T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1017
KARAR NO: 2022/812
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 01.02.2022 tarihli ara karar.
NUMARASI: 2022/87 Esas
DAVA: Menfi Tespit -İstirdat
Taraflar arasındaki menfi tespit- istirdat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında ilamda yazılı nedenlerle üçüncü kişi ... şirketinin davaya dahil edilerek, ... yönünden de ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönündeki tedbir talebinin reddine dair verilen ara karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı taraf arasında, 26.07.2021 tarihinde tanzim edilen ... numaralı satış faturası ile 150.000 adet O 100mA 6500K‘in, davacıya teslimi karşılığında keşidecisi davacı ve lehtarı davalı taraf olan, ... Bankası A.Ş. Suadiye/İstanbul Şubesi’ne ait, ... çek numaralı, 250.000-TL bedelli bir adet çek'in davalı taraf'a teslim edildiğini, davalı tarafın uzun bir süre hammadde eksikliğinden dolayı teslimatı gerçekleştiremediğini, davalı tarafın konkordato sürecine girdiğini, davalı taraf'a 06.01.2022 tarihli ve ... numaralı iade faturası tanzim edildiğini ve ... numaralı satış faturası iade edildiğini ve davalı tarafın kabul etmediğini, davacıya bugüne kadar teslim edilen herhangi bir mal olmadığını, davalı taraf'a verilen çekin bedelsiz kaldığını beyanla söz konusu çek bedelinin %15’ini temsil eden 32.500 TL’nin teminat ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi ihtiyati tedbir kararı: İlk derece mahkemesince 21.01.2022 tarihli ara karar ile İhtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile davacı tarafın ... Bankası A.Ş. Suadiye/İstanbul Şubesi’ne ait, ... çek numaralı, 250.000-TL bedelli dava konusu çeke ilişkin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile çek bedelinin %15'ine tekabül eden teminatın yatırılması halinde ve dosyanın tarafı olmayan iyi niyetli 3. kişileri bağlamamak kaydıyla, çeklerin karşı yanda bulunan tarafça ibrazı halinde, ödenmemesi hususunda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, yürütülecek icra takiplerinin tedbiren DURDURULMASINA, karar verilmiştir. Davacı ... Limited Şirketi vekilinin 31/01/2022 tarihli dilekçesi ile; ... Faktoring A.Ş.'nin davaya dahil edilmesini ve tedbir kararının ... A.Ş.'yi de kapsayacak şekilde değiştirilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAFA KONU KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacının talep içeriğinden, ilgili çeke istinaden herhangi bir takip başlatılmadığı anlaşıldığından davacının tedbir talebinin yalnızca davalı yönünden kabul edilmesinde bir sakınca yoktur ancak; kambiyo senedi niteliğinde olan çek düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade edip, bedelsizlik iddiası keşideci davacı ve lehtar davalı arasındaki temel ilişkide şahsi defii olup, davanın tarafları dışındaki iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden ödeme aracı olan çeklerin tedavül kabiliyetini ortadan kaldıracak ve davanın tarafları dışında üçüncü kişileri bağlayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı da verilemeyeceğinden davaya konu çekler hakkında üçüncü kişileri de bağlayacak şekilde çeklerin ödenmesini engeller ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir konulamaz. ( İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2021/1695 Esas 2021/1563 Karar ) Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (dahili davalı – dahili davacı) diye bir müessese bulunmayıp, ıslah suretiyle dahi tarafın değiştirilemeyeceği genel usul kuralıdır. Bir başka anlatımla zorunlu dava arkadaşlığı hariç bir kimseye dahili dava yoluyla taraf sıfatı verilmesi olanaksızdır. Davada taraf olmayan kimse veya kişi hakkında hüküm kurulamaz.( Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2020/845 Esas 2021/4880 Karar ) Taraflar arasındaki hukuki ihtilafa göre, davacı vekili tarafından davaya dahil edilmesi istenen şirket ile davalı arasında zorunlu arkadaşlık bulunmadığı..." gerekçesiyle, davacı vekilinin talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Somut olayda davalının, davacıdan herhangi bir alacağı olmadığını ikrar ettiğini, davalının her ne kadar herhangi bir alacağı olmadığını kabul etmişse de çekin faktoring kapsamında ciro/temlike edildiğini belirttiğini, ... Faktoring A.Ş.'nin davaya dahil edilmesi talebinin reddinin açıkça hukuka aykırılık oluşturduğunu, ... Faktoring A.Ş.ile davalı arasındaki ilişkinin, TBK kapsamında alacağın temliki ilişkisi olduğunu, davalı ile ... Faktoring A.Ş.arasındaki ilişkinin temlik ilişkisi olduğu, somut olaya benzer bir başka olayla ilgili olarak Yargıtay tarafından verilen karar ile de hüküm altına alındığını, TBK kapsamında alacağın temlik eden ve temlik alan arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu, ... Faktoring A.Ş.'nin davaya dahil edilmemesinin açıkça hukuka aykırılık oluşturduğunu, ihtiyati tedbir kararının ... Faktoring A.Ş.'yi kapsayacak şekilde değiştirilmesi talebinin reddinin açıkça hukuka aykırılık oluşturduğunu, Hukuk doktrini ve Yüksek Mahkeme uygulamalarından da görüldüğü üzere, davalı lehdara karşı ileri sürebilecekleri şahsi defi'leri davalı tarafından ciro yoluyla çeki elinde bulunduran ... Faktoring A.Ş.'ye karşı da ileri sürebileceklerinden, ihtiyati tedbir kapsamına dahil edilmesini talep ettikleri ... Faktoring A.Ş.'nin ihtiyati tedbir kapsamı dışında tutulmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.01.2022 tarihli ... Faktoring A.Ş.'nin davaya dahil edilmesinin ve tedbir kararının ... Faktoring A.Ş.'yi de kapsayacak şekilde değiştirilmesi talebinin reddine dair kararın, istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, ... Cad. No: ... Binası Kat... Esentepe-İstanbul adresinde mukim ... Faktoring A.Ş.'nin (V.K.N.: ) davaya davalı yanında dahil edilmesine, davalı tarafa elden teslim ettikleri, ... Bankası A.Ş. Suadiye/İstanbul Şubesi’ne ait, ... çek numaralı, 250.000-TL bedelli çek ile ilgili olarak davalı ve ... Faktoring A.Ş.'yi kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep İİK'nın 72. maddesi kapsamında açılmış menfi tespit davası içinde üçüncü kişi ...A.Ş.'yi de kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve dahili davalı yapılması isteminin reddine ilişkin 31.01.2022 tarihli ara kararının istinafına ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı davalı şirkete mal alımı için dava konusu çekin verildiğini, davalının konkordato talep edip, malları teslim edemediğini, bu nedenle çekin karşılıksız kaldığını, bu kapsamda iade faturasının da davalı yanca kabul edildiğini ileri sürerek ihtiyati tedbir istemli menfi tespit davası açmış, ilk derece mahkemesince 21.01.2022 tarihli ara karar ile tedbir isteminin davalı yönünden kabulüne, üçüncü kişiler yönünden ise reddine karar verilmiştir. Sonrasında ise çekin davalı yanca üçüncü kişi ...Faktoring A.Ş ye verildiği anlaşılmakla, üçüncü kişinini de davaya dahil edilmesi ile birlikte, üçüncü kişi hakkında da ihtiyati tedbir kararı verilmesi istenilmiş, ilk derece mahkemesince davacı vekilinin bu yöndeki istemi 31.01.2022 tarihli gerekçeli ara karar ile reddedilmiştir. Davacı vekilince iş bu ara karar yönelik olarak istinaf başvurusunda bulunulduğu analışılmaktadır. Dosyanın incelenmesinde, mahkemenin 31.01.2022 tarihli dahili davalı yapılma ve tedbir kararı verilmesi isteminin reddi kararından sonra, davacı vekilince 01.02.2022 tarihli dilekçesiyle tedbir kararı verilmemesi üzerine dava konusu çekin ibrazı nedeniyle ödendiği, bu nedenle ihtiyati tedbir kararı verilirken yatırılan teminatın iade edilmesi talepli dilekçe sunduğu, bunun üzerine ilk derce mahkemesince aynı tarihli ara karar ile davacının yatırdığı teminatın davacıya iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Buna göre dava konusu çekin davacı yanca ödendiği ihtilafsız olup, bu yönü ile davacını istinafında hukuki yarar bulunmadığı da gözetildiğinde, istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Davacı vekilince eldeki davada davalı olarak ... A.Ş taraf gösterilerek açılmıştır. İlk derece mahkemesi gerekçesinde de işaret edildiği üzere, HMK da dahili davalı müessesesi bulunmadığı gibi, üçüncü kişi ...Faktoring A.Ş ile davalı arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığı da gözetildiğinde, üçüncü kişi ...Faktoring A.Ş.'nin dahili davalı yapılması talebinin reddi kararı da isabetlidir. Kaldı ki Davacı üçüncü kişi aleyhine açacağı davanın iş bu dava ile birleştirilmesini talep etmekte de muhtardır. Yukarıdaki açıklamalar ışığında, davacının, üçüncü kişi ...Faktoring A.Ş.' nin dahili davalı yapılması ve aleyhinde tedbir verilmesi isteminin reddi yönündeki ara kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1 ve HMK'nın 391/3. maddeleri uyarınca, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf harçlarının Hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 ve 391/3. maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 09.06.2022
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve 391/3. maddeleri uyarınca karar kesindir.