T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1138
KARAR NO: 2023/1088
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05.04.2023 tarihli ek karar.
NUMARASI: 2023/39 D.İş - 2023/38 K.
KONU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; inceleme için aslını ibraz ettiği ve dilekçe ekinde sureti yer alan 15/01/2023 vade tarihli, 150.000,00TL bedelli bono nedeni ile borçludan toplam 50.000,00 TL alacaklı olduğunu, borcun ödenmediği gibi rehinle de temin edilemediğini ileri sürerek, 50.000,00 TL'lik alacağı için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 08.02.2023 tarihli kararında; "... İhtiyati haciz talep eden alacaklının talep konusu bonodan dolayı 50.000,00TL alacaklı olup, borcun ödenmediği gibi rehinle de teminedilmemiş olduğu anlaşılmakla yukarıda açık kimlik ve adres bilgileri yer alan borçludan alacak tutarı olan 50.000,00TL'yi karşılamaya yetecek miktarda taşınır, taşınmaz mallan ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine alacak tutar miktarının %15 karşılığı olan 7.500,00TL teminat yatırıldığı taktirde ihtiyati haciz konulmasına, alacaklı yararına takdir olunan 2.400,00TL maktu vekalet ücretinin borçlu alınarak alacaklıya verilmesine" karar vermiştir. Bu karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin kamu çalışanı olup mal kaçırma gibi bir durumu bulunmadığını, müvekkilinin kamu çalışanı olduğundan dolayı müvekkiline maaş haczinin her zaman yapılabildiğini, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, mahkemece verilen kararın hukuka aykırılık teşkil ettiğini, kanunda da ihtiyati haciz sebeplerin varlığının olması gerektiğini, itiraz etmeleri nedeniyle alacaklıya karşı tazminat ve menfi tespit davası açılacak olması nedeniyle itiraz ve davalar sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince duruşma açılarak itiraz hakkında aşağıdaki karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 05.04.2023 tarihli ek kararında; "... İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına geçici olarak el konulması olarak tanımlanmaktadır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. Maddesindeki şartların gerçekleşmiş bulunması gerekir. İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış, bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması yeterli kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan senet dikkate alınarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir. İİK'nın 265. Maddesi gereğince yokluğunda ihtiyati haciz kararı verilen kişinin ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine, teminata karşı süresi içerisinde itiraz edebileceği düzenlenmiştir. İtiraz eden vekili itirazında ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, müvekkilinin mal kaçırma ihtimalinin bulunmadığını belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir. İtiraz eden vekilinin itiraz sebeplerinin İİK'nın 265. Maddesinde sayılan sebeplerden olmadığı, yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından ... " gerekçesiyle ihtiyati hacze karşı yapılan itirazın İİK 265/1 maddesinde düzenlenen şartları taşımaması nedeniyle reddine, itiraz eden avansından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin kamu çalışanı ve herhangi bir mal kaçırma gibi bir durumu bulunmadığını, ihtiyati haciz kararının verilebilmesi için borçlunun mal kaçırma durumunun olması gerektiğini, müvekkilinin kamu çalışanı olduğunu, müvekkil hakkında verilen ihtiyati haciz kararının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, ihtiyati haciz kararının alınabilmesi için alacaklının alacağının imkansızlaşması gerektiğini, bu dosyada müvekkili hakkında verilen kararın böyle bir gerekçesi olamayacağını, çünkü müvekkilinin kamu çalışanı olduğundan dolayı alacaklının alacağının imkansızlaşmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 ve devamı hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine; istinaf ise ihtiyati hacze borçlu tarafın yapılan itirazın reddi ek kararına ilişkindir. İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına borçlu vekilince yapılan itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz kararı verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı, itirazın reddi kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir. Öte yandan, İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaate varılması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır. İİK'nın 265/1.maddesi hükmü uyarınca ise borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Eldeki dosyada, ihtiyati haciz talep eden alacaklının 15.10.2022 düzenleme ve 15.01.2023 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli, senede dayanarak alacağın vadesinde ödenmemesi üzerine ihtiyati haciz talep ettiği, senette düzenleyenin borçlu/karşı taraf ..., lehtarın ise ihtiyati haciz isteyen/alacaklı ... olduğu, mahkemece ihtiyati haciz isteminin alacağın %15'i oranındaki teminat karşılığında kabulüne karar verildiği, bu karara borçlu vekilince yapılan itirazın reddine karar verilmesi üzerine bu ek karara karşı istinaf isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde; ihtiyati haciz talep eden alacaklının yukarıda belirtilen senette yer alan alacak nedeniyle ihtiyati haciz isteminde bulunduğu, somut olayda ihtiyati hacze konu kambiyo senedinin bononun tüm unsurlarını taşıdığı, ihtiyati haciz talebinde bulunanın lehtar olduğu, borcun vadesinin geldiği ve ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmesi ve bu karara borçlu tarafından yapılan itirazın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup itiraz eden/borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda; ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine dair verilen ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, karşı taraf/borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye irat kaydına, 3-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 15.06.2023
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.