T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1245
KARAR NO: 2019/1645
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/03/2019
NUMARASI: 2018/369E. 2019/305K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen isirdat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın yetkisizlik nedeniyle davanın reddine ilişkin verilen hükme karşı her iki taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka müşterisi ... Tic. Ltd. Şti tarafından müvekkili bankaya ibraz edilmiş olan ... Bankası Altunizade Şubesine ait, keşidecisi ... Sanayi Ticaret A.Ş. ,lehdarı ... San ve Tic. Ltd. Şti. olan 20/03/2018 tarihli ... seri numaralı 50.000,00TL bedelli çekin ... çalışanı kurye nezdindeyken çalınması nedeniyle çekin kötü niyetli ve/veya ağır kusurlu davalılardan istirdadına, davalıdan alınıp müvekkili bankayaverilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibin yapıldığı icra dairesinin Bakırköy İcra Müdürlüğü, müvekkilinin yerleşim yerinin ise Karaman olduğunu belirterek, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, müvekkilinin ... Tic. Ltd. Şti.'nden olan alacağına karşılık dava konusu çeki ciro yoluyla teslim aldığını, çek üzerinde ödeme yasağının bulunmasının icra takibine konu edilmesine engel olmadığını, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını beyanla, davanın reddine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, çeklerin keşide tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek olan ticari faizin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda verilen ve istinaf başvurusuna konu edilen kararında; ''...Dava TTK'nun 792 maddesi kapsamında olup, davalıdan çek istirdadının talep ediliği, bu davaya ilişkin kesin yetki veya özel yetki kuralı bulunmadığı, davalının ikametgahının ... Mah. .... Sk. No:.... İç Kapı No.... Karaman Merkez/ Karaman olduğu, diğer davalılar ile davalı ... arasında zorunlu dava arkadaşlığının bulunmadığı, yetki itirazının süresinde ileri sürüldüğü anlaşılmakla, itirazın kabulü ile yetkili mahkemenin Karaman Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, mahkemenin yetkisizliğine '' karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ilk derece mahkemesince çekin ibraz edenden istirdat edilmesi yönünde karar verilmesi halinde dahi önceki cirantaların çek üzerinde talepte bulunma haklarının ortadan kalkmayacağını, önceki cirantalara karşı açılan istirdat davasının eldeki dava dosyasından tefrik edilmesinin hukuken yanlış olduğunu,Davalının yetki itirazında yetkili olarak tek bir yer belirtebileceğini, ancak cevap dilekçesinde Karaman veya Bakırköy mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek yetki itirazında bulunduğunu, yetki itirazının usulüne uygun yapılmadığını belirterek, ilk direce mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili ... istinaf başvuru dilekçesinde; gerekçeli kararın tebliğinde yasaya aykırılık bulunduğunu, tebligat için gerekli olan araştırma yapılmadan, komşulara sorulmadan ve adreste kimse bulunmadığına dair apartman yönetimi veya komşulardan herhangi bir imza alınmadan, avukatlık bürosunda hiç kimse bulunmadığından, bahisle tebligatın muhtara bırakıldığını, ancak kapıya haber kağıdı yapıştırılmamış olduğunu, bahsi geçen sebeplerle gerekçeli kararın tebliğ tarihinin 15.04.2019 olarak düzeltilmesine ve istinaf dilekçesi ile kabulüne karar verilmesini, İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamada ön inceleme tutanağı imzalandıktan ve ilk duruşma yapıldıktan sonra yetkisizlik kararı verildiğini, A.A.Ü.T uyarınca yetkisizlik kararı üzerine tarafları lehine tarifede yazılı vekalet ücretinin tamamına hükmedilmesi gerekmekteyken, bu konuya hiç bir şekilde değinilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca çekin istirdatı istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davalının yetki itirazı kabul edilerek dava yetkisiz yerde açıldığından dava dosyasının Karaman Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. Somut olayda olduğu gibi yetkinin kesin olmadığı hallerde HMK'nın yetki itirazının ileri sürülmesini düzenleyen 19/2. maddesi gereğince, davalı tarafın yetki itirazını, cevap dilekçesinde ileri sürmesi gerekir. Ayrıca, yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Önceki cirantalara karşı açılan çek istirdatı davasının eldeki dava dosyasından tefrik edilmesinde usul ekonomisi gerekleri de gözetildiğinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır. 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından çek istirdadı davasında, HMK’nın 6. maddesine göre yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Buna göre dava, borçlunun (davalının) ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinde görülecektir. Bu durumda davalının ikametgahının Karaman olduğu gözetildiğinde, somut olayda davalı vekilinin hataen takibi yapan icra dairesinin de yetkili olduğunu yetki itirazında ileri sürdüğü aynı zamanda seçtiği mahkemeyi de bildirmeyerek hem Bakırköy hem de Karaman mahkemelerini yetkili olarak gösterdiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak HMK'nın 19/2. maddesi gereği usulüne uygun yetki itirazında bulunmayan davalının yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi usule aykırı olmuştur.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-HMK'nun 353/1.a.3. maddesi uyarınca, İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu yetkisizlik kararının KALDIRILMASINA,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,3-Taraf vekillerince yatırılan istinaf peşin harcının ilk derece mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,5-Gerekçeli kararın İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.a.3. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 19/12/2019 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.