T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/758
KARAR NO: 2024/908
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/02/2024
NUMARASI: 2023/78 E. - 2024/107 K.
DAVANIN KONUSU:Şirket ortaklığının sona erdiğinin tespiti ve sicil kaydının düzeltilmesi
Taraflar arasındaki davacının ortaklıktan çıktığının tespiti ve sicil kaydının silinmesi davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketteki 400 payını Beyoğlu ... Noterliğinin 04.08.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile davalı ...'a devrettiğini, söz konusu devirden sonra ticaret siciline herhangi bir müracaat yapılmadığını, devirden sonra hisseyi devir alan davalı ...'ın şirkete herhangi bir müracaatta bulunmadığını, devrin geçerliliği için genel kuruldan karar ve onay alma şartını yerine getirmediğini, davacının hissesini devredip genel kurulda onay ve ticaret sicile tescil için tasarruf hakkı bulunmadığından herhangi bir işlem yapmadığını, devir işlemini yaptıktan sonra bunun ticaret siciline işlendiğini ve şirketten kaydının silindiğini sanarak hareket ettiğini, yakın zamanda kaydın halen durduğunu fark edince ticaret sicile yaptığı yazılı başvurusunun, başvurusu alınmadan alınmadan talebinin şifahi olarak reddedildiğini, sonuç olarak davacının davalı şirkette var olan hissesini davalı ...'a devrettiği halde söz konusu devir işleminin şirket defterine işlenmediği gibi müvekkilinin sicildeki ortaklık kaydının da silinmediğini, TTK'nın 598/2 maddesi gereği söz konusu işlemi sicile bildirmekle davalıların görevli olduğunu, davalıların bu devri diğer davalı Ticaret Sicile bildirmediğinden ve yasal bildirim süresi geçtiğinden dolayı bu davayı açmak zorunda kaldığını, davacının bu dava ile ortaklıktan çıkma belgesinin ortaklık defterine işlenmesi ve ticaret sicilden ortaklık kaydının silinmesini amaçladığını ileri sürerek, davacının davalı şirketten pay devri suretiyle çıktığının kabulüne ve ticaret kayıttan ortaklık kaydının silinmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili, savunmasında özetle; ticaret sicil müdürlüğünün sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkiline yapılan yazılı bir başvuru bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar, davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Dava, açılan davanın ortaklıktan çıkma istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın Limited şirket pay devir sözleşmesine istinaden davacının ortaklıktan çıkma talep edip edemeyeceği ortaklıktan çıkma davasının şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir. Davacı, davalım ... Ticaret Limited şirketi’ndeki 400 payını Beyoğlu ... Noterliğinin 04.08.2015 tarih ... Yevmiye nosu ile davalı ...’a devrettiğini, davalı şirketin pay değişikliğini şirket karar defterine işlemek suretiyle Ticaret Sicil Müdürlüğünde tescil ve ilan ettirmesi gerekirken herhangi bir işlem yapmadığını, Ticaret Sicil Müdürlüğüne yaptığı başvurunun reddedildiğinden bahisle işbu davayı açmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 595. maddesi gereğince, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır ve devir bu onayla geçerli olur. Davacı, şirket hissesini noter sözleşmesi ile devretmiş ise de, devrin davalı şirkete bildirilmediği, bu hususta genel kurulda karar alınmadığı ... " gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin hissesini devrettiği davalı şirketin tek ortaklı bir şirket olduğunu, hisse devrinden önceki ortağın davacı müvekkili olduğunu, hissesinin tamamını (400 pay) Beyoğlu ... Noterliğinin 04.08.2015 tarih ve ... yevmiye nolu sözleşmesi ile diğer davalı ...'a devrettiğini, müvekkilinin tek ortaklı olduğu şirketi yine tek bir kişiye ve tek ortak olacak şekilde devrettiğini, bu aşamada genel kuruldan bir onay alınmasını gerektirecek durumun söz konusu olmadığını, çünkü devir eden ve devir alanın da tek kişi olduğunu, bu tek kişinin de şirketin tüm hisselerine sahip olan kişi olduğunu, şirkette başka ortak olmadığını, bu durumda genel kurul onayının var olduğunun açıkça ortada olduğunu, genel kurulda karar alacak olan kişinin de aten şirketi devir alan kişi olduğunu, ortaklık devrine ilişkin yapılan noter sözleşmesinde davalı ...'ın açıkça ticaret sicile ve şirketteki deftere bunu kendisinin işleteceğini açıkça beyan ettiğini, bu halde sırf bu sebeple bile yerel mahkemenin davayı kabulü gerektiğini, her ne kadar devrin geçerli olması için genel kurul onayı şart olsa bile devir eden ve devir alanın tek kişi olması ve şirketin de tek ortaklı olduğu nazara alındığında bu onayın zımni olarak var olacağının esas olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacının davalı şirketteki tüm hisselerinin diğer davalıya devredildiğini tespiti, ortaklıktan çıktığının kabulü ile ticaret sicil kaydından ortaklık kaydının silinmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı, davalı şirkette tek hissedar iken tüm payını Beyoğlu ... Noterliğinin 04.08.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile davalı ...'a devrettiğini, ancak devirden sonra devralan davalı ...'ın şirkete herhangi bir müracaatta bulunmadığını, devrin geçerliliği için genel kuruldan karar ve onay almadığını, davalı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yaptıkları başvurunun ise kabul edilmediğini ileri sürerek, davacının davalı şirketten pay devri suretiyle çıktığının kabulüne ve ticaret sicilden ortaklık kaydının silinmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin 22.10.2012 tarihinde kuruluş tescilini yaptırdığı, davacının tek hissedar ve yetkili müdür olduğu görülmektedir. Beyoğlu ... Noterliğinin 04.08.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesinin incelenmesinde; davacının, davalı ... Ticaret Limited Şirketi'ndeki 400 payını davalı ...'a 10.000,00 TL bedel karşılığında devrettiği anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, ortaklıktan çıkma istemi ile limited şirket pay devir sözleşmesine istinaden davacının ortaklıktan çıkma talep edip edemeyeceği, ortaklıktan çıkma davasının şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu belirtilmiş; TTK'nın 595. maddesi gereğince davacının şirket hissesini noter sözleşmesi ile devretmesine rağmen devrin davalı şirkete bildirilmediği, bu hususta genel kurulda karar alınmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davada vakıaların ileri sürülmesi taraflara, hukuki nitelendirmenin yapılması ise hakime aittir. 6100 sayılı HMK'nın 33. maddesi gereğince hâkim Türk hukukunu re'sen uygular.Davacı, davalı şirketteki hisselerini noterde düzenlenen sözleşme ile diğer davalıya satıp devrettiğini, ancak devrin ticaret sicile işletilmediğini, davalıların bu yönde gerekli işlemleri yapmadığını ileri sürerek, şirket hisselerini devrederek davalı şirketle bağı kalmadığından, şirket ortağı olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Ancak ilk derece mahkemesince ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, ortaklıktan çıkma istemi ile limited şirket pay devir sözleşmesine istinaden davacının ortaklıktan çıkma talep edip edemeyeceği, ortaklıktan çıkma davasının şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu belirtilmiş olup mahkemece uyuşmazlığın hukuki nitelemesinde hataya düşülmüştür. Dava, hukuki niteliği itibariyle, limited şirket hissesinin devri nedeniyle ortaklık sıfatının noterden yapılan hisse devir tarihi itibariyle sona erdiğinin tespiti istemidir. Bu sebeple davalı devralana ve davalı şirkete husumet yöneltilmesi yerinde olup mahkemece bu çerçevede inceleme yapılması gerekir. Davacının talebi ortaklıktan çıkma istemi değildir. TTK'nın 595.maddesinin 1.fıkrası uyarınca, limited şirket payının devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılması ve imzaların noterce onanması gerekir. Aynı maddenin 2.fıkrası uyarınca, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Şirkete karşı devir bu onayla geçerli olur. Aynı maddenin 7.fıkrası uyarınca, devralan ortağın, devrin şirket pay defterine işlenmesi için yaptığı başvuru hakkında, başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde genel kurul tarafından başvurunun reddine karar verilmediği takdirde, şirket devre onay vermiş sayılır. İlk derece mahkemesince, anılan bu madde çerçevesinde inceleme yapılması gerekirken hukuki nitelemede hataya düşülerek, yazılı gerekçeyle karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Öte yandan, dava, hukuki niteliği itibariyle, limited şirket hissesinin devri nedeniyle ortaklık sıfatının noterden yapılan hisse devir tarihi itibariyle sona erdiğinin tespiti istemi olduğundan davanın davalı devralana ve davalı şirkete yöneltilmesi yerinde olmakla birlikte davalı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceğinin nazara alınmaması da hatalı olmuştur. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesince eksik inceleme ile karar verildiği anlaşıldığından, esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesi tarafından, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Gerekçeli kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine dair; HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.30.05.2024
KANUN YOLU: HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.