T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2018/1670
KARAR NO : 2020/94
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI : 2017/324 Esas - 2018/448 Karar
TARİHİ : 04/05/2018
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine ilişkin verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından, davalı aleyhine Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla ilamsız takip yapıldığını, takipte yetkiye ve borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, yetki itirazı nedeniyle dosyanın İstanbul Anadolu İcra Müdürlüğüne gönderildiğini ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünde ... esas sayısını aldığını, davalı itirazı ile takibin durduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşmede navlun bedelini ödeme yükümlülüğünün alıcıya ait olmasına rağmen muhatap şirket tarafından FOB kaidelerine aykırı bir şekilde davacı şirkete 24/05/2016 tarihinde ... nolu konişmantoya ait 2500 USD'lik fatura kesildiğini, bu faturanın muhasebe departmanınca sehven ödendiğini, hatanın düzeltilmesini ve fazla ödemenin iadesi için iade talep formunun düzenlenmesinin davalı şirketten talep edildiğini, bunun üzerine davalı şirkete iade formu gönderildiğini, ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığı gibi 29/06/2016 tarihli tekrar iade faturası kesildiğini, bunun üzerine bir kez daha 25/07/2016 tarihli iade faturası kesildiğini, ancak yine ödeme yapılmadığını, bunun üzerine Ankara ... Noterliği vasıtasıyla 09/11/2016 tarihinde ... yevmiye numarasıyla davalı tarafa ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, akabinde ilamsız icra takibine başlanıldığını, davalı tarafça bu takibe itiraz edildiğini belirterek, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili savunmasında özetle; merkezi Danimarka'da bulunan davalı şirketin, '...' adlı ticari markası altında ... numaralı konişmentosu tahtında İzmit Evyap limanından Somali'nin Berbera limanına deniz yolu ile taşınan bir adet kırklık konteyner muhteviyatı emtia için, davalının davacıya gönderdiği navlun faturasının davacı tarafından kabul edilip ödenmesini müteakip, davacının kabul ettiği ve ödediği navlun ücretinin kendisine iadesi istemli bu itirazın iptali davasının açıldığını, TTK'nın 5/2. Maddesi uyarınca HSK 1. Dairesi tarafından Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla Deniz Ticaret Hukuku ve Deniz Sigortaları Hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin münhasıran görevlendirilmesi sebebiyle, davanın öncelikle görev yönünden karara bağlanılmasını ve aynı zamanda milletlerarası yetki yönünden de 5718 sayılı Yasa'nın 24/1, 47/1 maddeleri uyarınca taraflar arasındaki yetki anlaşması göz önüne alınarak, dosyanın Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, istinafa konu 04/05/2018 tarihli, 2017/324 Esas - 2018/448 Karar sayılı kararında; "...Davaya konu icra takibinin dayanağını oluşturan alacağın taraflar arasında düzenlenen ve davacı taraf ile davalı taraf arasındaki taşıma sözleşmesine konu emtialar nedeniyle davalının davacıya gönderdiği anlaşılan navlun faturasının davacı tarafça ödenmesine müteakip iş bu ödenen navlum bedelinin geri iadesi istemine ilişkin davada davalının '...' adlı ticari markası altında ... konişmento nolu İzmit Körfezi kalkış yeri Barbera'nın ise varış yeri olarak belirtildiği, e faturanın diğer belgenin incelenmesinde taşıma sözleşmesinin deniz yolu ile olduğu ve bu anlamda deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin olan bu davada HMK'nın 115/1, 114/c, TTK'nın 5/2 maddeleri uyarınca deniz ticaretinden kaynaklanan iş bu davada mahkememizin görevsiz olduğu..." gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine dava dosyasının, HMK'nın 20.maddesindeki usul çerçevesinde, deniz ticaretinden ve deniz sigortalarından doğan davalara münhasıran bakmakla görevli İstanbul 17. Asliye ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklanması nedeniyle, mahkeme tarafından son derece yerinde olarak görevsizlik kararı verilerek, dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini, mahkemenin vermiş olduğu bu yöndeki görevsizlik kararının doğru ve verinde bir karar olduğunu, ne var ki bu yönde verilmiş olan görevsizlik kararının zaman bakımından ve usuli yönden doğru olmadığını, dosyaya sunmuş oldukları 20/11/2017 tarihli cevap dilekçelerini davacı tarafa tebliğe çıkartmış ve davacı tarafın dosyaya 20/12/2017 tarihli replik dilekçesini sunduğunu, davacının dosyaya sunmuş olduğu replik dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmeden mahkemenin 04/05/2018 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verildiğini, mahkeme tarafından verilen 04/05/2018 tarih, 2017/324 esas ve 2018/448 karar sayılı kararının bu nedenle usule aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını, dosyanın noksan ikmali ve eksikliklerin giderilmesi için kararı veren mahkemeye gönderilmesini, mahkemece ilk önce layihalar teatisi aşamasının tamamlatılması ve daha sonra görevsizlik kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, deniz taşıması kapsamında fazla ödenen tutarın geri tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. Maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile dava konusu uyuşmazlığın niteliğine göre deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkemenini İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillere mahkeme gerekçesine göre ve 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/1. maddeleri uyarınca, dava şartlarından olan görev hususunun yargılamanın her aşamasında talep üzerine veya resen nazara alınabilecek olmasına, davalının ikinci cevap dilekçesini vermesine engel bir usul hükmü bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı vekili tarafından yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye irad kaydına, 3-Davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın, HMK'nın 20. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 30/01/2020
KANUN YOLU : HMK'nın 362/1.c maddesi uyarınca karar kesindir.