T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2042 Esas
KARAR NO : 2026/944 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2017/732 Esas - 2018/727 Karar
TARİH: 19/07/2018
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma İlişkisinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/05/2026
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı .... A.Ş'ne ait fotoğraf makinası emtiasının davalı tarafça nakliyesi esnasında çalındığını, meydana gelen hasarın sigortalıya ödendiğini, sigortalının kanuni halefi olarak alacağın tahsili amacıyla davalı şirkete karşı Bakırköy 12. İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlu şirketin dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalı şirketin %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 19/07/2018 tarih ve 2017/732 Esas - 2018/727 Karar sayılı kararında; "incelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporu davetiyesi içeriğine göre; davacının sigortalısı bakımından akdi olarak taşıma sürecinin ... firması tarafından üstlenildiği hava taşıma kısmının ..., havaalanından adrese teslim kara taşıma kısmının ise, davalı tarafından yürütüldüğü, davacının zayinin meydana geldiği aşama bakımından taşıma sürecinde olduğu sabit olmaksızın sigorta tazminatı ödediği, davalının kara taşımacılığı sürecini üstlendiği gözetildiğinde sorumlu tutulamayacağına ilişkin teknik bilirkişi raporuda dikkate alındığında davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketine; nakliye emtia sigorta poliçesi ile sigortalı .... A.Ş'ye ait fotoğraf makinesi cinsi emtianın, davalı tarafça üstlenilmiş olan ... Havalimanı-Yukarı Dudullu Organize Sanayi Bölgesi nakliyesi esnasında çalındığını, dava dışı sigortalı tarafından ürünlerin teslim alınması ve jelatinlerinin açılması akabinde; 12 kolinin boş olduğunun, kolilerin açılmış olduğunun tespit edildiğini ve işbu hususlara ilişkin hasar tutanağı düzenlendiğini; davacının oluşan hasarı eksper marifetiyle tespit ettirdiğini ve sigortalısına meydana gelen hasar için 10.134,00-TL hasar tazminatı ödemesi gerçekleştirdiğini, dava dışı ... firması'nın söz konusu emtianın hava yolu ile taşınmasını üstlendiğini, havayolu taşımasından sonra karayolu ile depoya taşıma şeklinde son taşımanın davalı tarafından gerçekleştirildiğini, kök raporda, hasar nedeniyle kusursuzluğunu ispat yükünün taşıyıcı üzerinde olduğu, aksi halde karine olarak taşıma süreci zayilerinde taşıyıcının kusurlu ve sorumlu addedileceği kanaati bildirilmiş iken, ek raporda davalı yerine geçen bilirkişinin davalının kusursuzluğunu ispata giriştiğini, hava yolu taşımasından sonra itirazi kayıt koymadan malı teslim alan karayolu taşıcısı olan davalının kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, bilirkişinin hasarın hava taşıması esnasında meydana geldiği tespiti bir an için kabul edilse dahi, davalının hava taşımasını yapan taşıyıcıdan emtiayı teslim alırken taşıma senedine herhangi bir itirazi kayıt derç etmemesinin emtianın tam ve sağlam olarak teslim alındığına karine oluşturduğunu, somut olayda kombine taşıma mevcut olduğunu; böyle bir taşımada hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana gelmiş olursa olsun itirazi kaydi bulunmayan son taşıyıcının kusursuz sorumluluğu olduğu karinesinin kabul edildiğini, ileri sürerek, izah edilen ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle; ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava; davacının nakliyat sigorta poliçesine istinaden sigortalısına 21/07/2010 tarihi itibariyle ödediği hasar tazminatının davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dava konusu hasarın meydana geldiği ve davacı tarafından sigortalısına ödeme yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6762 Sayılı TTK'nun 1301 (6102 Sayılı TTK'nun 1472) maddesi kapsamında sigortacının ödeme yaptığı sigortalısına halef olabilmesi için, yapılan ödemenin teminat kapsamında olması zorunludur. Sigortalısına teminat kapsamında olmayan bir ödeme yapmış bulunan sigortacı artık sigortacının halefiyetine ilişkin hükme dayanması mümkün değildir. Ne varki sigortalısına ödeme yapan sigortacı, sigortalının hasar kapsamında sorumluluğuna gidebileceği kişiden olan alacağını temlik almış ise bu kez alacağın temliki hükümlerine dayanabilir.
Somut olayda, dosya içeriği belgelere göre; davacı ile sigortalısı dava dışı ... Anonim Şirketi arasında 07/06/2010 tarihli, ... poliçe numaralı kati nakliyat sigorta poliçesi tanzim edildiği, poliçe ile sigortalıya ait dijital fotoğraf makinesi cinsi emtianın uçak ile Frankfurt'dan İstanbul'a taşınması sırasında gerçekleşebilecek risklerin teminat altına alındığı, poliçe üzerinde taşıt bilgisi olarak ... numarasının yazılı olduğu, dosyaya mübrez her biri 07/06/2010 tarihli iki adet havayolu taşıma senedi bulunduğu, bu senetlerden dava dışı ... Şirketi'ne ait emtianın Frankfurt'dan İstanbul ... Havalimanı'na havayolu taşımasının dava dışı akdi taşıyıcı ... ... tarafından fiili taşıyıcı...A.Ş aracılığı ile gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, ... nolu havayolu taşıma senedi ile 1 kap 369 kg ağırlığındaki emtianın taşındığı, bu taşıma senedinin bağlı olduğu ana konişmento numarasının ... olduğunun senet üzerine kaydedildiği; ... nolu hava taşıma senedi ile 1 kap 150 kg ağırlığında emtianın taşındığı, bu taşıma senedinin bağlı olduğu ana konişmento numarasının ... olduğunun senet üzerine kaydedildiği, ana konişmentoların dosya arasında olmadığı anlaşılmıştır. Her iki taşıma senedine konu emtianın ... Havalimanı'ndan dava dışı sigortalının Yukarı Dudullu'da bulunan adresine karayolu ile taşınması işinin ise davalı tarafından 10/06/2010 tarihinde ... plakalı şoför ... sevk ve idaresindeki araç ile gerçekleştirildiği dosyaya mübrez sevk irsaliyesinden anlaşılmaktadır. Yine dosyaya mübrez "... A.Ş." başlıklı 10/06/2010 tarihli tutanakta "... plakalı aracın siyah jelatinle sayrılı 2 palet malı tarafımızdan teslim alınmıştır. ... çıkartılıp palet boşaltımı esnasında 12 kolinin (120 adet ürünün) boş olduğu ve kolilerin açılmış olduğu tespit edilmiştir." ifadelerinin yer aldığı, tutanak altında şoför ...'in imzasının mevcut olmadığı, ithalat departman müdürü ile depo ve ... müdürü ve ... isimli birinin imzasının bulunduğu görülmektedir. Dava dışı sigortalı tarafından 14/06/2010 tarihinde dava dışı ... ... Şirketi'nden 120 adet ürün bedelinin tazmini talebinde bulunulduğu, aynı tarihte ... Kargo Şefliğine yazılan yazı ile eksik ürün ile ilgili kamera kayıtlarının incelenmesinin talep edildiği ve davacı sigorta şirketine hasar bildiriminde bulunulduğu görülmüştür. Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına 21/07/2010 tarihinde 10.134,00-TL hasar ödemesi yapıldığı, ödeme karşılığında alacağın temlik alındığına dair bir temlik belgesi bulunmadığı, bu ödeme ile ilgili dava dışı ... ... Şirketi'ne rücu yazısı yazıldığı, Ancak ... ... Şirketi'nin iç nakliyenin kendileri tarafından gerçekleştirilmediğini bildirerek tazmin talebine olumsuz cevap verdiği, davalı ...'e yazılmış bir rücu yazısı bulunmadığı, nihayet davacının davalı aleyhine 13/12/2013 tarihinde 10.134,00-TL asıl alacak ile 5.373,24-TL işlemiş faiz toplamı 15.507,24-TL'nin tahsili amacıyla ilamsız takip başlattığı görülmüştür.
Yukarıda yapılan saptamalara göre, davacının dava konusu kati poliçe ile sigortalısına sunduğu teminatın, yalnızca ... nolu ana konişmentoya bağlı düzenlenen ... nolu hava taşıma senedi ile taşınan 1 kap 150 kg ağırlığında emtianın Frankfurt'dan İstanbul ... Havalimanı'na uçak ile taşınması sırasında meydana gelebilecek riskler ile sınırlı olduğu, iç taşımanın ayrıca teminat altına alınmadığı, davacının kayıp/hasar olgusunun emtianın havalimanından sigortalıya karayolu ile taşınması sırasında meydana geldiğini ileri sürdüğü, bu durumda sigortalıya yapılan hasar ödemesi teminat kapsamında olmadığından, davacının 6762 Sayılı TTK'nun 1301/1 fıkrası kapsamında sigortalısının kanuni halefi olmadığı, alacağın temlik de alınmamış olması karşısında davacının dava konusu alacak bakımından aktif husumetinin bulunmadığı, mahkemece istemin bu gerekçe ile reddi gerekirken, kayıp olgusunun taşıma sürecinde meydana geldiği tam olarak tespit edilemeden sigortalıya ödeme yapıldığı gerekçesi ile davanın reddedilmesi yerinde olmamış ise de, bu yanılgının yargılama giderleri ve vekalet ücreti tutarına davacı aleyhine etkisi bulunmadığı da gözetildiğinde, kararın sonucu itibariyle doğru olduğu anlaşılmış, davacının istinaf başvurusu yerinde bulunmamıştır.
Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 07/05/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.