T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1538
KARAR NO: 2020/1116
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2020/37 D.İş - 2020/68 Karar
KARAR TARİHİ: 18/03/2020 tarihli ek karar.
DAVA: İhtiyati Haciz
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz davasının yapılan yargılamasında verilen ihtiyati hacze itirazın ilk derece mahkemesinde reddedilmesi üzerine ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; karşı taraf /borçlu şirketin İstanbul 6 ATM'nin 2019/1390 D.İş sayılı dosyasından aldığı ihtiyati haciz kararını İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icra takibine konu ederek muhtelif tarihlerde müvekkili şirkete hacze gidilerek, mal kaldırmak ve tüm banka hesaplarına bloke etmek suretiyle ihtiyati haciz baskısı altında müvekkili şirketten toplam 285.000 TL ödeme aldığını, İstanbul 6 ATM'nin 2019/1390 D.iş sayılı dosyasına yapılan itiraz üzerine ihtiyati haciz kararının kaldırıldığını ve bu kararın kesinleşmiş olması nedeniyle haciz tehdidi ile karşı tarafa sebepsiz olarak ödenen 285.000 TL'nin tahsili amacıyla borçlunun mal kaçırma ihtimaline binaen borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarda ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince 23.01.2020 tarihinde, talep konusu alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş; 285.000,00 TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 42.750,00 TL teminat karşılığında İİK'nun 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Bu karara karşı aleyhine ihtiyati haciz verilen vekilince itiraz edilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden vekili; müvekkili şirketin, ... AŞ den 797.402,34 TL cari hesap alacağı bulunduğunu, borçlu şirketin taşınmazlarına devretmeye başlaması, şubelerini kapatması nedeniyle İstanbul 6. ATM'nin 2019/1390 D.iş sayılı dosyasından 4 adet çek bedeli olan 250.000-TL için ihtiyati haciz taleplerinin kabul edildiğini, ihtiyati haciz kararın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından takibe konulduğunu, karşı tarafın ihtiyati haciz tutarının tamamını dosyaya teminat olarak yatırıp dava açabilecek durumda iken müvekkili ile anlaşma yaparak söz konusu alacağı ödediğini, İstanbul 6 ATM nin 2019/1390 D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz kararının usuli bir itiraz olan derdestlik itirazı nedeniyle kaldırıldığını, aynı alacağa ilişkin olarak İstanbul 8 ATM'nin 2019/1389 D.İş sayılı dosyasında da talepte bulunmaları nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırıldığını, müvekkilinin alacağının sabit olduğunu, karşı tarafın İstanbul 1. ATM nin 2019/612 esas sayılı dosyasından Konkordato kararı verilmesi talebinde bulunduğunu ve Mahkemece 1 yıllık kesin mühlet kararının verildiğini, karşı taraftan yaptıkları tahsilatın konkordato ilan edilmesinden önce yapıldığını ve halen müvekkilinin karşı taraftan 547.402,34-TL alacaklı olduğunu, bu nedenlerle; ihtiyati haciz karanının kaldırılması incelemesi duruşmalı olarak yapılıp verilen karar kesinleşene kadar, Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz işlemlerinin tedbiren durdurulmasına ve müvekkili şirket hesaplarına, tapu ve taşınmazlarına konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi 18/03/2020 tarihli kararla, "...Talepte bulunanın aleyhine İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/1390 Değişik İş sayılı dosyasında verilen 24/10/2019 tarihli ve 2019/1441 K. Sayılı karar ile 250.000,00-TL'nin %20'si oranında teminat ile ihtiyati haciz talebinin kabul edildiği, karşı tarafça ihtiyati haciz kararının uygulanarak haciz tehdidi altında kalan talep eden tarafça ihtiyati hacze konu meblağın ödendiği, bunu takiben İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 19/11/2019 tarihinde ihtiyati haciz kararının kaldırıldığı, bu haliyle karşı tarafın söz konusu meblağı almasına dayanak olan ihtiyati haciz kararının ortadan kalkmış olduğu ve ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafın ödediği bedeli iade yükümlülüğü doğduğu, Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının İİK 257nci vd maddelerine uygun olduğu değerlendirildiğinden ihtiyati haciz kararına itirazın reddine dair..." ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermiştir. Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle: İhtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, ihtiyati haciz koşulları İİK. 257/1 ve 2.fıkralarında belirtildiğini, buna göre; kural olarak ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın vadesinin gelmiş olması yani, alacağın muaccel olması gerektiğini, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati haciz verilmesinin, ayrık olarak öngörülmüş bir yol olduğunu, ancak şu hallerde, henüz muaccel olmayan yani vadesi gelmemiş bulunan bir borç için ihtiyati haciz istenebileceğini, İİK.'nın 257/2.maddesinde öngörülen sebepler sayılarak belirtilmiş (tahdidi) olup genişletilemeyeceğini, Somut olayda, müvekkili şirket aleyhine vadesi gelmiş bir borç bulunmadığını, zira, karşı taraf, müvekkilinden alacaklı dahi olmadığını, aksine, karşı tarafın ödemesi gereken vadesi gelmiş bir borç bulunduğunu, Karşı tarafın borcu protokolle kabul ettiği gibi ayrıca somut olay yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken itirazın reddi yerinde olmadığını, Müvekkili alacaklı olduğu halde, borçlu durumuna düşürüldüğünü, olayda sebepsiz zenginleşme bulunmadığını, Müvekkilinin farklı tarihlerde düzenlenen 9 adet çekten toplam 769.000-TL alacaklı olduğunu,müvekkilinin ayrıca cari hesap alacağı bulunduğunu, kendisinin bu çeklerde ciranta olup, şimdiye kadar 769.000-TL'lik çek ücretini alacaklılara ödediğini, ancak karşı tarafın, müvekkili alacağının yalnızca bir kısmını tahsil ettikten sonra konkordato ilan ettiğini, Vadesi gelen bir çek yönünden keşidecinin ödeme yapması gerekirken bilakis iadesi için ihtiyati haciz kararı almasının mümkün olmadığını belirterek, Açıklanan tüm bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken itirazın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ve istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen 18.03.2020 tarihli ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep ihtiyati haciz kararına itirazın reddi kararının istinafına ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355 maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İtiraz eden şirketin, ... AŞ aleyhine İstanbul 6. ATM'nin 2019/1390 D.iş sayılı dosyasından yaptığı talep üzerine, bu mahkemece 4 adet çek bedeli olan 250.000-TL için ihtiyati haciz kararı verildiği, ihtiyati haciz kararın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından takibe konulup, ... AŞ tarafından ödediği, İstanbul 6 ATM nin 2019/1390 D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz kararının ... AŞ vekilinin itirazı üzerine İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 19/11/2019 tarihinde kaldırıldığı, bunun üzerine ... AŞ vekilince yapılan ödemenin dayanağı olan ihtiyati haciz kararının kalkması nedeniyle karşı tarafa ödenen tutarın sebepsiz kaldığı gerekçesiyle talep üzerine itiraz eden aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiği, ihtiyati haciz kararına itirazın ise yazılı gerekçe ile reddedildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkemece karşı tarafça ihtiyati haciz kararının uygulanarak haciz tehdidi altında kalan talep eden tarafça ihtiyati hacze konu meblağın ödendiği, bunu takiben İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 19/11/2019 tarihinde ihtiyati haciz kararının kaldırıldığı, bu haliyle karşı tarafın söz konusu meblağı almasına dayanak olan ihtiyati haciz kararının ortadan kalkmış olduğu ve ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafın ödediği bedeli iade yükümlülüğü doğduğu gerekçesiyle, verilen ihtiyati haciz kararının İİK 257nci vd maddelerine uygun olduğu belirtilerek itiraz reddedilmiş ise de; İİK 257/1 maddesindeki yasal düzenleme uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcununu alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Somut olayda taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu ihtilafsız olup, tek başına daha önce alınmış olan ihtiyati haciz kararının kaldırılması iş bu dosyada verilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddi için yeterli olmayacaktır. Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında borçlunun daha önce aldığı ihtiyati haciz kararı kapsamında yaptığı tahsilatların iadesi gerekip gerekmeyeceği ve tutarı temel ilişkiye göre yargılamayı gerektireceğinden, itirazın reddi yönünde verilen karar isabetsizdir. Bu nedenle itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemenin itirazın reddine ilişkin 2020/37 D. İş 2020/68 Ek karar sayılı 18.03.2020 tarihli kararının kaldırılarak HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca dairemizce itirazın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati hacize itirazın reddine dair verdiği 18.03.2020 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda; 1-İİK'nın 265/son maddesi uyarınca, davalı vekilinin ihtiyati hacze vaki itirazları haklı görüldüğünden, ihtiyati hacze itirazın kabulüne, ilk derece mahkemesinin 23.01.2020 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, 2-Başvuran tarafça yatırılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; 54,40 TL istinaf harcının talep halinde iadesine, 3-Başvuran tarafından yatırılan istinaf harç gideri ile posta giderinin toplamı olan 226,60 TL yargılama giderinin, ihtiyati haciz talep edenden alınarak istinaf kanun yoluna başvurana verilmesine, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.2.ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 22.10.2020 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.