T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2032
KARAR NO: 2020/1454
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:11/12/2018
NUMARASI:2018/1644 E. - 2018/1652 K
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, kararda yazılı nedenlerle verilen ihtiyati haciz kararına karşı, borçlular ... ve ... A.Ş. Vekilli tarafından yapılan itirazın reddine, borçlu ... Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından yapılan itirazın kabulüne ilişkin verilen ek karara karşı, alacaklı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili talep dilekçesinde özetle; borçluların müvekkile vermiş oldukları, ... Meydan/Kahramanmaraş şubesine ait ... seri nolu 9.000,00 TL bedelli 28.11.2018 keşide tarihli çekin karşılıksız olduğunu ve alacağın rehinle teminat altına alınmadığını, çekin İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini ileri sürerek, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 11.12.2018 tarihli kararında; ihtiyati haczin 9.000,00 TL üzerinden kabulü ile alacak, rehinle temin edilmediğinden %15 oranında teminat karşılığı borçluların mal varlığının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.Bu karara karşı, bir kısım borçluların vekilleri tarafından, İİK'nın 265.maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden .... Sanayi ve Tic. Ltd.Şti vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haczin dayanağı olan icra takibine konu çekteki müvekkilinin kaşe ve imzasının sahte olduğunu, bu hususun kolaylıkla anlaşılabileceğini, müvekkilinin unvanının ... San.Tic.Ltd. Şti. olduğu halde takip dayanağı çekteki kaşede ...San.Tic.Ltd.Şti. şeklinde bir unvan bulunduğunu, kaşedeki vergi numarası doğru olmakla birlikte kaşenin sahte olduğunun unvanlar arasındaki farktan anlaşılabileceğini, basiretli tacir olan müvekkilinin kendi kaşesindeki unvanını yanlış yazdırmasının beklenemeyeceğini; mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkili şirketin merkezinin Küçükçekmece ilçesinde olup müvekkili yönünden yetkili mahkemenin Bakırköy Ticaret Mahkemeleri olduğunu, takibe konu çek yönünden ise yetkili mahkemenin Kahramanmaraş mahkemeleri olduğunu, sahte çeke dayalı olarak yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının uygulanarak müvekkilinin mağduriyetine neden olunduğunu ileri sürerek, ihtiyati haczin müvekkili şirket yönünden kaldırılmasını istemiştir.
İhtiyati hacze itiraz eden ... ve ... A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde özetle; takip konusu çekin borçlulardan ... A.Ş. yetkilisinin aracının camı kırılarak hırsızlık sureti ile zayi olduğunu, ilgili tarafından Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/830 Esas sayılı dosyasında çekin iptalinin talep edilerek ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, dava ve soruşturma devam ederken takip başlatıldığını, ciro silsilesinin ...A.Ş.'ye ait cirodan sonra kopuk olduğunu, çekin en son anılan borçlu tarafından ciro edildiğini ve bu sırada zayi olduğunu, keşideci ... tarafından 31.08.2019 tarihli olarak keşide edilen çekin, keşide tarihinde oynama yapılarak 28.11.2018 tarihinin yazıldığını, düzeltilen tarihteki imza ve parafın müvekkiline ait olmadığını, çekin çalındıktan sonraki cirantaların hak sahibi olmadığından takip alacaklısı ... A.Ş' nin çeki takibe koymaya yetkisinin bulunmadığını ileri sürerek, ihtiyati haczin kaldırılmasını istemiştir.Alacaklı vekili itiraz dilekçelerine karşı sunduğu beyanında özetle; borçlu vekillerinin çekteki imza ve ciroya yönelik itirazlarının ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında sayılmadığını, çekin faktoring sözleşmesi ve alacak bildirim formu ile müvekkili tarafından iktisap edildiğini, sözleşmede İstanbul mahkemelerinin yetkisinin kararlaştırması nedeniyle mahkemenin yetkili olduğunu, çekin karşılıksız çıkması halinde TBK'nın 89.maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili hale geleceğini belirterek, itirazların reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 12.02.2019 tarihli ek kararında; " İtiraz sebepleri İİK 265.maddesinde sınırlı olarak sayılmış olup, imzaya itiraz, bu maddede itiraz nedeni olarak gösterilmemiştir. Bu nedenle imzaya yönelik itiraz edenlerden ... ve ... A.Ş.' nin itirazın reddine karar verilmiştir. İtiraz eden .... Ltd.Şti. vekilinin mahkememizin yetkisine yönelik itirazının değerlendirilmesinde; İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK'nun 258.1) hükmüne göre, "İhtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir." Anılan Kanunun 5. maddesi de HUMK'nun (Yeni HMK) yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını öngörmüştür. Söz konusu atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesine yöneliktir. İhtiyati hacizde yetkiyle ilgili diğer hukuki meselelerde, öncelikle İcra ve İflas Kanunu'ndaki özel hükümler uygulanmalı, bu hükümlerin yetersiz olması halinde ihtiyati haciz müessesesinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde HMK kıyasen tatbik edilmelidir. İİK'nun 263/III hükmüne göre, "Mahkeme gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." Bu hüküm uyarınca, yetki itirazının yerinde görülmesi halinde ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilir. Bu itibarla kambiyo senedi niteliğindeki çeke dayalı borçlar aranacak borçlar niteliğinde olup, çekte belirtilen borçluların yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkemeden, çekte gösterilen ödeme yerindeki mahkemeden, ödeme yeri gösterilmemişse çekin düzenlendiği yerdeki mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, bu bakımdan yapılan değerlendirmede borçlu .... Şti.'nin merkezinin Küçükçekmece ilçesinde olduğu, çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın adresinin Kahramanmaraş olduğu anlaşılmakla, yetkili mahkemenin Kahramanmaraş Asliye Ticaret Mahkemesi ya da Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olması nedeniyle itirazın kabulüne karar verilmiş aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, itiraz edenler ... ve ... A.Ş. Vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazının reddine, borçlu ... Ltd.Şti. Vekilinin itirazının kabulü ile 11.12.2018 tarihi ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde ;Borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden verilen itirazın kabulü kararının yerinde olmadığını, ihtiyati haciz talebine konu edilen çekin, borçlulardan ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili arasında imzalanan genel faktoring sözleşmesi kapsamında çek tevdi bordrosuna istinaden ciro yolu ile tevdi edildiğini, faktoring sözleşmesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, HMK'nın 7. maddesi uyarınca birden çok davalının bulunması halinde davalılardan biri için yetkili olan mahkemenin diğerleri için de yetkili olduğunu, bu nedenle borçlu ... yönünden de İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun açık olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesince borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılması ve müvekkil aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi yönünde verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz karanına itirazın kabulü kararının istinafına ilişkindir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İtiraz eden borçlular ... AŞ. ve ... vekili Av....'ın bildirdiği adresine duruşma günü 27.12.2018 tarihinde tebliğ edilmiş, belirlenen duruşma gününde borçlular vekilinin katılmaması üzerine itirazı değerlendirilerek reddine karar verilmiştir. İtirazın reddine ilişkin ek kararın usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeden, alacaklı vekilinin diğer borçlu yönünden istinaf kanun yoluna başvurması üzerine dairemize gönderilmiştir. Dairemizin 12.09.2019 tarihli kararı ile gerekçeli karar ve istinaf dilekçesinin itiraz edenler vekili Av....'a tebliğ edilerek yasal süreler beklendikten sonra istinaf başvurusu için iadesi istenmiştir. İlk derece mahkemesince, itiraz edenlerin vekilinin adresi ilgili barodan sorulmuş, bildirilen adresin daha önce tebligat yapılan adresle aynı olması nedeniyle 7201 sayılı Kanun'un 35.maddesi gereğince tebligat yapılarak gerekli süreler beklendikten sonra, alacaklı vekilinin istinaf isteminin incelenmesi için dosya yeniden dairemize gönderilmiştir. Bu nedenle, istinaf başvurusu bulunmayan borçlular yönünden dairemizce bir inceleme yapılmamıştır. Alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde, keşidecisi ... olan ... TAO Kahramanmaraş Meydan şubesine ait 28.11.2018 keşide tarihli, 9.000,00 TL bedelli ... nolu çekin hamiline keşide edildiği, ilk cironun itiraz eden borçlu ...A.Ş'ye ait olduğu görülmüştür. İlk cirodan sonraki ciro itiraz eden ...San ve Tic. Ltd.Şti'ni ait olup, şirketin unvanı cirodaki kaşede.... San.ve tic.Ltd.Şti. olarak yazılmıştır. Daha sonraki ciro borçlu ...Tic.Ltd.Şti'ne ait olup, anılan borçlu ile alacaklı faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesi düzenlenmiştir. İbraz edilen çekin karşılığının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Çek, faktoring sözleşmesi gereğince, faturayla tevsik edilerek alacaklı tarafından iktisap edilmiştir. Alacaklı ile borçlu şirket arasında düzenlenen sözleşmenin 23.maddesinde, sözleşmeden doğan ihtilaflarda İstanbul mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu belirlenmiştir. İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun 2004 sayılı İİK'nın 258. maddesinin göndermesiyle aynı Kanun'un 50.maddesi gereğince belirlenmesi gerekir. İİK'nın 50. maddesi uyarınca, yetkili mahkeme, HMK'da mahkemelerin yetkisini düzenleyen kurallara göre belirlenir. Buna göre, davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden, çeke dayalı olarak çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemeden, ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.Talep konusu çekin bankaya ibrazı ile borcun götürülecek borç niteliğine dönüşmesinden dolayı TBK'nın 89/1.maddesi uyarınca alacaklının kendi ikametgahı mahkemesinde ve HMK'nın 6.maddesi uyarınca da borçlunun ikametgahı mahkemesinde talepte bulunulabilecektir. Çekin keşide yeri Kahramanmaraş olup bu madde yönünden mahkeme yetkili değildir. Diğer yandan itiraz eden borçlunun yerleşim yerinin de mahkemenin yetki alanında olmadığı açıktır. Ancak, alacaklının yerleşim yeri/muamele merkezinin Şişli/İstanbul olması nedeniyle talep eden alacaklı adresinin İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığı anlaşıldığından mahkeme ihtiyati haciz konusunda yetkilidir. Diğer yandan HMK'nın 7.maddesi gereğince birden fazla davalı bulunması halinde, bunlardan birinin yerleşim yerinde dava açılabilir. Alacaklı ile borçlardan ...Tic.Ltd.Şti arasında düzenlenen faktoring sözleşmesinde, HMK'nın 17.maddesi kapsamında yetki sözleşmesi yapılarak İstanbul mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkisi kabul edilmiştir. Bu durumda, diğer borçlular yönünden de anılan madde gereğince mahkemenin yetkili olduğu anlaşılmakla borçlu vekilinin itirazının reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.Yukarıda açıklanan gerekçelerle, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin 06.02.2019 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile borçlu ... yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin Ek kararının kaldırılmasına, itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine ve itirazın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;HMK'nın 353/1.b.2. ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ihtiyati hacze itiraz üzerine verilen istinafa konu 06.02.2019 tarihli itirazın kabulüne dair ek kararın kaldırılmasına, itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;1-Borçlu ... vekilinin ihtiyati hacze itirazlarının İİK'nın 265. maddesi uyarınca reddine,2-Kaldırma ve itirazın reddi kararımızla ile birlikte ilk derece mahkemesinin 11.12.2018 tarihli ihtiyati haciz kararı geçerliliğini koruyacağından, Dairemizce yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine yer olmadığına,3-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan 44,40 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; 121,30 TL istinaf peşin harcının talep halinde alacaklıya iadesine,4-Alacaklı vekili tarafından harcanan 44,40 TL istinaf başvuru harcı, 51,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 95,90 TL istinaf giderinin, borçlu ...San.Tic.Ltd.Şti'nden alınıp alacaklıya verilmesine,5-Haklarındaki ihtiyati haciz talebi ilk derece mahkemesince kabul edilen ... A.Ş. ve ... yönünden 11.12.2018 tarihli ihtiyati haciz kararı yönünden verilen karar istinaf başvurusuna konu olmadığından bu konuda karar vermeye yer olmadığına,6-Tüm borçlular yönünden ilk derece mahkemesinde vekalet ücreti takdir edildiğinden, yeniden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7- Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24.12.2020 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.