T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/85
KARAR NO: 2022/73
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 11/11/2021 tarihli ek karar.
NUMARASI: 2021/623 D.İş - 2021/626 Karar
TALEP: İhtiyati Tedbir
Taraflar arasındaki ihtiyati tedbir talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin kabulüne dair verilen ek karara karşı, ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati tedbir isteyen vekili, talep dilekçesinde özetle; Hatlı Ticari Minibüs Hisse Satış ve Kiralama Sözleşmesi ile ... plakalı minibüsün ticari plakasının %50 hissesini 650.000 TL, aracın ise tamamını 30.000 TL vermek suretiyle toplam 680.000 TL'ye karşı taraf ... ile anlaşarak aldığını, müvekkilinin anlaşılan tutarın 500.000 TL'lik kısmını nakit olarak elden karşı tarafa şahitler huzurunda verdiğini, nakit verilen bu paranın bahsedilen sözleşmede de açıkça yazılarak taraflarca imza altına alındığını, kalan 180.000 TL'yi ise sözleşmede anlaşıldığı şekliyle davalı adına çekilen iki ayrı KOBİ işletme kredisine istinaden davacı müvekkilinin her ay ayrı ayrı davalı ... hesabına 3.725,57 TL (15.07.2017'den itibaren) ve 902,35 TL (04.12.2017'den itibaren) ödediğini, müvekkilinin nakit olarak verdiği 500.000 TL'nin dışında söz konusu minibüste bir taraftan çalışarak minübüsün yarı hissesinin kirasını karşı tarafa ödeyip diğer taraftan karşı tarafın çektiği krediye karşılık 3.725,57 TL (15.07.2017'den itibaren) ve 902,35 TL (04.12.2017'den itibaren) ödeme yaptığını, ancak karşı taraf ...'ın ücretini aldığı hattın hissesini müvekkiline vermediğini, müvekkilinin hayatı boyunca sahip olduğu tüm birikimini bu ticari plakadaki hissesine bağladığını ve satın almış olduğu bu ticari plakaya sahip minibüste çalışarak borcunu ödediğini, karşı tarafın müvekkilinin tüm bu çabalarına rağmen devretmesi gereken hisseyi müvekkiline devretmediği gibi hisselerinin aynı yolla başkalarına satmaya çalışarak hakkı olmayan kazançlar elde etmeye çalıştığını, aynı zamanda suç unsuru da teşkil eden fiil ve eylemlerinin müvekkilini geri dönülemeyecek şekilde zarara uğrattığını, karşı tarafın elinde ticari değeri olan tek taşınır malvarlığının ... Plakalı ticari minibüs olduğunu, iş bu minibüsünde satıldığında müvekkilinin mağdur olma ihtimali olduğunu, halihazırda müvekkilinin karşı tarafa 680.000 TL'nin üzerinde ödeme yaptığını, davalının 02/07/2021 tarihinde mal kaçırmak amacıyla hattın %50 hisse sahibi olduğunu, kalanını da alelacele satmaya çalıştığını, ancak karşılığında hiçbir şey alamadığı gibi tüm bu parasını da kaybetmek durumuyla karşı karşıya kalması sebebiyle, öncelikle karşı taraf üzerine kayıtlı ... plakalı araç hakkında teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, mümkün değilse Mahkemenin belirleyeceği tutar ve oranda teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilip davalı adına kayıtlı ... plakalı ticari minibüs plakasına ve hattına devir ve temlikin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına, bununla birlikte karşı taraf adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malların araştırılarak, bunların da üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi ihtiyati tedbir kararının özeti: İlk derece mahkemesi, ihtiyati tedbir talebini değerlendirdiği 23.09.2021 tarihli kararıyla; "...İhtiyati tedbir talep eden tarafından sunulan "G.O.Paşa Hatlı Ticari Minibüs Hisse Satış ve Kiralama Sözleşmesi", dekontlar ile diğer belgelere ve trafik kaydına göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı yada tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğabileceği anlaşıldığından HMK.nın 389 ve devamı maddelerine göre ihtiyati tedbir talep edenin talebi yerinde görülmekle, ... plakalı ticari minibüs plakasına ve hattına devir ve temlikin önlenmesi için alacak miktarı 680.000 TL'nin %15'i olan 102.000 TL karşılığına İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, ayrıca karşı taraf adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malların araştırılarak, bunların da üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiş ise de; ihtiyati tedbirin dava konusu üzerine konulabileceği, karşı tarafın taşınır ve taşınmaz mallarının sunulan sözleşmenin ve dolayısı ile davanın konusu olmadığı anlaşıldığından buna ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine..." karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati tedbir kararına itiraz eden vekili tarafından yapılan itirazda; davacının müvekkili aleyhine İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/484 E. sayılı dosyası ile dava açtığını ve müvekkili tarafından feshedilen sözleşme ile ilgili esas hakkında davanın açılmasından sonra Mahkemeden tedbir talep etmiş olduğunu, HMK'nın 390. maddesinin 1. fıkrasında ihtiyati tedbirin dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edileceğinin açıkça düzenlendiğini belirterek, İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/484 Esas sayılı dosyanın incelenerek, Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının duruşma açılmaksızın kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati tedbir kararına itiraz eden üçüncü şahıs vekili; dosyaya Emniyet Müdürlüğü tarafından sunulan trafik tescil kaydında araca ait mülkiyet hakkının %50 oranında ..., %50 oranında müvekkili ...'a ait olduğunu, buna rağmen Mahkemece davacı talebini aşan ve tüm mülkiyet hakkını kısıtlayacak şekilde tedbir kararı uygulandığını, tedbir kararının üçüncü şahıs müvekkiline ait %50 pay üzerinden kaldırılması gerektiğini belirterek, müvekkilinin 1/2 hissesi yönünden ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAFA KONU EK KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati tedbire itirazı değerlendirdiği 11.11.2021 tarihli ek kararıyla; "...HMK.nın 394.maddesinde; ihtiyati tedbirin kararının karşı tarafının ve kararın uygulanması neticesinde menfaati açıkça ihlal edilen 3. kişinin ihtiyati tedbir kararına itiraz edebileceği, aynı yasanın 390/1. maddesinde, dava açıldıktan sonra ihtiyati tedbirin ancak asıl davanın görüldüğü Mahkemeden istenebileceği düzenlenmiştir. İhtiyati tedbir talep eden, talep tarihinden önce İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/484 Esas sayılı dosyası ile asıl davasını açtığı ve tedbir talebinin bu Mahkemece kabul edildiği anlaşıldığından, HMK'nın 390/1. maddesi gereğince Mahkememizden ihtiyati tedbir talep edilemeyeceğinden ve bu talebin asıl davanın görüldüğü Mahkemeden yapılması gerektiği..." gerekçesiyle, itirazın kabulü ile 23/09/2021 tarih ve 2021/623 D.İş - 2021/626 K. sayılı ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati tedbir talep eden vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; iş bu dosya üzerinden 22.09.2021 tarihli talebi ile 23.09.2021 tarihinde % 15 teminat karşılığında ... plakalı ticari minibüs plakasına ve hattına devir ve temlikin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir talebinin kabul edildiğini, bununla birlikte elektronik ortamda bulunan sistemlerde aracın hissesi oransal olarak kimin üzerine olduğu açıkça belli olmadığından aracın tümünün üzerine ihtiyati tedbir koyulmak zorunda kalındığını, her ne kadar mahkeme tarafından 11.11.2021 tarihli karar gereği ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş olsa da verilen bu kararın hatalı olduğunu, İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesinde halihazırda süren bir yargılama bulunduğunu ve yine İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesince de 23.09.2021 tarihinde de ihtiyati tedbir kararı verildiğini, usul ekonomisi ilkesi gereği iş bu mahkemenin vermiş olduğu tedbir kararının kaldırılmasının hatalı olacağını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve vermiş olduğu ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin kararın kaldırılması ve ... plakalı araç üzerindeki ihtiyati tedbirin devam etmesi, mümkün değilse ... plakalı araç üzerinde %50 hissesi bulunan ...'nın hissesi üzerinde ihtiyati tedbirin devam etmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, HMK'nın 394. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararına yöneltilen itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına dair ek kararın istinafına ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İlk derece mahkemesinin istinafa konu ek karar gerekçesinde de işaret edildiği üzere; davacı tarafından daha önce İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/484 Esas sayılı dosyasında uyuşmazlığın esasına ilişkin asıl davanın açıldığı, bu dosyadan istenin tedbir talebinin bu mahkemece kabul edildiği anlaşılmaktadır. HMK'nın 390/1. maddesi gereğince ihtiyati, tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilir. Buna göre istinafa konu karara dayanak tedbir kararından önce uyuşmazlığın esasına ilişkin olarak dava açıldığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbire itirazın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 ve 394/son maddeleri uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1 ve 394/son maddeleri uyarınca, ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-İhtiyati tedbir isteyen tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin harçlarının Hazineye gelir kaydına, 3-İhtiyati tedbir isteyen tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. ve 394/son maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 20.01.2022
KANUN YOLU:HMK'nın 362/1.f ve 394/son maddeleri gereğince karar kesindir.