T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1295
KARAR NO: 2022/1428
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/01/2021
NUMARASI: 2020/117 E. - 2021/52 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davalı Müflis ... Bankası T.A.Ş. yönünden davanın idari yargının görev alanına girdiğinden mahkemenin görevsizliği nedeni ile dava şartı yokluğundan reddine, davalı ... yönünden feragat nedeni ile davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı 28.03.2016 tarihli davalı dava dilekçesinde dava edilen olarak gösterdiği ... Bankası ... Limited'e karşı açmış olduğu davada özetle; Temmuz 2003 yılında ... Bankası'na devletçe el konulduğunu, 18/06/2003 tarihi itibariyle 158.977.295.826 lira ya da son 6 rakam atılıp da güncellendiğinde 158.977 liranın ... Bankası ... Limited nezdindeki paranın kendisine ödenmediğini, 2003'ten beri akibetini bilemediğini, bu arada bankaya el konulduktan sonra Ağustos 2003'te ... Ailesi'ne ait bir firma aracılığı ile tarafına 4.900 yada o günün değeriyle 4.900.000.000 ödeme yapıldığını, ekteki cüzdan suretinden de görüleceği üzere hesap hareketlerinin 18.06.2003 tarihinde son bulduğunu iddia ederek, banka nezdindeki hesabındaki bedelin ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davacı 27.10.2017 tarihli dilekçesiyle tasfiye halindeki bankaların ... Bank ... dahil olmak üzere alacak ve borçlarıyla ...'a devredildiğine dair duyumlar aldığını, bu sebeple açılan bu davada husumetin anılan bankaya izafeten ...'a tevcih edilmesini talep etmiştir. İstanbul 9.Tüketici Mahkemesinin 2016/486 Esas sayılı dosyasında 30.10.2017 tarihli ara karar ile; davacı tarafın dilekçesine istinaden ... A.Ş'nin davalı olarak Uyap sistemine işlenmesine ve ... A.Ş ile TMSF'ye müzekkere yazılarak davacıya ait hesap bilgilerinin gönderilmesi talep edilmiştir. Davalı ... AŞ vekili savunmasında özetle; davacının ... Bankası alacak ve borçlarının müvekkili bankaya devredildiğini iddia ederek davalı olarak müvekkili bankayı gösterdiğini, ancak bu bilginin hatalı olduğunu, müvekkilinin kronolojik geçmişine bakıldığında bu durumu teyit edeceğini, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür. Davalı Müflis ... Bankası T.A.Ş. İflas İdaresi vekili savunmasında özetle; müvekkilinin bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izninin Bakanlar Kurulu Kararı ile kaldırıldığını, müvekkilinin yönetim ve denetiminin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na intikal ettiğini, iflas davası sonunda ... Bankasının iflasına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, müflisin iflastan önceki hukuki ilişkilerinden kaynaklanan borçlarının, alacaklıları tarafından iflas masasına kaydedilerek alacaklıların tahkikat sürecinden geçtikten sonra sıra cetveline geçirileceğini, masanın aktifinin paraya çevrilmesinden sonra da alacaklılara pay cetveli uyarınca tasfiyeden isabet eden paylarının ödeneceğini, masa mallarının tasfiyesi sonucunda alacaklarının tamamını tahsil edemeyen alacaklılara aciz belgesi verildiğini, ... hesaplarının tahsili amacıyla müflis Banka aleyhine husumet yöneltilemeyeceğine ilişkin beyanlarını saklı tutarak, öncelikle İİK hükümleri gereğince müflis ... Bankası T.A.Ş iflas masasına alacak kayıt başvurusunda bulunulması ve başvurunun İflas İdaresi tarafından değerlendirilmesi gerekirken, davacı tarafından dava konusu alacak talepleriyle ilgili olarak iflas masasına alacak kayıt başvurusunda bulunulmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür. İhbar olunan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu vekili beyanında özetle; davacı hesabının ... hesabı olduğunu, Bakanlar Kurulu kararı uyarınca ödenmeyeceği konusunda yasal düzenleme getirilen hesaplardan olduğunu, TMSF yönünden Tüketici Mahkemesinin değil İdare mahkemesinin görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın müflis ... Bankası A.A.Ş İflas İdairesine ihbar edilmesini talep etmiştir. İstanbul 9.Tüketici Mahkemesinin 2016/486 Esas sayılı dosyasında 03.10.2019 tarihli duruşma ara kararının 1 no'lu bendi gereğince, müflis ... Bankası A.Ş iflas İdaresinin HMK hükümleri kapsamında davaya dahil edilmesine karar verilmiştir. İstanbul 9.Tüketici Mahkemesinin 2016/486 Esas, 2019/538 Karar ve 05.12.2019 tarihli kararı ile; "...İ.İ.K'nun 235. maddesinde "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir." denilmiş, ... Bankası T.A.Ş'nin iflas etmiş olması sebebiyle, öncelikle davacının iflas masasına alacak kayıt başvurusunda bulunması ve başvurunun iflas İdaresi tarafından değerlendirilmmesi gerekirken, davacı tarafından dava konusu alacak talepleri ile ilgili olarak iflas masasına alacak kaydı başvurusunda bulunulmadığı, bu nedenlerle davanın Ticaret Mahkemesinde görülüp karar bağlanması gerektiği anlaşıldığından mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. " gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkememizin görevsizliğine kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde başvurulduğu taktirde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Görevsizlik kararı istinaf edilmemesi üzerine kesinleşmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114.maddede dava şartlarına yer verilmiştir. 114/1 -b bendinde “Yargı yolunun caiz olması" dava şartları arasında sayılmıştır. Yargı çeşitleri arasındaki ilişkiye yargı yolu denir. Bu nedenle, hukuk mahkemeleri ve İdare Mahkemeleri arasındaki ilişki bir yargı yolu ilişkisidir. Görev gibi yargı yoluda dava şartları arasında ve kamu düzenine ilişkin olup, davalı müflis ... Bankası T.A.Ş. yönünden dava idari yargının görev alanına girdiğinden mahkememizin görevsizliği nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın reddine, davalı ING bank yönünden feragat nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle, davalı Müflis ... Bankası T.A.Ş. yönünden dava idari yargının görev alanına girdiğinden mahkemenin görevsizliği nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın reddine, davalı ... yönünden feragat nedeni ile davanın reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı ve davalı vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Önceki beyanlarını tekrarla, İstinaf taleplerinin yalnızca davalılardan müflis ... Bankası T.A.Ş yönünden olduğunu, çünkü diğer davalı ... için feragat nedeniyle red kararı verildiğini, yargı yolu bakımından görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek, müflis ... Bankası yönünden kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... Bankası T.A.Ş İflas İdaresi vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Önceki beyanlarını tekrarla, Bankalar Kanununun ilgili hükümleri uyarınca bankanın yönetim ve denetiminin TMSF'ye intikal ettiğini, müflis bankanın tüzel kişiliği halen devam eden bir anonim şirketi olduğunu, fon eliyle yürütülmesinin müflis bankayı kamu tüzel kişisi haline getirmediğini, davaya konu olayda 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 107. maddesinin uygulama alanı bulunmadığını, TMSF tarafından devralınan bir alacağın söz konusu olmadığını, müflis ... Bankası T.A.Ş'nin iflas etmiş bir banka olduğunu, iflas tasfiyesinin TMSF Hukuk İşleri Daire Başkanlığının 2005/1 sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğünü, İflas Hukuku gereğince iflasın açıldığı anda hukuken mevcut olan iflas alacaklarının iflas masasına yazdırılacağını, İİK 206 da düzenlenmiş sıraların kaydedileceğini, İİK 235.maddesi gereğince sıra cetveline itiraz edenlerin cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur olduklarına, mahkemece Bölge Adliye Mahkemesi 17.HD'sinin 12.03.2020 tarihli, 2019/3270 ESas, 2020/736 Karar sayılı kararından idari yargının görevli olduğuna dair verilen kararın örnek gösterildiğini, ancak devamında davada görev yerinin belirlenebilmesi için dosyanın uyuşmazlık mahkemesine gönderilerek uyuşmazlık mahkemesinin 2020/551 Esas, 2020/583 Karar ve 26.10.2020 tarihli kararı ile davanın çözümünde adli yardımın görevli olduğunun belirtilerek görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verildiğini, bu nedenle uyuşmazlık mahkemesi kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 2021/1459 Esas, 2021/1332 Karar sayılı emsal kararları gereğince görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu belirtilerek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ... hesabına aktarılan mevduatın tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalılardan müflis ... Bankası T.A.Ş yönünden idari yargının görevli olması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine, davalı ... yönünden ise feragat nedeniyle reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı ve davalı müflis ... Bankası T.A.Ş İflas İdaresi vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Yukarıda ayrıntılı şekilde yer verildiği üzere, dava tarihinden sonra husumet yöneltilen muhatabın ... AŞ olduğunun bildirilmesiyle birlikte dava adı geçen bankaya yöneltilmiş ve devamında ise davacı asilin 03.10.2019 tarihli duruşma zaptına geçen beyanıyla davayı yanlışlıkla ... Bankası ... Ltd. Şirketine açtığını, ... Bankası İflas İdaresine yöneltilmesi gerektiğini belirtmesi üzerine İflas İdaresi davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilmiştir. Müflis ... Bankası hakkında iflas kararı verildiği ve tasfiyenin devam ettiği, muflis bankanın iflas idaresi tarafından temsil edildiği konularında herhangi bir uyuşmazlık yoktur. İcra İflas Kanunu 235. maddesi gereğince, iflasta sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davaları, iflasa karar verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür. Bu durumda, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunun kabulü ile davanın kayıt kabul davası olarak görülüp uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle idari yargının görevli olduğu belirtilerek davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verimesi isabetli olmamıştır. Açıklanan bu gerekçeyle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, tarafların esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.a.3. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının kaldırılmasına, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Taraflarca yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep halinde, ilk derece mahkemesince iadesine,4-Taraflarca yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair;HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.