T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2212 Esas
KARAR NO:2025/1041 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2021/155 Esas - 2022/620 Karar
TARİH:14/09/2022
DAVA:İstirdat
KARAR TARİHİ:19/06/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesinin bulunduğunu, sözleşme gereğince davacının Mersin ilinde mukim mülkiyetinin kendisine ait istasyonunda davalının akaryakıt ve türevi mallarının satış dağıtımını yaptığını ancak bu bayilik ilişkisinin sona erdiğini, davacı tarafından davalıya sözleşme kapsamında bayilik ilişkisinin devam ettiği sırada ...Bankası ... Şubesinden verilme 22/06/2000 tarih... yevmiye nolu 34.000,00.-TL bedelli teminat mektubu verildğini, bu mektubun 23/06/2011 tarihinde nakde çevrildiğini, yapılan işlemin haksız olduğunu çünkü davalıya borçlu değil davalıdan alacaklı olduklarını, davacının prim alacağı olarak toplam 66.986,53.-TL alacağının bulunduğunu, alacağın ihtarlara rağmen ödenmemesi üzerine Mersin ... İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasında faturaya dayalı takip başlattıklarını, davalı tarafça, müvekkilinin 17.553,71.-TL alacaklı olduğunu bunun dışında bir alacağı olmadığını belirterek takibe kısmi itirazda bulunulduğunu, itirazın iptali için Mersin 2. ASliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/283 Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, teminat mektubunun neden nakde çevrildiğinin taraflarınca anlaşılamadığını, davalı tarafa gönderilen ihtarname ile bu durumun açıklanmasının istenildiğini, ihtarnamenin tebliğine rağmen bir cevap alınamadığını iddia ve beyan ederek davanın kabulü ile nakde çevrilen teminatın taraflarına iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme süresi dolduğu halde davacı şirketin müvekkili şirketten aldığı 19.604,00.-TL fatura bedelli ekipmanları iade etmediğini, davacı tarafın aldıklarını geri vermekle yükümlü olduğunu, harici uyarıların davacı tarafça dikkate alınmadığını,davacı tarafın, mevcut zararlarının tazmini için ilgili teminat mektubunun nakde çevrilmesine sebebiyet verdiğini, mektubun müvekkili şirketin zararlarının tazmini için nakde çevrildiğini, ayrıca müvekkili firmanın davacı firmadan cezai şart alacağının mevcut olduğunu, bahse konu uyuşmazlığın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/755 Esas sayılı dosyası ile görüldüğünü, davanın derdest olduğunu ve bekletici mesele yapılması gerektiğini iddia ve beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 14/09/2022 tarih ve 2021/155 Esas - 2022/620 Karar sayılı kararında; "Dava, hukuki niteliği itibarıyla "Nakde Çevrilen Teminat Mektubu Bedelinin İstirdatı" davasıdır.Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/06/2018 tarih, 2018/179 Esas ve 2018/537 Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine, dava dosyası mahkememizin 2021/155 Esas sırasına kaydedilmiştir.Mersin 2 ATM 2019/158 E-2021/179 K. Sayılı davacı tarafından davalı aleyhine açılan prim alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda davanın reddine karar verildiği görülmüş, dosyanın halen İstinaf incelemesinde olup kesinleşmesinin henüz yapılmadığı yazılan müzekkereye cevaben bildirilmiştir.İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/186 Esas (Bozma öncesi: 2010/755 Esas) sayılı dosyanın bir örneği UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.İstanbul 9 ATM 2014/186 Esas 2014/289 K. Tarihli 09/10/2014 tarihli kararında; toplanan deliller,yargıtay bozma ilamı dikkate alınarak taraflar arasında yapılan 2003 tarihli bayilik sözleşmesinde asgari alım taahhüdüne yer verilmediği,önceki sözleşmeye atıfta bulunulmadığı,2003 tarihinden davanın açıldığı 2010 yılına kadar davacı tarafından davalıya ihtirazi kayıt ileri sürülmeden mal verilmeye devam edildiği ve bu şekilde davalıda asgari alım taahhüdü ile ilgili talepte bulunulmayacağı hususunda haklı bir güven yaratıldığı,sözleşme tarihinden uzun süre sonra cezai şart talep edilmesinin MK 2 ye aykırı olduğu dikkate alınarak davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2015/3749 E-2016/720 K. Sayılı 25.01.2016 tarihli ilamı ile onanmasına karar verildiği ve 2016/8921 E- 2017/3314 K sayılı 25/04/2017 tarihli ilamı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği görülmüştür.Taraf şirketlerinin ticaret sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır....Bankası A.Ş.'nin 22/06/2000 tarihli ... sayılı teminat mektubunda "..., ... A.Ş. ile ... adresinde mükim ... Ticaret Limited Şirketi'nin işbu tarihten önce ve sonra aldığı, alacağı petrol ve petrol ürünleri ile kaplarının ve keza işbu tarihten evvel ve sonra kendisine iare edilmiş bulunan ve iare edilecek olan malzemenin, aletlerin ve kapların bedellerinden ve karzen aldığı ve alacağı paralardan ve şirket ile bu tarihe kadar yaptığı, yapacağı sair tüm ticari muamelerden, ... A.Ş. nezdinde akdi ve harici taahhüt, cezai şart, cari hesap, vade farkı, kefalet ve benzeri sebeplerle doğrudan ve dolayılı doğmuş ve doğacak olan azami 34.000.000.000 TürkLirasına kadar borcuna Bankamız garanti ettiğinden adı geçen borçlunun 34.000.000.000 TürkLirasını veya buna kadar olan borcundan herhangi bir miktarını ... A.Ş.'ye ödemediği mezkur şirket tarafından yazı ile bankamıza bildirildiği takdirde protesto çekilmesine hüküm alınmasına ve borçlunun rızası almaya hacet kalmaksızın ve adı geçen ... Şirketi ile ... A.Ş. Arasında çıkabilecek herhangi bir ihtilafı ve bunun kanuni sonuçlarını nazarı itibara almaksızın garanti edilen parayı derhal ve gecikmeksizin ... A.Ş.'ye veya emrine nakden veya tamamen istenildiği andan ödendiği tarihe kadar geçecek günlere ait kanuni faizleriyle birlikte ödeyeceğimizi, bankanın imzaya yetki ve sorumlu murahhası ve vekili sıfatıyla ve bankanın nam ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz" düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmıştır. Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/283 Esas sayılı dosyasında alınan 03/04/2017 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacının 2006, 2007, 2008, 2009 ve 2010 yılları Yevmiye Defterinin kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığı, eski TTK'nın ilgili madde hükümlerine göre kendi lehine delil teşkil etmediği, davacının, davalıdan 2010 yılı sonu itibariyle 51.619,27.-TL prim alacağının bulunduğu, davalı tarafından takip dosyasına yatırılan 17.553,71.-TL'nin mahsup edilmesinden sonra davacı firmanın 34.675,56.-TL prim alacağının olduğu, davacı firma tarafından ariyet olarak alınan istasyon ekipmanlarının tamamının eksiksiz olarak davalı firmaya teslim edildiği, davalının nakitte çevirdiği teminat mektubu karşılığı davacı şirkete 34.000,00.-TL borcunun olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Davalı tarafça defter ve kayıtların kapsamlı olduğunun ve Gebze'de bulunduğunun bildirilmesi üzerine, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak; iddia, savunma ve mevcut deliller kapsamında davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi ve sektör uzmanı bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetince inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... ile... Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 30/12/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında özetle; davalı şirket tarafından sunulan ve davaya konu 2003 ila 2012 yılları arasına ait olan yasal ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, tasdik ettirilen yasal ticari defterleri üzerinde yapılan usul incelemelerinde kayıtların VUK 215-219 maddeleri hükümleri ile Tekdüzen Hesap Planı Genel Tebliğine genel olarak uygun tutulduğu ve defterlerin birbirlerini teyit ettiklerinin görüldüğü, 6762 sayılı mülga TTK ile 6102 sayılı yeni TTK ve HMUK''un 222. maddesi amir hükümlerine göre davalı şirketin 2003 ila 2012 yılları arasına ait yasal ticari defterleri sahibi lehine delil kudretine haiz olup olmadığının değerlendirilmesinin mahkememize ait olduğu, davalı şirketin, davaya konu 2003 ila 2010 yılları arasına ait yasal ticari defterleri üzerindeki kayıtlarına göre; 21/10/2010 icra takip tarihi itibariyle davacının davalıda kalan alacak bakiyesi tutarının 17.553,71.-TL olarak görüldüğü ve tespit edildiği ve bu tutarda davalı tarafından icra dosyasına yatırıldığının ve davacı-alacaklı vekili tarafından da tahsil edildiğinin anlaşıldığı, davalı şirketin, davaya konu 2003 ila 2012 yılları arasına ait yasal ticari defterleri üzerindeki kayıtlarına göre; 23/06/2011 son işlem tarihi itibariyle ve dava tarihi itibariyle de bu bakiyenin korunduğunun anlaşıldığı, davacının, davalıda kalan alacak bakiyesi tutarının 14.396.00.-TL olarak görüldüğü ve anlaşıldığı, davalı şirket tarafından davacı şirkete 22/06/2011 tarih, seri ... sıra noldu, 43mt. ada paslanmaz sacı - 370 m2 kanopi tavan kaplaması açıklamalı ve KDV dahil 19.604,00.-TL bedelli fatura düzenlendiği ve davalı tarafından kendi kayıtlarına alındığı, dava dosyası ile davalının ticari defter kayıtları incelendiğinde, davacı ile davalı arasında imzalanmış olan 17/04/2003 tarihli bir bayilik sözleşmesine istinaden davalı firmaya, davacı firma tarafından 34.000,00.-TL tutarında teminat mektubu verildiği ve davalı firma tarafından 23/06/2011 tarihinde teminat mektubunun nakde çevrilerek davacının muavin defter hesabına alacak olarak kayıt edildiği, davalının ticari defter kayıtlarına göre; davalı tarafından davacıya düzenlenen 19.604,00.-TL'lik iade edilmeyen ekipman faturası ile nakde çevrilen 34.000,00.-TL'lik teminat mektubunun mahsubu sonrasında, (34.000,00.-TL-19.604,00.-TL) 14.396,00-.TL alacaklı olduğu, raporda detaylı açıklandığı üzere davalı şirketin ticari defter kayıtları üzerinde davacının talep edilebileceği prim tutarının ve davalı tarafından talep edilen cezai şart tutarının ise taraflarınca tespit edilmesinin mümkün olamadığı, sonuç itibariyle davalının nakde çevirdiği teminat mektubu karşılığı davacı şirkete 34.000,00.-TL borcunun olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu ile toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 17/04/2003 tarihli akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesi imzalandığı konusunda uyuşmazlığın bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya verilen ...Bankası A.Ş. ... Şubesinden verilen 22.06.2000 tarih ... yevmiye nolu 34.000-TL bedelli ve 23.06.2011 tarihinde nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin davalıdan istirdatı talebinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.Taraflar arasında düzenlenen 17.04.2003 tarihli Akaryakıt İstasyonları için ... ve Emanet sözleşmesi 1. Maddesinin f ıkrasında" şirket her zaman ariyet alana yazılı ihbarda bulunarak iş bu sözleşmeyi her an feshedebilir. Şirketin fesih için hiç bir sebep gösterme mecburiyeti yoktur ve ariyet alanda iş bu feshin haksız olduğunu iddia ederek malzeme ve teçhizatı iadeden kaçınamaz veya fesih sebebiyle herhangi bir zarar ziyan talep edemez. İş bu fesih ihbarının tebliğinden itibaren 15 gün zarfında ariyet alan malzeme ve teçhizatı iyi şekilde şirkete iade mecburiyetindedir.Nakliye masrafları şirkete aittir ve hiç bir zaman rayiç bedelden yüksek olamaz" düzenlemesi yer almaktadır.Mahkememizce aldırılan 30.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda " davacı ile davalı arasında imzalanmış olan 17.04.2003 tarihli bayilik sözleşmesine istinaden davalı firmaya davacı tarafından 34.000-TL tutarında teminat mektubu verildiği, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin sona ermesinden sonra davalı şirket 17.04.2003 tarihli ariyet sözleşmesi ile emanet olarak davacıya verdiği ifade edilen istasyon ekipmanlarından 19.604,00-TL lik kısmının kendilerine iade edilmediği gerekçesiyle teminat mektubunu nakte çevirdiği, dosya kapsamında mevcut 09.11.2011 tarihli teslimat listeleri incelendiğinde, davalı firmanın kendilerine iade edilmediğini iddia ettiği ada paslanmaz sacı ile kanopi tavan kaplama istasyon ekipmanlarının davacı firma tarafından davalı şirkete iade edildiği, iade formunun altında ... Malzemelerini teslim almaya gelen ve davalı firma tarafından görevlendirildiği düşünülen şöförlerin el yazısı ile...Malzemeleri eksiksiz aldık ve total tarafından nakliye yapmak için görevlendirildim yazarak imzaladıkları, davacı firma tarafından ariyet olarak alınan istasyon ekipmanlarının tamamını eksiksiz olarak davalı şirkete teslim edildiğinin anlaşıldığı, davalı şirketin nakte çevirdiği teminat mektubu karşılığı davacı şirkete 34.000-TL borcunun bulunduğu kanaaatine varıldığı bildirilmiştir.Yine davanın, yetkisizlik kararı öncesi görüldüğü Mersin 2 ATM 2011/283 E. Sayılı dosyasında alınan 03.04.2017 tarihli bilirkişi raporunda da davacı firma tarafından ariyet olarak alınan istasyon ekipmanlarının tamamanın eksiksiz olarak davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirketin nakte çevirdiği teminat mektubu karşılığı davacı şirkete 34.000-TL borcunun bulunduğu tespit edilmiştir.Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında imzalanmış olan 17.04.2003 tarihli bayilik sözleşmesine istinaden davalı firmaya davacı tarafından 34.000-TL tutarında teminat mektubu verildiği, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin sona ermesinden sonra davalı şirket 17.04.2003 tarihli ariyet sözleşmesi ile emanet olarak davacıya verdiği ifade edilen istasyon ekipmanlarından 19.604,00-TL lik kısmının kendilerine iade edilmediği gerekçesiyle teminat mektubunu nakte çevirdiği, dosya kapsamında mevcut 09.11.2010 tarihli teslimat listeleri incelendiğinde, davalı firmanın kendilerine iade edilmediğini iddia ettiği ada paslanmaz sacı ile kanopi tavan kaplama istasyon ekipmanlarının davacı firma tarafından davalı şirkete iade edildiği, davacı firma tarafından ariyet olarak alınan istasyon ekipmanlarının tamamının eksiksiz olarak davalı şirkete teslim edildiğinin anlaşıldığı, bu kapsamda davalı tarafından teslim almadığını iddia ettiği 19.604-TL fatura bedelli fatura kapsamındaki ekipmanları davacıya teslim ettiğini ispat edemediği gibi, davalı şirket tarafından teslim tutanağında yer alan diğer ürünlerin de teslim edilmediği yönünde herhangi bir iddia ileri sürülmediği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 1/f fıkrasında, malzeme ve teçhizatın iadesine ilişkin nakliye masraflarının davalı şirkete ait olduğunun düzenlendiği bu nedenle, 09.11.2010 tarihli taşıma irsaliyeleri ve teslim formlarına göre... Malzemelerini teslim almaya gelen ve formları imzalayan şoförlerin davalı firma tarafından görevlendirildiği kanaatine ulaşıldığı, açıklanan nedenlerle davalının herhangi bir iade alacağı bulunmadığı gibi sözleşme kapsamında davacıdan başkaca alacağının bulunduğu iddiasının ispat edilemediği buna göre davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşme ve taahhütname kapsamında şartları oluşmamasına rağmen teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile, '' 1-Davanın KABULÜ ile; 34.000,00 TL'nin dava tarihi olan 21/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında 17.04.2003 tarihinde Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesi, 15.12.2005 tarihinde Ek Protokol, 08.12.2009 tarihinde Ek Protokol imzalandığını, 28.06.2000 tarihinde de davalı tarafından müvekkili şirkete yazılı taahhütnamenin verildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve protokollerle; istasyonda perakende olarak ve bayilik esasları içinde satış hususları,satışın arttırılması ve sözleşme konusu işletmecilik faaliyetlerinin geliştirilmesini sağlamak üzere yapılacak prim ödeme ve sair şartların hükme bağlandığını, taraflar arasındaki 10.12.2004 tarihli zeyilname ile sözleşme bitiş süresinin 10.12.2009 tarihi olarak belirlendiğini, 08.12.2009 tarihinde imzalanan ek protokol ile de Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin süresi 18.09.2010 tarihine kadar uzatıldığını, dolayısıyla dava tarihi itibari ile Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesinin ve eklerinin süresinin dolmuş bulunduğunu, davacı şirketin 17.04.2003 tarihli ariyet sözleşme ile emanet aldığı 19.604 TL fatura bedelli ekipmanları iade etmediğini, müvekkili şirketçe harici yapılan uyarıları dikkate almadığını ve mevcut zararın tazmini için ilgili teminat mektubunun nakde çevrilmesine bizzat kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, davacının ticari ilişkiye uymayan davranışı sonucu davacı tarafından tarafa verilen 34.000 TL bedelli teminat mektubu zararlarının tazmini için de nakde çevrildiğini,Davacı tarafça dosyaya sunulan bir teslim/tesellüm listesi ile malları iade ettiği iddiası doğru olmayıp ariyetlerin müvekkili şirkete teslim edilmediğini ve davacının işbu ekipmanlarını tarafa teslimine dair dosyaya tek bir belge dahi sunamadığını,Mahkeme dava dosyasında sadece davalı müvekkili şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu tespit edilmiş olmakla, dava dosyasında sadece davalı müvekkili şirketin ticari defterlerinin delil olarak değerlendirilmesi gerekirken, TTK'ya göre usulüne uygun tutulmadığı tespit edilen davacı ticari defterlerinin hükme esas alınmasının hukuk ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan 17.04.2003 tarihli Akaryakıt istasyonu İşletme Sözleşmesi” nin 7. maddesinde; "İşletici istasyonu kendi imkanları ile işleteceğinden İşletici'ye kredi verilip verilmemesi, verilen kredinin şartları, arttırılması, azaltılması veya tamamen kaldırılması Şirket'in takdirine ait bir hususdur. Verilen kredinin herhangi bir taksidinin ödenmemesi, eksik ve/veya geç ödenmesi halinde tüm borçlar başkaca bir ihtara ve ihbara gerek kalmaksızın muaccel kılınacak ve kredinin verildiği günden aylık %10 faiz tahakkuk ettirilerek Şirket'ce tahsil edilecektir. Şirket her türlü takipde bulunmaya ve verilmiş olan teminatları paraya çevirmeye yetkilidir. İhtilaf halinde Şirket'in kayıt ve defterlerinin kesin delil olacağını İşletici şimdiden kabul ve taahhüt eder" düzenlemesinin yer aldığını, davacı şirketin, davalı müvekkili şirketin kayıt ve defterlerinin kesin delil olacağını kabul ve taahhüt ettiğini, dosyada aldırılan bilirkişi raporundan ve dosya münderacatında bulunan bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere davacının 2006, 2007, 2008, 2009 ve 2010 yılları yevmiye defterinin kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığını ve kendi lehine delil teşkil edemeyeceği açık iken yerel mahkemenin davacının ticari defterlerini delil olarak nitelemesinin ve buna göre davanın kabulüne karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,Bilirkişi raporu ve sonradan aldırılan ek rapora ilişkin itirazların yerel mahkeme tarafından hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, yeterli olmayan uzmanlık alanı dışında dahi görüş bildirilen bilirkişi raporuna göre hüküm tesis edilerek davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi heyetinin raporunda “19.604,00- TL fatura bedelli ekipmanların davalı şirkete iade edildiği” yönünde görüş bildirildiğini, bu yönde bir görüşün bilirkişilerin uzmanlık alanı dışında yer aldığını, 19.604,00- TL fatura bedelli ekipmanların müvekkili şirkete iade edilmediğini, zaten müvekkili şirket tarafından iade alınamayan 2 kalemin faturalandırıldığını, davacının tüm aldıklarını geri vermekle yükümlü olduğunu, bir kısım ariyeti teslim etmesine rağmen fatura konusu 2 kalemin teslim edilmediğinden bedelinin tahsil edildiğini, dosyadan aldırılan raporda müvekkili şirketin 19.604,00-TL bedelli fatura düzenlediğini ve bunu da ticari kayıtlarına aldığının görüldüğünü ve tespit edildiğini, uzmanlık alanı akaryakıt sektörü olmayan, hukukçu dahi olmayan bilirkişilerin ilgili ekipmanların iade edilip edilmediği hakkında hukuki görüş bildiremeyeceği açık iken bu rapora göre yerel mahkemenin kurmuş olduğu hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, teslim alındığı ifade edilen ariyetler ile fatura konusu ariyetlerin farklı olduğunu, müvekkilince bayilik ilişkisinin başında davacı tarafa teslim ettiği tüm ariyetleri değil iade alamadıklarının (2 kalem – ada paslanmaz sacı ve kanopi tavan kaplaması) faturalandırıldığını,Bilirkişi raporunda müvekkili şirketin davacı tarafa takip tarihi itibari ile 17.553,71-TL borçlu olduğunun tespit edildiğini, söz konusu bedelin tüm ferileriyle icra dosyasına yatırıldığını,Yargılamanın en başından karar verilinceye kadar vermiş olunan tüm dilekçelerde belirttiğimiz üzere müvekkili şirkete iade edilmeyen ekipmanlar olduğundan müvekkili şirketin teminat mektubunu nakte çevirmek zorunda kaldığını ve bu hususta haklı olduğunu, müvekkili şirketin 19.604,00-TL bedelli fatura düzenlediği ve bunu da ticari kayıtlarına aldığının da tespit edilmiş olduğundan bu sebeple işbu haksız davanın reddi gerekirken kabulüne yönelik verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, öncelikle tehir-i icra talebinin kabulüne ve icranın geriye bırakılmasına karar verilmesini, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.09.2022 karar tarihli 2021/155 E. , 2022/620 K. Sayılı usul ve yasaya aykırı kararının istinaf incelemesinin yapılarak, söz konusu kararın ortadan kaldırılmasını, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; taraflar arasındaki, sürenin dolması nedeniyle sona eren akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesi ile eki anlaşmalar kapsamında davacıya verilen teminat mektubunun 23/06/2011 tarihinde haksız olarak nakde çevrildiği iddiasına dayalı olup, mektup tutarının davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; taraflar arasındaki akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesi ve eki sözleşmelerin 18/09/2010 tarihinde sürenin dolması nedeniyle sona ermesine rağmen, davacıya 17/04/2003 tarihli ariyet sözleşmesi ile teslim edilen ariyetlerden ada paslanmaz sacı ve kanopi tavan kaplamasının iade edilmemesi, iade edilmeyen bu ariyetler için düzenlenen 19.604,00-TL tutarlı faturanın da ödenmemesi nedeniyle, mektubun haklı olarak nakde çevrildiği, davacının bu iki kalem ariyeti iade ettiğini ispat edemediği, taraflar arasında delil sözleşmesi bulunmasına rağmen mahkemece davacının usulüne uygun tutulmamış defterleri esas alınarak karar verildiği, davanın reddi gerektiği yönündedir.Tüm dosya kapsamına göre; davacı yanın, davalıya hiçbir borcu bulunmamasına, aksine prim alacağı bulunmasına rağmen teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiğini ileri sürdüğü, davalı yanın ise davacı tarafından 17/04/2003 tarihli işleticilik sözleşmesi ve aynı tarihli ariyet sözleşmesi ile davacıya teslim edilen ariyetlerin eksik teslim edildiğini, ayrıca davalının davacıdan cezai şart alacağı bulunduğunu, bu nedenle mektubun haklı olarak nakde çevrildiğini savunduğu, mahkemece tüm delillerin eksiksiz toplandığı, davalının davacı aleyhine İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ikame ettiği cezai şart alacağına ilişkin davada mahkemenin 2014/186 esas 2014/289 karar sayılı(bozma öncesi 2010/755 esas) 09/10/2014 tarihli ilam ile davanın esastan reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz ve karar düzeltme başvurularının Yargıtay 19 Hukuk Dairesi tarafından reddedildiği ve kararın kesinleştiği, davalının davacıdan mektubun tazminine esas bir cezai şart alacağı bulunmadığının kesinleşmiş mahkeme ilamı ile ortaya konulduğu, davalı yan her ne kadar davacı tarafından iade edilmemeleri nedeniyle 22/06/2011 tarihli KDV dahil 19.604,00-TL tutarlı faturaya konu ettiği ada paslanmaz sacı ve kanopi tavan kaplaması kalemlerinden oluşan iki adet emtia tutarı kadar alacaklı olduklarını ileri sürmüş ise de,17/04/2003 tarihli ariyet sözleşmesi ekinde yer alan ve davacı tarafından teslim alındıkları uyuşmazlık konusu olmayan ariyet listesinde, ada paslanmaz sacı ve kanopi tavan kaplaması ariyetlerinin yer almadığı, bu listede yer alan ariyetlerin ise 09/11/2010 tarihinde davacı tarafından davalı yanca yetkilendirilmiş taşıyıcıya teslim edildiklerinin sabit olduğu, mahkemece de davacının ticari defter ve kayıtları esas alınarak değil teslim tutanakları esas alınarak hüküm tesis edildiği, davalı yanın teminat mektubunun nakde çevrildiği 23/06/2011 tarihi itibariyle davalıdan 17/04/2003 tarihli işleticilik sözleşmesi, aynı tarihli ariyet sözleşmesi ve ek protokoller kapsamında alacağının bulunmadığı, mahkemece bu gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesinin isabetli olduğu, davalı yanın aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.322,54-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 580,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.741,91-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 19/06/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.