T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1062
KARAR NO: 2024/942
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/04/2021
NUMARASI: 2020/561 E. - 2021/261 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı şirkete toptan gıda temin edildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında tahakkuk eden cari hesap alacağına bağlı 13.463,01TL asıl borcun ödenmemesi nedeniyle ilamsız icra takibi yaptıklarını, davalı tarafın haklı bir neden olmaksızın itiraz ettiğini, davalı tarafın haksız itirazının iptali ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacı tarafından temin edilen gıdaların askeri birliğe verildiğini, yapılan analiz sonucunda bir kısım gıdaların denetimden geçmemesi nedeniyle kabul görmediğini, bu gıdalarla ilgili davacı adına dava konusu yapılan alacak miktarı kadar iade faturası düzenlediklerini, iade faturası kapsamında davacı tarafa herhangi bir borçları bulunmadığını, bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Taraflar arasında mevcut ticari ilişki kapsamında davacı tarafın cari hesap alacağına bağlı olarak 13.463,01TL alacağı bulunduğu; davalı tarafın, kabul görmeyen ürünlerin davacı tarafından satılan ürünler olduğu hususunu kanıtlayamadığı, analiz sonucunda kabul görmeyen ürünlerin davacı tarafa iade de edilmediği, bu bağlamda davacı tarafın cari hesap alacağına dayalı 13.463,01TL alacağının bulunduğu, davalı tarafın işbu alacağı sonlandıran iade faturasına itibar edilemeyeceği dikkate alınarak davacının davasının asıl alacak yönünden kabulüne, icra takibinden önce davalı tarafın temerrüte düşürüldüğüne ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından faiz isteminin reddine, likit olan alacağa yapılan itiraz nedeniyle davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak ..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 13.463,01 TL asıl alacak üzerinden aynı koşullarda devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmedilen alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 2.692 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili arasında gıda maddeleri alım satımı konusunda ticari bir ilişkinin mevcut olduğunu, müvekkili şirketin davacıdan aldığı, gıda maddelerinin karşılığı olan borcunu düzenli olarak davacı tarafa ödediğini, dava konusu 13.476,29 TL tutarında fatura için iade faturası düzenlendiğini, bu hususun ticari defterlerin incelenmesi ile kanıtlandığını, raporda davacı tarafından fatura düzenlendiği, davalının iş bu faturayı süresinde itiraz ettiği, işlemin üç defa tekrar edildiği, faturaların iade edildiğinin açıkça belirtildiğini, davacı firmadan aldığı ürünlerin analizden geçmediğini, raporlar ile sabit olduğunu, söz konusu ürünlerin davacı yanda alınan gıda maddeleri olduğunun tutanaklarla sabit olduğunu, müvekkili şirket tarafından borç tutarının ödendiğini, bu tutar için ise iade faturası düzenlendiğini, davacı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak açılan takibe itiraz edildiğini iddia ederek, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın reddine, kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ticari satıma ilişkin açık hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, ticari ilişkinin varlığı konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, davacının dava konusu cari hesap alacağının olup olmadığı, davalı şirketin borçlu bulunup bulunmadığı, davacının göndermiş olduğu ürünlerin analizden geçip geçmediği, kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, davalı şirketin ... Piyade Eğitim Alay Komutanlığının 2019 yılı yemek ihalesini aldığı, davacının gıda sektöründe toptan gıda satışı alanında faaliyette bulunduğu, davalı ile gıda ticareti konusunda alışverişinin bulunduğu, davacı tarafça davalı adına çeşitli gıda ürünlerine dair e-faturalar düzenlendiği, davacının bakiye cari hesap alacağının tahsili amacıyla davalı şirket hakkında Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 13.463,01 TL asıl alacak ile 13,28 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 13.476,29 TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla 15.06.2020 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, takip konusunun 11.11.2019 cari hesap alacağı olduğu, davalı şirket tarafından takibe, asıl borca ve ferilerine itiraz edildiği, davacının ise İİK 67 maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasını açmış olduğu anlaşılmıştır. Dosya içerisine gıda analiz raporlarıyla ilgili olarak TC. Kara Kuvvetleri Komutanlığı 3'üncü Piyade Eğitim Tugay Komutanlığı ...'inci Piyade Eğitim Alay Komutanlığına ait bilgi ve belgeler dosyaya ibraz edilmiştir. 15.02.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı yanca yasal defterler ibraz edildiği, şirketin e-defter mükellefi olduğu, inceleme sırasında flaş bellek içinde beratların yer aldığının görüldüğü, HMK 222. maddesinde ise “Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.” şeklinde düzenlendiği, HMK 222/3 maddesinde ticari defterlerin sahibi lehinde delil olması şartlarını şu şekilde düzenlemiştir. “İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz..” olduğunun belirtildiği, bu açıklamalar ışığında, davalı taraf yasal defterleri beratlarının yasal süresi içinde Maliye Bakanlığı na gönderildiği, açılış kapanış tasdikleri zamanında yapılmış olduğu, yasal defterlerde kazıntı ve çizintiye rastlanmadığı lehine delil olma özelliğine sahip olduğunun görüldüğü, davacının e-fatura mükellefi olduğu, davacı yanca keşide edilen faturaların “temel fatura” statüsünde düzenlendiği, takip tarihi olan 15.06.2020 tarihinde davacı şirket yasal defterlerinde davalının 347.301,18 TL borçlu olduğunun anlaşıldığı, davacı ... tarafından davalı ... A.Ş. aleyhine 07.11.2019 tarihinde keşide edilmiş olan 13.463,00. TL bedelli faturanın önce kayda alındığı ve daha sonra davalı yanca iade faturası düzenlenerek davacıya iade edildiği, bu işlemin üç kez tekrarlandığı ve her seferinde davalı yanca iade faturası düzenlenerek iade edildiği, iade faturalarının yasal süresi içerisinde düzenlendiği, temel fatura olması sebebi ile davacı tarafından da tebliğ alınmasının ardından kendi yasal defterlerinde kayda alındığı, davacı yanca kayda alınan ve tahsili talep edilen bedel için davalı yanca herhangi bir tahsilat yapılmadığı, 3 kez düzenlenen bu faturanın 3 kez de davalı yanca iade edildiğinin görüldüğü, muayene Analiz Raporları ve 01.01.2019-31.12.2019 tarihli stok hareket detaylarında yapılan incelemelerde; dosya münderecatında bulunan 2 sayfalı stok hareket detayı görseli aşağıda sunulduğu, belirtilen tabloda analize konu olan ürünlerin bir yıllık stok hareket detaylarının görüldüğü, muayene analiz raporlarının T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Isparta Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünün 20.05.2019 tarihli ... karar numaralı Muayene ve Analiz Raporunda; .... Piyade Eğitim Alay Komutanlığının resmi isteği doğrultusunda 14.05.2019 tarihinde, 1000 gram kavanoz içeresinde, üretim tarihi 01.03.2019, son tüketim tarihi 01.03.2021 olan ... seri-parti numaralı dondurulmuş bezelye numunesinde yapılan analiz sonucunda enzim aktivitesine rastlanılmadığı, negatif olması gereken peroksidaz'ın pozitif olduğu ve ...'in tespit edilmediği, sadece peroksidaz yönünden uygunsuz olduğunun görüldüğü, TC. Tarım ve Orman Bakanlığı Isparta Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünün 20.05.2019 tarihli ... karar numaralı Muayene ve Analiz Raporunda; .... Piyade Eğitim Alay Komutanlığının resmi isteği doğrultusunda 14.05.2019 tarihinde, 1000 gram, üretim tarihi 30.03.2019. son tüketim tarihi 30.09.2020 olan ... seri-parti numaralı dondurulmuş milföy hamuru (yarım yağlı) numunesinde yapılan analiz sonucunda yağ oranı %12-18 değer limitinde olması gerekirken %30,65 olarak belirtildiği ve uygunsuz olduğunun görüldüğü, taraflar arasında cari hesaba dayalı ticari iş ilişkisi bulunduğu, dosya içeriğinde yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davacı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapılmış olduğu ve kazıntı-silintiye rastlanmadığı ve sahibi lehine delil oma özelliğine haiz olduğu, davacı yanca davalı adına keşide edilerek davaya konu edilen satış faturasının 3 kez düzenlendiği ve davalının da bu faturayı 3 kez iade faturası keşide ederek iade ettiği, davacı yasal defterlerinde 15.06.2020 olan takip tarihinde davalının 348.987,62.-TL borçlu olduğu, davacı tarafından faiz talep edildiği ancak BK. 117. madde “Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle borçlu temerrüte düşmüş olur. gereği davalının temerrüde düşürülmediği görüldüğünden faiz hesaplanamayacağı, muayene ve analiz raporlarına konu ürünlerden alınan numune alım tutanaklarının dosya münderecatında bulunmadığı, alınan numunelerin, stok hareket detayında belirtilen ürünlerden alınmış numune olup olmadıklarının değerlendirilmediğinden, numunelerin analize konu olan ürünlere ait olup olmadığının (üretici/ihracatçı/ithalatçı adının bulunmadığı tespitinin yapılamayacağı belirtilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde; analiz yaptırılan ürünlerin müvekkili şirkete ait olmadığının anlaşıldığının belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporuna göre davanın asıl alacak yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında ticari ilişki kapsamında davalının da kabulününde olduğu üzere dava konusu ürünlerin davalı tarafa teslim edildiği sabittir. Davalı tarafça ticari satıma konu ürünlerin analizlerini hatalı olarak belirtildiği savunmasında bulunulmuş ise de dava dışı kurum tarafından gerçekleştirilen analiz raporlarındaki söz konusu ürünlerin davacı şirketin davalı tarafa satarak teslim ettiği ürünler olduğu ispat edilemediğinden davalının aksine iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 689,74 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.05.06.2024