davacı tarafından Antalya ...Noterliği'nin 20.03.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yapılan harici görüşmelerde makinaların kesin olarak 30.03.2018 tarihinde davacıya teslim edileceğinin belirtildiği, işbu 30.03.2018 tarihinde makinaların teslim edilmemesi halinde cezai şarta ilişkin alacak ve zararları için hukuki yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, işbu ihtarnamenin ardından sözleşmeye konu makinaların verilen süre geçtikten sonra ancak 05.05.2018 tarihinde 127 gün geç teslim edildiğini ve davacının 12.700-Amerikan Doları cezai şarta hak kazandığını,Davalıların cezai şartın tek taraflı ve aşırı külfet yükleyen bir düzenleme olduğu ve gabin hükümlerine tabi olduğu iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, zira sözleşmenin davalılar tarafından hazırlanan bir sözleşme olup, davacının zarara uğramaması adına bu tür madde konulmasının ticari işleyişe uygun olduğunu, aksi takdirde davalıların, davaya konu olaydaki şekilde keyfi olarak ürünü teslim etmemesine karşılık zarara uğrayan alıcı herhangi bir talepte bulunulamayacağını,Davalıların, taraflar arasında sözleşmede belirtilen makinelerin bakiye ücretinin ödenmesine ilişkin sonradan aktedilen protokole müteakip ilk sözleşmenin sonra ereceği iddiasının da kabul edilebilir olmadığını,zira 16/12/2019 tarihli işbu protokol incelendiğinde davacının herhangi bir alacağından feragat ettiğine dair bir beyanı bulunmadığını, açıkça bu yönde bir beyanı bulunmayan müvekkilin iradesinin bu yönde olduğuna dair iddiaların da hukuken kabul edilebilir nitelikte olmadığını,Mahkemece bilirkişi raporunun varlığına rağmen aksi yönde hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup, kararın kaldırılmasını gerektirdiğini beyan etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; taraflar arasında akdedilen 12/10/2017 tarihli satım sözleşmesine konu makinelerin sözleşmede belirtilen tarihte teslim edilmediği iddiası ile kararlaştırılan cezai şart alacağının tahsili talebine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Taraflar arasında 12/10/2017 tarihli sözleşmenin akdedildiği, sözleşmenin konusunun sözleşmede belirtilen makinelerin 70.000,00 TL bedel karşılığında davalı tarafından davacıya teslimi olduğu, sözleşmenin 3. maddesinde sözleşmenin imzalanması akabinden 35.000,00 TL bedelin peşin olarak sözleşmede belirtilen 30/04/2018 tarihli 10.000,00 TL bedelli, 30/05/2018 tarihli 10.000,00 TL bedelli, 30/06/2018 tarihli 10.000,00 TL bedelli ve 30/07/2018 tarihli 5.000,00 TL bedelli çekler ile, bakiye 10.000,00 TL sinin nakit ve geri kalan kısmının ise yine sözleşmede belirtilen çekler ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafından peşin ödemeye ilişkin belirtilen çeklerin davalıya 23/10/2017 tarihinde gönderildiği, bankada gelen yazı cevaplarına göre söz konusu çeklerin davalı tarafça ciro edildiği ve ibraz edenlere ödendiği, davalı tarafça makinelerin davacıya 05/05/2018 tarihinde teslim edildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.Taraflar arasındaki temel ihtilaf sözleşmeye konu makinelerin davacıya süresinde teslim edilip edilmediği, davacının cezai şart alacağının bulunup bulunmadığı ve bulunması halinde miktarı hususundadır.Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4. Maddesi "Satıcı, makinanın yapımını peşinat ödeme tarihinden itibaren 45 iş günü içerisinde tamamlayacaktır. Alıcının iş bu sözleşmede bu tarihe kadarki sair yükümlülüklerinin tamamını ifa etmesi şartıyla satıcı makineyi 45 iş gününde eksiksiz teslim edecektir.Bu teslim makinenin devri anlamına gelmeyip fiili teslim hükmündedir. Teslim süresi kötü hava koşulları, malzeme ve işçi teminindeki teminindeki zorluklar ve montaj seyrini etkileyen benzer haller sebebiyle en fazla 7 gün uzayabilir." hükmünü, 6. Maddesi " Satıcı, bu sözleşmede madde-2 de belirtilen makinaları, madde-4 de belirtilen teslim süresi; mücbir sebepler ve +7 günün sonunda teslim edilmemesi durumunda, her gün için 100 USD cezai şartı alıcıya ödemeyi taahhüt eder. " hükmünü ve 6.10 maddesi "alıcının vaat ettiği sözleşme tarihi imzalandıktan (30 iş günü) için geçerlidir. Alıcı ödeme yapana kadar vaad edilen teslimat takvimi başlamaz. Aksi takdirde sözleşme kendiliğinden fesih olur." hükmünü içermektedir. Söz konusu sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde sözleşmede belirtilen çeklerin davalıya teslimi ile peşinatın verildiğinin kabul edildiği ve makinelerin teslimi takviminin çeklerin davalıya verilmesi ile başladığı, aksi takdirde sözleşme tarihinden çok ileri tarihli bu çeklerin keşide tarihlerinin beklenmesinin sözleşmenin 6.10 maddesinde davalı tarafa tanınan alıcı ödeme yapana kadar sözleşme ile 30 gün bağlı kalacağına dair hükmün anlamının kalmayacağı, bunun yanında 12/10/2017 tarihinde yapılan sözleşmeye ilişkin peşinat olarak verilen ileri tarihli çeklerden keşide tarihi en son olan 30/07/2018 tarihli çekin bu tarihte ibraz edilerek ödenmesinin beklenmesi ve makinenin bu tarihte tesliminin kabul edilmesine ilişkin bir sözleşme yapılmasının davacının iradesine ve ekonomik çıkarlarına uygun olmadığı, çekin bir ödeme aracı olduğu, nitekim davalı tarafından keşide tarihi beklenmeksizin çeklerin başka kişi ve şirketlere ciro edildiği ve bu kişiler tarafından ibraz edilerek tahsil edildiği, davalı tarafından da makinelerin keşide tarihi en son olan çekin keşide tarihinden önce teslim edildiği dikkate alındığında tarafların iradesinin çeklerin tesliminin peşinat olarak kabul edildiği ve makinelerin teslim takviminin çeklerin verilmesi ile başladığı aşikar olmasına rağmen Mahkemece aksinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. Davalı tarafından sözleşmenin davacı lehine tek taraflı hükümler içerdiği beyan edilmiş ise de, sözleşme maddeleri incelendiğinde sözleşmenin her iki taraf lehine ve aleyhine hükümler içerdiği, yine davacı tarafından makinelerin teslim tarihinden sonra ödenecek bakiye borçtan dolayı temerrüte düşülmüş ve taraflar arasında akdedilen protokol uyarınca davalı tarafça tahsil edilmiş ise de, bu hususun peşinatın ödenmesinden sonra makinelerin teslimindeki gecikme ile oluşan cezai şart alacağını ortadan kaldırmadığı ve borcun yenilendiği anlamına gelmediği, sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmadığı, döviz kurundaki dalgalanmanın mücbir sebep kapsamında olmadığı ve gecikmenin davacının kusuru ile meydana geldiğinin ispat edilemediği anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.Davacı tarafından çeklerin davalıya teslim tarihi olan 23.10.2017 tarihinden itibaren 45 gün ve uzama süresi olarak belirlenen +7 günün sonunda en geç 29.12.2017 tarihinde makinelerin teslim edilmesi gerekirken 05/05/2018 tarihinde 127 gün gecikmeli olarak teslim edildiği ve 12.700 USD cezai şart alacağına hak kazandığı iddia edilmiş ise de, bizzat davacı tarafında gönderilen Antalya 10. Noterliği'nin 20/03/2018 tarihli ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile harici görüşmelerde davalının makinelerin 30/03/2018 tarihinde teslim edileceğine ilişkin güven oluşturduğu gerekçesiyle davalı tarafa en geç 30/03/2018 tarihinde makinelerin tesliminin ihtar edildiği, söz konusu ihtar ile tarafların harici olarak anlaştığı ve davacı tarafından davalıya makine teslimi için yeni bir süre verildiği dikkate alındığında artık gecikme süresinin ve cezai şart alacak miktarının bu süre dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğinden davalı tarafın 05/05/2018 tarihinde makineleri teslim ettiği dikkate alındığında gecikmenin 30/03/2018-05/05/2018 tarihleri arasında 35 gün olduğu ve davacının 3.500 USD cezai şart alacağına hak kazandığı ve hüküm altına alınması gerektiğinden Dairemizce davanın bu miktar üzerinden kabulüne, davacı tarafından ceza şart alacağının ödenmesi için davalıya Antalya ... Noterliği'nin 26/07/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiği ve 5 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, ihtarnamenin tebliğine ilişkin evrakın dosyaya sunulmadığı, ancak davalı tarafından ihtarnameye 03/08/2018 tarihinde Bakırköy ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verildiği dikkate alındığında bu tarihten itibaren 5 gün sonra 09/08/2018 tarihinde davalının temerrüte düştüğü anlaşılmakla bu tarihten itibaren hüküm altına alınan asıl alacağa 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizinin uygulanmasına karar verilmiştir.Sonuç olarak davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkemece deliller toplanılmış olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2022 tarih ve 2020/769 Esas 2022/709 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle,2-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, -3.500,00 USD cezai şart alacağının 09/08/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN:3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 1.811,47 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.643,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 168,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı ve 1.643,27 TL peşin harç toplamı olan 1.697,67 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 413,25 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 113.85 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,7-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar ve tarifenin 13/2 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 26.518,45 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,8-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar ve tarifenin 13/3 maddesi dikkate alınarak (cezai şart alacağı maddi tazminat olduğundan) takdir edilen 26.518,45 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 9-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1320,00 TL TL arabuluculuk giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 363,66 TL sinin davalıdan, 956,34 TLsinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 10-Kullanılmayan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN:11-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,12-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,13-Davacı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve dosyanın istinafa gidiş dönüş gideri 151,25 TL toplamı 371,95 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 14-Kullanılmayan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine,15-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 10/07/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.