T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1893 Esas
KARAR NO : 2026/998 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2018/928 Esas- 2021/64 Karar
TARİH: 20/01/2021
DAVA: Alacak
KARAR TARİHİ: 14/05/2026
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. ile ... .... Ltd. Şti. arasında akdedilen sözleşmeler ve protokoller kapsamında bir kısım malzeme ve ekipmanların davalıya ariyet olarak teslim edildiğini, ... bayi tarafından müvekkili şirkete gönderilen 25.05.2017 tarihli Üsküdar 17. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesinin tek taraflı olarak ve haksız şekilde feshedildiğini, ... bayinin sözleşmeyi feshetmesine ve davacı tarafından ariyet malzemelerinin iadesine yönelik ... bayiye gönderilen Beyoğlu 48. Noterliğinin 31.05.2017 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesine rağmen ariyet malzemelerinin iade edilmediğini, ... şirket yetkilileri tarafından 01.06.2017 ve 04.06.2017 tarihlerinde ariyetlerin demontajı için ... bayiye gidildiğini ancak ... bayinin bu demontaja müsaade etmediğini, bu durumun tutanak altına alındığını beyanla davaya konu ariyetlerin davacı şirkete tesliminin, olmaması halinde ariyetlerin bedeli ile bu ariyetlerin sevk, montaj ve diğer belirtilen tüm hususlara ilişkin tüm bedellerinin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, söz konusu ariyetlerin davacı şirkete teslim edilmemesi durumunda ariyetlerin bedelinin davalının temerrüde düşme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ... tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının yersiz olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki olarak ... tarafça sunulan teminat mektubunun haksız tahsilinin iadesi konusunda İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/868 Esas sayılı dosyasının bulunduğunu, işbu davayla birleştirme kararı verilmesi gerektiğini, davacı tarafın müvekkili bayiye verdiği ariyetlerin iadesini talep etmeden önce ... bayinin sözleşme kapsamında teminat olarak sunduğu teminat mektubunu haksız olarak ... bayinin haberi olmadan paraya çevirerek 2. kez haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, ... bayinin bahse konu ariyetlerin iadesi için davacı şirket için çalıştığını söyleyen kim olduğu bilinmeyen bir kişinin "ariyetleri teslim etmiyorsanız şurayı imzalayın" diyen birine itibar etmediklerini, ariyetlerin davacı tarafa teslimi veya bedellerinin ödenmesi için önce haksız tahsilin iadesinin gerektiğini, bahse konu ariyetlerin zaten ikinci el oldukları için değer kaybı yaşamadıklarını, işbu davanın istanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2018/868 E. sayılı dosya ile birleştirme kararı verilmediği takdirde İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/868 Esas sayılı dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla açılan haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: Mahkemece; davanın, taraflar arasında akdedilen akaryakıt istasyonu bayilik sözlemesi uyarınca davalıya ariyet olarak verilen malların aynen iadesi talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında 26/04/2014 tarihli ve 5 yıl süreli Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında ariyet olarak kurumsal kimlik ekipmanları, otomasyon ekipmanları (1 adet jeneratör (52 kw) 3 adet akaryakıt pompası 3x6x2 (...) 1 adet hava-su saatinin verilip alındığına ve davalının, Üsküdar 17. Noterliğinden keşide ettiği 25.05.2017 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname ile bayilik sözleşmesini feshettiği konusunda uyuşmazlık olmadığı, davacı şirket tarafından ... şirkete Beyoğlu 48. Noterliğinin 31.05.2017 tarih ve ... yevmiye no ile gönderilen ihtarname ile bayilik sözleşmesinin sona ermesi sebebiyle, bayiye ariyet olarak bırakılan menkul malların zamanında ve eksiksiz olarak davacı şirkete teslim edilmesi gerektiğinin ihtar edildiği, davacı şirket yetkilisi tarafından 01.06.2017 tarihinde ve 04.06.2017 tarihinde bayilik istasyonuna gidildiğine ancak ... şirket yetkilileri tarafından ariyetlerin sökülerek teslim alınmasına müsaade edilmediğine dair tutanak ve servis fişlerinin dosyaya sunulduğu, bayilik sözleşmesinde ... şirkete ariyet olarak teslim edilen malzemelerin listesinin bulunduğu ve aynı malzemelerin fesihten sonra talimat bilirkişi raporu ile yerinde keşif yapılarak aynen iadesinin mümkün olduğu ve değerlerinin belirlendiği, sözleşmenin 10. maddesi gereğince listelenen demirbaşların mevcut haliyle, fesihten itibaren 15 gün içinde, davacı şirkete aynen iadesinin gerektiği, eşyaların davalıya teslim edildiği ve bu hususta taraflar arasında anlaşmazlık bulunmadığından davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiği gerekçesi ile davanın kabulüne ve ariyetlerin davacıya aynen iadesine, aksi halde İİK'nın 24. maddesinin uygulanmasına karar verilmiş ve karara karşı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DAVALI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ; müvekkilinin sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği, müvekkilince davacıya sözleşme gereği verilen teminat mektubunun haksız tahsilinin iadesi konusunda İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/868 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, her iki davanın birleştirilmesinin zorunlu olduğu, davacı tarafın hem teminat mektubunu haksız olarak paraya çevirip hem de ariyetlerin iadesini talep ederek haksız kazanç sağlamaya çalıştığı, müvekkilinin ariyetlerin iadesi hususunda temerrüde düşürülmediği, usul ve yasaya uygun şekilde iadenin talep edilmediği, davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediği, davacının elverişli ekipmanlar ile gelip ariyetleri söküp alması gerekirken davacı adına hareket ettiğini beyan eden ancak kim olduğu bilinmeyen bir kişi tarafından ariyetlerin teslim alınmak istendiği, müvekkilinin bu kişinin beyanına itibar etmediği, müvekkilinin davacıya haksız tahsilatın iadesi halinde ariyetleri teslim edeceğini bildirdiği, ariyetler üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmadığı, Mahkemece dava değerinin ariyetlerin değeri üzerinden belirlenmesi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğu, ariyetlerin değeri üzerinde uyuşmazlık olmadığı, yargılama sırasında da davacıya ariyetleri alabileceğinin söylendiği ancak davacının haksız olarak davaya devam ettiği, verilen kararın haksız olduğuna ilişkindir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin ... tarafça feshedilmiş olduğundan bahisle, sözleşme gereğince davalıya teslim edilen ancak mülkiyeti davacıya ait olan ariyetlerin aynen iadesi, aksi halde bedellerinin tahsili talebine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre; ... tarafça ileri sürülen istinaf sebeplerinin yargılama aşamasında sunulan cevap, itiraz ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürüldüğü,ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, taraflar arasında imzalanan 26/04/2014 tarihli akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesinin, ... tarafından 25/05/2017 tarihli ihtarname ile feshedilmesini müteakiben, aynı sözleşmenin 10. maddesi uyarınca davalının, sözleşme gereği kendisine teslim edildiği ve mülkiyetlerinin davacıya ait olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmayan ariyetleri, masrafları kendisine ait olmak üzere sökerek, davacının göstereceği adrese 15 günlük süre içerisinde teslim etmesi gerektiği, davacı tarafından davalıya gönderilen 31/05/2017 tarihli ihtarname ile ariyetlerin derhal iade edilmesinin ihtar edildiği, ... tarafça sözleşmede düzenlenen 15 günlük süre içerisinde ariyetler davacıya teslim edilmediği gibi, davacı tarafından görevlendirilen kişilerce söküp alınmasına da izin verilmediği, davalının sözleşmeyi haklı bir gerekçe göstermeden feshettiği ancak sözleşmenin haklı ya da haksız şekilde feshedilmiş olmasının, ariyetlerin davacıya iade edilmesi hususunda bir fark yaratmadığı, sözleşmenin 10. maddesi uyarınca her halde davalının iade yükümlülüğünün doğduğu, Uyap üzerinden yapılan incelemede, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/868 Esas sayılı dosyasının bu davanın tarafları ve konusu ile ilgisinin olmadığı, dolayısı ile eldeki davanın anılan dava ile birleştirilemeyeceği, davalının, davacı tarafın hem ariyet bedellerini tahsil ettiği hem de iadesini istediğine dair savunmasını ispat edemediği, ... tarafın ne cevap dilekçesinde ne de yargılama sırasında davayı kabul etmediği, ariyetleri davacıya teslim etmediği, bu sebeple Mahkemece, davacının talebinin ariyetlerin aynen iadesi, aksi halde ise bedellerinin tahsili olması sebebiyle, dava konusu ariyetlerin dava tarihindeki değerleri toplamının, dava değeri olarak kabulü ile haksız şekilde ariyetleri davacıya teslim etmeyen ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesi ve dava değeri üzerinden ... aleyhine harç ve vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.172,55 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 1.793,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.379,42 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 14/05/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.