T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/323
KARAR NO: 2023/230
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03.01.2023 Tarihli Ara Karar
NUMARASI: 2022/890 Esas
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında 03.01.2023 tarihli ara kararda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen ara karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında demir alım satımı konusunda anlaşma yapıldığını, davalının taraflar arasındaki anlaşma uyarınca edimini ifa etmemesi nedeniyle davalı şirket aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin itirazı üzerine anılan takibin durduğunu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin varlığının faturalar, tarafların defter kayıtları, banka kayıtlarından anlaşılacağını, demir alım satımına ilişkin kararlaştırılan satış bedelinin tamamını müvekkilinin ödediğini, bu doğrultuda ürünlerin bir kısmının teslim edildiğini, teslim edilen ürünlere ilişkin faturaların ekte sunulduğunu, faturalarda da açıkça görüleceği üzere 5.844.961 TL tutarındaki demirin teslimi yapılığını, ancak 12.155.039 TL tutarındaki inşaat demirinin teslim edilmediğini, 20/05/2022 tarihinde 6.000.000,00 TL, 2.000.000,00 TL, 1.800.000,00 TL olmak üzere toplam 9.800.000,00 TL tutarın banka aracılığıyla ödendiğini, ... Bankası Şişli Şubesi 30/06/2022 vade tarihli ... çek numaralı 1.500.000,00 TL bedelli, ... Bankası Şişli Şubesi 05/07/2022 vade tarihli ... çek numaralı 4.000.000,00 TL bedelli, ... Küçükköy Şubesi 15/07/2022 vade tarihli ... çek numaralı 200.000,00 TL bedelli, ... Aksaray Şubesi 28/07/2022 vade tarihli ... çek numaralı 2.500.000,00 TL bedelli olmak üzere 4 adet çek verildiğini, müvekkilinin toplamda 18.000.000,00 TL (OnsekizMilyonTürk Lirası) ödeme yaptığını, davalı tarafından karşı edimin ifa edilmediğini, malların tesliminin yapılmadığını, müvekkilinin davalı şirketten hak ve alacaklarını alamamasının ekonomik mahvına sebep olacağını, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, ayrıca davalının tespit edilecek tüm banka hesapları, hak ve alacakları, taşınır ve taşınmaz malları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince ihtiyati haciz talebinin değerlendirildiği 03.01.2023 tarihli ara kararla " ...Davacı tarafça, davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasında; alacağın muaccel olduğunu ileri sürülerek borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması yönünde karar verilmesi istenilmiş ise de; İncelenen dava ve davaya dayanak İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı takip dosyası içeriğinden; Davacı tarafça, davalı hakkında sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin tebliği ve yasal 7 günlük sürede davalı tarafça borca ve takibe itiraz edilerek takibin durduğu ve bunun üzerine itirazın hükümden düşürülmesi amacı ile davacı tarafça eldeki davanın açıldığı görülmüştür. Bu durumda alacağın varlığı ve miktarı ile muacceliyetinin yargılamayı gerektirdiği, dolayısı ile İİK.'nın 257.maddesindeki ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği, diğer yandan İİK.'nın 257/2.maddesindeki koşulların varlığına ilişkin herhangi bir kanıt sunulmadığı anlaşıldığı ..." gerekçesiyle, davacı tarafın ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.Bu ara karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da ticari ilişkinin varlığının faturalar, banka kayıtları, tahsilat makbuzları ile açıkça ortada olduğunu, satış bedelinin tamamını müvekkilinin ödediğini, bu doğrultuda ürünlerin bir kısmının teslim edildiğini, teslim edilen ürünlere ilişkin faturaların ekte sunulduğunu, faturalarda da açıkça görüleceği üzere 5.844.961 TL tutarındaki demirin teslimi yapılığını, ancak 12.155.039 TL tutarındaki inşaat demirinin teslim edilmediğini, 20/05/2022 tarihinde 6.000.000,00 TL, 2.000.000,00 TL, 1.800.000,00 TL olmak üzere toplam 9.800.000,00 TL tutarın banka aracılığıyla ödendiğini, ... Bankası Şişli Şubesi 30/06/2022 vade tarihli ... çek numaralı 1.500.000,00 TL bedelli, ... Bankası Şişli Şubesi 05/07/2022 vade tarihli ... çek numaralı 4.000.000,00 TL bedelli, ... Küçükköy Şubesi 15/07/2022 vade tarihli ... çek numaralı 200.000,00 TL bedelli, ... Aksaray Şubesi 28/07/2022 vade tarihli ... çek numaralı 2.500.000,00 TL bedelli olmak üzere 4 adet çek verildiğini, müvekkilinin toplamda 18.000.000,00 TL (OnsekizMilyonTürk Lirası) ödeme yaptığını, davalı tarafından karşı edimin ifa edilmediğini, malların tesliminin yapılmadığını, müvekkilinin davalı şirketten hak ve alacaklarını alamamasının ekonomik mahvına sebep olacağını, Yargıtay içtihatları ihtiyati haczi "alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasına davadan veya icra takibinden önce veya sonra verilen, dava ve takibin kesinleşmesi üzerine kesin hacze dönüşen geçici bir haciz, icra takibine (icra-i hacze) takaddüm eden bir emniyet tedbiri" şeklinde tanımladığını, buradan da anlaşılacağı üzere ihtiyati haciz alacaklının zarar görmemesi için getirilmiş olan geçici bir tedbirden ibaret olduğunu, muaccel olan likit bir para alacağı bulunduğunu, yaklaşık ispat şartının sağlandığını, davalının borçlarını ödemeyeceği için mallarını kaçırmaya çalıştığını, bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ara kararın kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebinin kabulü ile ihtiyati hacze karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, alım satıma konu malların bedelinin ödenmesine rağmen davalı tarafça malların teslim edilmemesi sebebiyle ödenen bedelin iadesi için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu ara karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı taraf, davalı ile kurulan ticari ilişki kapsamında davalıdan demir alımı yaptıklarını, malların bedelinin ödenmesine rağmen davalı tarafından bir kısım malların teslim edilmediğini ileri sürerek ödediği bedelin iadesi için başlattığı icra takibine davalının itirazının iptali için eldeki davayı açmış, ayrıca ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık, davacının ihtiyati haciz talebinin reddine dair mahkeme ara kararının yerinde olup olmadığı, somut olayda ihtiyati haczin şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. İİK'nın 257.maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. Dosya kapsamının incelenmesinde; dosya kapsamında 23.05.2022 tarihli bir satış sözleşmesi başlıklı bir belgenin bulunduğu, bu belgede 8.199.944,00 TL tutarındaki demirin davalı tarafından satışının kararlaştırıldığı, belgede davacı firmanın adının yazılı olduğu, sözleşmede ödemenin çek ile yapılacağının yazılı olduğu, sadece davalı firmanın imzası bulunduğu, 20.05.2022 tarihli tahsilat makbuzunda 4 adet çekin ( 4.6000.000 TL'lik) davacı tarafça davalıya teslim edildiği, makbuzdaki çeklerin sunulu olduğu, çeklerin lehtarının davacı firma olduğu, yine 20.05.2022 tarihli üç ayrı dekontta 6.000.000 TL'nin, 2.000.000 TL'nin ve 1.8000.000 TL'nin davacı tarafından davalı hesabına gönderildiği, açıklama bulunmadığı, ayrıca davalı tarafından davacıya düzenlenmiş bir kısım faturaların bulunduğu, teslime ilişkin herhangi bir belgenin bulunmadığı görülmektedir. Yukarıda da belirtildiği gibi, İİK'nın 258/2 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı konusunda kanaat verecek delillerin dosyaya ibrazı yeterlidir. Davacı tarafça, taraflar arasındaki anlaşma gereğince banka havalesi ve çek yoluyla ödeme yapılmasına rağmen davalının edimlerinin yerine getirilmediği, malın teslim edilmediği ve eksik teslim edildiğinin iddia edildiği görülmektedir. Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden tarafça alacağın varlığına dair ve ihtiyati haciz kararı verilmesini sağlayacak kanaat verici delil sunulamadığı, mevcut delillerin yaklaşık ispata yeterli olmadığı, karşı tarafın mal kaçırmaya veya adres değiştirmeye yönelik eylemlerinin bulunduğu iddialarına ilişkin de teyit eden herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle, her ne kadar mahkemece, ''talebin yargılamayı gerektidiği '' şeklinde yasada yer almayan bir gerekçeyle talep reddedilmiş ise de karar sonucu itibariyle doğru olduğundan bu husus eleştirilmekle yetinilerek davacı tarafın istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 258/2 ve HMK'nın 353/1.b.1 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen ara karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan, ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca, ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve karar harçlarının Hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 16.02.2023
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca karar kesindir.