T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/119
KARAR NO: 2022/627
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/11/2021
NUMARASI: 2021/414 E. - 2021/831 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Bankacılık İşleminden Kaynaklanan Alacak)
Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik verilen karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Perpa şubesinin borçlusu ... Ltd.Şti tarafından İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/42 esas sayı dosyasında 24.01.2019 tarihinde konkordato istemli dava açtığını, mahkemece 03.05.2021 tarihli duruşmada tasdik kararı verilerek ilan edildiğini, 03.04.2020 tarihinde müvekkilinin ... Ltd. Şti., ... Tic. Ltd. Şti., ...'ndan krediden kaynaklı takip hesabındaki güncel borcunun 11.11.2019 tarihi itibariyle 1.779.954,27 TL alacağı bulunduğunun konkordato komiserine bildirildiğini, ancak borçlu ... şirketince bu miktarın 980.878,55 TL'sinin kabul edildiğini, davalı ... firmasının da alacaklarının 191.794,63 TL'sinin kabul edildiğini, alacak kaydı yaptırılan alacağın tamamının kabulüne karar verilmesi için itiraz ettiklerini, Konkordato Komiser Heyeti raporunda konkordatoyu kabul etmeyen listesine davalı ... Elektriğin eklenerek alacaklının konkordato nibasında alacağının 1.216.276,86 TL olarak hesaba katılmasına, ...'nun konkordatoyu kabul etmeyen alacaklılar listesine ekleyerek alacaklı konkordato nispetinde 202.885,28 TL olarak hesaba katılmasına karar verildiğini, bu raporlar doğrultusunda 03.05.2021 tarihli tasdik kararında müvekkili bankanın alacağının ...'ten 1.216.276,86 TL olduğu kabul edildiğini, alacak kaydı yaptırılan toplam tutardan 284.266,67 TL'lik banka alacağı konkordato nisabına dahil edilmediğini, ...'dan 202.885,28 TL alacak kaydı toplam tutardan 76.525,46 TL'lik banka alacağının dahil edilmediğini ileri sürerek, öncelikle konkordato nisabına dahil edilmeyen toplam 360.792,13 TL tutarındaki müvekkilinin riskinin konkordato nisabına dahil edilmesine, mümkün değil ise davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili, savunmasında özetle; müvekkilleri adına İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019 /42 esas sayılı dosyasıyla görülen konkordato yargılamasında, 03.05.2021 tarihinde müvekkilleri hakkında tasdik kararı verilerek 12.05.2021 tarihinde yayınlanarak ilan edildiğini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, dava konusunun tasdik edilen konkordato nisabına dahil edilmediği iddia edilen alacak olması nedeniyle görevli mahkemenin İstanbul 1,2,3 Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, geçici mühlet kararından sonra adi alacaklara faiz işletmesinin hukuka aykırı olduğunu, geçici mühletin kesin mühlet sorunlarını doğuracağının düzenlendiğini, dolayısıyla geçici mühlet karar tarihi olan 29.01.2019 itibariyle rehinle temin edilmiş olan alacaklara faiz işletilemeyeceğini, alacaklının tahsil edilen çeklerle ilgili bilgi vermemesi nedeniyle alacaklı olduğu miktarın fazla çıktığını, ticari defterlerin incelendiğinde alacağın ortaya çıkacağını, bu nedenlerle öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, aksi takdirde davanın her iki müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... 28.02.2018 tarihinde kabul edilerek, 15.03.2018 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'nun 46. maddesinde, 2004 sayılı Kanuna geçici 14.maddenin eklendiği belirtilmiş, geçici 14. maddede ise,'Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte görülmekte olan iflasın ertelenmesi konkordato talepleri hakkında talep tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanmasına devam olunur. Hakimler ve Savcılar Kurulu, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki belirleme yetkisi kapsamında, İflas ve konkordato konusunda uzman asliye ticaret mahkemesini, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki hafta içinde belirler' , düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı yasanın 66/ b bende ki düzenlemeden söz konusu hükümlerin yayım tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşılmıştır. Yasal düzenleme kapsamında Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 03.04.2018 tarihli, 538 nolu kararı ile, 28.02.2018 tarihli ve 7101 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 46. maddesi ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanuna eklenen geçici 14. madde uyarınca, '1)İflas yoluyla adi takipten doğan ;a) İflas davası (İcra ve İflas Kanunu 156.Madde),b)İtirazın kaldırılması ve İflas davası ( İcra ve İflas Kanunu 156. madde),2) Kambiyo senetlerine mahsus iflas yolu ile takipten doğan; a)İflas davası (İcra ve İflas Kanunu 173. madde), b) İtirazın kaldırılması ve İflas davası ( İcra ve İflas Kanunu 174.Madde)3) Doğrudan doğruya; a) Alacaklı tarafından talep edilen iflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 177.Madde)b)Borçlu tarafından talep edilen İflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 178. madde),c)Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin iflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 179. Madde),4) İflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline yönelik davalar ( İflas tarihinden önce açılıp yargılama sırasında kayıt kabul davasına dönüşen alacak davaları hariç olmak üzere kayıt kabul ve kayıt terkin davaları )( İcra ve İflas Kanunu 235. madde) ,5) Takasa itiraz davaları ( İcra ve İflas Kanunu 201. Madde), 6) İflasın kaldırılması talepleri ( İcra İflas Kanunu 182.Madde),7) İflasın kapanması talepleri ( İcra ve İflas Kanunu 254.Madde), 8) İtibarın yerine gelmesi talebi ( İcra ve İflas Kanunu 313 ve 314. maddeleri )9) Adi konkordatodan kaynaklanan talepler ( İcra ve İflas Kanunu 285 İle 308/ h Maddeleri )10)İflastan sonra konkordatodan kaynaklanan talepler ( İcra ve İflas Kanunu 309.Madde),11) Malvarlığının terki suretiyle konkordatodan kaynaklanan talepler (İcra ve İflas Kanunu 309/a ila 309/1 maddeleri ),12 ) Sermaye şirketleri ve kooperatifin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması talepleri (İcra ve İflas Kanunu 309/ m ila 309/ ü Maddeleri ) Hususlardan kaynaklanan davalara ; 1-Üç ve daha az asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı asliye ticaret mahkemesinin,2-Üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde ise 1,2 ve 3 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesine, 7101 sayılı Kanunun 46. maddesiyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa eklenen geçici 14.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kapsamda görülmekte olan davalar bakımından İflasın ertelenmesi ve konkordato talepleri hakkında talep tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanmasına, mahkemelerin derdest dava dosyalarının bu karara dayanarak anılan mahkemeye göndermeyeceğine, iş bu kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren açılacak davaların ise anılan mahkemelere tevzi edilmesine karar verildi' kararı alınmıştır. Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 03.04.2018 tarihli ,538 karar nolu kararı , 5 Nisan 2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanmıştır. İş bu dava ise 13/07/2021 tarihinde açılmıştır. Çekişmeli alacağın konkordato nisabına dahiline dair davalar, yukarıda belirtildiği üzere Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin almış olduğu karar dairesinde ihtisas mahkemelerinin görevleri arasında yer almaktadır. HSK 1.Dairesinin 03/04/2018 tarih 538 nolu kararı ile, İstanbul 1,2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemeleri iflas ve konkordato konusunda görevli mahkemeler haline gelmiştir. Mahkemelerin görevi, 6100 sayılı HMK'nın 1. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle Mahkemece resen ve yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulur. Bu nedenle, İstanbul 1-2-3.Asliye Ticaret Mahkemeleri ile aynı adliyedeki diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki HSK' nın belirlediği uyuşmazlık ve davalar yönünden görev ilişkisine dönüşmüştür. Bu durumda, huzurdaki davada davanın alacağın konkordato nisabına dahil edilmesi talepli olması, HSK 1.Dairesi'nin 03/04/2018 tarih 538 nolu kararı gereği iflas ve konkordato konusunda görevli olarak 1,2,3. Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olacağı açık olup mahkememizce davanın görev yönünden reddine.." açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı bankaca, 'alacağının konkordato nisabına dahil edilirken eksik hesaplandığından bahisle toplam 360.792,13 TL tutarındaki alacağının konkordato nisabına dahil edilmemesi sebebiyle çekişmeli alacağın davalılardan tahsilini' talebiyle alacak davası açıldığını, 5235 sayılı Kanun'un 5.maddesi ve 7101 sayılı Kanun'un 46. maddesiyle, iflas ve konkordato davalarının görüleceği uzman asliye ticaret mahkemelerini belirleme yetkisinin HSK'ya verildiğini, HSK 1. Dairesinin 03.04.2018 tarih 538 nolu kararı ile iflas ve konkordato davalarında 1,2,3 asliye ticaret mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlendiğini, kendilerince görev itirazında bulunulmasına rağmen görevli mahkemenin kanuna göre asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, HSK kararının, mahkemenin görevine ilişkin bir karar olmayıp mahkemelerin iş bölümüne ilişkin olduğunu, davanın alacak davası ve alacağın tespitine yönelik olması nedeniyle ihtisas gerektiren bir dava türü olmadığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, konkordato davasında davalı tarafından itiraz edilen ve çekişmeli hale dönüşen alacağın İİK'nın 308/b maddesi uyarınca konkordato koşullarında davalıdan tahsili talepli olarak açılan bir alacak davasıdır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda görevsizlik kararı verilmiş; bu karara karşı, davalılar vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Uyuşmazlık, İİK'nın 308/b maddesi uyarınca açılan alacak davasında görevin genel mahkemeye ait tabi olup olmadığı, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya, dosya kapsamına uygun olup olmadığı noktasındadır. İİK'nın 308/b maddesinde;'' Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler; bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir.'' düzenlemesi yer almaktadır. İİK'nın 308/b maddesi gereğince açılan davalar, genel hükümlere tabi alacak davalarıdır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan TTK'nın 4. maddesine göre bankacılık işleminden kaynaklanan mutlak ticari davaya ticaret mahkemesince görülmesi gerekir. Somut dava, davalı tarafından itiraz edilen ve çekişmeli hale dönüşen miktarın konkordato nisabına dahil edilmesi talepli İİK'nın 308/b madde kapsamında açılan ve genel hükümlere göre görülmesi gereken ticari nitelikli alacak davası olduğundan, mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Görevsizlik kararı veren mahkemenin görevli olduğu anlaşıldığından, HMK'nın 353/1.a.3. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının kaldırılmasına, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davalılar vekili tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde, ilk derece mahkemesince iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hakkındaki kararla birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine dair; HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 26.05.2022 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.