T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/2098
KARAR NO: 2022/558
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/06/2019
NUMARASI: 2018/1384 E. - 2019/696 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen hükme karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, davasında özetle; müvekkilinin davalıdan olan alacağı nedeniyle davalı aleyhine Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyası ile başlattıkları ilamsız takibin davalının haksız itirazı üzerine kısmen durduğunu, taraflar arasında saklama sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmede belirlenen günlük ücret ile gün sayısı çarpılıp ödenen tutar düşülerek takip tutarının kolaylıkla hesap edilebileceğini, davalının haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiğinden ayrıca %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini beyanla, davalı borçlunun haksız itirazının iptaline, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı icra takibinin bakiye 9.678,60 TL alacak bakımından devamına ,%20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili savunmasında özetle; Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına, Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyasındaki yediemin ücret tutanağı doğrultusunda günlüğü 7,90 TL üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle ödemenin gerçekleştirildiğini, davacının kötüniyetli olarak talep ettiği fazla miktara ise itiraz edildiğini beyanla, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Taraflar arasında bir takım mallarını saklanmasına dair saklama sözleşmesi imzalandığı, yeddiemin teslim zaptı ve ücret sözleşmesine göre mahcuz mallar için günlük 25,00 TL yeddieminlik ve depo ücreti belirlendiği ve iki tarafça da kabul edildiği, işbu sözleşmenin davacı ve davalı vekili arasında imzalandığı, peşin olarak 750,00 TL ödendiği, kalan miktarın ödenmemesi sebebiyle davacı tarafından icra takibi başlatıldığı, tarafların serbest iradeleriyle imzaladığı sözleşmenin geçerli olduğu, hüküm ve sonuçlarının her iki tarafı da bağladığı, davacının davasında haklı olduğu, buna göre sözleşme ile günlük ücretin 25,00 TL üzerinden belirlendiği dikkate alındığı" gerekçesiyle, davanın kabulü ile Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin itiraz edilen 9.678,60 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağın %20'sine tekabül eden 1.935,72 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Önceki beyanlarını tekrarlamış ve mahkeme gerekçesinde esas alınan yedieminlik sözleşmesinin geçerliliğinin mahkemece sorgulanmadığını, yedieminlik ücreti konusu menkul malların değeri konusunda bilirkişi incelemesi dahi yaptırılmadan hukuka aykırı karar verildiğini, İlk derece mahkemesinin sadece iptali istenen ve itiraz edilen dosya üzerinden değerlendirmede bulunarak fahiş bir hata yaptığını, zira asıl dosyanın yedieminlik işine yönelik tahliye edilen menkul malların bulunduğu Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyası olduğunu, bu talimat dosyasında davacının kendi kaşe imzasıyla hazırlayıp sunduğu yedieminlik sözleşmesinin bulunduğunu, davacının takibine konu ettiği, imzaları tartışmalı, üzerindeki rakamın sonradan elle doldurulduğu belli olan sözleşmenin ise dosyada olmadığının görüleceğini, Davacının, öncelikle müvekkiline icra dosyasından muhtıra göndererek ücretini istemesi gerektiği konusunda teamül bulunduğunu, bu sebeple davacının icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğunu, müvekkili hakkında icra inkâr tazminatına hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, Yedieminliğe konu menkul malların bilirkişi tarafından incelenerek çöp mahiyetinde olup olmadığının ve bu suretle istenebilecek makul ücretin belirlenmesi gerektiğini, zira eşyaların değeri düşünüldüğünde mahkemenin fahiş bir bedel üzerinden karar verdiğinin görüleceğini, eşyaların tahliye nedeniyle muhafaza altına alındığını ve hiçbir maddi kıymetleri bulunmadığını, esasen böyle bir durumda ilk derece mahkemesince karar verilirken hakkaniyet ölçüsünün gözetilmesi gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TBK'nın 561 vd. maddelerine dayalı olarak yediemin ücreti (saklama ücreti) alacağının tahsili amacıyla başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili tarafından, yasal süresi icinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davalının alacaklısı olduğu Küçükcekmece ... İcra Dairesinin ... talimat sayılı dosyasında; 26/04/2017 tarihli haciz tutanağı ile makina ve ekipmanının davacıya yediemin olarak davacıya teslim edildiği, davacı ve davalı vekilinin imzaladığı 26/07/2017 tarihli yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesinde herhangi bir ücretin belirlenmediği görülmüştür. Zira sözleşmede günlük ücret kısmı boştur. İstanbul Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında yer alan "Yediemin teslim zarfı ücret sözleşmesi" isimli belgenin davalı ... vekili ve davacı ... tarafından imzalandığı, sözleşmede mahcuz mallar için günlük 25 TL yedieminlik ve depo ücretinin belirlendiği, aynı zamanda yediemin ücretine mahsuben yediemine 750.000 TL peşin depo bedeli ödendiğinin de sözleşmede belirtilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Davalı vekili, dosya içerisindeki cevap dilekçesinde söz konusu tutanağın altındaki imzayı inkar etmiş olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Somut olayda, davacı yan, yediemin konusu malın kendisine tesliminden, malın sahibine teslim edildiği tarihe kadarki ücreti talep etmektedir. Taraflar arasında düzenlenen 26/07/2013 tarihli sözleşmede, sözleşme ücretinin taraflarca belirlendiği görülmüştür. Davacı depo işletmecisi takip ve borcun tarafı olmayıp, yediemin deposunun lisanslı depolardan olmadığı taraflar arasındaki sözleşmeden anlaşılmaktadır. O halde sözleşme konusu mal Adalet Bakanlığı Depo ve Garajlarla ilgili Yönetmeliğine göre teslim almayacaktır. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2015/15677 Esas ve 2016/2123 Esas sayılı kararında belirtildiği üzere, dosya içinde bulunan sözleşmenin taraflarca sözleşme serbestiyeti ilkesi çerçevesinde imzalanarak yediemin deposuna bırakılan mala ilişkin günlük ücret 25 TL olarak belirlenmiştir. Davalı tarafça sözleşmeye mahsuben 750,00 TL ödemede bulunulmuştur. Bu durumda taraflar arasındaki sözleşmenin bağlayıcı olduğu ve ücretinin sözleşmede belirlenen günlük ücrete göre belirlenmesi gerektiği açıktır. Ancak hukuki ilişki Adalet Bakanlığı tarifesine bağlı olmasa da her somut olayın özelliğine göre hakkaniyet indiriminin gerekli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. İlk derece mahkemesince sözleşme gereğince belirlenen ücretin, emtianın uzun süre davacı-yedieminde kalmış olması, hakkaniyet kuralları, haczedilen eşyanın fazladan özen yükümlülüğü gerektirmemesi, emtianın haczedildiği tarih ile satıldığı tarih dikkate alınarak TBK'nın 51/1. maddesi kıyasen uygulanarak takdiri indirim yapılarak, yedieminlik ücretinde hakkaniyet indirimi yapılması, olayı çevreleyen hal ve şartlara daha uygun olacağı halde, hiç bir indirim yapılmadan hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin konuya ilişkin emsal içtihadı da bu yöndedir ( Yargıtay 13. HD nin 21.01.2014 tarih 2013/19629 E. ve 2014/1362 K. Nolu kararı). Bu nedenle somut olayda, davacının alacağından %50 oranında indirimi yapılmasının hakkaniyete uygun olacağı sonucuna varılmış, davalı vekilinin istinaf başvurusu bu yönden kabul edilmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin, hakkaniyet indirimi yapılması halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için vekalet ücreti takdir edilemeyeceğine ilişkin içtihatları gözetilerek reddedilen kısım için, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir (Yargıtay 17.HD nin 26.12.2016 tarih 2014/14866 E. Ve 2016/11906 K. Nolu kararı). Talep sözleşmeye dayalı ve likit olduğundan itirazında haksız bulunduğu oranda davalı icra inkâr tazminatı ödemelidir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın esası hakkında Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; HMK'nın 353/1.b.2. maddeleri uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden hüküm verilmesine, bu doğrultuda; 1-Davanın kısmen Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, 4.839,30 TL asıl alacağın takip talebindeki koşullarla ve takip tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin itirazın iptali talebinin reddine, 2-Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'sine tekabül eden 967,86 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 330,57 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 98,29 TL' nin mahsubu ile bakiye 232,28 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-Davalı tarafça sarf edilen 35,90 TL başvurma harcı, 98,29 TL peşin harç, 47,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 181,19 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 4.839,30 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avanslarının, karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 7-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden; a-Davalı tarafından yatırılan 121,30 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; davalı tarafından yatırılan 728,15 TL istinaf peşin karar harcının, talep halinde, ilk derece mahkemesince davalıya iadesine, b-Davalı tarafından harcanan 121,30 TL başvuru harcı gideri ile 45,00 TL posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine dair; HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 11.05.2022 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olmak üzere karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1a . maddesi uyarınca, dava değeri itibariyle verilen karar kesindir.