T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/98
KARAR NO: 2023/487
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/11/2022
NUMARASI: 2022/787 E. - 2022/759 K.
DAVANIN KONUSU: Zayi nedeniyle çek iptali
Hasımsız olarak görülen çek iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen hükme karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... Sanayi Ltd.Şti ile müvekkili şirket arasındaki bayilik ilişkisi nedeniyle ... Bankası A.Ş. Kayseri Şubesine ait ve ... - ... - ... - ... - ... numaralı 5 adet çekin keşide edilerek müvekkiline verildiğini, zayi olan çeklerin taraflar arasındaki sözleşme gereğince, sözleşmelerden doğan cezai şart ve alacak nedeniyle mal alımı yapıldıkça doldurulmak üzere, miktar ve tarih kısmının boş bırakıldığını, çeklerin kötüniyetli kişilerin eline geçmesi halinde, doldurulup tahsil edilmesi ihtimalinin bulunduğunu ileri sürerek, çeklerin iptali ile dava süresince çeklerin kullanılmasının engelenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... dava konusu çeklerin boş olduğu ve keşide edilmediğinin beyan edildiği anlaşılmıştır. Bu haliyle, davacının imzasız boş çek yaprağının sadece çek numaralarının bildirildiği, çeklerin ferdileştirilmediği, bu haliyle çek yaprağının zorunlu unsurları mevcut olmayıp, kambiyo senedi vasfi taşımadığı anlaşılmıştır. İptal kararı verebilmek için TTK Hükümlerine göre anılan belgenin kıymetli evrak niteliğinde olması gerekeceği oysa; yüksek mahkemenin bu konudaki yerleşik içtihatlarında da belirtildiği gibi imzasız ve tamamen boş çek yaprağı niteliğinde bulunan belgelerin kıymetli evrak niteliğinde bulunmadığından ve bu haliyle 'açık çek' olarak da kabulü de mümkün görülmediği ve keşidecinin TTK'nun 651 -757 vd. Maddeleri uyarınca çek iptali davası açma ehliyeti bulunmadığından, dava şartı eksikliğinden " gerekçesiyle boş çek yaprakları ile ilgili davanın reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Bayilik sözleşmesi gereğince ... tarafından ... Bankası AŞ Kayseri şubesine ait ...-...-...-...-... numaralı 5 adet çekin imzalanarak müvekkiline verildiğini, çeklerin ticari ilişkideki alacağa göre sonradan doldurulacak olması nedeniyle keşide tarihi ve miktar hanesinin boş bırakıldığını, ancak çeklerde keşideci imzası bulunduğunu ve çeklerin sözleşme nedeniyle sonradan doldurulmak üzere keşideci tarafından imzalanarak miktar ve tarih haneleri boş bırakılarak verilmesi nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde olduğunu, çeklerde müvekkilinin lehdar olarak yer aldığını, çeklerin müvekkilinin elindeyken zayi olduğunu, keşideci imzası bulunun bu tür çeklerin eksik unsurlarının sonradan tamamlanabileceğinin Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2013/12236 E. ve 2014/2603 K. sayılı 14.02.2014 tarihli emsal kararında kabul edildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hasımsız olarak çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava konusu çeklerin, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında ... Sanayi Ltd.Şti kapsamında verildiği, çeklerin davacı şirket lehine düzenlendiği ve bedel ile keşide tarihi kısmının boş olduğu ileri sürülmüştür. Bu durumda, dava konusu çeklerin davacı lehine düzenlenmek suretiyle keşidecisi tarafından imzalanmış olduğu, çeklerin boş olan bedel ve keşide tarihi hanesinin sonradan doldurularak tedavüle sürülmesinin mümkün olduğu gözetilmelidir. Eldeki talebin, keşideci tarafından açılmış boş çek yapraklarının iptali istemi olmadığı açıktır. Kıymetli evrakın sadece keşideci imzası ile düzenlenerek verilmesi mümkün olup, çekin tedavüle çıkarılmasından önce taraflar arasındaki anlaşmaya göre boş bırakılan bedel ve keşide tarihi kısımlarının tamamlanması mümkündür. Bu itibarla, iddia konusu çeklerin kıymetli evrak niteliğinde olduğu, çeklerin ibrazı ve bilgilerinin ilgili bankadan sorularak, gerekli ilanların yapılmasından sonra karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile talebin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep halinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerini kendi üzerinde bırakılmasına dair; HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.23.03.2023
KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.