T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/354
KARAR NO: 2018/1381
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/07/2017
NUMARASI: 2015/222 E- 2017/885 K.
DAVANIN KONUSU: Çek İstirdadı
Taraflar arasında görülen çek istirdadı davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin otomotiv yedek parça piyasasında uzun yıllardır ticaret yaptığını, ticaret hayatında güvenilir, köklü bir firma olduğunu, müvekkili şirketin... Tic. Ltd. Şti. 'nden olan cari hesaba karşılık olarak ... Nakliyat Tıc. Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş olan .... Bankası A.Ş. Küçükbakkaiköy Şubesi ne ait 25.11.2014 keşide tarihli, ... çek... hesap numaralı, 10.000 TL bedelli; ...AŞ tarafından keşide edilmiş olan ...Bankası A Ş. Beylerbeyi Şubesine ait 26.12.2014 keşide tarihli ...çek, 2.500 TL bedelli; .... Tİc. A.Ş. tarafından keşide edilmiş olan... Bankası Içerenköy Şubesine ait 22.11.2014 keşide tarihli,...çek, ...hesap numaralı 3,941,35.-TL bedelli; .. Otomotiv San. LTD.ŞTl tarafından keşide edilmiş olan ...Bankası Şirinevler Şubesine ait 20.12.2014 keşide tarihli ... çek, .... hesap numaralı 2.500 TL bedelli ve... Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş olan ...Bankası İkitelli Organize Sanayi Şubesine ait ... çek, .... hesap numaralı 10 000 TL bedelli olmak üzere toplam 28.941,35 TL olan 5 adet çek aldığını, çeklerin müvekkili şirkete ait olan arabadan 23/09/2014 tarihinde çalındığını, çalınan beş adet çekin iptali için İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1495 Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, mahkemece çek ödeme yasağı konulduğunu, bu çeklerin dört tanesinin ibraz edilmediğini, Ancak ..... Bankası A.Ş. Şirinevler Şubesine ait 20.12.2014 keşide tarihli ... çek numaralı, 2.500,00 TL' lik çek ve ....Bankası A.Ş. Beylerbeyi Şubesine ait 26 12.2014 keşide tarihli ... çek numaralı, 2.500,00 TL' lik çekin ibraz olunduğunu, müvekkili şirkete cari hesap borcundan dolayı çek vermiş olan .... Yedek Parça Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nden sonraki ciroların tamamı gerçeğe dayanmayan, ticari ilişkisi neticesinde atılmamış olan cirolar olduğunu, çeklerde cirosu bulunan imzalarında muhtemelen sahte imzalar olduğunu, çekte atılmış olan cirolarda ciro sahiplerinin ne adresi, ne TC kimlik numaraları ne de telefon numaraları bulunduğunu, ayrıca her iki çekte aynı kişinin cirosu bulunmakta olup, iş bu ibraz edilen .... Bankası A.Ş. Şirinevler Şubesine ait 20.12.2014 keçide tarihli ... çek numaralı, 2.500,00 TL' lik çek ve ...Bankası A.Ş. Beylerbeyi Şubesine ait 26.12.2014 keşide tarihli ... çek numaralı, 2.500,00 TL' lik çeklerin ... Otomotiv San. ve Tic, Ltd. Şti. 'nden sonraki ciroları incelendiğinde çeklerde bulunan ciroların kötüniyetle atıldığının anlaşılacağını, davaya bi iki adet çekin müvekkilinin elinden hırsızlık neticesinde elinden çıkmış olup, sahte cirolarla üçüncü şahıslara intikal ettirildiğini, davalıların kötüniyetli hamil olduklarını belirterek çeklerin istirdadına, çekler hakkında istanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1495 Esas sayılı dosyası ile verilen ödeme yasağı kararının devamı konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; istirdatı talep olunan çeklerden sadece ... Bankası Şirinevier Şubesine ait 26.12.2014 keşide tarihli ... çek numaralı 2.500,00TL, keşidecisi...A.Ş. olan çekin müvekkilinde olduğunu, istirdatı talep olunan diğer çekle ile ilgili bir bilgileri bulunmadığını, müvekkilinin tekstil iş kolunda uzun süredir faaliyet gösteren ... ve TİC. A.Ş. unvanlı şirketin yönetim kurulu üyesi ve yetkilisi olduğunu, müvekkilinin istirdata konu çeki satmış olduğu çorap ipliği bedeline karşılık çek üzerindeki ciranta ..isimli dava dışı üçüncü kişiden teslim aldığını, çekin vadesi geldiğinde ve muhatap bankasına ibraz edildiğinde çek üzerinde İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1495Esas sayılı dosyasından verilen ödemeden men kararı bulunduğunu öğrendiklerini ve bu davaya müdahil olduklarını, davacının çekin meşru hamili olduğunu iddia ettiğini, TTK'ya göre çek istirdatı davalarında çekin meşru hamilinin çeki elinde bulunduran olduğunu, davacının çeklerin rızası hilafında elinden çıktığını beyan etse de istirdadı talep olunan çek üzerinde davacıya ait hiçbir kayıt bulunmadığını, bu haliyle davacının çekin istirdadı talebinin reddedilmesi gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu belirterek, davanın reddine kararverilmesini istemiştir.
Davalı ... Şirketi vekili savunmasında özetle; müvekkili şirketin, dosyaya sundukları dilekçe ekinde yer alan çek tevdi bordrosunda görüleceği üzere, 24.12.2014 tarihinde dava konusu çeklerden ... Bankası A.Ş. Şirinevler Şubesine ait 20.12.2014 keşide tarihli ... çek numaralı 2.500,00-TL bedelli çeki ...San. ve Tic. ...ve Ortağı ünvanlı adi şirkete imza karşılığında teslim ve iade edildiğini, çek aslının müvekkili şirkette olmadığını, müvekkili şirketin çek ile ilgili herhangi bir icra takibi vs. de açmadığını, çek aslının müvekkili şirkette bulunmadığı için aleyhine açılan haksız ve temelsiz davanın öncelikle husumet nedeniyle reddi gerektiğini, ...San. ve Tic. ...ve Ortağı adlı şirketin, müvekkili şirketten aldığı iplikler karşılığında dava konusu çeki verdiğini, iyi niyetli ve son sıradaki ciranta olan müvekkili şirketin tahsil amacıyla çeki bankaya ibraz ettiğini, banka tarafından çek üzerinde İstanbul Anadolu 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1495 Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı olduğu gerekçesiyle taraflarına ödeme yapılamadığını ve çek aslı banka tarafından müvekkiline iade edilmediğini, müvekkilinin, çeki aldığı ... Teks. San ve Tic. ...i telefon ile arayıp durumu anlatarak ve ödenmeyen çek aslını ...'e çek teslim bordrosu ile imza karşılığında 24.12.2014'de teslim ve iade ettiğini, müvekkili şirketin çekin çalınması olayından hiçbir şekilde haberi ve bilgisi olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli olarak ticari satım karşılığında çeki aldığını, müvekkili şirket çeki icraya da konu etmediğine göre, ihtar çekilerek temerrüde düşürülmeden aleyhine işbu davanın açılması doğru ve yerinde olmadığını, çeki elinde bulundurmayan müvekkiline karşı haksız ve kötü niyetle açılan davanın öncelikle husumet, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararında; davacının dava dışı ...Otomotiv Şirketi'nden 23/09/2014 tarihli makbuza istinaden toplam 28.941,35 TL bedelli 5 adet çek ile tahsilatının yapıldığı, bu çekler arasında davaya konu edilen 2 adet çekin de bulunduğu, davacının çekin çaldırıldığına ilişkin olarak ileri sürmüş olduğu beyanların davacının şikayete ilişkin soruşturma beyanları da gözetildiğinde yerinde bulunduğu anlaşıldığından, davaya konu her iki adet çek yönünden davacının hamili olduğu çekleri rızası dışında zayi etmiş olduğu gerekçesiyle, "Davanın kabulü ile; ... San. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilmiş, ...Bankası A.Ş. Şirinevler Şubesine ait, 20/12/2014 keşide tarihli, ...çek numaralı, 2.500,00 TL tutarlı, ... AŞ Tarafından keşide edilmiş, ...Bankası A.Ş. Beylerbeyi Şubesine ait, 26/12/2014 keşide tarihli,... çek numaralı, 2.500,00 TL tutarlı çeklerin istirdadına" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı ....Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
DAvalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde;
İlk derece mahkemesince iki adet çekin istirdadına karar verildiğini, davada müvekkili açısından husumet yönünden red kararı verilmesi gerekirken hatalı bir karar verildiğini, Çek Tevdi Bordrosunda görüleceği üzere 24.12.2014 tarihinde dava konusu çeklerden ... Bankası A.Ş. Şirinevler Şubesine ait 20.12.2014 keşide tarihli ...çek numaralı 2.500,00-TL bedelli çeki...ve Tic. ... ve Ortağı ünvanlı adi şirkete imza karşılığında teslim ve iade ettiğini, bu konunun 18.01.2017 tarihli bilirkişi raporunda da belirtilmiş olup, çek aslının müvekkilinde olmadığı tespiti yapıldığını, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu,
İlk derece mahkemesi kararının açık olmadığını, yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçların hangi davalıdan alınıp davacıya verileceğinin belli olmadığını,
Müvekkili ...n iyi niyetli son ciranta olduğunu, ... ve Tic. ...ve Ortağı adlı şirketin, müvekkili... Tic.Ltd.Şti’nden aldığı iplikler karşılığında müvekkiline dava konusu çeki verdiğini, iyi niyetli ve son sıradaki ciranta olan müvekkili şirketin, tahsil amacıyla çeki Bankaya ibraz ettiğini, müvekkili şirketin çekin çalınması olayından hiçbir şekilde haberi ve bilgisi olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli olarak ticari satım karşılığında çeki aldığını, müvekkili şirketin çeki icraya da konu etmediğine göre, ihtar çekilerek temerrüde düşürülmeden aleyhine işbu davanın açılması doğru ve yerinde olmadığını,
Bu gerekçelerle ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Davacının dava dışı ...Ltd. Şti. ile arasındaki ticari ilişkin nedeni ile ciro yoluyla alıp hamili olduğunu ileri sürdüğü iki adet çekin, şirket aracında yapılan hırsızlık sonucu çalınıp davalılarca ele geçirildiği iddiasıyla iş bu çek istirdadı davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesi kararında, savunma sebeplerinin nasıl aşıldığı gösterilmemiş, bu konuda yeterli gerekçe yazılmamıştır. Davalı tarafın sunduğu deliller değerlendirilmemiş, husumet itirazı üzerinde hiç durulmamıştır. Davalıların, TTK'nın 792.maddesine dayalı iyi niyetli hamil olduklarına dair savunmaları üzerinde hiç bir değerlendirme yapılmamıştır. İlk derece mahkemesinin istinafa konu kararı, HMK'nın 297.maddesi uyarınca hükümde bulunması zorunlu olan unsurların büyük kısmını taşımamaktadır.
Ayrıca, hüküm sonucunda çeklerin istirdadına karar verilmişse de hangi çekin hangi davalıdan istirdadına karar verildiği gösterilmemiş olup hükmün bu haliyle infaz kabiliyeti de bulunmamaktadır.
İlk derece mahkemesi davalı tarafın delillerini ve savunmalarını hiç değerlendirmeden karar vermiş olup kararın infaz edilebilecek açıklıkta da olmadığı anlaşılmaktadırb
Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, esasa dair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın usul ve yasaya uygun şekelde yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, işin esasına dair istinaf sebepleri incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine iadesine,
3-Başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf harçlarının ilk derece mahkemesince, talep halinde iadesine,
4-Başvuran davalı tarafından istinaf kanun yolu aşamasında yapılan yargılama giderlerinin, esas hükümle İlk Derece Mahkemesi tarafından, yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
5-Gerekçeli kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine dair;
HMK'nın 353/1.a.6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 23/11/2018 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU:HMK 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.