T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1121
KARAR NO: 2024/1116
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31.05.2024 tarihli ara karar.
NUMARASI: 2023/78 Esas
DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil
Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında verilen 31.05.2024 tarihli ara karara karşı, davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ... ile davalılardan ... kardeş olduklarını, tarafların geçmişte kurulan ... ortağı olduklarını, gerçekte şirkete ait olması gereken bir çok taşınmazının şirket tüzel kişiliği adına değil de ortaklar adına tescil edildiğini, bu hususun sunulan protokoller ile sabit olduğunu, dava konusu edilen ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,...parsel üzerinde bulunan 1,2,3,4,5,6,7 numaralı bağımsız bölümlerin de şirkete ait olduğunu, fakat düzenlenen protokoller gereğince davalı ... adına tescil edildiğini, şirketin tasfiye sürecinde olduğunu, davalı ... tarafından bu protokollere konu edilen başkaca taşınmazlarla ilgili olarak ve diğer ortaklar adına olan taşınmazlarla ilgili olarak aynı mahiyette Kuşadası Asliye Hukuk Mahkemesinde 1993/320 Esas sayılı, Kuşadası 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2012/2 Esas sayılı ve Kartal 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/494 Esas sayılı davalarının açıldığını, davaların kabulle sonuçlandığını ileri sürerek, anılan taşınmazların şirket ortaklarının mirasçıları olan davacılar adına hisseleri olan 1/5 oranda tapu kayıtlarının iptalini ve tescilini talep ve dava etmiştir. Davalılar ... savunmasında özetle; dava konusu taşınmazların şirkete ait olmadığını, taşınmazın 1972 yılında ... tarafından satın alındığını, diğer kardeşlerinin taşınmaza katkısının bulunmadığını, kardeşlerin aileden kalan paralarıyla hep birlikte veya ayrı ayrı taşınmazlar satın aldıklarını, bir süre kollektif şirket ortaklığı altında ticaret yapıldığını, daha sonra davalı ... kardeşlerinden ayrı çalışma hayatına başladığını ve taşınmazın bu tarihteki kazançlarla alındığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir. Davalı ..., savunmasında özetle; asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, harcın eksik alındığını ve tamamlanması gerektiğini, dava konusu taşınmazların şirkete ait olmadığını, taşınmazın 1972 yılında ... tarafından satın alındığını, diğer kardeşlerinin taşınmaza katkısının bulunmadığını, kardeşlerin aileden kalan paralarıyla hep birlikte veya ayrı ayrı taşınmazlar satın aldıklarını, bir süre kollektif şirket ortaklığı altında ticaret yapıldığını, daha sonra davalı ... kardeşlerinden ayrı çalışma hayatına başladığını ve taşınmazın bu tarihteki kazançlarla alındığını, davacıların kötüniyetli olduğunu ve tazminat ödemeleri gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, 16.05.2024 tarihli duruşmada verdiği ara kararı ile;''... Davalı tarafın eksik harcın tamamlatılması ve teminatın artırılması talebinin her ne kadar Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporunda gayrimenkul değerleme uzmanı tarafından dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değeri daha yüksek tespit edilmiş ise de Asliye Hukuk Mahkemesi'nce dava konusu taşınmaz üzerinde yapılan İnşaat mühendisi ve gayrimenkul değerleme uzmanı ile birlikte yapılan keşif sonrası düzenlenen 18/11/2019 ve 10/02/2020 tarihli bilirkişi raporlarında dava tarihi itibariyle tespit edilen taşınmaz değeri üzerinden harcın ve tedbire ilişkin teminatın tamamlatılmış olması ve 18/11/2019 ve 10/02/2020 tarihli bilirkişi raporlarının inşaat mühendisi, gayrimenkul değerleme uzmanı ve harita mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından mahalinde yapılan keşif sonrası mimari projeler de incelenerek dava tarihine yakın süreçte düzenlenmiş olması, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda gayrimenkul değerleme uzmanının ise taşınmazın güncel değeri üzerinden döviz kuru esas alınarak dava tarihine göre değerinin belirlenmesinin yakın süreçte yaşanan pandemi ve ekonomik koşullar nedeniyle taşınmaz değerinin fahiş artması nedeniyle taşınmazın dava tarihindeki gerçek rayiç değerini ortaya koymadığı anlaşıldığından, dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerine yönelik 18/11/2019 ve 10/02/2020 tarihli bilirkişi heyet raporlarındaki değerin dosya kapsamına ve gerçeğe uygun olması nedeniyle taşınmazın değeri yönünden bu rapordaki miktarın esas alınmasına karar verilerek davalı tarafın eksik harcın tamamlatılması ve teminatın artırılması talebinin reddine ... '' karar vermiştir.Bu ara karara karşı, davalı ... tarafından 24.05.2024 tarihli dilekçesi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İlk derece mahkemesince, davalı ... bu dilekçesi itiraz dilekçesi olarak kabul edilerek 31.05.2024 tarihli ara karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi, 31.05.2024 tarihli ara kararı ile; '' ... Somut olayda; geçen celse Davalı ... dava değerinin daha yüksek olması sebebiyle tedbire ilişkin teminatın artırılması talebinin reddine karar verilmiş olup bu ara karara karşı HMK 394/2 maddesi gereği itiraz yolu açık olduğundan Davalı ... 24/05/2024 tarihli istinaf başvurusunun itiraz olarak kabulü ile, dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerine yönelik 18/11/2019 ve 10/02/2020 tarihli bilirkişi heyet raporlarındaki değerin dosya kapsamına ve gerçeğe uygun olması nedeniyle taşınmazın değeri yönünden bu rapordaki miktarın esas alınmasına karar verilmiş olması ve bu değer üzerinden tedbire ilişkin yatırılmış teminat yeterli olduğundan teminatın artırılması talebinin reddine yönelik karara karşı yapılan itirazın reddine, davalı ... harcın tamamlatılmasına yönelik istinaf başvurusu yönünden ise bu hususta harcın tamamlatılması talebinin reddine yönelik geçen celse verilen karar yerinde olduğundan ve bu karara karşı ancak esas hükümle birlikte yasa yoluna başvurulması mümkün olduğundan, davalı ... 24/05/2024 tarihli istinaf başvurusunun verilen kararların bu aşamada istinaf yasa yoluna tabi olmaması nedeniyle reddine ...'' gerekçesiyle, davalı ... teminatın artırılması talebinin reddine yönelik karara karşı yaptığı itirazının reddine, harcın tamamlatılması talebinin reddine yönelik verilen ara karara karşı esas hükümle birlikte yasa yoluna gidilmesi mümkün olduğundan bu aşamada istinaf yasa yoluna tabi olmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bu ara karara karşı, davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ..., istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 2024 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenen güncel taşınmaz değeri üstünden harç yatırılması gerektiğini, dava değerinin 1.600.000 TL olmayıp 17.816,400 TL olduğunu, Devletin ali menfaatine zarar geldiğini, Devletin kaybı bulunduğunu, 2020 tarihli rapordaki değerin dava değeri olarak esas alınamayacağını, ancak mahkemece bu talebinin reddinin hatalı olduğunu, ayrıca ihtiyati tedbir kararına ilişkin teminatın da 2020 tarihli raporlara göre belirlenen dava değerine göre hesaplandığını, ancak alınan teminat miktarının yeni alınan bilirkişi raporundaki miktar karşısında yetersiz kaldığını, alınan teminat miktarının zararını karşılayacak nitelikte olmadığını, dava değeri yeni bilirkişi raporuna göre 17.816,400 TL olarak kabul edilerek teminatın bu miktar üzerinden 1.336.200 TL'ye yükseltilmesi gerektiğini ileri sürerek, 31.05.2024 tarihli ara kararı istinaf etmiş ve kararın kaldırılmasını istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, tapu iptal ve tescil istemine; istinaf, ilk derece mahkemesinin 31.05.2024 tarihli ara kararına ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında davalı ... teminatın arttırılması ve harcın tamamlatılması talebinin reddine dair verilen 16.05.2024 tarihli ara karara karşı davalı ... itirazının reddine dair verilen 31.05.2024 tarihli ara karara karşı davalı ... tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamının incelenmesinden; davanın ilk olarak açıldığı İstanbul 12.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/66 Esas sayılı dosyası üzerinden dava konusu taşınmaz üzerine mahkemenin 28.05.2019 tarihli ara kararı ile '' Davacı vekilinin 12/04/2019 tarihli ihtiyati tedbir talebi yönünden yapılan incelem eegreğince 6100 Sy'nın 389. Md. Gereğince taşınmazın aynına yönelik dava nedeniyle mevcut durumda meydana gelebilecer bir değişme halinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi, ciddi zarar doğması ihtimalinebinaen dava değerinin (50.000,00-TL) %15'i oranında teminat mektubu mukabilinde ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmaz davalılar adına kayıtlı ise tapu tedbir konmasına...'' karar verildiği, mahkemece daha sonra, 01.06.2021 tarihli duruşmanın 6 no'lu bendi ile teminatın 20.000,00 TL olarak arttırıldığı, bu karara davalı ... tarafından yapılan itirazın reddine dair verilen 06.07.2019 tarihli ara kararın istinaf edildiği, Dairemizin 21.10.2021 tarih ve 2021/1802 Esas, 2021/1276 Karar sayılı kararı ile teminat miktarının yeterli olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verildiği, daha sonra mahkemece görevsizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul 20.Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılamada verilen 04.07.2022 tarih ve 2022/419 Esas, 2022/465 Karar sayılı yetkisizlik kararının Dairemizin 19.01.2023 tarih ve 2022/1886 Esas, 2023/28 Karar sayılı kararı ile, mahkemenin yetkili olduğu gerekçesiyle kaldırılması üzerine mahkemece 2023/78 Esas sayılı dosya ile yeniden yargılamaya başlandığı, 27.03.2023 tarihinde davalı ... tarafından sunulan dilekçe ile teminat miktarının yeniden belirlenmesinin talep edildiği, mahkemece 06.04.2023 tarihli duruşmada verilen 7 no'lu ara karar ile yetkisizlik kararı verilmeden önce asliye hukuk mahkemesi nezdinde alınan 10.02.2020 tarihli ek bilirkişi raporuyla dava konusu taşınmazlara ilişkin olarak tespit edilen dava değeri olan 1.600.000,00-TL'nin %15'i olan 240.000,00-TL nakdi veya gayri nakdi teminatın alınmasına karar verilerek teminat miktarının arttırıldığı, bu ara karara karşı davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine mahkemece 08.05.2023 tarihli ara karar ile davalı ... istinaf başvurusunun kararın istinafa tabi olmaması sebebiyle reddine karar verildiği, davalı ... tarafından işbu ara karara karşı istinaf başvurusunda bulunulduğu, davalı ...'in davalının mahkemeye itirazı üzerine verilen bir karara karşı istinafa başvurmadığı, 06.04.2023 tarihli ara kararın istinafı kabil bir karar olmadığı, bu nedenle mahkemece, 08.05.2023 tarihli ara karar ile davalının 06.04.2023 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun reddine dair 08.05.2023 tarihli ara kararı usul ve yasaya uygun olduğundan istinaf başvurusunun Dairemizin 12.07.2023 tarih ve 2023/1266 Esas, 2023/1199 Karar sayılı kararı ile esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Yargılama devam ederken ilk derece mahkemesince dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, 14.02.2024 tarihli bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, taşınmazın güncel değerinin 17.816.400 TL, dava tarihinde ise 16.929.000 TL olduğu tespit edilmiş, davalı ... bu kez, mahkemece alınan yeni bilirkişi raporu uyarınca dava konusu taşınmazın belirlenen yeni değeri üzerinden harcın tamamlatılmasını ve teminat miktarının bu değer üzerinden arttırılmasını talep etmiştir. Davalı ... teminatın arttırılması ve harcın tamamlatılması yönündeki bu talebi mahkemece, 16.05.2024 tarihli duruşmada değerledirilerek reddine karar verilmiştir. Bu ara karara karşı davalı ... tarafından sunulan 24.05.2024 tarihli istinaf dilekçesi itiraz dilekçesi olarak kabul edilerek, 31.05.2024 tarihli ara karar ile davalı ... teminatın artırılması talebinin reddine yönelik ara karara karşı yaptığı itirazının reddine, harcın tamamlatılması talebinin reddine yönelik verilen ara karara karşı esas hükümle birlikte yasa yoluna gidilmesi mümkün olduğundan bu aşamada ara kararın istinaf yasa yoluna tabi olmaması nedeniyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Mahkemenin 31.05.2024 tarihli ara kararının teminata ilişkin itirazın reddi kısmı yönünden değerlendirilmesinde;Mahkemece 06.04.2023 tarihli duruşmada verilen 7 no'lu ara karar ile yetkisizlik kararı verilmeden önce asliye hukuk mahkemesi nezdinde alınan 18.11.2020 tarihli kök ve 10.02.2020 tarihli ek bilirkişi raporuyla dava konusu taşınmazlara ilişkin olarak tespit edilen dava değeri olan 1.600.000,00-TL'nin %15'i olan 240.000,00-TL nakdi veya gayri nakdi teminatın alınmasına karar verilerek teminat miktarının arttırıldığı görülmektedir. Mahkemece yargılama sırasında alınan 14.02.2024 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın güncel değerinin 17.816.400 TL, dava tarihinde ise 16.929.000 TL olduğu tespit edilmiş ise de, 18/11/2019 ve 10/02/2020 tarihli bilirkişi raporları, dava tarihine yakın bir tarihte düzenlenmiş olup bu aşamada taşınmazın değeri yönünden bu rapordaki miktarın esas alınarak ihtiyati tedbir kararına ilişkin teminatın bu miktar üzerinden belirlenmiş olmasında bir isabetsizlik olmadığından davalı ... 31.05.2024 tarihli kararın teminatın arttırılmasına ilişkin talebinin reddine dair kısmı yönünden istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemenin 31.05.2024 tarihli ara kararının harcın tamamlatılması talebinin reddi kısmı yönünden değerlendirilmesinde;Davalı ... , alınan yeni bilirkişi raporundaki taşınmaz değerine göre harcın tamamlatılması gerektiğini ileri sürmüş, mahkemece 16.05.2024 tarihli ara kararla bu talebin reddine karar verilmiştir. Davalı ... bu karara karşı istinaf dilekçesi sunmuş, mahkemece 31.05.2024 tarihli ara karar ile harcın tamamlatılması talebinin reddi ara kararının yani 16.05.2024 tarihli ara kararın ancak esas hükümle birlikte istinaf edilebileceği belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararında da belirtildiği üzere 16.05.2024 tarihli ara karar ile verilen harcın tamamlatılması talebinin reddine dair ara karara karşı istinaf yasa yolu kapalıdır. Zira HMK'nın 341/1. Maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince verilen nihai kararlara ve İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararlarıyla, bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Ayrıca, yüze karşı verilen ihtiyati tedbir kararlarına karşı da doğrudan istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Bu sebeple somut olayda, harcın tamamlatılması talebinin reddine dair 16.05.2024 tarihli ara karara karşı istinaf kanun yolu kapalı olduğundan, davalı ... harcın tamamlatılması talebinin reddine yönelik ara karara karşı yaptığı istinaf başvurusunun reddine dair verilen 31.05.2024 tarihli ara karar bu yönüyle de usul ve yasaya uygun olup bu yöndeki istinaf sebepleri de yerinde görülmemiş ve davalı ... istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve 394/5 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesince verilen istinafa konu 31.05.2024 tarihli ara karar usul ve yasaya uygun olup, davalı ... istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı ...'in istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR; Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.b.1 ve 394/5. maddeleri uyarınca, davalı ...'in istinaf başvurusunun esastan reddine,2-Davalı ... tarafından yatırılan istinaf harçlarının Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı ... tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1. ve 394/5 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.11.07.2024