T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2041 Esas
KARAR NO : 2026/1018 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2022/160 Esas- 2023/717 Karar
TARİH: 18/09/2023
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 14/05/2026
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile dava dışı .... Ltd. Şti.'ne ait emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, .... Ltd. Şti.'ne ait kumaş emtiasının Türkiye'den İtalya'ya taşınması için ...... Ltd. Şti.'nin üstlendiğini, emtia... sevk ve idaresindeki ... Plakalı araca yüklendiğini taşınan emtianın tahliyesi esnasında ıslandığını, durumun ihtarname ile davalıya gönderildiğini, yapılan inceleme sonucu sigortalının uğradığı 45.099,60-TL tutarındaki hasarın müvekkil tarafından ödendiğini, yapılan bu ödemeden davalıların sorumluluğu olduğunu, bunun tahsili için Çatalca İcra Müdürlüğü'ne ait ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibe davalılar tarafından itiraz edildiğini, itirazın haksız ve hukuksuz olduğunu ileri sürerek; itirazın iptaline, takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket yıllardır uluslararası taşıma işi ile iştigal etmekte olup gerek yurtdışından Türkiye’ye gerekse de Türkiye’den yurtdışına müşterilerinin mallarının karayolu ile taşıması işini yerine getirdiğini, bu taşıma işi sırasında sahibi olduğu araçları kullanan ve uluslararası taşıma konusunda ehil ve liyakati yetkin tır şoförleri istihdam ettiğini, müvekkil şirket müşterilerinin mallarının zarar görmemesi için üzerine düşen tüm yükümlülüğü yerine getirdiğini, zararın sebebinin müvekkil şirket ve şoförü olduğuna hükmedip müvekkili şirkete dava yöneltmesi kabul edilemez olduğu, zararın sebebi kadar zararın kapsamı da incelemeye muhtaç olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi 18/09/2023 tarih ve 2022/160 Esas- 2023/717 Karar sayılı kararında;
"...... Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere hasarın ıslanma sonrası oluştuğu, özel hamule senedinde alıcı tarafından 120 rulo kumaşın ıslak olarak teslim alındığına dair hasar şerhi düşülmüş olduğu, şoför beyanından da anlaşılacağı üzere hasarın dorsede meydana gelen deformasyon sonrası meydana geldiği ve taşımacının hiçbir önlem almaması nedeniyle hasardan sorumlu olduğu oluşan hasarın; davalının kusuruyla oluştuğu ve davacı sigorta şirketinin TTK 1472 halefiyet prensibi koşullarının oluştuğu, dava konusu olayda bahsi geçen hasarlı 120 top %95 pamuk, %5 elastan ... örme kumaş cinsi kumaşlarda oluşan hasarın asıl nedeni dorsenin içine yağmur suyunun girmesi olduğu, hasar gören kumaşların kurtarılabilmesi için davacı tarafından sigortalısına ödenen 4.978,00 Euro = 45.099,68 TL (1 Euro = 9,0598 TL) tutarında ki ödemenin kadri maarufunda olduğu anlaşılmış ve alacak ispatlanmıştır. Davacının halefiyet hakkının bulunduğu ve sorumluluğun 45.099,60 TL olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödenmediği anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulüne, Alacağın miktarının tespiti ancak bilirkişi incelemesi ile tesbit edilebileceğinden likit bir alacak olmadığı kanaatine varılmakla icra inkar tazminatı talebinin reddine hükmedilmiştir ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile,
''1-Davanın KABULÜ ile; Çatalca İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin 45.099,60 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın 15.10.2020 tarihinde ... sıra nolu ve ... Pozisyon numaralı konişmento ile gerçekleştirildiğini, taşıma konusu mallar, ... ... örme kumaş cinsi emtia olduğunu bu taşıma müvekkil şirkete ait ... Plakalı araç ile yerine getirildiğini, davacı şirketin taşıma konusu malların sahibi olan firmanın sigortacısı olduğu gibi davalı şirketin işbu taşıma işini sigortaladığı sigorta şirketi olmakla davacı ve davalı sıfatlarının davacı sigorta şirketinde birleştiği iş bu hal sebebi ile davanın konusuz kalması sebebi ile reddi gerekmekte iken tersi yönde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zarar kapsamındaki bütün malların yüklemesinin davalı şirkete ait araca bizzat davacı şirketin sigortalısı ... Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, doğan zararın taşıma konusu malların yanlış yüklenmesinden ya da taşıma konusu malların ambalajlanmasından kaynaklanıp kaynaklamadığının tespiti gerektiğini, iddia edilen zararın sadece araç içine giren yağmur sularından kaynaklandığını kabul etmenin mümkün olmadığını, bu zararın yükleme esnasında meydana gelmiş olmasının da mümkün olduğunu, bu hususu sigorta şirketinin araştırmaksızın derhal ve yekten zararın sebebinin müvekkil şirket ve şoförü olduğuna hükmedip müvekkil şirkete dava yöneltmesi kabul edilemeyeceğini, zararın bu şekilde gerçek bir zarar olarak ortaya konulması ve müvekkil şirket ve şoföründen talep edilebilmesi için zarar ile müvekkil şirket ve diğer müvekkil ... arasında koparılamaz illiyet bağının ispatlanması gerektiğini, ancak dosya kapsamında bu hususların davacı tarafça ispatlanamadığını, davacı şirket ya da sigortalısı ispat yükünü yerine getiremedikleri bir ortamda yerel mahkemenin hüküm kurmasına elverişli ortam yaratacak bir bilirkişi incelemesini engellemek için zarar gören malları imha etmiş ya da belki de başka bir şekilde ticari amaçla kullandıklarını, kabul anlamına gelmemekle beraber davalı şirketten bedeli istenen bu malların dava sonunda müvekkil şirket aleyhine verilecek bir karar olasılığında davalı şirkete teslimi gerektiğini, bu hususlar gözetilmeksizin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava; davacı nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile sigortalı dava dışı şirket tarafından ihraç edilen emtianın davalılar tarafından uluslararası kara yolu ile taşınması sırasında hasara uğradığı iddiasıyla sigortalıya ödenen hasar bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Taşımaya konu kumaş emtiası 2 numaralı akdi ve fiili taşıyıcı tarafından Türkiye'den İtalya'ya taşınması sırasında hasarlandığı iddiasıyla iş bu davanın açılması ve her iki ülkenin ... Konvansiyonuna taraf olması sebebiyle davacı ile 2 numaralı taşıyıcı arasındaki uyuşmazlığa ... hükümleri, davacı ile 1 numaralı araç şoförü arasındaki uyuşmazlığa TBK'nın 49 ve devamı maddelerinki haksız fiil hükümleri uygulanmak suretiyle sonuca gidilecektir.
... nin 17/1. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan sorumludur. ...'nin 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. ...’nin 18/2 maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2 maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir. ...'nin 17/2 maddesinde, Yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı öngörülmekle birlikte, ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğu bulunmaktadır. Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde taşıyıcı göndereni uyarmadan ve ...'nin 8 ve 9. maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse, öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekir. Fark edebileceği durumlarda, hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir. Yükleme ve istif hatasının açıkça göründüğü hallerde, kusurun ağırlıklı bölümü gönderenin üzerinde bırakılır.
Somut uyuşmazlıkta taşımaya konu emtianın naylon poşetler içerisinde rulo halinde taşıyan tarafından taşınmak üzere teslim alındığı, teslim alınması sırasında taşıma senedine taşıyan tarafından çekince konulmadığı, bu durumda emtianın hasarsız ve eksiksiz olarak taşıma senedinde belirtilen şekilde teslim alındığının kabulünün gerektiği, emtianın niteliğine göre ambalaj/yükleme/ istifleme yetersizliğinin bulunmadığı, araç şoförünün beyanına, dorse ve kumaşların fotoğraflarına göre taşıma sırasında yanlış manevra sonucunda dorsede hasar medyana geldiği ve dorsenin yağışlı güzergahlardan geçerken su alması sonucunda kumaşların ıslandığı, hasarın ıslanma sonucunda oluştuğunun sabit olduğu, dava konusu hasar bedelinin kumaşların kurtarılması için yapılan masraflara ilişkin olduğu ve davalı tarafa kumaşların tesliminin söz konusu olamayacağı, hasarın kadri maruf olduğunun bilirkişi tarafından tespit edildiği, dava konusu masrafların davacı tarafından sigortalıya ödendiği ve alacağın temlik alındığı, alacak temlik alındığından somut olayda sigorta halefiyet hükümlerinin değil alacağın temliki hükümlerinin uygulanacağı, ayrıca davalı şirket davacı nezdinde nakliyat aracısı/komisyoncusunun yasal sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ise de poliçenin 9. sayfasının 16. maddesine göre hasarın araçta meydana gelen delik sonrası emtianın yağmur suyu ile ıslanması sonucu meydana gelmesinden dolayı teminat dışı olduğu, davacının davalıya karşı sorumluluğunun bulunmadığı ve alacaklı borçlu sıfatlarının birleşmediği, davalı taşıyıcı şirketin ... hükümleri kapsamında, araç şoförünün ise araçta yanlış manevra sonucunda hasar meydana geldiğini bilmesine rağmen gerekli önlemleri almadan yola devam etmesi sebebiyle TBK'nın 49 maddesine göre haksız fiil hükümlerine göre kusurlu ve zarardan sorumlu oldukları anlaşıldığından Mahkemece bu hususlar gözetilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olup, davalılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Sonuç itibariyle, ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, davalıların istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalıların istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.080,75 TL istinaf karar harcından istinaf edenler tarafından peşin olarak yatırılan 770,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.310,75 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 14/05/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.