T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1328
KARAR NO: 2021/1052
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/05/2021 tarihli ek karar.
NUMARASI: 2021/177 D.İŞ- 2021/186 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, kararda yazılı nedenlerle verilen ihtiyati haciz kararına borçlu vekili tarafından yapılan itirazın kabulüne ilişkin verilen ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkiline, borçlular tarafından düzenlenip kendisine verilen 25.02.2021 keşide tarihli ... seri nolu 9.000,00 TL tutarlı çekten dolayı alacaklı olduğunu, çekin bankaya ibrazında karşılığı olmadığını öğrendiğini, bütün talep ve ihtarlarına rağmen halen ödenmediğini, alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, ancak borçluların ödeme konusundan her türlü ihtarlarda karşılık alınamadığını, müvekkilinin alacağını güvence altına almak için borçluların adına kayıtlı araç, menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini sağlamak amacıyla 11. HD. 2010/2093 E. 2010/2560 K., 11. HD. 2010/273 E. 2010/659 K. ve 11. HD. 2010/6069 E. 2010/5662 K. sayılı içtihatlarında da belirtildiği üzere alacaklarının rehin ile teminat altına alınmadığından mahkemeye başvurduklarını belirterek, borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin borçlu üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 19.03.2021 tarihli kararında; talebin kabulü ile İİK'nın 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haciz talebinin %20 oranında teminat karşılığında kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı, borçlu ... Şti vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhinde verilen ihtiyati haciz kararının haksız olduğunu, kaldırılması gerektiğini, dosya konusu çek hakkında zayi olması sebebi ile Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/621 Esas sayılı dosyası 04/12/2020 tarihinde tedbir kararın alındığını, çekin ödenmemesi için mahkeme tarafından verilen tedbir kararı ilgili bankaya tebliğ edildiğini ve Türkiye ticaret Sicil Gazetesi'ne de ilan verildiğini, söz konusu bankanın sehven işbu çeke karşılıksızdır kaşesi vurduğunu, söz konusu ... bankası ve çeki hukuksuz olarak elinde bulundurup ciro eden şirketler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, bu sebeple üzerinde tedbir kararı olan bir çek için ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuksuz olduğunu belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 31.05.2021 tarihli ek kararında; ''... İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. Yapılan incelemede; ... Bankası Serik Şubesine yazılan müzekkere cevabında, çekin ibraz tarihi olan 25/02/2021 tarihinde borçlu-keşideci ... Ltd. Şti'nin hesabında çek bedelinin karşılığının bulunduğu anlaşılmakla; İİK 257'deki şartları taşımadığından ve yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından ayrıca mal kaçırma iddialarının soyut olduğu .. '' gerekçesiyle, itiraz eden borçlu vekilinin talebinin kabulü ile 2021/177 D.İş sayılı 19/03/2021 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle: önceki beyanlarını tekrarla; Dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından; diğer borçlu ... Ve Tic. Ltd. Şti. emrine ... Bankası A.Ş. Serik şubesi ... seri nolu 25.02.2021 keşide tarihli 25.02.2021 ibraz tarihli 9.000,00 TL bedelli çek düzenlediğini, ilgili çekin daha sonra ... Ltd. Şti. ve ...r tarafından ciro edildiğini, akabinde dava dışı ... ile müvekkil şirket ... A.Ş. arasında 01.12.2020 tarihli Faktoring Sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşme kapsamında müşteri ...'in huzurdaki davaya konu çeki müvekkili şirkete ciro ettiğini, sözleşmeye konu çekin müvekkili bankaya ibraz edildiğini, ancak çekin karşılığının bulunmadığı ve Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.12.2020 tarihli 2020/621 Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı olduğu gerekçesi ile çekin tahsil edilememiş olduğunu, bu durumun çekin arka yüzüne dercedildiğini, çekin bila tahsil kalmasından bahisle mahkeme dosyasından ihtiyati haciz talep edildiğini ve alınan ihtiyati haciz kararı akabinde tamamlayıcı merasim niteliğinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe girişildiğini, Müvekkilinin yapmış olduğu tüm işlemlerin kanunlara ve yüksek mahkeme kararlarına uygun olduğunu, karşı tarafın itirazlarının reddi gerekmekte iken kabul edildiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair ek kararın kaldırılmasına ve itirazın reddine, ihtiyati haczin devamına karar verilmesini istemiştir. İtiraz eden borçlu şirket vekili, istinafa cevap dilekçesinde, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun reddini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İlk derece mahkemesince, itirazın kabulüne dair verilen ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dava konusu çekin incelenmesinde, keşidecinin ... Ltd. Şti., lehtarının ... Şti., keşide tarihinin 25.02.2021, çek bedelinin 9.000 TL olduğu, çekin talep eden tarafından bankaya ibraz edildiği görülmektedir. Dava konusu çek üzerinde ödemeden men kararı bulunduğundan çeke ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı doğrultusundaki ...'dan gelen yazı cevabı dosyada mevcuttur. Çek sureti incelendiğinde de çekin bankaya ibraz edildiği, ancak ödemeden men kararı sebebiyle herhangi bir işlem yapılmadığına ilişkin ibarenin yazılı olduğu anlaşılmaktadır. Çekin üzerinde hangi tarihte ibraz edildiğine ilişkin bir ifade yazılmamış olmakla, yine çek üzerinde ''çekin karşılığı yoktur '' şeklinde ibare bulunmaktadır. ... Bank A.Ş.' Serik Şubesinin 12.04.2021 tarihli müzekkere cevabının incelenmesinde, ... Şti.'ye ait 25.02.2021 tarihli 9.000 TL talep konusu çekin ibrazında hesapta karşılığı bulunduğuna ilişkin ibare olduğu anlaşılmaktadır. İtiraz eden vekili itirazında, çek arka yüzünde ödeme yasağının olduğunu, ancak "karşılıksızdır" kaşesi vurulmamış olmasından ötürü çekin kambiyo vasfını haiz olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir. Talep eden 17.03.2021 tarihinde ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Talep konusu çeki bankaya ibraz eden çek hamili ... A.Ş., tedbire itiraz etmiştir. Bunun üzerine mahkeme itiraz edenin iyi niyetli meşru hamil olması sebebiyle, onun haklarını etkiler nitelikte tedbir kararı verilemeyeceğinden, söz konusu tedbir kararını kaldırmıştır. Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ihtiyati haciz isteğine konu çekin bankaya ibraz edildiğinde, TTK'nın 711/son maddesi uyarınca ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Anılan madde, çekin rızası dışında elinden çıkmış olduğunu iddia eden keşideciyi korumak amacıyla getirilen bir düzenleme olup, bu madde uyarınca muhatap bankayı çeki ödemekten men eden keşideci, tek taraflı olarak yaptığı bu işleme dayalı olarak çeki elinde bulunduran hamilin yasalar ile kendisine tanınan haklarını kullanmasına engel olamaz. İhtiyati hacze karar verilmesi için gereken şartlar İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiş olup, yasal şartlar dikkate alındığında ödemeden men talimatının bulunması, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. Her ne kadar çekin üzerinde '' karşılığı bulunmamaktadır '' şeklinde ibare bulunsa da esasen ödemeden men kararına ilişkin çek üzerine şerh düşülmekle az yukarıda bahsi geçtiği üzere, ilgili bankadan gelen müzekkere cevabında da çek ibrazında hesapta karşılığı bulunduğu bildirilmiştir. Çekin karşılığının bulunması alacaklının ihtiyati haciz talep etmesine engel değildir. İhtiyati haciz talep eden alacaklı çekin hamili olup muhatap bankaya ibraz etmiş, ancak bedelini tahsil edememiştir. Hesaptaki paranın alacaklı yararına bloke edildiğine ilişkin bir kayıt da yoktur. Alacağını çekle ispat eden kişinin ihtiyati haciz talebinde bulunmaya hakkı olduğu açıktır. Çekin arkasına sehven yazılan ibarenin de sonuca etkisi yoktur. Çek bedelinin ödenmemesi yönündeki tedbir kararı nedeniyle çek hamiline ödeme yapılmadığına göre, alacaklı çek hamilinin haklarının korunması için ihtiyati haciz talep etmesi mümkündür. İtiraz eden borçlunun ileri sürdüğü itiraz nedenleri İİK'nın 265. maddesi kapsamında olmayıp ihtiyati haczin kaldırılmasını gerektirmez. Açıklanan bu nedenlerle ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunduğundan, istinaf başvurusunun kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca ihtiyati haciz talep alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verdiği 31.05.2021 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda; 1-İhtiyati hacze itiraz eden ... Şti. vekilinin ihtiyati hacze itirazının reddine; iş bu kararımızla birlikte, itiraz eden borçlu yönünden ilk derece mahkemesince verilmiş olan ihtiyati haciz kararı avdet ettiğinden, yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine yer olmadığına, 2-Alacaklı tarafça yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; 54,40 TL istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 3-Alacaklı vekili tarafından istinaf aşamasında yapılan 19,00 TL posta ve tebligat gideri, 162,10 TL istinaf yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 181,10 TL yargılama giderinin, esas hakkındaki dava ve takip sonucuna bağlı olmak kaydıyla, itiraz eden borçlu şirkete tahmiline, 4-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1-2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 09.09.2021 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.