T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1834
KARAR NO: 2023/1803
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/07/2023 tarihli değişik iş kararı.
NUMARASI: 2023/219 Dİ. - 2023/230 K.
TALEBİN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... yetkili bayisi ... AŞ-... ile ... marka, yeni ... (...) Tip, 2022 model, ... (Platinyum) renk, ... nolu aracın 1.400.000 TL tutarla satın alınması ve aracın da en geç 15/02/2023 tarihinde müvekkili şirkete teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, 11/012023 tarihinde “...” çalışanı olan “Yeni Araç Satış Danışmanı” görev ünvanlı ... isimli şahıs tarafından müvekkili şirket çalışanına proforma gönderildiğini, proforma faturanın arka sayfasında “...” şirketinin unvan bilgilerinin olduğunu, paranın gönderileceği ... ait IBAN bilgilerinin de yine yetkili bayi ... tarafından müvekkili şirkete iletilen mailde yazıldığını, buna istinaden de ... TR... nolu ... hesabına müvekkili şirket tarafından 11/01/2023 tarihinde 10.000 TL ve 18.01.2023 tarihinde 1.390.000 TL gönderildiğini, aracın taahhüt edilen tarihte şirkete teslim edilmediğini, bunun üzerine borçlu şirket çalışanlarıyla irtibata geçildiğini ancak yine personellerin çeşitli bahanelerle müvekkilini oyaladıklarını, borçluların kendisini oyalaması ve medyada çıkan birçok kişinin aynı şekilde mağdur edildiğine dair haberleri görmesi ve dolandırıldığını anlaması üzerine borçlular hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, müvekkilinin borçlu şirket çalışanlarını devamlı araması üzerine gönderilen 1.400.000 TL tutarın 200.000 TL'sini müvekkile geri yollandığını ancak ancak 1.200.000 TL ve ferilerinin müvekkiline iade edilmediğini ileri sürerek, borçluların mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunması nedenleriyle borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 06.07.2023 tarihli değişik iş kararında; "Talebe dayanak belgeler ve dosya kapsamına göre, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiğinden ve bu nedenle mevcut delil durumuna göre alacağın varlığı, miktarı ve muacceliyeti konusunda tam bir kanaat edinilemediğinden, İİK'nın 257. maddesindeki ihtiyati haciz koşulları oluşmayan talebin reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir. Bu değişik iş kararına karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden vekili, istinaf başvuru dilekçesinde; talep dilekçesini tekrar etmekle, somut olayda müvekkilinin borçlulardan alacaklı olduğunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde açık ve kesin olduğunu, kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, Ordu Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/3437 soruşturma numarası ile görülen dosya kapsamında borçlu şirket yetkilileri hakkında TCK md.158/1-h uyarınca kamu davası açılması talebi ile ağır cezaya sevk edilmek üzere iddianame düzenlendiğini, müvekkilinin dolandırıldığını anlaması üzerine müvekkili şirketin borçlu şirket çalışanlarını devamlı olarak araması üzerine ... tarafından, kendisine gönderilen 1.400.000 TL tutarın 200.000 TL'sini oyalamak ve zaman kazanmak için müvekkiline geri gönderdiğini, ancak 1.200.000 TL ve ferilerinin halen iade edilmediğini, somut olay nazara alındığında, ayrıca dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden ve soruşturma dosyası ile de açıkça anlaşılacağı üzere müvekkili şirketin zarara uğradığını ve alacağının muaccel olduğunu, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2014/18094 Esas, 2015/2466 Karar sayılı kararında"...Davalı hakkında yürütülen hazırlık soruşturması ve davacının müfettiş raporu okunabildiği kadarıyla dosyadaki bilgi ve kanıtlar nazara alındığında davacının zarara uğramış olması kuvvetle muhtemeldir. Bu durumda, haksız fiil tarihi itibarıyla davacının alacağı muaccel hale gelmiştir. Öte yandan, 2004 sayılı İİK. 257. maddesinde de "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu durumda, açıklanan nedenlerle ve hakkaniyet ilkesi gereği davalı hakkında alacağı geçmemek üzere ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken talebin reddedilmiş olması doğru görülmemiş; kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir...." denildiğini, borçluların müvekkili şirket ile beraber birçok kişi ve kurumu dolandırdığının sabit olduğunu, yine piyasaya büyük miktarda borçlandıklarını, mali müzayaka içerisinde bulunduklarını ödemelerini tatil ettiklerini, mallarını kaçırma hazırlıkları içinde olduklarını, bu yönde duyum aldıklarını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına, teminatsız veya teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca, ihtiyati hacze ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, müvekkilinin, karşı taraf borçlu şirketlerden ... yetkili bayisi olan ... Otomotiv AŞ'den 1.400.000 TL karşılığında bir adet araç satın aldığını, bedelin bu borçlu hesabına ödendiğini, ancak aracın teslim tarihi olarak kararlaştırılan 15.02.2023 tarihinde teslim edilmediğini, çeşitli bahaneler ileri sürüldüğünü, müvekkilinin oyalanarak zaman kazanmaya çalışıldığını, 05.04.2023 tarihinde ödenen paranın 200.000,00 TL'sinin iade edildiğini, ancak kalan 1.200.000 TL'nin iade edilmediğini, aracın da teslim edilmediğini, bir çok kişinin bu şekilde dolandırıldığını, bu nedenle Ordu Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/3437 soruşturma numarası ile borçlu şirket yetkilileri hakkında şikayetçi olunduğunu, borçlu şirketin mal kaçırma ihtimali bulunduğunu, alacağının muaccel olduğunu ileri sürerek, ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, mahkemece ihtiyati haciz talebinin, talebin yargılamayı gerektirmesi ve yaklaşık ispatın sağlanamaması sebebiyle reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık, alacaklının ihtiyati haciz talebinin reddine dair mahkeme kararının yerinde olup olmadığı, somut olayda ihtiyati haczin şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. İİK'nın 257.maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir. İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. Yukarıda da belirtildiği gibi, İİK'nın 258/2 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı konusunda kanaat verecek delillerin dosyaya ibrazı yeterlidir. Alacaklı satın aldığı aracın bedeli ödenmesine rağmen teslim edilmediğini ileri sürmektedir. Talep eden alacaklı ile karşı taraf borçlular ... Ltd. Şti. ve ... AŞ arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme, dekont veya fatura dosya kapsamında bulunmamaktadır. Bu bilgilere göre somut olayda, ihtiyati haciz talep eden tarafça karşı taraf borçlulardan ... Ltd. Şti. ve ... AŞ yönünden alacağın varlığına dair ve ihtiyati haciz kararı verilmesini sağlayacak kanaat verici delil sunulamadığı, mevcut delillerin bu borçlular açısından yaklaşık ispata yeterli olmadığı, karşı tarafın mal kaçırmaya veya adres değiştirmeye yönelik eylemlerinin bulunduğu iddialarına ilişkin de teyit eden herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle, her ne kadar mahkemece karşı taraf borçlulardan ... Ltd. Şti. ve ... AŞ yönünden ''talebin yargılamayı gerektidiği '' şeklinde yasada yer almayan bir gerekçeyle talep reddedilmiş ise de, bu borçlular açısında yaklaşık ispatın sağlanamadığından bu borçlular yönünden karar sonucu itibariyle doğru olduğundan bu husus eleştirilmekle yetinilerek talep eden tarafın karşı taraf borçlulardan ... Ltd. Şti. ve ... AŞ yönünden ileri sürdüğü istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak dosya kapsamının incelenmesinden, karşı taraf borçlulardan ... Otomotiv AŞ tarafından, talep eden şirket adına düzenlenen bir adet proforma fatura, talep eden tarafından bu şirkete yapılan 1.400.000 TL'lik ödeme ile bu borçlu tarafından ihtiyati haciz talep eden şirkete iade edilen 200.000 TL'lik banka dekontları ve bu borçlu ile talep edenin araç satışına ilişkin mail yazışmalarının bulunduğu, teslime ilişkin herhangi bir belgenin bulunmadığı, adı geçen şirket yetkilisi hakkında Ordu Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/3437 soruşturma sayılı dosyası ile başlatılan soruşturma kapsamında alınan ifadeler ve dosya kapsamı nazara alındığında, bu bilgi ve belgeler kapsamında karşı taraf/borçlu ... Otomotiv AŞ yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli şartların oluştuğu, yaklaşık ispatın sağlandığı anlaşıldığından mahkemece bu borçlu yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu nedenlerle, talep eden vekilinin karşı taraf/borçlu ... Otomotiv AŞ yönünden ileri sürdüğü istinaf sebepleri yerinde görülmüş ve Dairemizce adı geçen borçlu yönünden ihtiyati haciz talebinin kabulüne dair yeniden karar verilmesi gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, mahkemece, karşı taraf/borçlu ... Otomotiv AŞ yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, talep eden/alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak, talep eden/alacaklının ihtiyati haciz talebinin alacaklıya iade edilmediği iddia edilen 1.200.000 TL'nin %15'i oranında teminat karşılığında borçlu ... Otomotiv AŞ yönünden kabulüne dair Dairemizce yeniden karar verilmesi gerekmiştir. Diğer borçlular yönünden ihtiyati haciz talebinin reddi yerinde olduğundan yeniden hüküm kurulurken ... Ltd. Şti. ve ... AŞönünden ihtiyati haciz talebin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun İİK'nın 258/3 ve HMK'nın 353/1.b.2 maddeleri uyarınca kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu 06.07.2023 tarihli ihtiyati hacız talebinin reddi kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebi hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda; 1-İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin, borçlulardan ... Ticaret Servis Hizmetleri ve İnş. Ltd. Şti. ve ... AŞ yönünden reddine, 2-İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin İİK'nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca karşı taraf/ borçlu ... Otomotiv AŞ yönünden kabulü ile bu borçlunun 1.200.000 TL alacağı karşılamaya yeterli miktardaki haczi kabil menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, 2-İİK'nın 259. maddesi uyarınca takdiren %15 oranında belirlenen 180.000,00 TL nakdi teminat ilk derece mahkemesi veznesine yatırıldığında ya da aynı tutarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz edildiğinde, kararın infazı için bir suretinin ilk derece mahkemesi tarafından, ihtiyati haciz talep eden vekiline verilmesine,3-Kararın yetkili icra müdürlüğünce infazına,4-Karar tarihindeki AAÜT uyarınca belirlenen 4.700,00 TL maktu avukatlık ücretinin, esas hakkındaki takip ya da davada haklı çıkmaları kaydıyla, karşı taraf/ borçlu ... Otomotiv AŞ'dan alınıp alacaklıya verilmesine,5-İstinaf kanun yoluna başvuran alacaklı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; istinaf peşin karar harcının ise talep hâlinde, ilk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talep edene iadesine,6-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan 738,00 TL istinaf başvuru harcı gideri, 449,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.187,50 TL istinaf kanun yolu giderinin, esas hakkındaki takip ya da davada haklı çıkması kaydıyla, karşı taraf/ borçlu ... Otomotiv AŞ'den alınıp alacaklıya verilmesine,7-Gerekçeli kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,8-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 09.11.2023