T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/689
KARAR NO: 2024/879
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12.02.2024 tarihli Ara Karar
NUMARASI: 2024/87 E.
DAVANIN KONUSU: Şirketin Feshi
Taraflar arasındaki anonim şirketin feshi derdest dava dosyasında, davacılar tarafından talep edilen ihtiyati tedbirin ilk derece mahkemesince reddine dair verilen ara karara karşı, davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şirketinin diğer şirketin finansman ve yönetimi için kurulduğunu ve şirkette %53 oranında paydaş olduğunu, ... Şirketinin bir kısım ortaklarca bilerek yönetimsiz bırakıldığını, şirketin hali hazırda yönetim kurulu bulunmadığından pay sahibi olduğu ... Şirketinde ortak sıfatı ile söz sahibi olmadığını, ... şirketinin 12.02.2024 tarihinde yapılacak genel kurulunda sermaye artırımının görüşüleceğini ve şirketin bu toplantıda usulüne uygun şekilde temsil edilmemesi halinde, paydaşı olduğu ve sermaye koyduğu şirketteki çoğunluk paylarını kaybedebileceğini, bu şekilde toplantı yapılması halinde şirketin temel amacının ortadan kalkacağını, ... şirketinin 2.339.000,00 TL tutarında ... ’taki paylarını aynî taahhüt kapsamında taahhüt ederek ve bir kısım da 1.411.000,00 TL tutarında nakdî sermaye taahhüdü ile sermayelendirdiğini, davalı ... şirketinin ondört ortağı bulunduğunu ve en büyük ortağın %30,93 pay sahibi olduğunu, diğer onüç ortağın %10 ile %1 arasında paylara sahip olduklarını, şirketler arasında ... şirketinin “bağlı ortaklık”, ... Şirketinin ise “hakim ortak” olduğu bir ilişki bulunduğunu ve iştirak oranı %53 oranında olduğunu, ... şirketinin tek ve en büyük iştiraki olan ... Şirketinin ağaçlandırma izninin korunması ile çok ortaklı yapıdaki ... Şirketinin yönetim krizlerinden uzak tutularak, gerektiğinde finansman desteğinin tek elden sağlanması olduğunu, ... Şirketinin ... Şirketinden başka iştiraki, bağlı ortaklığı ya da herhangi bir ticari faaliyeti bulunmadığını, ancak bir kısım ortakların faaliyetleri ile ... Şirketinin etkisiz hale geldiğini ve yönetim kurulunun belirlenememesi ile diğer nedenlerle yegane kuruluş amacını gerçekleştiremediğini, şirketler arasında bağlılık ilişkisi bulunduğunu ve ... Şirketinin Orman Genel Müdürlüğünden aldığı ağaçlandırma işinin finansmanının ... tarafından karşılandığını, 08.04.2023 tarihinde her iki şirketin 2019 ila 22 yılı genel kurul toplantılarını yaptıklarını, ancak hakim şirketin toplantısının ticaret sicilinde yayınlanmayarak temsilinin sürüncemede bırakıldığını, bu nedenle bağlı şirket olan ... ’ın genel kurul toplantısının da sicilde ilan edilemediğini, her iki şirketin yönetiminde davacılardan ... ile ... dışında Kaşif ..., ..., ...’nin her iki şirkette ortak ve yönetim kurulu üyesi olduklarını, her iki şirketin tek bir çatı altında birleştirilmeye uygun olduklarını, ... şirketinin sermaye arttırımı gündemli genel kurul yapılmasına karar verildiğini ve toplantının sicil gazetesinde ilan edildiğini, ... Şirketi bakımından gereksiz olduğunu, ağaçlandırma izni devri gündeme gelen ve başkaca bir yatırım planı olmayan bir şirketin ödenmiş sermayesini arttırmanda ekonomik bir yarar bulunmadığını, hakim ortak olan ... Şirketinin, temsil organı oluşmadığından sermaye arttırımı toplantısında iradesinin ortaya konamayacağını ve alınacak bir karar ile muhtemelen çoğunluk hissesinin kaybedileceğini, ... Şirketinin, hakim ortağı olan ....’in bilgisi ve denetimi dışında bir kısım ortaklarca borçlandırıldığını, bu durum da ... Şirketinin kuruluş amacını ortadan kalktığını gösterdiğini ileri sürerek, her iki şirkete tedbiren yönetim kayyımı atanmasına, ...Anonim Şirketinin başta 16.02. 2024 tarihinde yapılacak düzenlenecek genel kurul toplantısının ilişkin sicilde değişiklik yapılmasının engellenmesine, ... Anonim Şirketinin feshine kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi ihtiyati tedbir talebini değerlendirdiği, 12.02.2024 tarihli ara kararında; "...Mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre henüz gerçekleştirilmemiş ve karar alınmamış, karar alınıp alınamayacağı veya ne karar alınacağı belli olmayan bir genel kurul toplantısı için HMK md.389' da bulunan tedbir şartlarının mevcut olamayacağı, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması ihtimalinden bahsedilemeyeceği, TTK' da anonim şirket genel kurul toplantılarının tedbiren durdurulmasına ilişkin bir düzenleme ve usul de bulunmadığı, herhangi bir pay sahibi tarafından mahkeme eliyle genel kurulun toplanmasının engellemesinin geride kalan bütün pay sahiplerinin genel kurula katılma ve oy kullanma hak ve iradelerinin mahkemelerce engellenmesi anlamına geleceği, pay sahiplerinin genel kurul toplantısının toplanma usulüne, alınan kararlara karşı yokluk, butlan, iptal davası açma hakları mevcut olup bu hakla birlikte tedbir talep etme hakları da bulunduğu kanaatine varılmakla, davacı tarafın, davalı şirketin 16/02/2024 tarihinde gerçekleştirilecek genel kurul toplantısının tedbiren durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir.Yine davacı tarafın tedbire yönelik diğer talebi olan ticaret sicilinde değişiklik yapılmaması yönünde tedbir talebi ile kayyım atanmasına yönelik tedbir talepleri açısından yapılan değerlendirmede ise, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde, HMK 390/3 maddesi kapsamında yaklaşık olarak ispatlanan bur husus olmadığı..." gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine, karar vermiştir.Bu ara karara karşı, ihtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Ticaret sicilinde değişiklik yapılmaması için ticaret sicil kayıtlarına tedbir konulması talebi yönünden, genel kurul toplantılarının tedbiren durdurulmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, mahkeme ile genel kurul toplantısı yapılmasını engellenmeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesine rağmen, talep edilen tedbirin genel kurul toplantısının yapılmasının engellenmesi değil, ... Anonim Şirketi ile ... Anonim Şirketine atanacak kayyımların talep ve başvuruları hariç olmak üzere ticaret sicilinde değişiklik yapılmasının karar kesinleşinceye kadar engellenmesi amaçlı tedbir olduğunu, ticaret sicilinde değişiklik yapılmasının engellenmesi kararı genel kurul toplantısının engellenmesi mahiyetinde olmayıp mahkemece talep konusu incelenmeden karar verildiğini, Mahkemenin diğer ret gerekçesinin de yerinde olmadığını, tedbir kararı ile %53 pay sahibi çoğunluğun ...’ta söz hakkının engellenmesinin önlenmesinin mümkün olacağını, pay sahiplerinin genel kurul toplantısının toplanma usulüne, alınan kararlara karşı yokluk, butlan, iptal davası açma haklarının olmasının, hakkın etkin kullanılması bakımından netice vermediğini, bu davalarda karar ve toplantı yeter sayılıarı gibi şeklî unsurların yargılama konusu edildiğini, Kayyım atanması yönünden ise davalı ... Şirketinin kuruluş amacının, tek ve en büyük iştiraki olan ... Şirketinin ağaçlandırma izninin korunması ile yine çok ortaklı yapıdaki ... Şirketinin yönetimsel krizlerden uzak tutularak, gerektiğinde finansman desteğinin tek elden sağlanması olduğunu, ... Şirketinin başka iştiraki ya da bağlı ortaklığı veya ticari faaliyeti bulunmadığını, gelinen süreçte bir kısım ortakların faaliyetleri nedeniyle ... Şirketinin etkisiz hale geldiğini ve yönetim kurulunun usulüne uygun belirlenemediğini ve şirketin mali yapısına karşı eylemlerle şirketin yegane kuruluş amacını gerçekleştiremediğini, buna ilişkin olayların anlatılarak kanıtlarının sunulmasına rağmen tedbir kararı verilmediğini, şirket kayıtlarında fiktif işlemler yapıldığını, şirket kayıt ve defterlerinin başka yerlere götürüldüğünü, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 531. maddesi uyarınca davalı anonim şirketin haklı nedenle fesih ve tasfiyesi, davası içerisinde ihtiyati tedbir talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacılar tarafından, davalı ... AŞ'nin şirketin haklı nedenle feshine ilişkin esas dava içinde, davalı şirketlere yönetim kayyımı atanmasına, şirketler yönünden atanacak kayyımlar tarafından yapılacak başvurular dışında ticaret sicilinde değişiklik yapılmasının tedbiren engellenmesine, ... Şirketinin ticari defterlerinin mahkemeye teslimine karar verilmesi istenmiştir. Mahkemece, davanın açıldığı tarih itibariyle ihtiyati tedbir talebi değerlendirilmiştir. Limited şirketler yönünden TTK'nın 636 ve 638. maddelerinde özel geçici hukuki koruma düzenlemesi getirildiği hâlde, anonim şirketler yönünden geçici hukuki korumaya ilişkin özel düzenleme yapılmadığından, geçici hukuki koruma talepleri hakkında genel hüküm olan HMK'nın 389 vd. maddelerinin uygulanması gerekir.HMK'nın 389. Maddesi uyarınca; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir ".Aynı Yasa'nın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.Davadaki uyuşmazlığın konusu, anonim şirketin haklı nedenlerle feshi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu süre içinde tedbir kararı verilip verilmeyeceği noktasındadır. HMK'nın 390/3. maddesinde yaklaşık ispat koşulu aramıştır. Ancak bu ispat koşulunun mutlak bir ispat olarak anlaşılmaması gerekir. İddianın ileri sürülüş biçimi, davalı cevap içerikleri ile sunulu belgelere göre uyuşmazlık hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini gerektirecek nitelikte yaklaşık ispat ölçüsünde delil bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Sicil kayıtlarında yönetim kurulca yapılacak tescil ve ilanların tedbir yoluyla durdurulmasını gerektirir somut bir neden veya bu işlemlerin somut bir zarara neden olduğu ile ihtiyati tedbir yoluyla bu zararların önlenebileceği de yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmamıştır. Yargılamanın ilerleyen aşamasında yeni delillerin elde edilmesi ve talep hâlinde ilk derece mahkemesince tedbir talebinin her zaman değerlendirilmesi mümkündür.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve 391/3. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun redine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.b.1, 391/3 maddeleri uyarınca, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1, 391/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 23.05.2024 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.