T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/75
KARAR NO: 2019/171
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/11/2018
NUMARASI: 2018/1022
DAVANIN KONUSU: Elatmanın Önlenmesi (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında, davacının tedbir talebinin reddine ilişkin verilen ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İli, ... İlesi, ... Mahallesi,.... Mevkii ... pafta ... Parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde malik ile 14.12.2015 tarihli beş yıl süre ile Kira Sözleşmesi akdedildiğini ve işbu kira sözleşmesinin tapu siciline şerh edildiğini, davacı şirket kiralamış olduğu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunun .... markası altında işletmek üzere ........ Tic. Ltd. Şti. ile 21.09.2016 tarihinde, 01.01.2021 tarihine kadar geçerli Bayilik Sözleşmesi akdettiğini, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin, davalı tarafından ihtarname ile haksız olarak feshedildiğini belirterek, akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmaza vaki müdahalenin menine, istasyonun kurulu bulunduğu taşınmaz üzerinde keşif yapılarak, taşınmaz üzerinde kurulu bulunan akaryakıt servis istasyonunun, taşınmaz üzerindeki fiili yerleşim durumunun, istasyonun fiili durumunun ve istasyonunun kimler tarafından kulanıldığının, istasyonda hangi dağıtım şirketine ait amblem, loga ve kurumsal kimliğinin kullanıldığının ....A.Ş.'nin marka ve ambleminin kaldırılmasına yönelik eylemde bulunulup bulunulmadığının tespitine, müvekkili şirketin hakkını kullanamamasından kaynaklanan zararın artmaması için, dava sonuna kadar gereğinde takdir edilecek teminat karşılığında, akaryakıt istasyonunun işletmek/ işlettirmek üzere yediemin sıfatıyla müvekkiline teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir, Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında bayilik ve kira sözleşmesinin mevcut olduğunu, kira sözleşmesi nedeniyle görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, kira sözleşmesi mevcutken müdahalenin meni davası açılamayacağını, ayrıca davalı müvekkilinin Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/561 Esas sayılı dosyasından korkordato başvurusu kapsamında ihtiyati tedbir kararı aldığını, davacı yanın ihtiyati tedbir talebinin telafisi mümkün olmayan zararlara yol açacağından bahisle, davanın görev yönünden ve esastan reddine, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi 20/11/2018 tarihli ara kararında; '' HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde ihtiyati tedbir düzenlenmiş, 389/1.maddesinde 'Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.' hükmüne ve 390/3 maddesinde de '(3) Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.' hükmüne yer verilmiştir. "Bununla birlikte davacı tarafça ileri sürülen iddiaların yargılamayı gerektirmesi, Yargılama sonunda elde edilebilecek sonucu önceden sağlayan ve davaya konu uyuşmazlığı esastan çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden tedbir talebinin reddine,'' karar vermiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Müvekkili şirketin akaryakıt sektöründe ticari faaliyetini .... markası ve logosu altında, malik olduğu ya da kira/intifa sözleşmeleriyle tasarruf hakkına sahip olduğu akaryakıt istasyonlarında bayileri aracılığıyla yürüttüğünü, Müvekkili şirketin, dava konusu taşınmaz üzerinde malik ile 14.12.2015 tarihli ve -kira şerhinin tapuya tescil tarihinden başlamak üzere- beş yıl süreli kira sözleşmesi akdetmiş olup işbu kira sözleşmesinin tapu siciline şerh edildiğini, Müvekkili şirketin; akaryakıt istasyonunu .... markası altında işletmek üzere, davalı ile 01.01.2021 tarihine kadar geçerli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, Davalı yanın, müvekkili markaları altında yürüttüğü bayilik faaliyetini ve ürün alımını durdurduğunun tespit edildiğini, Beşiktaş .... Noterliğinin 27.07.2018 tarih .... yevmiye sayılı ihtarnamesini gönderdiklerini, davalı bu ihtara rağmen istasyonu müvekkili şirkete iade etmeyip, istasyonda başka bir dağıtıcının ürünlerini satarak haksız kazanç sağladığını, bu nedenle müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine müdahalenin önlenmesi-teslim talepli dava açılmış olup kira hakkının süre ile sınırlı olması da göz önünde bulundurularak, yargılama bitinceye dek istasyonun yediemin olarak tedbiren tarafına teslimi talep edildiğini, Mahkeme tarafından 10.09.2018 tarihli ara karar ile bilirkişiler eliyle dava konusu istasyonda yerinde inceleme yapılmasına ve rapor düzenlenmesine karar verildiğini, keşif sırasında müvekkili .... adına kiralı akaryakıt istasyonunda başka bir firmanın işletme halinde olduğu tespit edildiğini, davalı tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde dava konusu istasyonda işgalci değil alt kiracı oldukları, kira ödemelerinin düzenli olarak yapıldığı, bayilik sözleşmesini haklı nedenle feshettiklerini beyan ettiklerini, İhtiyati tedbirin, HMK'nın 389 vd. maddelerinde öngörülen koşullarının gerçekleştiğini, mahkemenin redde ilişkin hukuki gerekçesinin isabetsiz olduğunu, yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, davanın açılması ile hüküm arasında geçen zaman içinde dava konusu şey üzerinde meydana gelebilecek değişiklikler sonucunda da elde edilecek hükmün icrası çok zorlaşabileceği gibi imkansız hale de gelebileceğini, davalı şirket tarafından yaratılan hukuka aykırı durum neticesinde, müvekkili şirket kira sözleşmesinin kendisine sağladığı hakları kullanamadığını, Açıklanan bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin istinafa konu ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile yargılama sonuçlanıncaya kadar, gereğinde takdir edilecek teminat karşılığında, dava konusu akaryakıt istasyonunun yediemin sıfatı ile işletmek/işlettirmek üzere tedbiren müvekkil şirkete teslimine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, hukuki niteliği itabariyle, meni müdahale davası içinde, HMK'nın 389 vd. maddeleri uyarınca talep edilen ihtiyati tedbirin reddi kararının kaldırılması ve ihtiyati tedbir verilmesi istemine ilişkindir. Dava dilekçesindeki netice-i talep olan müdahalenin önlenmesi istemi ile davacının ihtiyati tedbire ilişkin talebi örtüşmektedir. Yargılama sonunda elde edilebilecek sonucu önceden sağlayan ve davaya konu uyuşmazlığı esastan çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi isabetli olup davacının istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçeyle, HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 07/02/2019 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.