T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1435 Esas
KARAR NO:2025/308 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2017/64 Esas - 2022/305 Karar
TARİH:15/04/2022
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
KARAR TARİHİ:27/02/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Şti. vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 2016 yılının Haziran-Temmuz aylarında internetten davalıya ait ikinci elsatış ilanını gördüğünü ve dava konusu aracı noterde yaptıkları araç satış sözleşmesi ile davalıdan satın aldığını, satış bedelinin 11.07.2016 tarihinde 81.000 Euro üzerinden anlaşıldığını ve TL'ye çevrilerek 262.500 TL olarak bankadan havale yapılarak ödendiğini ve bunların sözleşmede yazdığını, davalı şirketin düzenlediği irsaliyeli fatura ve müvekkil şirketin davalı şirketin hesabına 250.000 TL'yi nakden yatırdığını ve bakiyesinin elden noterden teslim edildiğini, davalının internetteki ilanda davaya konu aracın sadece arka tamponunda bir çizik olduğunu ve bunun boyandığını, onun dışında aracın orijinal ve hatasız olduğunu belirterek ilan verip satış yaptığını, müvekkilin araştırmasında ... kayıtlarında aracın hasar kaydının 700 TL olduğunu öğrendiğini ve bunu önemsemediğini, müvekkilin aracı aldığından beri servisten çıkamadığını, motorun satıştan önce komple değiştirildiğini ve bunun müvekkilden saklandığını, bu değişikliğin de dava konusu aracın lüks ve standart üstü bir segmente sahip olmasından dolayı aracın değerini ve performansını çok düşürdüğünü, aracın kilometresi ile kondüsyonu arasında büyük fark ve olumsuzlukların olduğunu, altı ay içerisinde 45.000 TL değerinde bakım ve tamirat gördüğünü, motor ile uyumsuzluktan dolayı turbonun da patladığını, müvekkili aracı satmak istediğinde müvekkiline 35.000 Euro eksik bir fiyat teklif edildiğini, müvekkilinin ilanı gördüğü sitede aynı aracın satış fiyatının şu an 93.000 Euro olduğunu, başkalarını mağdur etmemek adına satıştan şimdilik vazgeçilerek dava açmalarının zorunlu olduğunu, davanın kısmi alacak davası olarak açılarak fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 50.000 TL'lik talebi olduğunu ve bilirkişi incelemesi sonucunda davanın ileride arttırılarak devam edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... A. Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;davada bahsi geçen araçtaki herhangi bir ayıbı kabul etmemekle birlikte davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığı için reddini, davaya konu aracın müvekkili tarafından ... Şti. firmasından 09.01.2014 tarihinde alındığını, akabinde müvekkil firmanın aracı satmak istediğini ve davacıya usul ve yasaya uygun şekilde satıldığını, aracın tüm özelliklerinin sözleşme öncesi davacıya bildirildiğini, davacının 93.000 Euro yerine 81.000-Euro'ya aracı alarak yaklaşık 48.000-TL daha ucuza aldığını, servis kayıtlarından bunun açıkça anlaşıldığı gibi gizli bir hususun ve ayıbın olmadığını, davacının arabaya yönelik aleyhe hiçbir hususu kabul etmediklerini, sorun olsa dahi bunun müvekkil şirket yerine davacı ve motor değişikliği yapan ... arasında çözülmesinin gerektiğini, davacının iddialarının ispata muhtaç olduğunu, davacının basiretli tacir olarak üstüne düşenleri gereği gibi yapmadığını, müvekkiline herhangi bir ihtarın gönderilmeden davanın açıldığını, davacının davaya konu araç ile ilgili gönderdiği bilgilerde motorun orijinal olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin davacıdan kaparo aldıktan sonra bir aylık bir süreç sonrasında arabanın satışından vazgeçtiğini ancak davacının ısrarları sonucunda ikna olarak satışa konulduğunu, davaya konu aracın yetkili servisi olan ...'ın davadan haberdar edilmesini, her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 15/04/2022 tarih ve 2017/64 Esas - 2022/305 Karar sayılı kararında; "Davanın; Ayıplı araç nedeni ile davalıya ödenen satış bedelinden indirim ve yapılan indirimin davalı yana ödemesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmişler, Kartal ... Noterinin 11.07.2016 tarih ve... sayılı araç satış sözleşmesi, Ruhsatname fotokopisi, Tramer sistemindeki aracın pert/hasar kayıtları, aracın sigorta poliçeleri ve hasar tutanakları; sigorta şirketi kayıtları, davalıya ait aracın ....com sitesindeki satış ilanları, 13.07.2016 tarihli Davalı ... A.Ş tarafından müvekkil şirket adına düzenlenmiş 262.500,00-TL’lik ... No’lu İrsaliyeli fatura, davalının ... bankası ...Şubesine ait ... nolu hesabına 250.000-TL ödeme dekontu (EK 3), Aracın tüm servis kayıtları, ... 2.0 Benzinli 2016 fiyat listesi, ... Benzinli ikinci el ....com fiyatları, davalı yanın motor değişimini inkar etmesi halinde ...’te araca dair her türlü muayene kayıtları, banka kayıtları, tanık, yemin, ikamesi mümkün her türlü yasal delil. Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişiye verildiği, 22/01/2020 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda ;Dava konusu ...plakalı aracın davalı şirketçe davacı şirkete gizli ayıplı olarak satıldığını, davacının TBK 219. Maddesine göre bedel indirimi seçimlik hakkını kullandığını, dava konusu araçtaki gizli ayıp nedeniyle aracın ikinci el satış değerinde 50.000,00-TL değer kaybı oluşacağını, 21/08/2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; Dava konusu ... plakalı aracın davalı şirketçe davacı şirkete gizli ayıplı olarak satıldığını, davacının TBK 219. Maddesine göre bedel indirimi seçimlik hakkını kullandığını, dava konusu araçtaki gizli ayıp nedeniyle aracın ikinci el satış değerinde 50.000,00 TL değer kaybı oluşacağını, davanın ihbar edildiği ... A.Ş.nin davacı zararından sorumlu olmadığı tespit ve rapor edilmiştir. Taraflar arasındaki hukuki ihtilafın: Ayıplı araç nedeni ile davalıya ödenen satış bedelinden indirim ve yapılan indirimin davalı yana ödemesi talebinden ibaret olduğu, Kartal ... Noterliği tarafından düzenlenen 11.07.2016 tarihli Araçsatış Sözleşmesi'nde dava konusu ... plakalı ... tipi benzinli ve 2013 model aracın kasko değerinin 306.511,00 TL olduğu, aracın satış bedelinin 262.500,00TL olduğu, satıcının/davalı .... A.ş. olduğu, alıcının/davacı ... Şti. olduğu, ... A.Ş. tarafından dosyaya sunulan 20.12. 2017 tarihli yazıda ...(yeni plakası ...) plakalı araçla ilgili muayene kayıtlarının ekte sunulduğu, 03.05.2016 tarihli araç muayene raporlarının incelenmesinden, ... plakalı aracın muayene tarihinde 44.008 Km'de olduğu, hafif kusurlu olduğu, aracın motor ve şasi numarasının ruhsatındaki numaralarla uyumlu olduğu, Dava konusu aracın davalı şirketçe ... Ltd, Şti.'nden 09.01.2014 tarihli fatura ile 337.986,33 TL bedelle satın alındığı, .. Noterliğince düzenlenen 21.04.2017 tarihli Araç Satış Sözleşmesinde ... plakalı aracın ... marka olduğu, 2013 model olduğu, kasko değerinin 340.665,00-TL olduğu, satış bedelinin 200.000,00-TL olduğu, satıcının ... Şti. olduğu, alıcının ... olduğu, Davalı şirket yetkilisi ... tarafından fenginb kullanıcı adıyla ...com internet sitesine verilen araç satış ilanında aracın satış değerinin 87.000 Euro olduğu, aracın temiz olduğu, aracın 45.000 Km'de olduğu, kazasının hasarının olmadığı belirtildiği, Davanın ihbar edildiği ... A.ş. tarafından dosyaya CD içinde sunulan belgelerin incelenmesinden, aracın 16.03.2016 tarihinde Komple Motorunun Değiştirildiği Tespit edildiği ve buna ilişkin fatura olduğu, Dosyada bulunan ve davanın ihbar edildiği ... A.Ş.'nin yetkili servisinin düzenlediği Servis Formlarının incelenmesinde, dava konusu araçta komple motor değişimi yapıldığı tespit edildiği, araçta komple motor değişimi yapıldığı, davacı şirketçe aracın ilk satın alındığı aşamada anlaşılması mümkün olmayan ve ancak belirli bir süre kullandıktan sonra anlaşılabilecek bir ayıp olduğundan gizli ayıp olduğu, dolayısıyla aracın davalı şirket tarafından davacı şirkete gizli ayıplı olarak satıldığı tespit edildiği,Dava konusu araçta motor değişimini gerektirecek derecede ciddi ve önemli bir arıza halinin olduğu, bu nedenle araçta motor değişimi yapıldığı, bu şekilde aracın motor numarasının da değiştiği, bu nedenle aracın trafik tescil belgesinde motor numarasının yenilendiği, aracın ikinci el rayiç satış değerinde, yapılan piyasa araştırmasına göre 50.000,00-TL değer kaybına neden olduğu, dava konusu ... plakalı aracın davalı şirketçe davacı şirkete gizli ayıplı olarak satıldığını, davacının TBK 219. Maddesine göre bedel indirimi seçimlik hakkını kullandığını, dava konusu araçtaki gizli ayıp nedeniyle aracın ikinci el satış değerinde 50.000,00-TL değer kaybı oluşacağı hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre açılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile,''Davanın KABULÜ İLE;50.000,00 TL'nin 13/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu aracın, fiyatı itibariyle de lüks otomobil statüsünde nitelikli bir ürün olup, alıcısı ve tüketicisinin ise normal alıcılara nazaran çok daha dikkat ve özene sahip bir kitle olduğunu; davacı yanın basiretli tacir olduğunu; aynı zamanda otomotiv sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, basiretli tacir hükümlerine göre de kendisinden beklenen dikkat ve özenin gösterilmesi, aracın durumunun ve sonuçlarını tahlil etmesi gerektiğini; dahası tacir olan davacının zamanında muayene ve bildirim yükümlülüğünün bulunduğunu,Kendi görüşlerine göre uyuşmazlık noktası; motor no'su değişerek tüm kayıtlarının yeniden oluşturulduğu düzeyde bir ayıbın; Samsun'dan bir müstakbel alıcının dahi oturduğu yerden görerek (Davacının beyanı ve ikrarının bu yönde olduğunu) davacıya bildirdiği; davacı tarafından müvekkilden satın aldıktan sonra 5 kez motorun değiştiği servise götürmesine rağmen, farkına varmayan bir basiretli tacir tarafından, “Gizli ayıp” iddiasında bulunabileceği nitelikte olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini,Hiçbir yükümlülüğüne uymayan basiretli tacir davacının, sonuca etkili hiçbir savunmalarının irdelenmeksizin “motor değişmiş,gizli ayıp” gerekçesi ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanması düşünülemez kanaatinde olduklarını, Samsun'daki bir alıcı nasıl oturduğu yerden bu ayıbı tespit edebiliyorsa, basiretli davacının en azından makul sürede bu ayıbı tespit ederek ihbarda bulunmasının beklenmesi gerektiğini; üstelik 5 kez aynı servise araç götürülüyor ise bu ayıbı bilmediğinin varsayılamayacağını, üstelik davacının, Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren basiretli bir tacir olduğunu, Bunun dışında davacı, aracı düşük fiyata almış olduğu için bu farkın gözetilerek, bedel indirimi sırasında gözetilmesi, gerektiğnii, gerek davacının otomotiv sektöründe faaliyet gösteren bir tacir olması, gerekse de kendi beyanları ve satış sözleşmesindeki bedel-kasko bedelinin davacının zaten bu aracı 48.000-TL ucuza aldığını göstermekte olduğunu; görülen taleplerin kabulü ile 50.000-TL'den bu bedelin tenzil edilmeksizin ödenmesinin de açık bir hukuka aykırılık olduğu kanaatinde olduklarını,İleri sürerek, yukarıda arz ve izah edilen, resen dikkate alınacak hususlar doğrultusunda, Tehiri icra talepli istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasını ve davacının görülen davadaki taleplerinin reddine ve yargılama giderleri ile yasal ücretin davacıya yüklenerek karar verilmesini, talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; gizli ayıplı olduğu iddia olunan araç bedelinden indirim yapılması istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı yan, dava konusu 2013 model ... aracı; davalının ... internet sitesi üzerinden verdiği ilandaki, aracın tampon bölgesindeki boyama ile giderilmiş çiziği dışında hasarı olmadığına yönelik açıklama ile tramer kaydında yalnızca 700,00-TL hasar görünmesine güvenerek 11/07/2016 tarihli noterde yapılmış araç satış sözleşmesi ile 262.500,00-TL bedelle satın aldığını, aracı elinde bulundurduğu süre boyunca aracın sürekli arıza verdiğini, kondüsyonunun düşük olduğunu, en son turbosunun patladığını, aracı satmak istediğinde, alıcı adaylarından birinin araçta komple motor değişimi yapıldığını söylemesi üzerine, aracın motorunu orijinali ile tamamen değiştirilmiş ve bu durumunda satış sırasından davalı tarafından gizlenmiş olduğunu, bu ayıbın araçta değer kaybına neden olacak düzeyde olduğunu ileri sürerek, 50.000,00-TL semende indirim talep etmiş ve bu tutarın kendisine ödenmesini istemiştir.Davalı yan; dava konusu aracın ihbar olunan ... Otomotiv'den 2014 yılında satın alındığını ve 11/07/2016 tarihinde davacıya satıldığını, davacının aracı tüm özelliklerini ve motor durumunu bilerek aldığını, aracın motor ve şasi numaralarının hem faturada hem araç tesciline ilişkin geçici belgede yazılı olduğunu, nitekim aracın davacı tarafından piyasa değerinden daha düşük bedelle satın alındığını, davacının motor değişimini bilmediği kabul edilse dahi TTK'nun 23/1-c bendi uyarınca süresinde muayene ve ihbar külfetinin yerine getirilmediğini, motor değişimi gereği gibi yapılmamış ise bunun sorumlusunun ihbar olunan ... olduğunu, araç motoru orijinal motor ile değiştirildiğinden bunu ayıp olarak kabul edilemeyeceği gibi değer kaybına da sebep olmayacağını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.Mahkemece tarafların gösterdiği deliller, dava konusu aracın satış sözleşmeleri, aracın ihbar olunan ... nezdindeki tüm servis kayıtları, aracın davacı tarafından dava tarihinden sonra üçüncü kişiye 200.000,00-TL bedelle satıldığını gösterir noterde düzenlenen araç satış sözleşmesi, ...com internet sitesinden davalı tarafından dava konusu araca ilişkin konulan ilanın ekran görüntüsü celbedilerek, dosya bir makine mühendisi ve bir hukukçu bilirkişiden oluşan heyete tevdii edilerek kök ve itirazlar üzerine ek rapor alınmış, akabinde tahkikat bitirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.Davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; davacının muayene ve ihbar külfetlerini yerine getirmediği, araçtaki motor orijinali ile değiştiğinden bunun bir ayıp kabul edilemeyeceği, öyle kabul edilse dahi davacı aracı zaten düşük bedelle satın aldığından ayrıca semende indirim talep edemeyeceği yönündedir. Dosya içeriği delillere göre; davalı tarafından dava konusu araca ilişkin verilen ilanda aracın kaza veya hasarı bulunmadığı bilgisinin yer aldığı, dosyaya mübrez servis kayıtlarından, 16/03/2016 tarihinde davalının arıza başvurusu üzerine, ihbar olunan Borusan tarafından araç motorunun orijinali ile tamamen değiştirilerek arızanın giderildiğinin anlaşıldığı, motor değişiminin davalı bilgisi dahilinde olduğu, servis faturasının da o dönemde aracın maliki olan davalı adına kesildiği, otomotiv sektöründe de faaliyet gösteren davacının aracı satın aldıktan sonra herhangi bir muayene yaptırmadığının anlaşıldığı, motor değişimi nedeniyle şasi ve motor numaraları da değiştiğinden, gerek ekspertiz incelemesi yaptırılarak, gerekse trafik ve servis kayıtları kontrol ettirilerek bu durumun tespit edilebileceği, kural olarak davacı aracı satın aldığı 11/07/2016 tarihinden itibaren TTK'nun 23/1-c bendi uyarınca sekiz gün içerisinde inceleme yaptırarak ayıp varsa davalıya ihbar ile yükümlü olup, bu yükümlülüğü yerine getirmemesi nedeniyle ayıptan doğan seçimlik haklarını kullanamayacak ise de; TBK'nun 225/1 fıkrası uyarınca ağır kusurlu olan satıcının, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı, davalının, bilgisi dahilinde ve arızanın giderilmesi için yaptırılan motor değişimini davacıya satış sırasında bildirmediği, bu durumun davacının bilgisi dahilinde olduğunu ispat eder delil sunamadığı, dinlenen davalı tanığının davacının araçtaki motor değişiminden haberdar olduğuna dair bir beyanı bulunmadığı, bu nedenle davalının, davacı tarafından muayene ve ihbar külfetinin yerine getirilmediği savunmasına dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağı, davacının seçimlik haklarından TBK'nun 227/1-(2) bendinde düzenlenen semende indirime yönelik seçimlik hakkını kullandığı, makine mühendisi bilirkişi tarafından araçta motor değişimi yapılmış olmasının, aracın motor değişimini gerektirecek düzeyde ciddi bir arızaya maruz kaldığı kanaati oluşturacağını ve aracın ikinci el satış değerinde 50.000,00-TL değer kaybı oluşturacağını belirttiği, nitekim davacının davalıdan 11/07/2016 tarihinde 262.500,00-TL bedelle satın aldığı aracı, henüz bir yıl dolmadan19/04/2017 tarihinde 200.000,00--TL değerle satmış olduğu, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalının muayene ve ihbar külfetinin yerine getirilmediğine, davalının sorumlu olduğu kabul edilse dahi araç düşük bedelle satın alındığı için semende indirim talep edilemeyeceğine yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalıdan alınması gereken 3.415,50-TL istinaf karar harcından, istinaf eden davalı tarafından peşin olarak yatırılan 853,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 27/02/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.