T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/422
KARAR NO: 2019/1665
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2015/784 Esas - 2018/1103 Karar
TARİHİ: 04/12/2018
DAVA Alacak
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle mahkemenin görevsizliğine yönelik verilen karara karşı davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2010 yılında Amerika'dan ithal edeceği ilaçların alımı için davalılarla ... 500.000 USD'lik akreditif açma hususunda sözlü bir aracılık anlaşması yaptığını, geçen zaman içerisinde davalılar tarafından anlaşma gereği yerine getirilmeyip akreditif açılmadığını, kendilerini ... Türkiye Temsilcileri olarak tanıtan davalıların müvekkilinden işlemlerin yapılması için akreditif miktarının %10'u olan 50.000 USD ödemesini ve ayrıca 12.000,00 TL sigorta bedeli ödenmesinin talep etmeleri nedeniyle davalı ... Ticaret - ...'e ... ki hesabına 4.700,00 TL, ... ait 15/02/2010 tarihli, 5.600,00 TL bedelli çek.... ait 07/02/2010 tarihli 63.000,00 TL bedelli çekleri teslim ettiğini, yine ... ait 18/02/2010 tarihli, 34.000,00 TL bedelli çek ve ...'a ait hesaba 65.000,00 TL ödendiğini, ödemelere rağmen akreditif açma işleminin davalılarca yerine getirilmediğini, davalılardan ...'a kendisine ödenen bedelin iadesi için ihtarname gönderildiğini, ...'e gönderilen ihtarnamenin iade olduğunu, ...'ın cevabi ihtarnamesinde parayı ...'a gönderdiğini iddia ettiğini belirtere, davalılarla yapılan akreditif açma hususunda sözlü anlaşma karşılığı, ...'a ödenen 65.000,00 TL ve ...'e ödenen 4.700,00 TL olmak üzere toplam 69.700,00 TL müspet ve menfi zararlarının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; hesabına yatan paranın vekil olması sebebiyle yattığını ve parayı müvekkili ...'a teslim ederek borcunu yerine getirdiğini belirterek, davanın öncelikle zamanaşımı edeniyle, kabul edilmez ise esastan reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının muhatabının ... Ltd. Şti. olup davalı sıfatı olmadığını, yargı yeri yönünden milletlerarası yetkinin bulunmadığını belirterek, yetkisizlik kararı verilmesini istemiştir. Davalı ... usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince 04/12/2018 tarihli kararla, Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle, HMK'nın 114/1-c ve HMK'nın 115/2. maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu ihtilafın akreditif açma işleminden kaynaklandığını, bu işlemi gerçekleştirecek davacı muhatabının ise ... Limited Şirketi olduğunu, kendisinin o tarihte bu şirketin yetkilisi olmasının, davaya şahsi olarak muhatap olması neticesini doğurmayacağını, davalı sıfatı olmadığını, Milletlerarası yetkinin, yabancılık unsur içeren ihtilaflarda davaya hangi devletin mahkemelerinde bakılacağını belirlendiğini, ortaya çıkan ihtilafta yabancılık unsuru yoksa, milletlerarası yetkinin araştırılmasına gerek bulunmadığını, ancak, ... Şirketinin İngiltere Şirketi olması nedeniyle, dava konusu olayın yabancılık unsuru taşıdığını, 5718 sayılı MÖHUK'da genel yetki-özel yetki ayrımı terk edilmiş olup iç hukukta yer itibariyle yetki kurallarının Türk mahkemelerinin yabancılık unsuru taşıyan davalardaki yetkisini tayin edeceğinin kabul edildiğini, davalı ikametgahının yanında, HMK'nın 10. maddesine göre sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemelerinde de yetkili olduğunu, neticede mevzuat uyarınca gerek akreditif sözleşmesinin muhatabının Banque İnternational Limited olması gerekse ifa yerinin İngiltere olması nedeniyle İngiltere mahkemelerinin, yetkili yer mahkemesi olduğunu,Mahkemenin kanaati sözleşmeyi idare eden hukukun Türk hukuku olması halinde ise mahkemenin yetkisi açısından ifa yerinin BK m. 89'a göre tespit edileceğini, alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edileceğini, anlaşılacağı üzere Borçlar Kanunu yönünden de İngiltere mahkemelerinin yetkili olduğunu,Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın incelemesi neticesinde kaldırılmasına, İngiltere Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacının dava dışı bankadan akredetif açılmasına aracılık yapmak üzere davalılara verdiğini ileri sürdüğü bedelin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davalılardan ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak incelenmiştir. Davacı dava dışı bankadan kendisine akredetif açılmasına aracılık etmesi için davalılara yaptığı ödemenin, akredetif açılmaması nedeniyle karşılıksız kaldığını, bu surette sebepsiz zenginleştiklerini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Mahkemenin gerekçesinde de vurguladığı üzere, eldeki uyuşmazlık itibariyle davanın mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, davacının tacir olduğunu da gösteren belge bulunmadığı, bu surette davanın nisbi ticari dava olarak da nitelendirilemeyeceği gözetildiğinde, mahkeme kararı isabetli olup, istinaf eden davalı yanın istinaf başvuru nedenleri kapsamında, davanın kendi yönünden sıfat yokluğundan, uygulanacak hukuk yönünden ve yargı yeri yetkisi bakımından ileri sürülen nedenlerle reddi gerektiği yönündeki iddiaların görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekeceğinden, davalı ...'ın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı ...'ın istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye irad kaydına,3-Davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353.1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/12/2019 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.