T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1344
KARAR NO: 2021/1050
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/03/2021
NUMARASI: 2021/119 D.İŞ - 2021/141 K
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda verilen ihtiyati haciz kararına borçlu vekili tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin verilen ek karara karşı, borçlu vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçlulardan 23.01.2021 tarihli 60.000,00 TL bedelli çek tutarınca alacaklı olduğunu belirterek, alacağın temini için borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ve bankalardaki mevduatları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararının özeti; ilk derece mahkemesince 03.03.2021 tarihli kararla, %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı, borçlu ... Şirketi vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Şirketi vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararı dayanağı çekin müvekkili şirketin ticari faaliyeti nedeniyle kendisine gönderilen bir çek olduğunu, ancak çekin keşidecisi ...Ltd.Şti. tarafından kargo şirketi aracılığıyla müvekkiline gönderimi sırasında çek aslının (başka bir çekle birlikte) kötüniyetli kişilerce çalındığını, çekin kopyalanarak müvekkiline kopyalanmış olan çek yaprağının iletildiğini, müvekkilinin çeki bankaya ibraz ettiğinde bu durumu öğrendiğini, bu nedenle çek aslını ele geçiren kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, çek aslının Küçükçekmece C. Başsavcılığının 2021/5815 sayılı soruşturma dosyasından yazılan yazıyla ibraz edildiğinde emniyet veya savcılık birimlerine teslim edilmesine karar verildiğini, çalan kişilerin lehdar müvekkilinin kaşe ve imzasını sahte olarak taklit etmek suretiyle çeki tedavüle soktukları ve cirolayarak takas ve tahsile sunulmasını sağladıklarını, imza ve kaşe sahteliğinin bilirkişi incelemesiyle de tespit edileceğini, müvekkilinin çekte kendisinden sonra adı-ciro imzası bulunanlarla herhangi bir ticari ilişkisinin ve borcunun bulunmadığını, çek aslı sunulmadan fotokopisi üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca müvekkilinin adresi Hadımköy'de olduğundan ihtiyati haciz kararı vermekte mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin kendisine iletilen sahte çekler ve aslı çalınıp ihtiyati haciz kararı alınan çek asılları nedeniyle mağdur olduğunu, alacaklı olduğu iddiasıyla ihtiyati haciz kararı alan karşı tarafın açıkça kötüniyetli olduğunu belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 06.05.2021 tarihli ek kararıyla; "... Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmiş olan ve karara itiraz eden şirket, çekte lehdar-ilk ciranta olarak yer almakta olup, ihtiyati haciz kararı alan hamil ise üç ciro sonrasında çeke hamil olmuş görünmektedir. Alacaklı hamil tarafından dosyaya çek aslı sunulamamışsa da, sunulan fotokopide muhatap bankanın çek aslına Savcılık makamınca el konulduğuna dair şerh bulunduğu gibi, ayrıca çek aslına Savcılık makamına sunmak üzere el koyan Bağcılar Polis Merkezi Amirliği ile yazışma yapılmak suretiyle de fotokopide bulunan banka şerhi teyit edilmiş, böylece çek aslının ihtiyati haciz kararı talep eden alacaklı elindeyken ibraz ve el koyma işlemi yapıldığı yani alacaklının çek aslında yetkili hamil sıfatı bulunduğu hususu teyit edilmiş, ihtiyati haciz kararı bu teyit sonrasında verilmiştir. Çek aslına yetkili makamlarca el konulması yetkili hamilin kambiyo evrakından doğan yasal müracaat haklarını kullanmasına ve geçici hukuki koruma kararı mahiyetinde olan ihtiyati haciz kararı almasına engel olmayıp, itiraz eden borçlu vekilinin çekin çalındığı, lehdar kaşe ve imzasının sahte olduğu, alacaklının gerçek yetkili hamil olmadığı, çekin kötüniyetli ele geçirildiğine ilişkin itirazları ancak açılacak bir menfi tespit, istirdat vb davada yargılama yapılmak ve imza incelemesi vb tahkikat işlemleri sonucunda çözümlenebilecek nitelikte itirazlar olup, geçici hukuki koruma kararına itiraz aşamasında bu iddiaların incelenebilmesi mümkün değildir. Tüm bu nedenlerle, borçlunun mahkememiz yetkisine itirazının reddine, ihtiyati haczin sebebine itiraz mahiyetindeki çek fotokopisi üzerine ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğine dair itirazının yukarıdaki gerekçeyle reddine, diğer iddialarının ise İİK md 265'te sayılan sınırlı itiraz sebeplerine girmediği, ..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Şirketi vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; önceki beyanlarını tekrarlamış ve müvekkili şirketin ticaret yaptığı iş mukabili müvekkilinin alacağına karşılık gönderilen ... ve ... seri numaralı çek yapraklarının çalınarak kopyalandığını, müvekkili şirkete kargo yoluyla kopyalarının gönderilmiş olduğunu, asıllarının da kötü niyetli kişilerce müvekkiline sahte kaşe ve sahte imzasıyla ciro edildiğini, bu şekilde ciro edilen çeklerden ... seri numaralı çek için hamil tarafından ihtiyati haciz kararı alındığını ve müvekkili şirketin satışını yaptığı malların bedelinin sahte çek nedeniyle tahsil edilemediğini, ihtiyati haciz kararı uyarınca sahte imzalı çek bedeli oranında ödeme yapmak zorunda kaldığını, ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati hacze itirazın reddine dair ek kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İlk derece mahkemesince, itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. İlk derece mahkemesince 03.03.2021 tarihli değişik iş kararı ile ihtiyati haciz talebi kabul edilmiş, bunun üzerine borçlu ... vekili tarafından karara itiraz edilmiştir. İtiraz eden vekili yetki itirazında, müvekkilinin adresinin Hadımköy olduğundan bahisle mahkemenin yetkisiz olduğu, ayrıca çek üzerinde sahtecilik ve tadilat yapıldığı, çek üzerinde cirosu bulunan hiçbir ciranta ile müvekkilinin ticari ilişkisi olmadığı iddialarında bulunmuştur. Yetkiye yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde; İİK'nın 258 ve 50. maddeleri yollamasıyla ihtiyati haciz kararını vermeye yetkili mahkeme, HMK'nın yetki kurallarına göre belirlenir. Çekin keşide yeri İstanbul olduğundan İstanbul mahkemeleri yetkili olduğu gibi, borçlulardan birinin yerleşim yeri olan Fatih ilçesi de İstanbul adliyesi yetki alanında bulunduğundan HMK'nın 7.maddesi uyarınca da ilk derece mahkemesi yetkilidir. Bu nedenle yetki itirazı reddedilmiştir. Talep konusu çekin incelenmesinde; ... Bankası Göktürk Kemerburgaz Şubesine ait 23.012021 keşide tarihli 60.000,00 TL tutarlı çekin lehtarının ..., keşidecisinin ... Şti. Oldukları, ihtiyati haciz talep edenin ise çek üzerindeki 4. ciranta olduğu, çekin arkasında İstanbul C. Başsavcılığının 25.01.2021 tarihli müzekkeresi uyarınca çeke el konulmuş olduğuna ilişkin kaydın bulunduğu anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz talep eden, dosya içerisindeki beyan dilekçesinde, esasen çekin kendileri tarafından Bağcılar Polis Karakoluna teslim edildiğini, ancak çek üzerine sehven İstanbul C. Başsavcılığının 2021/13355sayılı dosyasına teslim edilmiş olduğuna ilişkin şerh düşüldüğünü belirtmiştir. Dosya içerisinde Bakırköy C. Başsavcılığına ait emanet eşya makbuzunun incelenmesinde, söz konusu çekin zapt olunduğuna ilişkin 02.03.2021 tarihli makbuz düzenlendiği görülmektedir. Dosya içerisindeki talep konusu edilmeyen başka bir çeke ilişkin olarak 21.10.2021 tarihli çek alım bodrosunda çek düzenleyen veye devreden ... olarak görülmekle çek bordro ... A.Ş. tarafından teslim alınmıştır. İtiraz eden vekili; talep konusu çekin sahte olduğunun anlaşılması üzerine bu çekin devamı niteliğindeki ... firmasına ciro edilen az yukarı da bahsi geçen çekin de geri alınarak çek bedelinin nakden ödendiğini ileri sürmektedir. 09.10.2020 tarihli tahsilat makbuzunun incelenmesinde; tahsil eden ... Şti. olarak görülmekle ...ya ilişkin olarak tarihleri 23.01.2021 ve 27.02.2021 olan her biri 60.000,00 TL tutarındaki toplamda 120.000,00 TL tutarındaki çekler için düzenlendiği anlaşılmaktadır. ... tarafından ... adına keşide edilen 36.795,43 TL tutarındaki e fatura ve 65.584,02 TL tutarındaki e fatura ile 337.721,66 TL tutarındaki e fatura dosya içerisindedir. Söz konusu itiraz dilekçesinde çek asıllarının çalınarak kopyalandığı, kargo paketine de sahte olan kopyaların konulduğu iddia edilmektedir. Küçükçekmece C. Başsavcılığına verilen şikayet dilekçesinde; müştekinin ... olduğu, ...nın lehtarı olduğu ve ... tarafından düzenlenerek ...ya verilen iki adet çekin çalınarak kopyalandığı, çalınan çek asıllarının ibraz tarihi gelen bir adedinin müvekkilinin adına sahte kaşeler ve imzalar vurulmak suretiyle takas ve tahsile verildiği, esasen söz konusu çeklerin ... tarafından düzenlendiği, ...'ya verdiği ürünler karşılığında ... tarafından bahsi geçen çeklerin 08.10.2020 tarihinde ... Kargo Imc Şubesine verilmek suretiyle ...ya gönderilmesinin amaçlandığı, müvekkilinin 09.10.2020 tarihinde kargoyu alarak kargonun içindeki çeklere ilişkin tahsilat makbuzu düzenlediği ve ... Şti. yetkilisine makbuzu teslim ettiği, 23.01.2021 keşide tarihli 60.000,00 TL bedelli çekin 22.01.2021 tarihinde ... İkitelli Masko Şubesine takas için teslim edildiği, bankanın söz konusu çekin sahte olabileceğini bildirdiği, müvekkiline ait olmayan sahte kaşe ve imza ile ... isimli kişiye ciro yapıldığı iddialarıyla şikayetçi olunduğu anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde ... Katılım Bankası Masko Şubesine ... tarafından yazıldığı anlaşılan 25.01.2021 tarihli müzekkerenin bulunduğu, söz konusu müzekkerede 23.01.2021 vadeli 60.000,00 TL tutarlı çekin sahte olabileceği sebebiyle takastan çekilerek taraflarına iadesi talep edildiği görülmüştür. İİK'nın 257/1.madde gereğince, muaccel ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısı, mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Aynı Kanun'un 258. Maddesi uyarınca alacaklı, alacağın varlığı miktarı konusunda kanaat oluşturmaya yeterli belgeleri sunmak zorundadır. Kural olarak kambiyo senetleri borç ikrarı mahiyetinde ise de; somut olay bakımından ihtiyati hacze konu çekin talep eden tarafından 01.02.2021 tarihinde ... Bağcılar şubesine ibraz edildiği görülmekle, çeke el konulduğuna ilişkin şerh çekin arka yüzüne düşülmüştür. Yani çekin hamili ihtiyati haciz isteyen alacaklı olup onun tarafından C. Savcılığına teslim edilmiştir. İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nın 257/1. maddesindeki koşulların gerçekleşmiş olması yeterlidir. HMK'nın 209. maddesi uyarınca, sahtelik iddiasına konu senet herhangi bir işleme konu edilemez ise de aynı maddenin 3. fıkrasına göre, senet sahibi haklarının korunması için ihtiyati haciz talep edebilir. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak ihtiyati hacze itiraz edilmesi mümkün değildir. Az yukarıda bahsi geçtiği üzere; itiraz eden borçlu tarafça ileri sürülen itiraz nedenleri ve iddiaları menfi tespit davası yoluyla ileri sürülebilecek nitelikte olup, İİK'nın 265. maddesinde sınırlı olarak sayılmış olan ihtiyati hacze itiraz kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1.ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca reddine, 2-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yatırılan istinaf harçlarının Hazineye irad kaydına, 3-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.09.09.2021
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.